Santiago

Introduction: Drug use and human immunodeficiency virus (HIV) infection remain major public health challenges, particularly among adolescents and young adults. Educational materials supported by artificial intelligence (AI) represent an innovative approach to health promotion strategies. Objective: To develop and validate an artificial intelligence-supported educational brochure for the prevention of drug use and HIV infection among adolescents and young adults. Methods: A technological development study with a mixed-methods approach was conducted at the Universidad de Ciencias Médicas de Santiago de Cuba between August and October 2026. The development of the brochure comprised three phases: literature review and scientific content curation, AI-assisted graphic design, and expert validation. Means, standard deviations, and the Content Validity Index (CVI) were calculated. Results: An educational brochure was developed in both printed and digital formats addressing the prevention of drug use and HIV infection. The overall CVI was 0.96, and mean scores ranged from 4.63 to 4.88. Overall, 93.8% of responses were rated as "Agree" or "Strongly Agree." Conclusions: The educational brochure demonstrated adequate content validity and represents a useful educational resource for strengthening the prevention of drug use and HIV infection. Artificial intelligence proved to be an effective supportive tool when its use was accompanied by expert supervision and validation.

Background Violence against LGBTIQA+ individuals is not limited to discrete acts of aggression. It also constitutes a territorial ecology that unevenly distributes habitability, safety, and recognition. This study examines how the statement “Talca is not Santiago” works as more than a comment on city size: it names a moral geography where reputation, social surveillance, and uneven access to infrastructure produce distinct thresholds of visibility, risk, and agency. Methods We used Reflexive Thematic Analysis (RTA) following Braun and Clarke to analyze a subcorpus of seven individual interviews and one focus group (n = 7) conducted in Talca and one focus group (n = 5) conducted in Santiago, drawn from a broader research project according to predefined criteria (density of territorial references and representation of both study sites). Reporting follows COREQ guidelines (S1 Checklist). We recruited participants through LGBTIQA+ organizations and social networks; participants self-identified with non-hegemonic sexual-gender identities, were over 18, and reported subjective experiences of violence. The analytical sample is composed predominantly of young (19–35 years) university-educated participants, with representation of cisgender, transmasculine, and non-binary identities and no trans women. We calibrate the scope of our conclusions accordingly. Results We constructed three themes: (1) Infrastructure of possibility—LGBTIQA+ life becomes practicable or precarious depending on available circuits of information, networks, and spaces; (2) Surveillance and reputation—in medium-sized cities and rural environments, social legibility intensifies daily control and shrinks the margin to maneuver, which also affects the possibility of leaving violent relationships; (3) Mobility and education as partial territorial rupture—moving for studies and traveling through urban circuits reconfigures future horizons without erasing access asymmetries. Conclusions Within the scope of a young, predominantly cisgender, university-educated sample, territorial scale operates as a constitutive condition of violence and survival, not as a backdrop. Interventions on LGBTIQA+ violence therefore need to address territorial conditions: connectivity, information circulation, community spaces, and confidentiality safeguards adapted to medium-sized cities and ruralities.

