خلاقیت

This study examines how project-based learning technologies contribute to the professional preparation of future special education teachers in Kazakhstan. A quantitative-supported qualitative research design was employed. The participants consisted of 76 undergraduate students and 11 professors from the History and Pedagogy/Special Pedagogy department at Uzbekali Zhanibekov South Kazakhstan Pedagogical University, selected through convenience sampling. Data were collected through a researcher-developed form including descriptive survey items and open-ended questions. Descriptive data were analyzed using frequencies and percentages, while qualitative responses were analyzed through content analysis. The findings showed that both students and professors conceptualized project-based learning as a practice-oriented approach that connects theoretical knowledge with real pedagogical situations. Participants emphasized that project-based learning contributed to diagnostic skills, corrective-developmental planning, individualized support, communication, collaboration, creativity, problem-solving, and professional confidence. The findings also revealed that project work helped students understand the characteristics and needs of children with special educational needs more deeply. However, limited time, insufficient practical materials, lack of methodological resources, restricted access to real practice settings, and difficulties in group coordination were identified as major implementation challenges. The study concludes that project-based learning technologies can strengthen special education teacher preparation when supported by systematic planning, institutional resources, and authentic practice opportunities.

این مطالعه به بررسی نقش فناوری‌های یادگیری مبتنی بر پروژه در آمادگی حرفه‌ای معلمان آینده آموزش ویژه در قزاقستان می‌پردازد. طرح پژوهش کیفی با پشتیبانی کمی به کار گرفته شد. شرکت‌کنندگان شامل ۷۶ دانشجوی کارشناسی و ۱۱ استاد از گروه تاریخ و علوم تربیتی/پداگوژی ویژه در دانشگاه تربیتی Uzbekali Zhanibekov جنوب قزاقستان بودند که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها از طریق فرمی که توسط پژوهشگر تدوین شده بود و شامل پرسش‌های توصیفی و سؤالات باز بود، گردآوری شد. داده‌های توصیفی با استفاده از فراوانی و درصد تحلیل شدند و پاسخ‌های کیفی از طریق تحلیل محتوا مورد بررسی قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد که دانشجویان و اساتید هر دو، یادگیری مبتنی بر پروژه را رویکردی عمل‌محور می‌دانند که دانش نظری را به موقعیت‌های واقعی آموزشی پیوند می‌دهد. شرکت‌کنندگان تأکید کردند که یادگیری مبتنی بر پروژه به ارتقای مهارت‌های تشخیصی، برنامه‌ریزی اصلاحی-توسعه‌ای، حمایت فردی، ارتباط، همکاری، خلاقیت، حل مسئله و اعتماد به نفس حرفه‌ای کمک می‌کند. همچنین یافته‌ها نشان داد که کار پروژه‌ای به دانشجویان کمک کرده است تا ویژگی‌ها و نیازهای کودکان با نیازهای ویژه آموزشی را عمیق‌تر درک کنند. با این حال، محدودیت زمانی، کمبود مواد عملی، فقدان منابع روش‌شناختی، دسترسی محدود به محیط‌های واقعی تمرین و دشواری در هماهنگی گروهی به‌عنوان چالش‌های اصلی اجرا شناسایی شدند. نتیجه‌گیری پژوهش آن است که فناوری‌های یادگیری مبتنی بر پروژه، در صورت حمایت با برنامه‌ریزی نظام‌مند، منابع نهادی و فرصت‌های تمرین اصیل، می‌توانند آمادگی معلمان آموزش ویژه را تقویت کنند.

Economics students often struggle with the mathematical analysis of the discipline. Interactive tools created by textbook publishers overcome some of these challenges but often impose additional costs on students and lack customizability that would optimize learning. GeoGebra is an alternative tool for students with no additional explicit cost that promotes active engagement. Through GeoGebra apps, educators can create interactive assignments, embed reflective activities into case studies, and develop other applications, all based on the instructor’s creativity. Originally designed for mathematics, GeoGebra’s graphing, spreadsheet, and algebra capabilities can be adapted to help students learn and apply economic concepts in an immersive way. Additionally, the web-based application makes it possible for activities to be used in in-person, online, or hybrid settings. The objective of this paper is to introduce economics instructors to GeoGebra by providing several examples and applications of the tool and discuss its advantages and disadvantages to better inform instructor course tool selection. It contributes to future economics pedagogy by raising awareness of an innovative, cost-effective, accessible tool that enables educators to share activities with others and create their own immersive learning environments in economics. This paper provides educators with practical insights for leveraging GeoGebra’s capabilities.

