Indonesian students

Empathy toward animals plays an important role in developing children’s positive attitudes toward animals. However, validated educational modules and culturally appropriate assessment tools for Indonesian elementary school students are still limited. This research comprised two sequential studies. Study 1 focused on developing and validating the Empathy for Animals Module and adapting the Animal Attitude Scale-10 (AAS-10) for Indonesian upper elementary students. Study 2 examined the module’s preliminary effectiveness in improving students’ attitudes toward animals. Study 1 included expert content validation, readability testing, cross-cultural adaptation of the AAS-10, confirmatory factor analysis, and reliability testing. Study 2 used a quasi-experimental pre-test–post-test control group design with 46 fourth-grade students assigned to experimental and control groups. In Study 1, the module showed strong content validity, with Aiken’s V values ranging from 0.82 to 0.92, and excellent readability, with an FVI of 0.90. The adapted AAS-10 maintained a one-factor structure and demonstrated good internal consistency, with Cronbach’s α = 0.870. In Study 2, the experimental group’s mean attitude score increased from 33.42 to 37.42, while the control group showed no significant improvement. Gain score analysis indicated a significant difference between the groups (p = 0.032), suggesting that the module was effective in enhancing students’ attitudes toward animals. The Empathy for Animals Module and the adapted Animal Attitude Scale-10 (AAS-10) showed satisfactory psychometric properties and are appropriate for Indonesian upper elementary school students. The module also demonstrated preliminary effectiveness in improving students’ attitudes toward animals.

Economics learning at the junior high school level plays a strategic role in building students' economic literacy, yet national and international assessment data indicate a declining trend in the literacy and engagement of Indonesian students. This study aims to describe the actual conditions of economics learning in junior high schools in Jakarta, covering teachers' instructional backgrounds, the characteristics of circulating teaching modules, and student engagement patterns, as an empirical foundation for model development. A descriptive qualitative design was applied. Data were collected through semi-structured interviews with social studies teachers and students, classroom observation, and document analysis of circulating economics teaching modules, then analysed using the interactive model of Miles, Huberman, and Saldana with source and technique triangulation. The findings show that most social studies teachers do not hold an economics education background, that most modules neither scaffold mastery experience gradually nor address the physiological-emotional dimension of learning, and that behavioural, emotional, cognitive, and agentic engagement indicators appear only sporadically. These conditions provide the rational basis for six characteristics of the Student Engagement Project-Based Learning model, namely contextual economic problems, project activity, collaboration, student autonomy, graduated scaffolding, and structured reflection.

یادگیری اقتصاد در سطح مدارس متوسطه اول نقش راهبردی در ارتقای سواد اقتصادی دانش‌آموزان ایفا می‌کند، با این حال داده‌های ارزیابی‌های ملی و بین‌المللی نشان‌دهنده روند کاهشی در سواد و درگیری دانش‌آموزان اندونزیایی است. هدف این پژوهش توصیف شرایط واقعی یادگیری اقتصاد در مدارس متوسطه اول شهر جاکارتا، شامل پیشینه آموزشی معلمان، ویژگی‌های ماژول‌های آموزشی رایج و الگوهای درگیری دانش‌آموزان، به‌عنوان بنیان تجربی برای توسعه مدل است. این پژوهش با رویکرد کیفی توصیفی انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با معلمان مطالعات اجتماعی و دانش‌آموزان، مشاهده کلاسی و تحلیل اسناد ماژول‌های آموزش اقتصاد جمع‌آوری و با استفاده از مدل تعاملی Miles، Huberman و Saldana و از طریق مثلث‌سازی منبع و روش تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که اکثر معلمان مطالعات اجتماعی دارای پیشینه تحصیلی در آموزش اقتصاد نیستند، اغلب ماژول‌ها تجربه تسلط تدریجی را پشتیبانی نمی‌کنند و به بعد فیزیولوژیک-هیجانی یادگیری نمی‌پردازند و شاخص‌های درگیری رفتاری، هیجانی، شناختی و عاملیت دانش‌آموزان تنها به‌صورت پراکنده مشاهده می‌شود. این شرایط مبنای منطقی برای شش ویژگی مدل یادگیری مبتنی بر پروژه با محوریت درگیری دانش‌آموز را فراهم می‌کند که عبارت‌اند از: مسائل اقتصادی زمینه‌ای، فعالیت پروژه‌ای، همکاری، خودمختاری دانش‌آموز، پله‌پله بودن حمایت آموزشی و بازتاب ساختاریافته.