زمینه: خشونت علیه افراد LGBTIQA+ محدود به اعمال مجزای پرخاشگری نیست، بلکه یک بوم‌شناسی سرزمینی را نیز شکل می‌دهد که قابلیت زیست‌پذیری، امنیت و به‌رسمیت‌شناسی را به‌طور نابرابر توزیع می‌کند. این مطالعه بررسی می‌کند که چگونه عبارت «تالکا سانتیاگو نیست» فراتر از یک اظهار نظر درباره اندازه شهر عمل می‌کند: این عبارت نام‌گذار جغرافیای اخلاقی است که در آن شهرت، نظارت اجتماعی و دسترسی نابرابر به زیرساخت‌ها آستانه‌های متفاوتی از دیده‌شدن، ریسک و عاملیت را ایجاد می‌کند. روش‌ها: ما با استفاده از تحلیل تماتیک بازتابی (RTA) بر اساس رویکرد Braun و Clarke، زیرمجموعه‌ای از هفت مصاحبه فردی و یک گروه متمرکز (n = 7) انجام‌شده در تالکا و یک گروه متمرکز (n = 5) انجام‌شده در سانتیاگو را که از یک پروژه پژوهشی گسترده‌تر بر اساس معیارهای از پیش تعیین‌شده (تراکم ارجاعات سرزمینی و نمایندگی هر دو محل مطالعه) انتخاب شده بودند، تحلیل کردیم. گزارش‌دهی مطابق با دستورالعمل‌های COREQ (S1 Checklist) انجام شده است. شرکت‌کنندگان از طریق سازمان‌ها و شبکه‌های اجتماعی LGBTIQA+ جذب شدند؛ شرکت‌کنندگان خود را دارای هویت‌های جنسی-جنسیتی غیرهژمونیک معرفی کردند، بالای ۱۸ سال بودند و تجربیات ذهنی خشونت را گزارش دادند. نمونه تحلیلی عمدتاً شامل شرکت‌کنندگان جوان (۱۹ تا ۳۵ سال) با تحصیلات دانشگاهی است که هویت‌های سیس‌جندر، ترنس‌مسکولین و نان‌باینری را نمایندگی می‌کنند و هیچ زن ترنس در نمونه وجود ندارد. دامنه نتایج بر این اساس تنظیم می‌شود. نتایج: سه تم استخراج شد: (۱) زیرساخت امکان—زندگی LGBTIQA+ بسته به مدارهای اطلاعاتی، شبکه‌ها و فضاهای در دسترس، عملی یا متزلزل می‌شود؛ (۲) نظارت و شهرت—در شهرهای متوسط و محیط‌های روستایی، خوانایی اجتماعی کنترل روزمره را تشدید و حاشیه مانور را محدود می‌کند که این امر بر امکان ترک روابط خشونت‌آمیز نیز تأثیر می‌گذارد؛ (۳) تحرک و آموزش به‌عنوان گسست جزئی سرزمینی—جابجایی برای تحصیل و سفر در مدارهای شهری افق‌های آینده را بازپیکربندی می‌کند بدون آنکه نابرابری‌های دسترسی را از میان ببرد. نتیجه‌گیری: در دامنه نمونه‌ای جوان، عمدتاً سیس‌جندر و دارای تحصیلات دانشگاهی، مقیاس سرزمینی به‌عنوان یک شرط سازنده خشونت و بقا عمل می‌کند، نه صرفاً یک پس‌زمینه. بنابراین مداخلات در حوزه خشونت علیه LGBTIQA+ باید شرایط سرزمینی را هدف قرار دهند: اتصال، گردش اطلاعات، فضاهای اجتماعی و تضمین‌های محرمانگی متناسب با شهرهای متوسط و مناطق روستایی.

This study analyzes the experience of the Interinstitutional Specialty Program in Food Sovereignties and Strategic Local Advocacy Management (PIES AGILES) (2021–2023), that facilitated the education and training of close to 300 students from 18 Mexican states. This experience emerged amidst political-institutional disputes and demands from social movements, subsequently joining an academic initiative to develop national specialty programs. The program’s goal was to strengthen community capacities and scale agroecological practices through a participatory educational design. However, it’s necessary to deepen systematic reflections in order to provide feedback and improve the educational process we are driving, with the following research question: How does this educational program contribute to the visibility, emergence, and strengthening of networks aimed at building community capacities and scaling agroecological processes? We adopted a methodology based on the analysis of collaborative networks, drawing on both theoretical foundations and the experience. Our findings indicate that cooperation involving a diverse array of allies, such as social organizations, universities, and research centers, generated multiple connections through heterogeneous learning communities. These learning communities strengthened the educational process, including achievements, reinvention processes, and challenges alike. This approach highlights the visibility of transformative subjects, educational innovation, and agroecological experiences, proposing how situated educational processes can contribute to strengthening collaborative networks and scaling transformative agroecological practices.

