Yusuf Adi Musyafa

Objectives: This study examined whether participation in a mosque-based Islamic family jurisprudence study circle was associated with change in household resilience, and which pattern of participation accounted for the magnitude of that change. Methodology: A mixed-method design was employed, combining a retrospective pretest-posttest survey of 192 married congregants of the Fiqh al-Usrah circle at Abdillah Mosque, Rabbani Residence, with open-ended responses. Respondents rated eleven paired indicators across psychological, social, economic, and spiritual dimensions for two periods within a single administration. Data were analysed using paired-samples t-tests, Wilcoxon signed-rank tests, Cohen's dz, and regression on difference scores. Findings: Significant differences were recorded across all four dimensions at p < 0.001, with the largest mean difference in the spiritual dimension at 3.000 and the smallest in the social dimension at 2.712. Attendance frequency was significantly associated with the magnitude of change in the social and economic dimensions, whereas length of involvement was not. Implications: Regularity of scheduling appeared more consequential than duration of membership, and family guidance materials should address domestic practice rather than knowledge alone. Originality: This study introduced dimension-separated retrospective measurement into Islamic family law research, which has predominantly relied on single-point assessment of present conditions.

اهداف: این پژوهش بررسی کرد که آیا مشارکت در حلقه مطالعاتی فقه خانواده اسلامی مبتنی بر مسجد با تغییر در تاب‌آوری خانوار مرتبط است و کدام الگوی مشارکت بیشترین تأثیر را بر میزان این تغییر دارد. روش‌شناسی: از طرح پژوهش آمیخته استفاده شد که شامل یک پیمایش گذشته‌نگر پیش‌آزمون-پس‌آزمون از ۱۹۲ فرد متأهل شرکت‌کننده در حلقه فقه‌الاسره مسجد عبدالله، مجتمع ربانی، همراه با پاسخ‌های باز بود. پاسخ‌دهندگان یازده شاخص جفت‌شده را در ابعاد روان‌شناختی، اجتماعی، اقتصادی و معنوی برای دو دوره زمانی در یک نوبت ارزیابی کردند. داده‌ها با استفاده از آزمون t زوجی، آزمون رتبه علامت‌دار ویلکاکسون، اندازه اثر Cohen's dz و رگرسیون بر نمرات تفاوت تحلیل شدند. یافته‌ها: تفاوت معناداری در هر چهار بعد با p < 0.001 ثبت شد، به‌طوری‌که بیشترین میانگین تفاوت در بعد معنوی با ۳.۰۰۰ و کمترین آن در بعد اجتماعی با ۲.۷۱۲ مشاهده شد. فراوانی حضور به طور معناداری با میزان تغییر در ابعاد اجتماعی و اقتصادی مرتبط بود، در حالی که مدت زمان عضویت چنین ارتباطی نداشت. پیامدها: به نظر می‌رسد نظم در برنامه‌ریزی بیش از مدت عضویت اهمیت دارد و مواد راهنمای خانواده باید بر عمل خانگی تمرکز داشته باشد نه صرفاً دانش نظری. نوآوری: این پژوهش سنجش گذشته‌نگر تفکیک‌شده بر اساس ابعاد را به تحقیقات فقه خانواده اسلامی وارد کرد، در حالی که پیش‌تر عمدتاً بر ارزیابی تک‌زمانی شرایط فعلی تکیه داشت.