Enhancing creativity in STEAM higher education through problem-based learning: a systematic review and meta-analysis
ارتقای خلاقیت در آموزش عالی STEAM از طریق یادگیری مبتنی بر مسئله: مرور نظاممند و فراتحلیل
چکیده
The United Nations Sustainable Development Goal 4 (SDG 4) position creativity as a critical competency in 21st -century STEAM education, highlighting the urgency of cultivating students’ capacity to navigate complex transdisciplinary challenges. Although problem-based learning (PBL) has become a prevalent instructional approach, empirical evidence regarding its specific efficacy for fostering creative thinking remains inconclusive. This systematic review and meta-analysis investigated whether PBL is associated with improved creativity outcomes among undergraduate STEAM students, with particular relevance to international education contexts. Following PRISMA guidelines, fifteen peer-reviewed articles (2015–2025) were included, with six providing sufficient data for meta-analysis (k = 6). The pooled effect size (Hedges’ g = 1.64, 95% CI: 0.96–2.32) suggests a positive association between PBL and creativity outcomes compared to traditional instruction. However, given the small study count and substantial heterogeneity (I² = 88.5%), these results should be interpreted as preliminary and exploratory. Assessment priorities diverge across disciplinary contexts, with arts and humanities foregrounding aesthetic originality and self-expression, while science and engineering fields emphasise solution feasibility and collaborative problem-solving. Pure PBL and its variants demonstrate relevance for creative skill development, though subgroup comparisons remain descriptive due to limited study numbers. Notably, the included studies employed diverse, non-standardized creativity instruments across different disciplines, which significantly limits comparability and generalizability. These findings offer preliminary empirical insights for educators, and curriculum designers, yet the high heterogeneity and measurement variability underscore the need for future research with validated standardized assessments.
هدف چهارم توسعهی پایدار سازمان ملل متحد (SDG 4) خلاقیت را بهعنوان یکی از شایستگیهای حیاتی در آموزش STEAM قرن بیستویکم مطرح میکند و بر ضرورت پرورش توانایی دانشجویان برای مواجهه با چالشهای پیچیدهی میانرشتهای تأکید دارد. اگرچه یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) به رویکردی رایج در آموزش تبدیل شده است، شواهد تجربی دربارهی اثربخشی خاص آن در پرورش تفکر خلاق همچنان نامشخص باقی مانده است. این مرور نظاممند و فراتحلیل بررسی میکند که آیا PBL با بهبود پیامدهای خلاقیت در میان دانشجویان مقطع کارشناسی STEAM مرتبط است یا خیر، با تأکید ویژه بر زمینههای آموزش بینالمللی. مطابق با دستورالعملهای PRISMA، پانزده مقالهی داوریشده (۲۰۱۵–۲۰۲۵) وارد مطالعه شدند که شش مورد از آنها دادههای کافی برای فراتحلیل فراهم کردند (k = 6). اندازهی اثر تجمیعی (Hedges’ g = 1.64، فاصلهی اطمینان ۹۵٪: 0.96–2.32) نشاندهندهی ارتباط مثبت بین PBL و پیامدهای خلاقیت در مقایسه با آموزش سنتی است. با این حال، با توجه به تعداد اندک مطالعات و ناهمگنی قابل توجه (I² = 88.5%)، این نتایج باید مقدماتی و اکتشافی تلقی شوند. اولویتهای ارزیابی در زمینههای مختلف رشتهای متفاوت است؛ بهطوری که هنر و علوم انسانی بر اصالت زیباشناختی و خودابرازی تأکید دارند، در حالی که حوزههای علوم و مهندسی بر امکانپذیری راهحل و حل مسئلهی مشارکتی تمرکز میکنند. PBL خالص و گونههای آن برای توسعهی مهارتهای خلاقانه اهمیت دارند، هرچند مقایسههای زیرگروهی به دلیل محدودیت تعداد مطالعات، صرفاً توصیفی باقی میماند. شایان ذکر است که مطالعات واردشده از ابزارهای متنوع و غیر استاندارد سنجش خلاقیت در رشتههای مختلف استفاده کردهاند که این امر مقایسهپذیری و تعمیمپذیری را به طور قابل توجهی محدود میکند. این یافتهها بینشهای تجربی مقدماتی برای مدرسان و طراحان برنامهی درسی فراهم میآورد، اما ناهمگنی بالا و تنوع ابزارهای سنجش بر ضرورت پژوهشهای آتی با ارزیابیهای استاندارد و معتبر تأکید میکند.