این مطالعه به تحلیل تجربه برنامه تخصصی بین‌نهادی در حاکمیت غذایی و مدیریت راهبردی کنشگری محلی (PIES AGILES) (۲۰۲۱–۲۰۲۳) می‌پردازد که آموزش و تربیت نزدیک به ۳۰۰ دانشجو از ۱۸ ایالت مکزیک را تسهیل کرد. این تجربه در میان منازعات سیاسی-نهادی و مطالبات جنبش‌های اجتماعی شکل گرفت و سپس به یک ابتکار دانشگاهی برای توسعه برنامه‌های تخصصی ملی پیوست. هدف این برنامه، تقویت ظرفیت‌های اجتماعی و گسترش شیوه‌های کشاورزی بوم‌شناختی از طریق طراحی آموزشی مشارکتی بود. با این حال، ضروری است که بازاندیشی‌های نظام‌مند عمیق‌تری صورت گیرد تا بازخورد لازم برای بهبود فرایند آموزشی فراهم شود؛ با این پرسش پژوهشی: این برنامه آموزشی چگونه به دیده‌شدن، ظهور و تقویت شبکه‌هایی که با هدف ساخت ظرفیت‌های اجتماعی و گسترش فرایندهای کشاورزی بوم‌شناختی شکل گرفته‌اند، کمک می‌کند؟ ما رویکردی مبتنی بر تحلیل شبکه‌های همکاری اتخاذ کردیم که بر پایه مبانی نظری و تجربه عملی استوار است. یافته‌های ما نشان می‌دهد که همکاری میان طیف متنوعی از هم‌پیمانان، از جمله سازمان‌های اجتماعی، دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی، اتصالات متعددی را از طریق جوامع یادگیری ناهمگون ایجاد کرد. این جوامع یادگیری، فرایند آموزشی را تقویت کردند و شامل دستاوردها، فرایندهای بازآفرینی و چالش‌ها بودند. این رویکرد بر دیده‌شدن فاعلان تحول‌گرا، نوآوری آموزشی و تجارب کشاورزی بوم‌شناختی تأکید دارد و نشان می‌دهد که چگونه فرایندهای آموزشی موقعیت‌مند می‌توانند به تقویت شبکه‌های همکاری و گسترش شیوه‌های تحول‌آفرین کشاورزی بوم‌شناختی کمک کنند.

Parenting behaviors play a critical role in children’s socioemotional development and risk for psychopathology. Prior research has relied on both variable- and person-centered approaches to examine links between parenting and children’s internalizing and externalizing behaviors, yet few studies have integrated these approaches within a single investigation. In the current study, we combined both approaches by first utilizing latent profile analyses to identify profiles of parenting practices across multiple dimensions. We then utilized path analyses to examine whether parenting profiles (person-centered) and individual parenting dimensions (variable-centered) were associated with children’s internalizing and externalizing behaviors. The sample included children participating in the ECHO Cohort (N = 2,752; 49% female; M age = 9.90 years, range = 5–18). Three parenting profiles were identified: Higher Positive Parenting–Better Supervision, Lower Positive Parenting–Medium Supervision, and Medium Positive Parenting–Poorer Supervision. The three profiles differed in children’s internalizing and externalizing behaviors, with symptom levels increasing from Higher Positive – Better Supervision to Lower Positive – Medium Supervision, and highest in Medium Positive – Poorer Supervision. At the dimension level, positive parenting was negatively related to both internalizing and externalizing behaviors, whereas inconsistent discipline was positively related to both outcomes. Poor supervision was positively related to externalizing behaviors but was not associated with internalizing behaviors. Together, these findings advance theoretical models of the caregiving environment and its associations with child psychopathology risk, suggesting that interventions should target both specific dimensions and broader profiles of parenting practices.

