Pemanfaatan TikTok sebagai Sarana Mencari Tambahan Penghasilan dalam Perspektif Etika Komunikasi Islam di Kota Banda Aceh
استفاده از تیک‌تاک به‌عنوان ابزاری برای کسب درآمد اضافی از منظر اخلاق ارتباطی اسلامی در شهر باندا آچه
چکیده
The development of TikTok has transformed social media from a platform primarily used for entertainment into a digital economic medium that provides opportunities for generating additional income. This study aims to analyze the use of TikTok as a means of generating additional income and to examine the implementation of Islamic communication ethics among content creators in Banda Aceh. This study employed a qualitative approach with a phenomenological research design. Informants were selected using purposive sampling and consisted of five TikTok content creators who had generated income through the platform. Data were collected through semi-structured interviews, observations of TikTok content, and documentation, and were analyzed using Braun and Clarke’s thematic analysis. The findings show that TikTok is utilized as a digital economic medium through three main activities: TikTok Affiliate, promotion of MSME products, and endorsements. In practice, the creators attempted to apply Islamic communication ethics by emphasizing honesty, trustworthiness, and politeness in delivering information. However, the implementation of these values faces challenges, including competition involving sensational content, pressure from the TikTok algorithm, and dilemmas in following viral trends. This study concludes that the use of TikTok as a digital economic medium can be aligned with Islamic communication ethics when content creators maintain integrity, honesty, and responsibility in their digital communication activities.
تحولات تیک‌تاک، رسانه‌های اجتماعی را از بستری عمدتاً سرگرم‌کننده به یک محیط اقتصادی دیجیتال تبدیل کرده است که فرصت‌هایی برای کسب درآمد اضافی فراهم می‌کند. هدف این پژوهش، تحلیل استفاده از تیک‌تاک به‌عنوان وسیله‌ای برای کسب درآمد اضافی و بررسی اجرای اخلاق ارتباطی اسلامی در میان تولیدکنندگان محتوا در باندا آچه است. این مطالعه با رویکرد کیفی و طرح پژوهش پدیدارشناختی انجام شده است. مشارکت‌کنندگان با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و شامل پنج تولیدکننده محتوای تیک‌تاک بودند که از این پلتفرم درآمد کسب کرده‌اند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، مشاهده محتوای تیک‌تاک و مستندسازی گردآوری و با استفاده از تحلیل تماتیک براون و کلارک تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که تیک‌تاک به‌عنوان یک محیط اقتصادی دیجیتال از طریق سه فعالیت اصلی شامل همکاری‌های وابسته تیک‌تاک (TikTok Affiliate)، ترویج محصولات کسب‌وکارهای خرد و متوسط (MSME) و تبلیغات (endorsement) مورد استفاده قرار می‌گیرد. در عمل، تولیدکنندگان محتوا تلاش می‌کنند اخلاق ارتباطی اسلامی را با تأکید بر صداقت، امانت‌داری و ادب در انتقال اطلاعات رعایت کنند. با این حال، اجرای این ارزش‌ها با چالش‌هایی مانند رقابت مبتنی بر محتوای جنجالی، فشار الگوریتم تیک‌تاک و دوراهی‌های پیروی از روندهای ویروسی مواجه است. این پژوهش نتیجه می‌گیرد که استفاده از تیک‌تاک به‌عنوان محیط اقتصادی دیجیتال می‌تواند با اخلاق ارتباطی اسلامی همسو باشد، مشروط بر آنکه تولیدکنندگان محتوا در فعالیت‌های ارتباطی دیجیتال خود، صداقت، امانت‌داری و مسئولیت‌پذیری را حفظ کنند.