Nur Wahyuni Anisa

Arabic language communication skills have become an important competence for madrasah students, not only as an academic ability but also as a means of understanding Islamic knowledge and developing cultural identity. However, Arabic language learning at the elementary level still faces challenges in transforming vocabulary and grammatical knowledge into real communication practices. This study aims to analyze the implementation of an Arabic Language Program in improving students’ communicative competence at MIN Wonosobo. This research employed a qualitative approach with a case study design. Data were collected through in-depth interviews, observations, and document analysis involving 13 participants consisting of the head of the madrasah, curriculum coordinator, Arabic language teacher, program mentors, and students. The data were analyzed using thematic analysis. The findings revealed four main themes: Arabic as a madrasah identity, the transition from vocabulary mastery to communication practice, students’ emotional experiences in speaking Arabic, and challenges in developing a language environment. The study demonstrates that communicative competence is shaped through the interaction between school programs, pedagogical practices, and students’ social experiences. These findings contribute to the development of more contextual and communicative Arabic language programs in Islamic elementary education.

مهارت‌های ارتباطی زبان عربی به عنوان یکی از شایستگی‌های مهم برای دانش‌آموزان مدارس، نه تنها به عنوان یک توانایی علمی بلکه به عنوان ابزاری برای فهم دانش اسلامی و توسعه هویت فرهنگی اهمیت یافته است. با این حال، آموزش زبان عربی در سطح ابتدایی همچنان با چالش‌هایی در تبدیل دانش واژگان و دستور زبان به کاربرد واقعی در ارتباطات مواجه است. هدف این پژوهش، تحلیل اجرای برنامه زبان عربی در بهبود شایستگی ارتباطی دانش‌آموزان در MIN Wonosobo است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با طرح مطالعه موردی انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق، مشاهده و تحلیل اسناد با مشارکت ۱۳ نفر شامل رئیس مدرسه، هماهنگ‌کننده برنامه درسی، معلم زبان عربی، مربیان برنامه و دانش‌آموزان گردآوری شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل تماتیک مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها چهار مضمون اصلی را نشان داد: زبان عربی به عنوان هویت مدرسه، گذار از تسلط واژگانی به تمرین ارتباطی، تجارب هیجانی دانش‌آموزان در صحبت کردن به زبان عربی و چالش‌های توسعه محیط زبانی. این مطالعه نشان می‌دهد که شایستگی ارتباطی از طریق تعامل میان برنامه‌های مدرسه، شیوه‌های آموزشی و تجارب اجتماعی دانش‌آموزان شکل می‌گیرد. این یافته‌ها به توسعه برنامه‌های زبان عربی زمینه‌مندتر و ارتباطی‌تر در آموزش ابتدایی اسلامی کمک می‌کند.