Basri Mahmud

This study aims to examine the concept of economic justice from the Qur’anic perspective through an exegetical analysis of QS. An-Nahl [16]:90, QS. Al-Hasyr [59]:7, and QS. Al-Maidah [5]:8. Employing a qualitative method and a thematic exegesis (tafsir maudhu’i) approach, this study explores the meanings of justice and wealth distribution, as well as the moral values embedded in these verses. The findings indicate that economic justice in the Qur’an is grounded in the integration of the principles of al-‘adl (justice and integrity), al-ihsan (benevolence and excellence), and distributive justice. The concept of al-‘adl emphasizes the importance of balance, honesty, and respect for rights in economic activities, while al-ihsan extends the meaning of justice by incorporating social concern and an orientation toward public welfare (maslahah). QS. Al-Hasyr [59]:7 demonstrates that the Qur’an promotes equitable wealth distribution and rejects the concentration of wealth within certain groups. The findings further affirm that the Qur’anic economic framework is not solely oriented toward ownership and material growth but also places social responsibility at the core of wealth management. This concept remains relevant to contemporary issues of economic inequality through an economic paradigm that integrates spiritual, moral, and social dimensions.

هدف این پژوهش بررسی مفهوم عدالت اقتصادی از منظر قرآن کریم از طریق تحلیل تفسیری آیات نحل [16]:90، حشر [59]:7 و مائده [5]:8 است. این پژوهش با بهره‌گیری از روش کیفی و رویکرد تفسیر موضوعی (تفسیر موضوعی)، به بررسی معانی عدالت و توزیع ثروت و همچنین ارزش‌های اخلاقی نهفته در این آیات می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که عدالت اقتصادی در قرآن مبتنی بر ادغام اصول العدل (عدالت و درستکاری)، الاحسان (نیکوکاری و برتری) و عدالت توزیعی است. مفهوم العدل بر اهمیت تعادل، صداقت و احترام به حقوق در فعالیت‌های اقتصادی تأکید دارد، در حالی که الاحسان معنای عدالت را با دربرگیری دغدغه‌های اجتماعی و جهت‌گیری به سوی رفاه عمومی (مصلحت) گسترش می‌دهد. آیه حشر [59]:7 نشان می‌دهد که قرآن توزیع عادلانه ثروت را ترویج کرده و تمرکز ثروت در گروه‌های خاص را رد می‌کند. یافته‌ها همچنین تأیید می‌کند که چارچوب اقتصادی قرآن صرفاً معطوف به مالکیت و رشد مادی نیست، بلکه مسئولیت اجتماعی را در مرکز مدیریت ثروت قرار می‌دهد. این مفهوم از طریق پارادایم اقتصادی که ابعاد معنوی، اخلاقی و اجتماعی را ادغام می‌کند، همچنان نسبت به مسائل معاصر نابرابری اقتصادی مرتبط است.