دانشجویان اقتصاد اغلب در تحلیل ریاضی این رشته با دشواری مواجه می‌شوند. ابزارهای تعاملی ارائه‌شده توسط ناشران کتاب‌های درسی برخی از این چالش‌ها را برطرف می‌کنند، اما معمولاً هزینه‌های اضافی برای دانشجویان ایجاد می‌کنند و فاقد قابلیت سفارشی‌سازی لازم برای بهینه‌سازی یادگیری هستند. GeoGebra ابزاری جایگزین برای دانشجویان است که هزینه صریح اضافی ندارد و مشارکت فعال را ترویج می‌کند. از طریق اپلیکیشن‌های GeoGebra، مدرسان می‌توانند تکالیف تعاملی ایجاد کنند، فعالیت‌های تأملی را در مطالعات موردی ادغام نمایند و سایر کاربردها را بر اساس خلاقیت خود توسعه دهند. GeoGebra که در اصل برای ریاضیات طراحی شده است، قابلیت‌های رسم نمودار، صفحه گسترده و جبر را دارد که می‌توان آن‌ها را برای کمک به دانشجویان در یادگیری و به‌کارگیری مفاهیم اقتصادی به شیوه‌ای فراگیر تطبیق داد. علاوه بر این، این برنامه مبتنی بر وب امکان استفاده از فعالیت‌ها را در محیط‌های حضوری، آنلاین یا ترکیبی فراهم می‌کند. هدف این مقاله معرفی GeoGebra به مدرسان اقتصاد از طریق ارائه چندین مثال و کاربرد از این ابزار و بحث درباره مزایا و معایب آن به‌منظور اطلاع‌رسانی بهتر در انتخاب ابزارهای آموزشی توسط مدرسان است. این مقاله با افزایش آگاهی نسبت به ابزاری نوآورانه، مقرون‌به‌صرفه و در دسترس که به مدرسان امکان اشتراک‌گذاری فعالیت‌ها با دیگران و ایجاد محیط‌های یادگیری فراگیر در اقتصاد را می‌دهد، به آینده آموزش اقتصاد کمک می‌کند. این مقاله بینش‌های عملی برای بهره‌گیری از قابلیت‌های GeoGebra در اختیار مدرسان قرار می‌دهد.

This research integrates systematic literature review and bibliometric analysis methods to evaluate the role of the Project-Based Learning (PjBL) approach in developing 21st-century skills among K–12 students. This study uniquely combines large-scale bibliometric mapping with a targeted systematic review to bridge macro-level research trends and micro-level pedagogical implications. The scientific implication of this hybrid design is that it provides a dual-perspective roadmap: the bibliometric results reveal global structural shifts and emerging gaps, while the systematic synthesis offers actionable strategies for scaling PjBL from isolated classroom experiments to broader curriculum-wide integrations. Following PRISMA guidelines, a comprehensive search in ScienceDirect and Scopus yielded 20 core articles (2020–2025) for qualitative synthesis, while 1,345 articles were analyzed bibliometrically to visualize collaboration networks and keyword relationships. The findings reveal PjBL’s significant potential in enhancing critical thinking, problem-solving, and creativity, particularly within STEM and computational thinking contexts. By identifying critical limitations in teacher competence and technical infrastructure, this review aims to suggest potential directions for future research, particularly emphasizing the potential benefits of longitudinal studies on institutional support..Overall, the results provide a high-resolution baseline for researchers and practitioners to enhance PjBL’s effectiveness in contemporary K–12 educational settings.