رفتارهای فرزندپروری نقش حیاتی در رشد اجتماعی‌عاطفی کودکان و خطر ابتلا به آسیب‌شناسی روانی ایفا می‌کنند. پژوهش‌های پیشین با استفاده از رویکردهای مبتنی بر متغیر و مبتنی بر فرد، ارتباط میان فرزندپروری و رفتارهای درونی‌سازی و برونی‌سازی کودکان را بررسی کرده‌اند، اما مطالعات اندکی این دو رویکرد را در یک پژوهش واحد ادغام کرده‌اند. در مطالعه حاضر، هر دو رویکرد با هم ترکیب شدند؛ بدین صورت که ابتدا با استفاده از تحلیل‌های نمایه پنهان، الگوهای فرزندپروری در ابعاد مختلف شناسایی شد. سپس با بهره‌گیری از تحلیل مسیر، بررسی شد که آیا نمایه‌های فرزندپروری (مبتنی بر فرد) و ابعاد منفرد فرزندپروری (مبتنی بر متغیر) با رفتارهای درونی‌سازی و برونی‌سازی کودکان مرتبط هستند یا خیر. نمونه شامل کودکانی بود که در گروه هم‌گروهی ECHO شرکت داشتند (N = ۲۷۵۲؛ ۴۹٪ دختر؛ میانگین سن = ۹/۹۰ سال، دامنه = ۵ تا ۱۸ سال). سه نمایه فرزندپروری شناسایی شد: فرزندپروری مثبت‌تر – نظارت بهتر، فرزندپروری مثبت کمتر – نظارت متوسط، و فرزندپروری مثبت متوسط – نظارت ضعیف‌تر. این سه نمایه از نظر رفتارهای درونی‌سازی و برونی‌سازی کودکان تفاوت داشتند، به‌طوری‌که سطح نشانه‌ها از فرزندپروری مثبت‌تر – نظارت بهتر به فرزندپروری مثبت کمتر – نظارت متوسط افزایش یافته و در فرزندپروری مثبت متوسط – نظارت ضعیف‌تر به بالاترین میزان رسید. در سطح ابعاد، فرزندپروری مثبت با هر دو رفتار درونی‌سازی و برونی‌سازی رابطه منفی داشت، در حالی که انضباط ناسازگار با هر دو پیامد رابطه مثبت نشان داد. نظارت ضعیف با رفتارهای برونی‌سازی رابطه مثبت داشت اما با رفتارهای درونی‌سازی ارتباطی نداشت. این یافته‌ها مدل‌های نظری محیط مراقبتی و ارتباط آن با خطر آسیب‌شناسی روانی کودک را پیش می‌برند و نشان می‌دهند که مداخلات باید هم بر ابعاد خاص و هم بر الگوهای کلی‌تر رفتارهای فرزندپروری تمرکز کنند.

Mate choice copying, the use of social information from others' mating decisions, is a taxonomically widespread form of social learning that can shape sexual selection. Two meta-analyses concluded that social information has a moderate positive effect on mate choice, but both rest on literature searches now at least seven years old. We asked whether the overall average effect they reported remains supported. Using a multilingual, grey-literature-inclusive search across seven languages, we added 69 effect sizes from 29 studies and harmonised the two source metrics, giving 227 Hedges' g effect sizes from 87 studies and 172 log odds ratios from 69 studies across 33 species. Re-analysed with phylogenetically informed multilevel models, the overall effect remained positive and significant but was appreciably smaller (Hedges' g=0.45, 95% CI: 0.25 to 0.66, vs. 0.58; odds ratio=1.81, 95% CI: 1.34 to 2.45, vs. 2.71). Heterogeneity was high, located within studies and among species rather than across the phylogeny. Small-study effects were strong on both scales, and correcting for them drew the mean towards zero. In some species, individuals do copy conspecifics' mate choices, but the effect is smaller, more variable, and more sensitive to publication bias than previously estimated.

