Practice is indispensable in civil aviation vocational education, yet exposure to simulated or workplace activity does not in itself show that students have learned from it. This critical narrative review examines how experiential, work-based, simulation and technology-supported learning relate to student engagement, motivation and learning challenges in vocational and aviation education. A targeted search identified 29 cited sources, which were appraised for methodological transparency, construct alignment and contextual relevance. Across this heterogeneous evidence base, preparation, authentic task design, instructor interaction, feedback, debriefing and opportunities to apply revised understanding recur as conditions that help students interpret experience. The review also shows why engagement should be separated into behavioural, emotional and cognitive dimensions and why motivation cannot be reduced to a simple intrinsic–extrinsic opposition. Reported difficulties—including weak task clarity, uneven guidance, limited resources, technology constraints, teamwork problems and workplace stress—often arise from the learning environment as well as from individual learners. On this basis, the article proposes a non-causal, learner-centred framework linking instructional design, learner responses and enabling conditions to connected cycles of preparation, supported practice, feedback and reflection.
عمل در آموزش حرفه‌ای هوانوردی غیرنظامی ضروری است، اما صرفاً قرار گرفتن در معرض فعالیت‌های شبیه‌سازی‌شده یا محیط کار به خودی خود نشان نمی‌دهد که دانشجویان از آن یاد گرفته‌اند. این مرور روایی انتقادی بررسی می‌کند که چگونه یادگیری تجربی، مبتنی بر کار، شبیه‌سازی‌شده و پشتیبانی‌شده با فناوری با مشارکت، انگیزش و چالش‌های یادگیری دانشجویان در آموزش حرفه‌ای و هوانوردی مرتبط است. جستجوی هدفمند ۲۹ منبع استنادی را شناسایی کرد که از نظر شفافیت روش‌شناختی، هم‌راستایی سازه‌ها و ارتباط زمینه‌ای ارزیابی شدند. در این مجموعه شواهد ناهمگون، آمادگی، طراحی وظایف اصیل، تعامل با مدرس، بازخورد، بازنگری و فرصت‌های به‌کارگیری درک اصلاح‌شده به طور مکرر به عنوان شرایطی که به دانشجویان در تفسیر تجربه کمک می‌کند، مشاهده می‌شود. این مرور همچنین نشان می‌دهد که چرا مشارکت باید به ابعاد رفتاری، هیجانی و شناختی تفکیک شود و چرا انگیزش را نمی‌توان به تقابل ساده درونی–بیرونی تقلیل داد. دشواری‌های گزارش‌شده—از جمله ضعف در شفافیت وظایف، راهنمایی نامتوازن، منابع محدود، محدودیت‌های فناوری، مشکلات کار تیمی و استرس محیط کار—اغلب هم از محیط یادگیری و هم از خود یادگیرندگان ناشی می‌شود. بر این اساس، مقاله چارچوبی غیرعلی و یادگیرنده‌محور را پیشنهاد می‌کند که طراحی آموزشی، واکنش‌های یادگیرنده و شرایط تسهیل‌کننده را به چرخه‌های مرتبط آمادگی، تمرین پشتیبانی‌شده، بازخورد و تأمل پیوند می‌دهد.
Digital transformation has reshaped technical and vocational education and training (TVET), accelerating the adoption of learning management systems, mobile learning, immersive technologies, and AI-enabled instructional tools. Although technology acceptance has been widely studied, existing research remains theoretically fragmented and insufficiently synthesised within vocational contexts characterised by practice-oriented, skill-based, and industry-aligned learning.This study presents a systematic review of approximately 100 empirical and review studies published between 1989 and 2025, guided by PRISMA 2020 guidelines. Integrating perspectives from the Technology Acceptance Model, UTAUT/UTAUT2, Social Cognitive Theory, the Stimulus–Organism–Response framework, and learning sciences, the review identifies four overarching categories of factors influencing technology acceptance in TVET: technical, psychological, environmental and institutional, and cognitive–affective mechanisms.The findings demonstrate that technology acceptance in vocational education is a multi-level, learning-centred process shaped by learners’ cognitive processing, emotional experience, motivation, and engagement. Building on this synthesis, the study proposes an integrated conceptual framework that embeds technology acceptance within the pedagogical and institutional context of TVET, highlighting procedural learning, authenticity, industry alignment, and cultural context.
