Jhastin Arturo Florián Huamán

Introduction Although instruments exist to assess complex thinking in college students, their application has limitations in specific disciplinary contexts, and no validated measure is available specifically to assess this construct in the research training of Peruvian engineering students. This study aimed to develop and validate the Complex Thinking Scale for Scientific Research (CTS-SR) among Peruvian engineering students. Methods An instrumental study was conducted with 506 university students divided into non-overlapping exploratory ( n = 250) and confirmatory ( n = 256) subsamples. The scale was initially developed from a five-dimensional theoretical framework comprising problemsolving, critical analysis, metacognition, systems analysis, and creativity. Results Exploratory analyses indicated that the initial dimensions converged empirically into two broader, interrelated domains: criticalstrategic reasoning and metacognitive self-regulation with systemic understanding. The final two-factor model comprised 23 items and showed adequate fit in the confirmatory sample (CFI = 0.964; RMSEA = 0.059) and high internal consistency ( ω = 0.944). Complex thinking was positively associated with satisfaction with studies and positive stress and showed a weak negative association with negative stress. Discussion The CTS-SR-23 provides preliminary, context-specific psychometric evidence for assessing complex thinking in scientific research among Peruvian engineering students. Because the final model involved additional item refinement within the CFA subsample, the 23-item version has not yet been independently cross-validated. Further validation using the unchanged CTS-SR-23 in independent samples and across academic disciplines and cultural contexts is warranted.

مقدمه: اگرچه ابزارهایی برای سنجش تفکر پیچیده در دانشجویان دانشگاهی وجود دارد، کاربرد آن‌ها در زمینه‌های تخصصی رشته‌ای با محدودیت‌هایی مواجه است و تاکنون ابزار معتبری به طور خاص برای سنجش این سازه در آموزش پژوهشی دانشجویان مهندسی پرو تدوین نشده‌است. هدف این مطالعه، تدوین و اعتبارسنجی مقیاس تفکر پیچیده برای پژوهش علمی (CTS-SR) در میان دانشجویان مهندسی پرو بود. روش‌ها: این پژوهش از نوع مطالعات ابزاری بود که با مشارکت ۵۰۶ دانشجوی دانشگاهی انجام شد و نمونه به دو زیرنمونه غیرهمپوشان اکتشافی (n = 250) و تأییدی (n = 256) تقسیم گردید. مقیاس اولیه بر اساس چارچوب نظری پنج‌بعدی شامل حل مسئله، تحلیل انتقادی، فراشناخت، تحلیل سیستم‌ها و خلاقیت تدوین شد. یافته‌ها: تحلیل‌های اکتشافی نشان داد که ابعاد اولیه به صورت تجربی در دو حوزه کلی‌تر و مرتبط با یکدیگر همگرا می‌شوند: استدلال انتقادی-راهبردی و خودتنظیمی فراشناختی همراه با درک سیستمی. مدل نهایی دو عاملی شامل ۲۳ گویه بود و در نمونه تأییدی برازش مناسبی نشان داد (CFI = 0.964؛ RMSEA = 0.059) و از همسانی درونی بالایی برخوردار بود (ω = 0.944). تفکر پیچیده با رضایت از تحصیل و استرس مثبت رابطه مثبت و با استرس منفی رابطه منفی ضعیفی داشت. بحث: نسخه ۲۳ گویه‌ای CTS-SR شواهد روان‌سنجی اولیه و متناسب با زمینه را برای سنجش تفکر پیچیده در پژوهش علمی در میان دانشجویان مهندسی پرو ارائه می‌دهد. با توجه به اصلاحات انجام‌شده بر روی گویه‌ها در زیرنمونه تحلیل عاملی تأییدی، نسخه ۲۳ گویه‌ای هنوز به طور مستقل اعتبارسنجی متقابل نشده‌است. اعتبارسنجی بیشتر با استفاده از نسخه بدون تغییر CTS-SR-23 در نمونه‌های مستقل و در رشته‌ها و زمینه‌های فرهنگی مختلف توصیه می‌شود.