تقلید انتخاب جفت، یعنی استفاده از اطلاعات اجتماعی حاصل از تصمیمات جفت‌یابی دیگران، شکلی گسترده از یادگیری اجتماعی در طبقه‌بندی‌های زیستی است که می‌تواند بر انتخاب جنسی تأثیرگذار باشد. دو فراتحلیل نتیجه‌گیری کردند که اطلاعات اجتماعی اثر مثبت متوسطی بر انتخاب جفت دارد، اما هر دو مبتنی بر جست‌وجوهای ادبیاتی هستند که اکنون دست‌کم هفت سال از آن‌ها گذشته است. ما بررسی کردیم که آیا میانگین کلی اثری که آن‌ها گزارش کرده‌اند همچنان مورد حمایت است یا خیر. با استفاده از جست‌وجویی چندزبانه و شامل ادبیات خاکستری در هفت زبان، ۶۹ اندازه اثر از ۲۹ مطالعه را افزودیم و دو معیار منبع را همسان‌سازی کردیم، که در مجموع ۲۲۷ اندازه اثر Hedges' g از ۸۷ مطالعه و ۱۷۲ نسبت شانس لگاریتمی از ۶۹ مطالعه در ۳۳ گونه به دست آمد. با تحلیل مجدد با مدل‌های چندسطحی مبتنی بر اطلاعات فیلوژنتیکی، اثر کلی همچنان مثبت و معنادار باقی ماند اما به طور قابل توجهی کمتر بود (Hedges' g=0.45، فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰.۲۵ تا ۰.۶۶، در مقابل ۰.۵۸؛ نسبت شانس=۱.۸۱، فاصله اطمینان ۹۵٪: ۱.۳۴ تا ۲.۴۵، در مقابل ۲.۷۱). ناهمگنی بالا بود و عمدتاً درون مطالعات و میان گونه‌ها مشاهده شد تا در سراسر فیلوژنی. اثرات مطالعات کوچک در هر دو مقیاس قوی بود و اصلاح آن‌ها میانگین را به سمت صفر سوق داد. در برخی گونه‌ها، افراد واقعاً انتخاب جفت همنوعان خود را تقلید می‌کنند، اما این اثر کوچک‌تر، متغیرتر و نسبت به سوگیری انتشار حساس‌تر از برآوردهای پیشین است.

Introduction Educational automation is increasingly used in teaching, but its implications for teachers' tasks, responsibilities, and professional agency remain insufficiently synthesised across educational levels. This review examined how automated and intelligent technologies are transforming the teaching role. Methods Empirical studies indexed in Scopus and Web of Science from 2020 to 2024 were reviewed following PRISMA 2020. Eligibility was structured using PICO, and methodological quality was appraised with the 2018 Mixed Methods Appraisal Tool (MMAT). Results Fifty-eight studies met the eligibility and quality threshold: 41 quantitative, eight qualitative, and nine mixed-methods studies. Three domains emerged: teachers' adoption perspectives and constraints; technology-mediated models that redistribute teaching work; and educational outcomes conditioned by teacher competence, institutional support, and governance. Twenty-four studies met five MMAT criteria, 20 met four, and 14 met three. Sensitivity analysis retained the three domains but reduced confidence in claims about performance, motivation, and inclusion. Discussion Educational automation primarily redistributes teaching tasks rather than replacing teachers. Its educational value depends on teacher competence and agency, institutional support, and governance.