این پژوهش با ادغام روش‌های مرور نظام‌مند ادبیات و تحلیل کتاب‌سنجی، نقش رویکرد یادگیری مبتنی بر پروژه (PjBL) را در توسعه مهارت‌های قرن بیست‌ویکم در میان دانش‌آموزان K–12 ارزیابی می‌کند. این مطالعه به‌طور منحصربه‌فرد، ترسیم کتاب‌سنجی در مقیاس وسیع را با مرور نظام‌مند هدفمند ترکیب می‌کند تا پیوندی میان روندهای پژوهشی در سطح کلان و پیامدهای آموزشی در سطح خرد برقرار سازد. پیامد علمی این طراحی ترکیبی آن است که نقشه‌راهی با دو دیدگاه فراهم می‌کند: نتایج کتاب‌سنجی، تغییرات ساختاری جهانی و شکاف‌های نوظهور را آشکار می‌سازد، در حالی که سنتز نظام‌مند، راهبردهای عملی برای گسترش PjBL از آزمایش‌های منفرد کلاسی به ادغام‌های گسترده‌تر در سطح برنامه درسی ارائه می‌دهد. با پیروی از دستورالعمل‌های PRISMA، جستجوی جامعی در ScienceDirect و Scopus انجام شد که ۲۰ مقاله اصلی (۲۰۲۰–۲۰۲۵) برای سنتز کیفی انتخاب گردید، در حالی که ۱۳۴۵ مقاله به‌صورت کتاب‌سنجی برای ترسیم شبکه‌های همکاری و روابط کلیدواژه‌ای تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که PjBL پتانسیل قابل‌توجهی در ارتقای تفکر انتقادی، حل مسئله و خلاقیت، به‌ویژه در زمینه‌های STEM و تفکر محاسباتی دارد. با شناسایی محدودیت‌های اساسی در شایستگی معلمان و زیرساخت فنی، این مرور تلاش دارد جهت‌گیری‌های بالقوه‌ای برای پژوهش‌های آتی پیشنهاد کند و به‌ویژه بر مزایای بالقوه مطالعات طولی درباره حمایت‌های نهادی تأکید می‌کند. در مجموع، نتایج مبنایی با وضوح بالا برای پژوهشگران و دست‌اندرکاران فراهم می‌کند تا اثربخشی PjBL را در محیط‌های آموزشی معاصر K–12 ارتقا دهند.

Despite organizations espousing a desire for creative ideas, decision-makers often do not recognize creative ideas and reject them. We ask what the consequences of creative idea recognition failure are for the relationship between the idea generator (as well as others who witness the failure) and the decision-maker. We theorize and show in two experiments that idea generators and third-party observers trust a decision-maker less when the decision-maker fails to recognize a creative idea, because they view the decision-maker as less competent. This effect holds when we manipulate the idea’s creativity (Study 1), use participants’ subjective perceptions of the idea’s creativity (Studies 1 and 2), and when using creativity ratings by external raters (Study 2). Additionally, we also demonstrate that idea generators and third-party observers trust a decision-maker more when the decision-maker recognizes a creative idea, because they view the decision-maker as more competent. This effect only consistently emerges when using participants’ subjective creativity perceptions. We also find perceived warmth as a parallel mediator, but only when using participants’ subjective creativity perceptions. Finally, we demonstrate that these effects are not solely due to accuracy or surprise. We discuss the theoretical implications of these findings and provide directions for future research.

با وجود آنکه سازمان‌ها تمایل خود را به ایده‌های خلاقانه ابراز می‌کنند، تصمیم‌گیرندگان اغلب ایده‌های خلاقانه را شناسایی نمی‌کنند و آن‌ها را رد می‌نمایند. این پژوهش به این پرسش می‌پردازد که پیامدهای عدم شناسایی ایده‌های خلاقانه برای رابطه میان تولیدکننده ایده (و همچنین سایر افرادی که شاهد این ناکامی هستند) و تصمیم‌گیرنده چیست. ما به صورت نظری و تجربی در دو آزمایش نشان می‌دهیم که تولیدکنندگان ایده و ناظران ثالث، زمانی که تصمیم‌گیرنده در شناسایی یک ایده خلاقانه ناکام می‌ماند، اعتماد کمتری به او دارند، زیرا او را کم‌صلاحیت‌تر ارزیابی می‌کنند. این اثر زمانی که خلاقیت ایده را دستکاری می‌کنیم (مطالعه ۱)، از ادراکات ذهنی شرکت‌کنندگان نسبت به خلاقیت ایده استفاده می‌کنیم (مطالعات ۱ و ۲)، و همچنین زمانی که از ارزیابی‌های خلاقیت توسط ارزیابان بیرونی بهره می‌بریم (مطالعه ۲) نیز مشاهده می‌شود. افزون بر این، نشان می‌دهیم که تولیدکنندگان ایده و ناظران ثالث زمانی که تصمیم‌گیرنده یک ایده خلاقانه را شناسایی می‌کند، اعتماد بیشتری به او دارند، زیرا او را باصلاحیت‌تر می‌دانند. این اثر تنها زمانی به طور پیوسته مشاهده می‌شود که از ادراکات ذهنی شرکت‌کنندگان نسبت به خلاقیت استفاده شود. همچنین، گرمی ادراک‌شده به عنوان یک میانجی موازی شناسایی شد، اما فقط زمانی که از ادراکات ذهنی شرکت‌کنندگان نسبت به خلاقیت بهره گرفته شد. در نهایت، نشان می‌دهیم که این اثرات صرفاً ناشی از دقت یا شگفتی نیستند. پیامدهای نظری این یافته‌ها مورد بحث قرار گرفته و جهت‌گیری‌هایی برای پژوهش‌های آتی ارائه می‌شود.

