Ituma Gakii

Critical thinking is one of the competencies learners are expected to develop under the Competency-Based Education in Kenya. This shift demands a paradigm shift from conventional assessment practices to inquiry-based Competency-Based Assessment practices. This study aimed to assess critical thinking assessment practices in Integrated Science instruction in public junior schools in Nairobi County. The study adopted a descriptive survey research design. The study used proportionate, convenience, and systematic sampling to select 382 respondents from a target population of 8,259. Structured questionnaires were used to collect information on critical thinking assessment practices in Integrated Science instruction from both teachers and learners. The reliability of the instruments was established through piloting in a neighboring county, Kajiado County. A Cronbach's alpha of 0.784 was obtained, thus making the tools suitable for data collection. The data were analyzed using descriptive statistics, and the study findings were presented using frequencies and percentage differences. The study findings show that teachers face challenges in assessing critical thinking in Integrated Science instruction, especially in interpreting the curriculum to incorporate inquiry, reflection, evidence-based reasoning, and application of knowledge in real-life situations. The gap was confirmed by learner responses, which consistently reported gaps in classroom practices that promote critical thinking. There is a gap in teachers’ perception of competence in critical thinking assessment practices in Integrated Science instruction in comparison to learner perceptions. The findings inform education stakeholders of the need to invest in equipping teachers with pedagogical skills for Competency-Based Assessment, especially in assessing critical thinking.

تفکر انتقادی یکی از شایستگی‌هایی است که انتظار می‌رود فراگیران در چارچوب آموزش مبتنی بر شایستگی در کنیا کسب کنند. این تغییر مستلزم یک تغییر پارادایم از رویه‌های ارزیابی سنتی به رویه‌های ارزیابی مبتنی بر پرسشگری و شایستگی است. هدف این پژوهش، ارزیابی رویه‌های ارزیابی تفکر انتقادی در تدریس علوم تلفیقی در مدارس دولتی متوسطه شهرستان نایروبی بود. این پژوهش از طرح پژوهش پیمایشی توصیفی استفاده کرد. نمونه‌گیری متناسب، در دسترس و نظام‌مند برای انتخاب ۳۸۲ نفر از جامعه هدف ۸٬۲۵۹ نفری به کار گرفته شد. پرسشنامه‌های ساختاریافته برای گردآوری اطلاعات درباره رویه‌های ارزیابی تفکر انتقادی در تدریس علوم تلفیقی از هر دو گروه معلمان و فراگیران استفاده شد. پایایی ابزارها از طریق اجرای آزمایشی در شهرستان همجوار، Kajiado County، تعیین شد. ضریب آلفای کرونباخ برابر با ۰٫۷۸۴ به دست آمد که ابزارها را برای گردآوری داده‌ها مناسب ساخت. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی تحلیل شدند و یافته‌های پژوهش با استفاده از فراوانی‌ها و تفاوت‌های درصدی ارائه گردید. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که معلمان در ارزیابی تفکر انتقادی در تدریس علوم تلفیقی، به ویژه در تفسیر برنامه درسی برای ادغام پرسشگری، تأمل، استدلال مبتنی بر شواهد و کاربرد دانش در موقعیت‌های واقعی، با چالش‌هایی مواجه هستند. این شکاف با پاسخ‌های فراگیران تأیید شد که به طور مکرر به وجود شکاف‌هایی در رویه‌های کلاسی که تفکر انتقادی را تقویت می‌کنند، اشاره کردند. درک معلمان از شایستگی خود در رویه‌های ارزیابی تفکر انتقادی در تدریس علوم تلفیقی نسبت به درک فراگیران دارای فاصله است. یافته‌ها به ذی‌نفعان آموزشی لزوم سرمایه‌گذاری در تجهیز معلمان به مهارت‌های آموزشی برای ارزیابی مبتنی بر شایستگی، به ویژه در ارزیابی تفکر انتقادی را یادآور می‌شود.