The improvement of literacy and numeracy quality is a major challenge in primary education in Indonesia, including in madrasah ibtidaiyah. Various international reports such as the Programme for International Student Assessment (PISA) and the National Assessment (AN) show the low achievement of Indonesian students in reading, mathematics, and science. This condition is worsened by the dense madrasah curriculum, limited facilities and infrastructure, and the dominance of traditional teacher-centered learning methods. This study aims to analyze innovative learning strategies relevant to improving literacy and numeracy skills among madrasah ibtidaiyah students while maintaining Islamic identity. The method used is library research with a descriptive-analytical approach through a review of academic literature, educational policies, and student achievement data. The study results indicate that strategies such as Project-Based Learning, digital technology integration, and context-based approaches linked to everyday life and religious values are effective in developing students' critical, creative, collaborative, and communicative thinking skills. The implementation of these strategies not only increases learning motivation but also makes literacy and numeracy more applicable and meaningful as life skills aligned with the teachings of the Qur'an and Hadith. Thus, innovative learning strategies have the potential to become an important instrument in improving the quality of Islamic primary education in Indonesia while shaping a generation that is intelligent, critical, creative, and of noble character."

ارتقای کیفیت سواد خواندن و مهارت‌های عددی یکی از چالش‌های اساسی آموزش ابتدایی در اندونزی، از جمله در مدارس ابتدایی اسلامی (مدرسه ابتدایی/مدرسه ابتدایی اسلامی)، به‌شمار می‌رود. گزارش‌های بین‌المللی مختلفی مانند برنامه ارزیابی بین‌المللی دانش‌آموزان (PISA) و ارزیابی ملی (AN) نشان‌دهنده دستاورد پایین دانش‌آموزان اندونزیایی در حوزه‌های خواندن، ریاضیات و علوم است. این وضعیت با تراکم برنامه درسی مدارس ابتدایی اسلامی، محدودیت امکانات و زیرساخت‌ها و غلبه روش‌های سنتی آموزش معلم‌محور تشدید می‌شود. هدف این پژوهش، تحلیل راهبردهای نوآورانه یادگیری مرتبط با ارتقای مهارت‌های سواد خواندن و عددی در میان دانش‌آموزان مدارس ابتدایی اسلامی با حفظ هویت اسلامی است. روش مورد استفاده، پژوهش کتابخانه‌ای با رویکرد توصیفی-تحلیلی از طریق مرور ادبیات علمی، سیاست‌های آموزشی و داده‌های عملکرد دانش‌آموزان است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که راهبردهایی مانند یادگیری مبتنی بر پروژه، ادغام فناوری دیجیتال و رویکردهای مبتنی بر زمینه که با زندگی روزمره و ارزش‌های دینی پیوند خورده‌اند، در توسعه مهارت‌های تفکر انتقادی، خلاقانه، مشارکتی و ارتباطی دانش‌آموزان مؤثر هستند. اجرای این راهبردها نه‌تنها انگیزه یادگیری را افزایش می‌دهد، بلکه سواد خواندن و مهارت‌های عددی را به‌عنوان مهارت‌های زندگی کاربردی‌تر و معنادارتر و همسو با آموزه‌های قرآن و حدیث می‌سازد. بنابراین، راهبردهای نوآورانه یادگیری می‌توانند به‌عنوان ابزاری مهم در ارتقای کیفیت آموزش ابتدایی اسلامی در اندونزی و تربیت نسلی هوشمند، انتقادی، خلاق و با اخلاق نیکو ایفای نقش کنند.

