Zarkasih Zarkasih

This research analyzes the consensus of Islamic education stakeholders regarding the tawhid paradigm as an epistemological foundation for integrating Islamic religious education and general sciences in responding to environmental degradation. Methods: Using a sequential explanatory mixed-methods design with 22 respondents from eight ethnic backgrounds in Indonesia. Data were collected through a validated 16-item structured survey (Cronbach's Alpha >0.80) measuring four dimensions: Tawhid-Environment Understanding, Knowledge Integration, Islamic Value-Based Ecological Awareness, and Paradigm-Dualism of Sciences. Analysis used descriptive statistics and reliability testing. Results and Conclusion: Strong consensus (91.4% positive responses) toward tawhid-based integration (M=4.39). The tawhid paradigm demonstrates universal explanatory power and transformative potential for ecological awareness. However, a significant gap exists between ideological awareness (90%) and institutional practice (77%) that still separates religious and general sciences. Implications: The tawhid paradigm can address knowledge dualism, requiring systemic transformation at epistemological, curricular, institutional, and policy levels through curriculum redesign and teacher capacity development.

این پژوهش به تحلیل اجماع ذینفعان آموزش اسلامی درباره پارادایم توحید به عنوان بنیان معرفت‌شناختی برای ادغام آموزش دینی اسلامی و علوم عمومی در پاسخ به تخریب محیط زیست می‌پردازد. روش‌ها: با استفاده از طرح آمیخته تبیینی متوالی و با مشارکت ۲۲ پاسخ‌دهنده از هشت پیشینه قومی در اندونزی. داده‌ها از طریق پرسشنامه ساختاریافته ۱۶‌سؤالی معتبر (آلفای کرونباخ >۰٫۸۰) که چهار بُعد را می‌سنجد: فهم توحید-محیط زیست، ادغام دانش، آگاهی زیست‌محیطی مبتنی بر ارزش‌های اسلامی، و پارادایم دوگانه‌انگاری علوم، گردآوری شد. تحلیل با استفاده از آمار توصیفی و آزمون پایایی انجام گرفت. نتایج و نتیجه‌گیری: اجماع قوی (۹۱٫۴٪ پاسخ مثبت) نسبت به ادغام مبتنی بر توحید (M=4.39) مشاهده شد. پارادایم توحید قدرت تبیین جهانی و پتانسیل تحول‌آفرین برای آگاهی زیست‌محیطی را نشان می‌دهد. با این حال، شکاف معناداری میان آگاهی ایدئولوژیک (۹۰٪) و عمل نهادی (۷۷٪) که همچنان علوم دینی و عمومی را جدا می‌کند، وجود دارد. پیامدها: پارادایم توحید می‌تواند دوگانه‌انگاری دانش را رفع کند و مستلزم تحول نظام‌مند در سطوح معرفت‌شناختی، برنامه درسی، نهادی و سیاستی از طریق بازطراحی برنامه درسی و توسعه ظرفیت معلمان است.