تحول دیجیتال آموزش‌های فنی و حرفه‌ای (TVET) را دگرگون ساخته و به تسریع پذیرش سامانه‌های مدیریت یادگیری، یادگیری سیار، فناوری‌های غوطه‌ور و ابزارهای آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی انجامیده است. اگرچه پذیرش فناوری به طور گسترده‌ای مورد مطالعه قرار گرفته است، پژوهش‌های موجود از نظر نظری پراکنده بوده و در زمینه‌های فنی و حرفه‌ای که با یادگیری مبتنی بر عمل، مهارت‌محور و همسو با صنعت مشخص می‌شوند، به اندازه کافی تلفیق نشده‌اند. این مطالعه مرور نظام‌مند حدود ۱۰۰ مطالعه تجربی و مروری منتشرشده بین سال‌های ۱۹۸۹ تا ۲۰۲۵ را با راهنمایی دستورالعمل‌های PRISMA 2020 ارائه می‌دهد. با ادغام دیدگاه‌های مدل پذیرش فناوری، UTAUT/UTAUT2، نظریه شناخت اجتماعی، چارچوب محرک–سازمان–پاسخ و علوم یادگیری، این مرور چهار دسته کلی از عوامل مؤثر بر پذیرش فناوری در TVET را شناسایی می‌کند: عوامل فنی، روان‌شناختی، محیطی و نهادی، و سازوکارهای شناختی–عاطفی. یافته‌ها نشان می‌دهد که پذیرش فناوری در آموزش فنی و حرفه‌ای فرایندی چندسطحی و یادگیرنده‌محور است که تحت تأثیر پردازش شناختی، تجربه عاطفی، انگیزش و درگیری یادگیرندگان قرار دارد. بر اساس این تلفیق، مطالعه حاضر چارچوب مفهومی یکپارچه‌ای را پیشنهاد می‌کند که پذیرش فناوری را در بستر آموزشی و نهادی TVET جای می‌دهد و بر یادگیری فرایندی، اصالت، همسویی با صنعت و زمینه فرهنگی تأکید می‌کند.
The Malaysia Education Blueprint 2013-2025 requires assessment of Higher-Order Thinking Skills (HOTS). The objective of this study is to develop and validate an assessment instrument measuring both HOTS and Mathematical Thinking (MT) skills in Malaysian Form 4 students studying quadratic functions, according to KSSM standards. The development of the assessment instrument began with (1) theoretical alignment between Bloom’s Taxonomy and Mason’s MT; (2) development of items based on KSSM content standards; (3) expert validation by five Malaysian mathematics education specialists using the Content Validity Index (CVI); and (4) pilot testing with 20 Form 4 students from Johor schools. Expert validation yielded excellent content validity with I-CVI scores ranging from 0.80 to 1.00. Pilot testing demonstrated high internal consistency, with Cronbach's alpha values of 0.89 for HOTS and 0.87 for MT. The final instrument comprises three parts: Calculator Proficiency (5 items), HOTS Assessment (4 items), and MT Assessment (4 items), with scoring rubrics aligned to KSSM standards. This study presents the first systematically validated instrument integrating Bloom's Taxonomy and Mason's MT framework for Malaysian Form 4 students studying quadratic functions. The validated tool equips teachers with reliable resources to assess advanced thinking, supports evidence-based instructional decisions, and contributes to national educational initiatives.
سند تحول آموزش و پرورش مالزی ۲۰۱۳-۲۰۲۵ بر ارزیابی مهارت‌های تفکر سطح بالای ریاضی (HOTS) تأکید دارد. هدف این پژوهش، تدوین و روایی‌سنجی ابزاری برای سنجش همزمان مهارت‌های HOTS و تفکر ریاضی (MT) در دانش‌آموزان پایه چهارم متوسطه مالزی در مبحث توابع درجه دوم بر اساس استانداردهای KSSM است. فرایند تدوین ابزار سنجش شامل: (۱) همسویی نظری میان طبقه‌بندی بلوم و چارچوب MT میسون؛ (۲) طراحی سؤال‌ها بر اساس استانداردهای محتوایی KSSM؛ (۳) روایی‌سنجی توسط پنج متخصص آموزش ریاضی مالزیایی با استفاده از شاخص روایی محتوا (CVI)؛ و (۴) اجرای آزمایشی ابزار بر روی ۲۰ دانش‌آموز پایه چهارم از مدارس ایالت جوهور بود. روایی‌سنجی متخصصان، روایی محتوایی عالی با مقادیر I-CVI بین ۰.۸۰ تا ۱.۰۰ را نشان داد. آزمون آزمایشی نیز پایایی درونی بالایی را با مقادیر آلفای کرونباخ ۰.۸۹ برای HOTS و ۰.۸۷ برای MT نشان داد. ابزار نهایی شامل سه بخش است: مهارت استفاده از ماشین حساب (۵ سؤال)، سنجش HOTS (۴ سؤال) و سنجش MT (۴ سؤال) که دستورالعمل نمره‌دهی آن‌ها با استانداردهای KSSM همسو است. این پژوهش نخستین ابزار روایی‌سنجی‌شده را که به طور نظام‌مند طبقه‌بندی بلوم و چارچوب MT میسون را برای دانش‌آموزان پایه چهارم متوسطه مالزی در مبحث توابع درجه دوم ادغام می‌کند، ارائه می‌دهد. ابزار روایی‌سنجی‌شده، منابع قابل اعتمادی را برای معلمان جهت ارزیابی تفکر پیشرفته فراهم می‌کند، از تصمیم‌گیری آموزشی مبتنی بر شواهد حمایت می‌کند و به ابتکارات آموزشی ملی کمک می‌نماید.
