Slavomír Lesňák

The article presents the challenges of civic education and a civic upbringing in the era of the transforming of society in response to climate change.These challenges include not only support for mitigation and adaptation measures but also support for maintaining or deepening democratic processes and institutions.Following the UNESCO call for educational transformation (2021), responsible civic education was defined as education that leads students to support pro-climate measures (a shared truth and a vision of the future) but also to embrace democratic civil attitudes.According to UNESCO, education should lead to peaceful activism that criticises and confronts the power structures that disrupt or prevent shared truths about a possible future.The authors therefore describe the transformations in civil disobedience (CD) and theoretical reflections on CD that appreciate its importance and potential for promoting pro-climatic measures.They also present other civil approaches and examples of addressing the climate crisis, specifically examining the democratic limits and positive aspects of the concepts of environmental and ecological citizenship, deliberative democracy, and eco-modernism.They then present the concepts of civic education and offer answers to the question of what parameters responsible civic education should meet.First, they show the current interdependence between the subject of civic education and climate change.They then present Westheimer's models of civic education in relation to sustainability and the deepening of democratic processes.Here, the model of a justice-oriented citizen is presented in relation to the concept of responsible citizenship, where responsibility is extended to that of taking action for the benefit of society as a whole.

این مقاله به چالش‌های آموزش شهروندی و تربیت شهروندی در عصر تحول جامعه در پاسخ به تغییرات اقلیمی می‌پردازد. این چالش‌ها نه تنها شامل حمایت از اقدامات کاهش و سازگاری، بلکه حمایت از حفظ یا تعمیق فرایندها و نهادهای دموکراتیک نیز می‌شود. در پی فراخوان یونسکو برای تحول آموزشی (2021)، آموزش شهروندی مسئولانه به عنوان آموزشی تعریف شده است که دانش‌آموزان را به حمایت از اقدامات اقلیمی (حقیقت مشترک و چشم‌انداز آینده) و همچنین پذیرش نگرش‌های مدنی دموکراتیک سوق می‌دهد. به گفته یونسکو، آموزش باید به کنشگری مسالمت‌آمیز منجر شود که ساختارهای قدرتی را که حقیقت‌های مشترک درباره آینده ممکن را مختل یا مانع می‌شوند، نقد و به چالش می‌کشد. نویسندگان در نتیجه، دگرگونی‌های نافرمانی مدنی (CD) و تأملات نظری درباره CD را توصیف می‌کنند که اهمیت و پتانسیل آن را برای ترویج اقدامات اقلیمی ارج می‌نهند. آن‌ها همچنین رویکردهای مدنی دیگر و نمونه‌هایی از مواجهه با بحران اقلیمی را ارائه می‌دهند و به طور خاص، حدود دموکراتیک و جنبه‌های مثبت مفاهیم شهروندی محیط‌زیستی و بوم‌شناختی، دموکراسی مشورتی و اکومدرنیسم را بررسی می‌کنند. سپس مفاهیم آموزش شهروندی را مطرح کرده و به این پرسش پاسخ می‌دهند که آموزش شهروندی مسئولانه باید چه شاخص‌هایی داشته باشد. ابتدا، وابستگی متقابل کنونی میان موضوع آموزش شهروندی و تغییرات اقلیمی را نشان می‌دهند. سپس مدل‌های Westheimer از آموزش شهروندی را در ارتباط با پایداری و تعمیق فرایندهای دموکراتیک ارائه می‌کنند. در اینجا، مدل شهروند عدالت‌محور در ارتباط با مفهوم شهروندی مسئولانه مطرح می‌شود، جایی که مسئولیت به اقدام برای منفعت کل جامعه گسترش می‌یابد.