Şener Şentürk

Introduction Perceptions of virtuous persons represent an important yet understudied dimension of moral cognition that may be associated with individuals' psychological functioning as well as their developmental and contextual experiences. This study examined university students' perceptions of virtuous persons in relation to demographic characteristics, psychological wellbeing, psychological resilience, intolerance of uncertainty, and hopelessness. Methods This cross-sectional correlational study included 1,322 undergraduate students aged 18–32 years enrolled at five universities in Türkiye. Exploratory demographic differences were examined using an independent-samples t -test and one-way analyses of variance, while the unique contributions of the psychological variables were assessed using multiple linear regression. Results The regression model was statistically significant and explained 35.9% of the variance in perceptions of virtuous persons. Psychological wellbeing was the strongest positive predictor (β = 0.580, p < 0.001). Intolerance of uncertainty also showed a smaller positive association (β = 0.138, p < 0.001), contrary to the hypothesized negative direction. Psychological resilience and hopelessness did not make significant unique contributions. Exploratory analyses also identified differences according to gender, income level, year of study, and academic achievement, although the effects were modest. Discussion The findings indicate that psychological characteristics are not uniformly associated with perceptions of virtuous persons and that psychological wellbeing accounts for most of the model's explanatory contribution. The unexpected positive association between intolerance of uncertainty and perceptions of virtuous persons warrants cautious interpretation. Longitudinal and cross-cultural research is needed to clarify the direction and underlying mechanisms of these associations.

مقدمه: ادراک افراد بافضیلت، بُعدی مهم اما کمتر مطالعه‌شده از شناخت اخلاقی را نشان می‌دهد که ممکن است با کارکرد روان‌شناختی افراد و همچنین تجارب رشدی و زمینه‌ای آنان مرتبط باشد. این پژوهش، ادراک دانشجویان دانشگاهی از افراد بافضیلت را در ارتباط با ویژگی‌های جمعیت‌شناختی، سلامت روان‌شناختی، تاب‌آوری روان‌شناختی، نابردباری نسبت به عدم قطعیت و ناامیدی مورد بررسی قرار داد. روش‌ها: این مطالعه مقطعی همبستگی شامل ۱۳۲۲ دانشجوی کارشناسی ۱۸ تا ۳۲ ساله از پنج دانشگاه در ترکیه بود. تفاوت‌های جمعیت‌شناختی به صورت اکتشافی با آزمون t مستقل و تحلیل واریانس یک‌طرفه بررسی شد و سهم منحصربه‌فرد متغیرهای روان‌شناختی با رگرسیون خطی چندگانه ارزیابی گردید. نتایج: مدل رگرسیون از لحاظ آماری معنادار بود و ۳۵/۹٪ از واریانس ادراک افراد بافضیلت را تبیین کرد. سلامت روان‌شناختی قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده مثبت بود (β = 0.580, p < 0.001). نابردباری نسبت به عدم قطعیت نیز برخلاف جهت فرض‌شده، ارتباط مثبت کوچک‌تری نشان داد (β = 0.138, p < 0.001). تاب‌آوری روان‌شناختی و ناامیدی سهم منحصربه‌فرد معناداری نداشتند. تحلیل‌های اکتشافی همچنین تفاوت‌هایی بر اساس جنسیت، سطح درآمد، سال تحصیلی و موفقیت تحصیلی شناسایی کردند، هرچند این اثرات اندک بود. بحث: یافته‌ها نشان می‌دهد که ویژگی‌های روان‌شناختی به طور یکنواخت با ادراک افراد بافضیلت مرتبط نیستند و سلامت روان‌شناختی بیشترین سهم تبیینی مدل را دارد. ارتباط مثبت غیرمنتظره نابردباری نسبت به عدم قطعیت با ادراک افراد بافضیلت نیازمند تفسیر محتاطانه است. پژوهش‌های طولی و بین‌فرهنگی برای روشن شدن جهت و سازوکارهای زیربنایی این ارتباطات مورد نیاز است.