مقدمه: خودکارسازی آموزشی به طور فزاینده‌ای در آموزش مورد استفاده قرار می‌گیرد، اما پیامدهای آن برای وظایف، مسئولیت‌ها و عاملیت حرفه‌ای معلمان در سطوح مختلف آموزشی به طور کافی تلفیق نشده است. این مرور بررسی کرد که چگونه فناوری‌های خودکار و هوشمند در حال دگرگون‌سازی نقش تدریس هستند. روش‌ها: مطالعات تجربی نمایه‌شده در Scopus و Web of Science از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ بر اساس دستورالعمل PRISMA 2020 مرور شدند. معیارهای شمول با استفاده از PICO ساختاردهی شد و کیفیت روش‌شناختی با ابزار ارزیابی مطالعات روش‌های مختلط ۲۰۱۸ (MMAT) سنجیده شد. نتایج: پنجاه‌و‌هشت مطالعه معیارهای شمول و کیفیت را احراز کردند: ۴۱ مطالعه کمی، هشت مطالعه کیفی و نه مطالعه با روش‌های مختلط. سه حوزه اصلی شناسایی شد: دیدگاه‌ها و محدودیت‌های پذیرش معلمان؛ مدل‌های مبتنی بر فناوری که کار تدریس را بازتوزیع می‌کنند؛ و پیامدهای آموزشی که به شایستگی معلم، حمایت نهادی و حکمرانی وابسته است. بیست‌و‌چهار مطالعه هر پنج معیار MMAT، بیست مطالعه چهار معیار و چهارده مطالعه سه معیار را احراز کردند. تحلیل حساسیت سه حوزه را حفظ کرد اما اطمینان نسبت به ادعاهای مربوط به عملکرد، انگیزش و شمول را کاهش داد. بحث: خودکارسازی آموزشی عمدتاً وظایف تدریس را بازتوزیع می‌کند و جایگزین معلمان نمی‌شود. ارزش آموزشی آن وابسته به شایستگی و عاملیت معلم، حمایت نهادی و حکمرانی است.

Introduction This study explores the implementation of active learning methodologies in university teaching and their influence on the development of professional competencies among postgraduate students, through a literature review of 18 scientific articles published between 2020 and 2025, selected from the specialized databases Science Direct and ERIC. Methods The reviewed studies focus on strategies such as flipped classroom, problem-based learning, collaborative work, and gamification, highlighting their contribution to the enhancement of critical thinking, academic motivation, and employability. Results The findings reveal that effective implementation of these methodologies requires ongoing teacher training, curriculum redesign, coherent formative assessment, and pedagogical integration of emerging technologies. Persistent barriers remain related to institutional resistance, limited resources, and attitudinal constraints among faculty. Discussion It is concluded that active methodologies should not be understood as isolated techniques, but as essential components of a complex pedagogical ecology that demands integrated structural, cultural, and formative conditions aimed at transforming higher education and strengthening the professional profile of postgraduate students in a globalized educational context.

مقدمه: این مطالعه به بررسی اجرای روش‌شناسی‌های یادگیری فعال در آموزش دانشگاهی و تأثیر آن‌ها بر توسعه شایستگی‌های حرفه‌ای دانشجویان تحصیلات تکمیلی می‌پردازد. این بررسی از طریق مرور ادبیات ۱۸ مقاله علمی منتشرشده بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ که از پایگاه‌های تخصصی Science Direct و ERIC انتخاب شده‌اند، انجام شده است. روش‌ها: مطالعات مرورشده بر راهبردهایی مانند کلاس معکوس، یادگیری مبتنی بر مسئله، کار گروهی و بازی‌وارسازی تمرکز دارند و نقش آن‌ها را در ارتقای تفکر انتقادی، انگیزش تحصیلی و قابلیت اشتغال برجسته می‌کنند. یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که اجرای مؤثر این روش‌شناسی‌ها مستلزم آموزش مستمر اساتید، بازطراحی برنامه درسی، ارزیابی تکوینی منسجم و ادغام پداگوژیک فناوری‌های نوظهور است. موانع پایداری همچنان در زمینه مقاومت نهادی، منابع محدود و محدودیت‌های نگرشی در میان اعضای هیئت علمی وجود دارد. بحث: نتیجه‌گیری می‌شود که روش‌های فعال نباید به عنوان تکنیک‌هایی منفرد تلقی شوند، بلکه باید به عنوان اجزای اساسی یک بوم‌شناسی پداگوژیک پیچیده در نظر گرفته شوند که مستلزم شرایط ساختاری، فرهنگی و آموزشی یکپارچه با هدف تحول آموزش عالی و تقویت پروفایل حرفه‌ای دانشجویان تحصیلات تکمیلی در زمینه آموزشی جهانی‌شده است.