Wildanul Kholis Alhadi

This study aims to examine the hadith cited by Imam al-Suyūṭī in al-Durr al-Manthūr when interpreting the verse, (Syahru ramadhanalladzi unzila fiihi-l Qur’an…){Qur’an 2:185}, which relates to the timing of the revelation of the divine scriptures during Ramadan. The significance of this topic lies in the fact that al-Suyūṭī often reports narrations without explicitly judging their authenticity, which necessitates verification of their chains of transmission before relying on them for scholarly inference. Accordingly, the research problem centers on determining the reliability of this hadith in terms of both chain and text, and clarifying its scholarly status based on the principles of hadith authentication and criticism. The study employs a descriptive-analytical library-based methodology, utilizing tools of hadith verification, isnād analysis, and textual criticism, with reference to primary sources such as Musnad Ahmad, the tafsīrs of al-Ṭabarī and Ibn Kathīr, as well as works on narrators and hidden defects. The findings indicate that all transmission routes converge at ʿImrān ibn Dāwar, from Qatāda, from Abū al-Malīḥ, from Wāthila, and that the isnād is sound at the level of ḥasan li-dhātihi (good in itself), elevated to ḥasan li-ghayrihi (good due to corroboration) through multiple routes and scholarly acceptance. The text itself aligns with the Qur’an and other authentic hadiths. The study recommends that every narration be critically examined before use in exegesis, and calls for broader analytical studies of other exegetical reports, combining isnād and matn analysis, while training students of knowledge in the tools of hadith verification and the use of biographical and critical works.

این پژوهش با هدف بررسی حدیثی که امام سیوطی در «الدر المنثور» هنگام تفسیر آیه «شهر رمضان الذی انزل فیه القرآن...» (قرآن ۲:۱۸۵) نقل کرده است، انجام می‌شود؛ حدیثی که به زمان نزول کتب الهی در ماه رمضان اشاره دارد. اهمیت این موضوع در آن است که سیوطی غالباً روایات را بدون اظهار نظر صریح درباره صحت یا ضعف آن‌ها نقل می‌کند و این امر، لزوم بررسی اسناد روایات پیش از استناد علمی به آن‌ها را ایجاب می‌نماید. بر این اساس، مسئله پژوهش بر تعیین پایایی این حدیث از حیث سند و متن و تبیین جایگاه علمی آن بر مبنای اصول تصحیح و نقد حدیث متمرکز است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانه‌ای است و از ابزارهای تصحیح حدیث، تحلیل اسناد و نقد متنی با ارجاع به منابع اصلی مانند مسند احمد، تفاسیر طبری و ابن کثیر و همچنین آثار رجالی و علل استفاده می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که تمامی طرق نقل به عمران بن داور، از قتاده، از ابوالملیح، از واثله منتهی می‌شود و سند حدیث در مرتبه حسن لذاته قرار دارد که با تعدد طرق و قبول اهل علم به حسن لغیره ارتقا می‌یابد. متن حدیث نیز با قرآن و سایر احادیث صحیح مطابقت دارد. پژوهش توصیه می‌کند که هر روایت پیش از استفاده در تفسیر، به طور انتقادی بررسی شود و مطالعات تحلیلی گسترده‌تری بر سایر روایات تفسیری با ترکیب تحلیل سند و متن و آموزش دانش‌پژوهان در ابزارهای تصحیح حدیث و بهره‌گیری از منابع رجالی و نقدی صورت گیرد.