Birsen Yılmaz

Orthorexia has recently gained attention as a two-dimensional construct centered on a shared health orientation. Recent conceptual developments distinguish healthy orthorexia (HeOr), defined as a non-pathological interest in healthy eating, from orthorexia nervosa (OrNe), characterized by rigid and compulsive food control accompanied by psychological and social impairment. This cross-sectional study investigated the associations of HeOr and OrNe with sociodemographic variables, dietary behaviors, and obesogenic environmental factors, and aimed to identify shared and distinct determinants of these tendencies with 1,015 adults aged 18–65 years. Orthorexia tendencies were assessed using the Teruel Orthorexia Scale. Additional measures included the Sustainable and Healthy Eating Behaviors Scale, Short Screening Questionnaire of Highly Processed Food Consumption, Adult Food Security Survey Module, Food Label Reading Attitude Scale, Food Choice Questionnaire, and the Obesogenic Environment Assessment Scale. In the adjusted regression models, HeOr was positively associated with sustainable and healthy eating behaviors ( β = 0.26), AFSS food-insecurity severity score ( β = 0.11), food label reading attitudes ( β = 0.07), health-related food choice motives ( β = 0.09), natural-ingredient preference ( β = 0.14), weight-control motives ( β = 0.15), ethical food choice motives ( β = 0.10), and obesogenic social determinants and effects ( β = 0.09). Conversely, affordability-related motives ( β = −0.08), emotional appeal ( β = −0.15), familiarity ( β = −0.10), and obesogenic cultural determinants/access to experts ( β = −0.12) were negatively associated with HeOr. For OrNe, positive associations were observed with sustainable and healthy eating behaviors ( β = 0.13), AFSS food-insecurity severity score ( β = 0.17), mood-related food choice motives ( β = 0.13), weight-control motives ( β = 0.26), familiarity ( β = 0.09), ethical food choice motives ( β = 0.18), and obesogenic social determinants and effects ( β = 0.30), whereas health-related food choice motives ( β = −0.12), affordability-related motives ( β = −0.08), and emotional appeal ( β = −0.24) showed negative associations. These findings suggest that orthorectic tendencies are associated with individual health motivations as well as broader behavioral and environmental contexts; however, because of the cross-sectional design, these associations should be interpreted as correlational and hypothesis-generating rather than causal.

اورتورکسیا اخیراً به عنوان یک سازه دو‌بعدی که بر محور جهت‌گیری سلامت مشترک است، مورد توجه قرار گرفته است. پیشرفت‌های مفهومی اخیر، اورتورکسیا سالم (HeOr) را به عنوان علاقه غیرآسیب‌شناختی به تغذیه سالم از اورتورکسیا نروزا (OrNe) که با کنترل سخت‌گیرانه و اجباری غذا همراه با اختلالات روانی و اجتماعی مشخص می‌شود، متمایز می‌کند. این مطالعه مقطعی به بررسی ارتباط اورتورکسیا سالم و اورتورکسیا نروزا با متغیرهای جمعیت‌شناختی، رفتارهای تغذیه‌ای و عوامل محیطی چاقی‌زا پرداخت و هدف آن شناسایی عوامل مشترک و متمایزکننده این گرایش‌ها در میان ۱۰۱۵ بزرگسال ۱۸ تا ۶۵ سال بود. گرایش‌های اورتورکسیا با استفاده از مقیاس اورتورکسیا تروئل ارزیابی شد. سایر ابزارهای مورد استفاده شامل مقیاس رفتارهای تغذیه‌ای سالم و پایدار، پرسشنامه کوتاه غربالگری مصرف غذای فراوری‌شده، ماژول پیمایش امنیت غذایی بزرگسالان (AFSS)، مقیاس نگرش به خواندن برچسب مواد غذایی، پرسشنامه انتخاب غذا و مقیاس ارزیابی محیط چاقی‌زا بودند. در مدل‌های رگرسیون تعدیل‌شده، اورتورکسیا سالم با رفتارهای تغذیه‌ای سالم و پایدار (β = ۰٫۲۶)، نمره شدت ناامنی غذایی AFSS (β = ۰٫۱۱)، نگرش به خواندن برچسب مواد غذایی (β = ۰٫۰۷)، انگیزه‌های انتخاب غذای مرتبط با سلامت (β = ۰٫۰۹)، ترجیح مواد اولیه طبیعی (β = ۰٫۱۴)، انگیزه‌های کنترل وزن (β = ۰٫۱۵)، انگیزه‌های انتخاب غذای اخلاقی (β = ۰٫۱۰) و تعیین‌کننده‌ها و پیامدهای اجتماعی محیط چاقی‌زا (β = ۰٫۰۹) ارتباط مثبت داشت. در مقابل، انگیزه‌های مرتبط با مقرون‌به‌صرفه بودن (β = −۰٫۰۸)، جذابیت هیجانی (β = −۰٫۱۵)، آشنایی (β = −۰٫۱۰) و تعیین‌کننده‌های فرهنگی محیط چاقی‌زا/دسترسی به متخصصان (β = −۰٫۱۲) با اورتورکسیا سالم ارتباط منفی داشتند. برای اورتورکسیا نروزا، ارتباط مثبت با رفتارهای تغذیه‌ای سالم و پایدار (β = ۰٫۱۳)، نمره شدت ناامنی غذایی AFSS (β = ۰٫۱۷)، انگیزه‌های انتخاب غذای مرتبط با خلق‌وخو (β = ۰٫۱۳)، انگیزه‌های کنترل وزن (β = ۰٫۲۶)، آشنایی (β = ۰٫۰۹)، انگیزه‌های انتخاب غذای اخلاقی (β = ۰٫۱۸) و تعیین‌کننده‌ها و پیامدهای اجتماعی محیط چاقی‌زا (β = ۰٫۳۰) مشاهده شد، در حالی که انگیزه‌های انتخاب غذای مرتبط با سلامت (β = −۰٫۱۲)، انگیزه‌های مرتبط با مقرون‌به‌صرفه بودن (β = −۰٫۰۸) و جذابیت هیجانی (β = −۰٫۲۴) ارتباط منفی نشان دادند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که گرایش‌های اورتورتیک با انگیزه‌های فردی سلامت و همچنین زمینه‌های رفتاری و محیطی گسترده‌تر مرتبط است؛ با این حال، به دلیل طراحی مقطعی، این ارتباطات باید به صورت همبستگی و فرضیه‌ساز تفسیر شود و نه علّی.