Digital platforms have become a primary route through which Indonesian students encounter religious knowledge, and teachers of Islamic education increasingly meet classroom questions whose answers students have already obtained from sources carrying no chain of transmission. This study examines how the digital transformation of Islamic education reconfigures the relationship between teacher, text, and learner, and asks what verification practice becomes possible when the volume of accessible religious content exceeds any teacher’s capacity to authenticate it. The study is a conceptual synthesis of peer-reviewed literature, policy documents, and institutional reports, selected purposively and analysed thematically across accessibility, content authenticity, pedagogical innovation, teacher role, ethics, and institutional readiness. The analysis finds that digitalisation expands access decisively but redistributes interpretive authority in ways existing teacher preparation does not address; that content generated by artificial intelligence intensifies rather than creates this problem, since fluency without sanad is already characteristic of much online religious material; and that blended learning models developed for school-age learners transfer poorly to the adult and para-professional audiences that dominate Islamic non-formal education without andragogical adjustment. The study argues that the practical task facing institutions is not the adoption of technology but the design of verification competence, and proposes three design principles: teaching provenance rather than conclusions, making the limits of teacher authority explicit, and building institutional review of digital content into curriculum governance rather than leaving it to individual discretion.

سکوهای دیجیتال به مسیر اصلی دسترسی دانش‌آموزان اندونزیایی به دانش دینی بدل شده‌اند و معلمان آموزش اسلامی با پرسش‌هایی در کلاس مواجه می‌شوند که پاسخ آن‌ها را دانش‌آموزان پیش‌تر از منابعی بدون زنجیره نقل دریافت کرده‌اند. این مطالعه بررسی می‌کند که چگونه تحول دیجیتال در آموزش اسلامی رابطه میان معلم، متن و یادگیرنده را بازپیکربندی می‌کند و می‌پرسد که در شرایطی که حجم محتوای دینی قابل دسترس از ظرفیت هر معلم برای اعتبارسنجی فراتر می‌رود، چه شیوه‌ای از راستی‌آزمایی ممکن می‌شود. این پژوهش، سنتز مفهومی از ادبیات داوری‌شده، اسناد سیاستی و گزارش‌های نهادی است که به‌صورت هدفمند انتخاب و بر اساس دسترسی‌پذیری، اصالت محتوا، نوآوری آموزشی، نقش معلم، اخلاق و آمادگی نهادی به‌صورت موضوعی تحلیل شده‌اند. تحلیل نشان می‌دهد که دیجیتالی‌شدن به‌طور قاطع دسترسی را گسترش می‌دهد اما اقتدار تفسیری را به شیوه‌هایی بازتوزیع می‌کند که در آموزش معلمان فعلی مورد توجه قرار نگرفته است؛ همچنین محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی این مسئله را تشدید می‌کند نه ایجاد، چرا که روانی بدون سند پیش‌تر نیز ویژگی غالب بسیاری از مواد دینی آنلاین بوده است؛ و مدل‌های یادگیری ترکیبی که برای یادگیرندگان سن مدرسه توسعه یافته‌اند، بدون تعدیل اندراگوژیک به‌خوبی به مخاطبان بزرگسال و شبه‌حرفه‌ای که در آموزش غیررسمی اسلامی غالب‌اند، منتقل نمی‌شوند. این مطالعه استدلال می‌کند که وظیفه عملی پیش‌روی نهادها نه پذیرش فناوری بلکه طراحی شایستگی راستی‌آزمایی است و سه اصل طراحی را پیشنهاد می‌دهد: آموزش منشأ به‌جای نتیجه‌گیری، صراحت‌بخشی به حدود اقتدار معلم، و ادغام بازبینی نهادی محتوای دیجیتال در حکمرانی برنامه درسی به‌جای واگذاری آن به صلاحدید فردی.