For more than seven decades, Alan Turing’s imitation game has shaped how the AI community discusses machine intelligence, although it was never a psychometric instrument. AI systems now outperform humans in strategic games, scientific prediction, and pattern recognition, achievements better described as domain-specific superhuman performance than as general intelligence unless a novelty condition is enforced. This paper argues that imitation-based evaluation is misaligned with such systems and introduces the Reversed Turing Test (RTT), which asks whether a machine can be identified precisely because its performance is measurably superhuman. The test combines a standardized superhuman index (SI), expressed in standard-deviation units relative to a human reference sample, with a panel of judges whose identifications are verified against the performance evidence. The paper provides a formal definition of the RTT, a taxonomy of novelty types with verification methods, a worked example in protein structure prediction, and a pre-registered text-generation study (n = 500; composite SI ≈ 3.2; 90% identification accuracy grounded in stylometric cues), interpreted as superhuman stylometric performance rather than superhuman intelligence. The RTT is compared against established benchmarks, its philosophical limits are stated, and implications for trust, creativity, governance, and evaluation design are discussed.

بیش از هفت دهه است که بازی تقلید آلن تورینگ نحوه بحث جامعه هوش مصنوعی درباره هوشمندی ماشین را شکل داده است، هرچند که هرگز یک ابزار روان‌سنجی نبوده است. سامانه‌های هوش مصنوعی اکنون در بازی‌های راهبردی، پیش‌بینی علمی و شناسایی الگو از انسان‌ها پیشی گرفته‌اند؛ دستاوردهایی که بهتر است به‌عنوان عملکرد فرابشری خاص حوزه توصیف شوند تا هوشمندی عمومی، مگر آنکه شرط نوآوری اعمال شود. این مقاله استدلال می‌کند که ارزیابی مبتنی بر تقلید با چنین سامانه‌هایی هم‌راستا نیست و آزمون تورینگ معکوس (RTT) را معرفی می‌کند که می‌پرسد آیا می‌توان یک ماشین را دقیقاً به این دلیل شناسایی کرد که عملکرد آن به‌طور قابل سنجشی فرابشری است. این آزمون شاخص فرابشری استانداردشده (SI) را که بر حسب واحدهای انحراف معیار نسبت به نمونه مرجع انسانی بیان می‌شود، با هیئتی از داوران که شناسایی‌های آنان بر اساس شواهد عملکردی راستی‌آزمایی می‌شود، ترکیب می‌کند. مقاله تعریف رسمی RTT، طبقه‌بندی انواع نوآوری با روش‌های راستی‌آزمایی، یک مثال عملی در پیش‌بینی ساختار پروتئین و یک مطالعه از پیش ثبت‌شده در تولید متن (n = 500؛ SI ترکیبی ≈ 3.2؛ دقت شناسایی ۹۰٪ مبتنی بر نشانه‌های سبک‌شناختی) را ارائه می‌دهد که به‌عنوان عملکرد سبک‌شناختی فرابشری تفسیر می‌شود نه هوشمندی فرابشری. آزمون RTT با معیارهای تثبیت‌شده مقایسه می‌شود، حدود فلسفی آن بیان می‌شود و پیامدهای آن برای اعتماد، خلاقیت، حکمرانی و طراحی ارزیابی مورد بحث قرار می‌گیرد.