A study on the status quo and influencing factors of science identity in physics among junior high school students
بررسی وضعیت موجود و عوامل مؤثر بر هویت علمی در فیزیک در میان دانش‌آموزان دوره متوسطه اول
چکیده
This study examines the status of science identity of physics among middle school students, adopting a mixed-methods approach combining survey data and qualitative interviews, thereby addressing a gap in research on science identity in physics within the transitional context from integrated to discipline-specific curricula in early middle school. Quantitative analyses, including descriptive statistics, cluster analysis, correlation analysis, t-tests, and MANOVA, examined students’ science identity status, patterns, and gender differences. Qualitative interviews were analyzed using reflexive thematic analysis to explore underlying factors. The findings indicate that students’ science identity is moderately positive overall but characterized by an internal imbalance. While interest in science classes emerges as the strongest dimension, science role recognition remains notably weak, revealing an interest–recognition gap. A substantial proportion of students cluster within a neutral identity category, suggesting that the transition from integrated science to subject-based curricula represents a critical and malleable stage in identity development. Gender differences are significant across all dimensions of science identity and become more pronounced at higher grade levels, particularly in learning competence, practical performance, and career interest. Qualitative evidence suggests that these patterns may be associated with increasing academic demands following the transition to discipline-specific curricula, shifts in evaluation approaches, and internalized gender stereotypes. Additionally, limited peer discourse, low perceived proximity to the scientist role, and insufficient exposure to authentic scientific practices further constrain identity formation. Teacher recognition is a critical factor, with female students showing heightened sensitivity to it.
این پژوهش به بررسی وضعیت هویت علمی در فیزیک در میان دانش‌آموزان دوره متوسطه اول می‌پردازد و با اتخاذ رویکردی ترکیبی که داده‌های پیمایشی و مصاحبه‌های کیفی را تلفیق می‌کند، به خلأ پژوهشی در زمینه هویت علمی در فیزیک در بستر گذار از برنامه درسی تلفیقی به برنامه درسی مبتنی بر رشته‌های مجزا در اوایل دوره متوسطه پاسخ می‌دهد. تحلیل‌های کمی، شامل آمار توصیفی، تحلیل خوشه‌ای، تحلیل همبستگی، آزمون t و تحلیل واریانس چندمتغیره (MANOVA)، وضعیت، الگوها و تفاوت‌های جنسیتی هویت علمی دانش‌آموزان را بررسی کردند. مصاحبه‌های کیفی با استفاده از تحلیل تماتیک بازتابی برای شناسایی عوامل زمینه‌ای تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که هویت علمی دانش‌آموزان به طور کلی در سطحی نسبتاً مثبت قرار دارد اما با عدم تعادل درونی همراه است. در حالی که علاقه به کلاس‌های علوم قوی‌ترین بُعد هویت است، شناسایی نقش علمی به طور قابل توجهی ضعیف باقی می‌ماند و شکاف علاقه ـ شناسایی را آشکار می‌سازد. بخش قابل توجهی از دانش‌آموزان در دسته هویت خنثی قرار می‌گیرند که نشان می‌دهد گذار از علوم تلفیقی به برنامه درسی مبتنی بر رشته، مرحله‌ای بحرانی و انعطاف‌پذیر در رشد هویت به شمار می‌رود. تفاوت‌های جنسیتی در همه ابعاد هویت علمی معنادار است و در پایه‌های بالاتر، به ویژه در شایستگی یادگیری، عملکرد عملی و علاقه شغلی، برجسته‌تر می‌شود. شواهد کیفی حاکی از آن است که این الگوها ممکن است با افزایش انتظارات تحصیلی پس از گذار به برنامه درسی مبتنی بر رشته، تغییر رویکردهای ارزشیابی و درونی‌سازی کلیشه‌های جنسیتی مرتبط باشد. همچنین، محدودیت در گفت‌وگوی همسالان، ادراک پایین از نزدیکی به نقش دانشمند و مواجهه ناکافی با تجارب اصیل علمی، شکل‌گیری هویت را بیشتر محدود می‌کند. شناسایی معلم به عنوان عاملی کلیدی مطرح است و دانش‌آموزان دختر حساسیت بیشتری نسبت به آن نشان می‌دهند.