Khaled Saleh Al-Omoush

As artificial intelligence (AI) and digital technologies continue to transform online communication and social interactions, cyberbullying and cyber-violence have emerged as growing concerns that require a deeper understanding of the individual and contextual factors underlying these behaviors. This study aims to provide a comprehensive understanding of the factors influencing cyberbullying and cyber-violence in Jordan. Specifically, it examines the effects of individual characteristics and contextual factors, including the legal and policy environment and aggressive social environment, on both cyberbullying and cyber-violence. A total of 472 participants from different demographic groups were included in the study sample. The data were analyzed using Smart PLS software. The results indicate that individual factors such as age, gender, and educational level have varying effects on cyberbullying and cyber-violence. Both age and gender have a significant negative and positive relationship, respectively, with both cyberbullying and cyber-violence. There is no significant relationship between these outcomes and educational level. Contextual factors, on the other hand, have differential effects. The aggressive social environment is positively associated with cyberbullying and cyber-violence, while the legal and policy environment is negatively associated with cyber-violence but not with cyberbullying. This study examines both contextual and individual factors, contributing to a better understanding of factors influencing cyberbullying and cyber-violence. It provides evidence on the impact of age, gender, social context, and legal and regulatory influences, and offers insights that can guide policy, education, and community engagement and inform best prevention practices.

با تداوم تحول ارتباطات آنلاین و تعاملات اجتماعی توسط هوش مصنوعی (AI) و فناوری‌های دیجیتال، قلدری سایبری و خشونت سایبری به عنوان نگرانی‌های فزاینده‌ای مطرح شده‌اند که نیازمند درک عمیق‌تری از عوامل فردی و زمینه‌ای زیربنای این رفتارها هستند. هدف این پژوهش، ارائه درک جامعی از عوامل مؤثر بر قلدری سایبری و خشونت سایبری در اردن است. به طور خاص، این مطالعه به بررسی تأثیر ویژگی‌های فردی و عوامل زمینه‌ای، از جمله محیط حقوقی و سیاست‌گذاری و محیط اجتماعی پرخاشگرانه، بر هر دو پدیده قلدری سایبری و خشونت سایبری می‌پردازد. در مجموع ۴۷۲ نفر از گروه‌های جمعیتی مختلف در نمونه پژوهش شرکت داشتند. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار Smart PLS تحلیل شدند. نتایج نشان می‌دهد که عوامل فردی مانند سن، جنسیت و سطح تحصیلات تأثیرات متفاوتی بر قلدری سایبری و خشونت سایبری دارند. سن و جنسیت به ترتیب دارای رابطه منفی و مثبت معنادار با هر دو متغیر قلدری سایبری و خشونت سایبری هستند. بین این پیامدها و سطح تحصیلات رابطه معناداری مشاهده نشد. از سوی دیگر، عوامل زمینه‌ای تأثیرات متفاوتی دارند. محیط اجتماعی پرخاشگرانه با قلدری سایبری و خشونت سایبری رابطه مثبت دارد، در حالی که محیط حقوقی و سیاست‌گذاری با خشونت سایبری رابطه منفی و معنادار و با قلدری سایبری رابطه معناداری ندارد. این پژوهش با بررسی همزمان عوامل زمینه‌ای و فردی، به درک بهتر عوامل مؤثر بر قلدری سایبری و خشونت سایبری کمک می‌کند. همچنین شواهدی درباره تأثیر سن، جنسیت، زمینه اجتماعی و تأثیرات حقوقی و مقرراتی ارائه می‌دهد و بینش‌هایی را برای هدایت سیاست‌گذاری، آموزش، مشارکت اجتماعی و اطلاع‌رسانی درباره بهترین شیوه‌های پیشگیری فراهم می‌آورد.