Cendhani Angesti Asih

Penelitian ini bertujuan mengetahui efektivitas platform pembelajaran BioDigital Human terhadap peningkatan pemahaman siswa pada materi sistem pencernaan dan mengkaji peran keterlaksanaan aktivitas pembelajaran dan tingkat literasi digital siswa dalam mendukung peningkatan pemahaman tersebut. Penelitian menggunakan desain pre-experimental one-group pretest-posttest, yang melibatkan 36 siswa kelas XI MIPA di SMA Negeri 6 Madiun. Pengumpulan data dilakukan dengan menggunakan instrumen tes, angket respon siswa, dan observasi keterlaksanaan pembelajaran. Analisis data dilakukan menggunakan uji Wilcoxon. Hasil uji Wilcoxon menunjukkan adanya perbedaan yang signifikan antara nilai pretest dan posttest dengan hasil Asymp.Sig.(2-tailed)<0,001 yang mengindikasikan adanya pengaruh platform pembelajaran BioDigital Human terhadap peningkatan pemahaman siswa pada materi sistem pencernaan. Hasil tes pemahaman siswa menunjukkan 81% siswa telah tuntas dan tujuan pembelajaran sebagian besar telah tercapai. Peningkatan pemahaman siswa dipengaruhi faktor keterlaksanaan aktivitas pembelajaran siswa yang mendapatkan kategori baik sampai sangat baik, serta kemampuan literasi digital siswa yang berada pada level L3 yang menunjukkan bahwa siswa telah mampu memanfaatkan keterampilan literasi digital secara mandiri dan terintegrasi dalam menggunakan platform untuk membantu pemahaman konsep. Kata Kunci: BioDigital Human, media pembelajaran tiga dimensi, pemahaman materi, sistem pencernaan This study aims to investigate the effectiveness of the BioDigital Human platform in improving students’ understanding of the digestive system and examine the contribution of learning implementation and students’ digital literacy levels to this improvement. A pre-experimental one-group pretest–posttest design was employed, involving 36 eleventh-grade science students (Grade XI MIPA) from SMA Negeri 6 Madiun. Data were collected through achievement tests, student response questionnaires, and observations of learning implementation. Statistical analysis was conducted using the Wilcoxon signed-rank test. The Wilcoxon test results confirmed a significant difference between pretest and posttest scores with a Asymp.Sig.(2-tailed)<0.001, showing that the effect of BioDigital Human platform for enhancing students’ understanding of the human digestive system. The students’ understanding test showed that 81% of students achieved learning mastery, and most of learning goals were accomplished. The improvement of students’ understanding was influenced by learning implementation activities which were categorized as good to very good, as well as students’ digital literacy skills which were mostly at level L3, indicating that they were able to utilize digital literacy skills independently and in an integrated manner when using the platform to support conceptual understanding. Keywords: BioDigital Human, 3D learning media, student comprehension, digestive system.

این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی پلتفرم آموزشی BioDigital Human در ارتقای درک دانش‌آموزان از مبحث دستگاه گوارش و بررسی نقش اجرای فعالیت‌های یادگیری و سطح سواد دیجیتال دانش‌آموزان در حمایت از این ارتقا انجام شده‌است. پژوهش حاضر با استفاده از طرح پیش‌آزمایشی یک‌گروهی با پیش‌آزمون و پس‌آزمون انجام شد و ۳۶ دانش‌آموز پایه یازدهم رشته علوم تجربی (XI MIPA) از دبیرستان دولتی شماره ۶ مادیون را دربر گرفت. داده‌ها با استفاده از آزمون پیشرفت تحصیلی، پرسشنامه پاسخ دانش‌آموزان و مشاهده اجرای یادگیری گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون رتبه‌ای ویلکاکسون انجام گرفت. نتایج آزمون ویلکاکسون تفاوت معناداری را بین نمرات پیش‌آزمون و پس‌آزمون با مقدار Asymp.Sig.(2-tailed)<0.001 نشان داد که بیانگر تأثیر پلتفرم آموزشی BioDigital Human بر ارتقای درک دانش‌آموزان از مبحث دستگاه گوارش است. نتایج آزمون درک دانش‌آموزان نشان داد که ۸۱٪ دانش‌آموزان به حدنصاب یادگیری دست یافته‌اند و بیشتر اهداف آموزشی محقق شده‌اند. ارتقای درک دانش‌آموزان تحت تأثیر اجرای فعالیت‌های یادگیری که در دسته خوب تا بسیار خوب قرار گرفتند و همچنین مهارت‌های سواد دیجیتال دانش‌آموزان که عمدتاً در سطح L3 بودند، قرار داشت؛ به‌گونه‌ای که دانش‌آموزان قادر بودند مهارت‌های سواد دیجیتال را به‌صورت مستقل و یکپارچه در استفاده از پلتفرم جهت کمک به درک مفهومی به‌کار گیرند.