Murat EKİN

This study aims to examine the perspectives of fourth-grade primary school teachers regarding the instruction of democratic values within the social studies course. The research was conducted using a qualitative methodology and employed a case study design. The study group consisted of 40 primary school teachers working in the Toroslar district of Mersin during the 2024–2025 academic year. Data were collected through a Teacher Interview Form comprising seven open-ended questions and analyzed using content analysis. The findings indicate that teachers consider the teaching of democratic values to be highly important. Justice, respect, equality, and tolerance were identified as the democratic values most frequently emphasized in classroom instruction. Conversely, responsibility, respect, and tolerance were reported as the values most commonly lacking among students. Active participation, drama, storytelling, and teacher role modeling emerged as the most effective pedagogical approaches for fostering democratic values. Additionally, reading activities and storytelling were highlighted as essential tools for value acquisition. Based on these results, it is recommended that reading and storytelling activities considered effective by teachers be supported through children’s literature themed around democratic values. Furthermore, the curriculum should allocate greater emphasis to inclusive educational practices and cultural awareness activities aimed at enhancing respect for diversity and strengthening social tolerance.

هدف این پژوهش بررسی دیدگاه‌های معلمان پایه چهارم ابتدایی نسبت به آموزش ارزش‌های دموکراتیک در درس مطالعات اجتماعی است. این پژوهش با استفاده از روش کیفی و با رویکرد مطالعه موردی انجام شده است. گروه مورد مطالعه شامل ۴۰ نفر از معلمان ابتدایی شاغل در منطقه توروسلار شهر مرسین در سال تحصیلی ۲۰۲۴–۲۰۲۵ بود. داده‌ها از طریق فرم مصاحبه معلمان که شامل هفت پرسش باز بود گردآوری و با روش تحلیل محتوا مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد که معلمان آموزش ارزش‌های دموکراتیک را بسیار مهم تلقی می‌کنند. عدالت، احترام، برابری و مدارا به عنوان ارزش‌های دموکراتیک که بیشترین تأکید را در آموزش کلاسی دارند شناسایی شدند. در مقابل، مسئولیت‌پذیری، احترام و مدارا به عنوان ارزش‌هایی که بیشترین کمبود را در میان دانش‌آموزان دارند گزارش شده‌اند. مشارکت فعال، نمایش، قصه‌گویی و الگو بودن معلم به عنوان مؤثرترین رویکردهای آموزشی در تقویت ارزش‌های دموکراتیک مطرح شده‌اند. همچنین، فعالیت‌های مطالعه و قصه‌گویی به عنوان ابزارهای اساسی برای کسب ارزش‌ها مورد تأکید قرار گرفته‌اند. بر اساس این نتایج، توصیه می‌شود فعالیت‌های مطالعه و قصه‌گویی که از نظر معلمان مؤثر تلقی می‌شوند، از طریق ادبیات کودک با محوریت ارزش‌های دموکراتیک تقویت شوند. علاوه بر این، برنامه درسی باید توجه بیشتری به شیوه‌های آموزشی فراگیر و فعالیت‌های آگاهی فرهنگی با هدف ارتقای احترام به تنوع و تقویت مدارا اجتماعی اختصاص دهد.