Dalvi

Data analysis is an important stage in educational research because it transforms raw data into meaningful information that can be used to answer research questions and formulate conclusions. This article discusses data analysis in educational research, including the meaning of data analysis, types of analysis, quantitative and qualitative analysis procedures, mixed-methods analysis, selection of analytical techniques, validity, interpretation, and the use of digital technology and artificial intelligence. This article uses a conceptual literature-review approach based on the submitted paper entitled Analisis Data dalam Penelitian Pendidikan and the methodological references contained in it. The discussion shows that data analysis cannot be separated from the research problem, objectives, research questions, and characteristics of the data. Quantitative analysis generally uses descriptive and inferential statistics, while qualitative analysis involves reading data, coding, categorizing, developing themes, and interpreting meaning. Mixed methods requires meaningful integration between quantitative and qualitative findings. The analysis also indicates that the use of statistical software and artificial intelligence can support researchers in processing and exploring data, but these technologies cannot replace the researcher's methodological judgment. Therefore, the quality of data analysis depends not merely on the complexity of the technique used, but on its suitability, transparency, validity, and the researcher's ability to interpret findings within the context of the research

تحلیل داده‌ها مرحله‌ای مهم در پژوهش‌های آموزشی است، زیرا داده‌های خام را به اطلاعات معناداری تبدیل می‌کند که می‌توان از آن‌ها برای پاسخ به پرسش‌های پژوهش و تدوین نتایج استفاده کرد. این مقاله به بررسی تحلیل داده‌ها در پژوهش‌های آموزشی می‌پردازد و مفاهیمی چون معنای تحلیل داده‌ها، انواع تحلیل، رویه‌های تحلیل کمی و کیفی، تحلیل روش‌های ترکیبی، انتخاب فنون تحلیلی، روایی، تفسیر و استفاده از فناوری دیجیتال و هوش مصنوعی را مورد بحث قرار می‌دهد. این مقاله با رویکرد مرور مفهومی ادبیات، مبتنی بر مقاله ارائه‌شده با عنوان «تحلیل داده‌ها در پژوهش آموزشی» و منابع روش‌شناختی مندرج در آن نگاشته شده است. بحث مقاله نشان می‌دهد که تحلیل داده‌ها از مسئله پژوهش، اهداف، پرسش‌های پژوهش و ویژگی‌های داده‌ها جدا نیست. تحلیل کمی عموماً از آمار توصیفی و استنباطی استفاده می‌کند، در حالی که تحلیل کیفی شامل خواندن داده‌ها، کدگذاری، دسته‌بندی، توسعه مضامین و تفسیر معنا است. روش‌های ترکیبی نیازمند ادغام معنادار یافته‌های کمی و کیفی هستند. تحلیل همچنین نشان می‌دهد که استفاده از نرم‌افزارهای آماری و هوش مصنوعی می‌تواند پژوهشگران را در پردازش و کاوش داده‌ها یاری کند، اما این فناوری‌ها جایگزین قضاوت روش‌شناختی پژوهشگر نمی‌شوند. بنابراین، کیفیت تحلیل داده‌ها صرفاً به پیچیدگی فنون مورد استفاده بستگی ندارد، بلکه به تناسب، شفافیت، روایی و توانایی پژوهشگر در تفسیر یافته‌ها در بستر پژوهش وابسته است.