Critical thinking is widely recognized as a foundational skill for effective participation in the workforce and responsible citizenship. It involves analyzing, evaluating, and interpreting information to draw well-reasoned, defensible conclusions. The introduction of the Competency-Based Curriculum in Kenya, under the Competency-Based Education holistic approach, has included critical thinking as one of its core competencies. The study sought to determine how teachers are scaffolding critical thinking during the preparation and presentation of Integrated Science instruction in public junior schools in Nairobi County, Kenya. The study adopted a mixed-methods descriptive research design. The target population was 8,259 respondents: 7,598 learners, 643 teachers, and 18 Curriculum Support Officers (CSOs). The sample consisted of 382 respondents: 46 teachers, 328 learners, and 8 CSOs. Representative samples were selected through proportionate and systematic sampling. Data were collected using questionnaires and interviews. Quantitative data were analyzed descriptively using the Statistical Package for the Social Sciences (SPSS, Version 30.0), while qualitative data were analyzed thematically. The findings indicated that although teachers adopted learner-centered approaches, they faced significant challenges in planning and implementing critical-thinking strategies, mainly conceptual links, inquiry, evidence-based reasoning, reflection, and real-world application of scientific concepts. The study also identified curriculum interpretation as a barrier to implementing critical-thinking instruction, resulting in a gap between teachers' perceived skills and actual classroom practices. The findings inform educators on the status of implementing critical thinking under Competency-Based Education and highlight challenges experienced by teachers. The study concludes that teachers encounter difficulties in developing Integrated Science instruction that scaffolds critical thinking and recommends the development of a structured instructional design model to help them design such instruction.

تفکر انتقادی به طور گسترده‌ای به عنوان مهارتی بنیادی برای مشارکت مؤثر در نیروی کار و شهروندی مسئولانه شناخته می‌شود. این مهارت شامل تحلیل، ارزیابی و تفسیر اطلاعات به منظور دستیابی به نتایج مستدل و قابل دفاع است. ورود برنامهٔ درسی مبتنی بر شایستگی در کنیا، تحت رویکرد کل‌نگر آموزش مبتنی بر شایستگی، تفکر انتقادی را به عنوان یکی از شایستگی‌های اصلی خود گنجانده است. این پژوهش با هدف تعیین نحوهٔ پشتیبانی معلمان از تفکر انتقادی در جریان آماده‌سازی و ارائهٔ آموزش علوم تلفیقی در مدارس متوسطهٔ دولتی شهرستان نایروبی، کنیا انجام شد. این مطالعه از طرح پژوهش توصیفی با روش‌های ترکیبی بهره برد. جامعهٔ هدف شامل ۸٬۲۵۹ نفر بود: ۷٬۵۹۸ دانش‌آموز، ۶۴۳ معلم و ۱۸ افسر پشتیبانی برنامهٔ درسی (CSOs). نمونه شامل ۳۸۲ نفر بود: ۴۶ معلم، ۳۲۸ دانش‌آموز و ۸ افسر پشتیبانی برنامهٔ درسی. نمونه‌های نماینده از طریق نمونه‌گیری نسبتی و نظام‌مند انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه گردآوری شد. داده‌های کمی به صورت توصیفی با استفاده از نرم‌افزار بستهٔ آماری علوم اجتماعی (SPSS، نسخهٔ ۳۰.۰) تحلیل شد و داده‌های کیفی به صورت موضوعی مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که اگرچه معلمان رویکردهای یادگیرنده‌محور را اتخاذ کردند، اما در برنامه‌ریزی و اجرای راهبردهای تفکر انتقادی، به ویژه در پیوندهای مفهومی، پرسشگری، استدلال مبتنی بر شواهد، تأمل و کاربرد مفاهیم علمی در دنیای واقعی با چالش‌های قابل توجهی مواجه بودند. همچنین تفسیر برنامهٔ درسی به عنوان مانعی برای اجرای آموزش تفکر انتقادی شناسایی شد که منجر به شکاف میان مهارت‌های ادراک‌شدهٔ معلمان و عملکرد واقعی آن‌ها در کلاس درس گردید. یافته‌ها وضعیت اجرای تفکر انتقادی در چارچوب آموزش مبتنی بر شایستگی را برای دست‌اندرکاران آموزشی روشن ساخته و چالش‌های پیش روی معلمان را برجسته می‌سازد. نتیجه‌گیری پژوهش آن است که معلمان در توسعهٔ آموزش علوم تلفیقی که از تفکر انتقادی پشتیبانی کند با دشواری‌هایی روبه‌رو هستند و توسعهٔ یک مدل طراحی آموزشی ساختاریافته برای یاری‌رسانی به آن‌ها در طراحی چنین آموزشی توصیه می‌شود.