Pesantren (Islamic boarding schools) have been recognized for centuries for consistently producing graduates with strong discipline, despite operating on schedules that begin before dawn and end close to midnight. This paradox becomes particularly relevant against the backdrop of the growing documentation of academic burnout among Indonesian students: the institution with the most densely scheduled daily routines appears to produce graduates who are comparatively resilient against chronic exhaustion. This study analyzes how the mechanism of structured pesantren activities works in forming santri discipline and time management through habituation. A PRISMA-based systematic literature review was conducted on thirteen primary articles published between 2019 and 2025, supplemented by three foundational theoretical frameworks. Thematic analysis rests on three complementary pillars, Pierre Bourdieu's habitus concept, Thomas Lickona's character habituation theory, and Deci and Ryan's Self-Determination Theory. The study identifies four simultaneously operating mechanisms: (1) temporal regularity as an identity framework, (2) value internalization through repeated religious rituals, progressing through three stages from coercion to internalization, (3) an educative and graduated reward-punishment feedback system and (4) authority figures' exemplary conduct as the source of value legitimacy. The study further reveals that pesantren time management practices share structural parallels with principles later theorized in contemporary time management literature. These findings call for a reconceptualization of habituation program design in formal Islamic educational institutions.

مدارس شبانه‌روزی اسلامی (پسانترن) قرن‌هاست که به طور مستمر به عنوان نهادهایی شناخته می‌شوند که فارغ‌التحصیلانی با انضباط قوی تربیت می‌کنند، اگرچه برنامه‌های روزانه آن‌ها از پیش از طلوع آفتاب آغاز شده و تا نزدیک نیمه‌شب ادامه می‌یابد. این پارادوکس به‌ویژه در زمینه افزایش مستندسازی فرسودگی شغلی تحصیلی در میان دانش‌آموزان اندونزیایی اهمیت می‌یابد: نهادی که فشرده‌ترین برنامه‌های روزانه را دارد، ظاهراً فارغ‌التحصیلانی مقاوم‌تر در برابر خستگی مزمن تربیت می‌کند. این پژوهش به تحلیل سازوکار فعالیت‌های ساختاریافته پسانترن در شکل‌دهی به انضباط و مدیریت زمان سنتری‌ها از طریق عادت‌پذیری می‌پردازد. مرور نظام‌مند مبتنی بر PRISMA بر روی سیزده مقاله اصلی منتشرشده بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵ انجام شد و با سه چارچوب نظری بنیادی تکمیل گردید. تحلیل تماتیک بر سه رکن مکمل استوار است: مفهوم هابیتوس پیر بوردیو، نظریه عادت‌پذیری شخصیت توماس لیکونا و نظریه خودتعیین‌گری دسی و رایان. پژوهش چهار سازوکار همزمان را شناسایی می‌کند: (۱) نظم زمانی به عنوان چارچوب هویتی، (۲) درونی‌سازی ارزش‌ها از طریق تکرار مناسک دینی که در سه مرحله از اجبار تا درونی‌سازی پیش می‌رود، (۳) نظام بازخورد پاداش-تنبیه آموزشی و تدریجی و (۴) رفتار الگویی صاحبان اقتدار به عنوان منبع مشروعیت ارزش‌ها. همچنین پژوهش نشان می‌دهد که شیوه‌های مدیریت زمان در پسانترن از نظر ساختاری با اصولی که بعدها در ادبیات معاصر مدیریت زمان نظریه‌پردازی شده‌اند، مشابهت دارند. این یافته‌ها ضرورت بازنگری در طراحی برنامه‌های عادت‌پذیری در نهادهای رسمی آموزش اسلامی را برجسته می‌سازد.