deep learning approach

This study aims to synthesize the relationship between deep learning strategies and students' critical thinking skills within the context of Economics education. Employing a Systematic Literature Review (SLR) methodology, we examined 24 scholarly publications. The synthesis reveals three key findings: (1) a deep learning approach has a significant influence on higher-order thinking skills (HOTS) and critical thinking abilities; however, this relationship is complex and mediated by variables such as epistemological beliefs, perceptions of the learning context, and intrinsic motivation. (2) The adoption of a deep learning approach does not automatically result in high-level critical thinking skills; therefore, such skills require explicit and structured development. (3) Inquiry-based learning strategies, structured collaboration, and the integration of technology as a cognitive scaffold have proven most effective in promoting both aspects synergistically. This study offers practical implications for the design of Economics instruction—specifically regarding the cultivation of deep knowledge and the development of critical thinking skills—within the framework of the Kurikulum Merdeka (Independent Curriculum).

This study aims to examine the effect of the CTL assisted by audiovisual with a deep learning approach on the critical thinking skills of tenth-grade students at SMA Negeri 2 Tasikmalaya. Although the effectiveness of CTL has been widely investigated, studies integrating CTL, audiovisual media, and a deep learning approach simultaneously in economics learning remain limited, creating a research gap that underpins this study. The novelty of this research lies in examining the synergistic effect of these three components as a unified instructional intervention. The study employed a quasi-experimental method using a non-equivalent control group design. The research instrument was an essay test measuring critical thinking skills based on Ennis's indicators. The results revealed a significant improvement in the experimental group, with the mean score increasing from 36.22 on the pretest to 85.84 on the posttest, while the control group improved from 35.55 to 73.13. The independent samples t-test showed a significance value of 0.000 (p < 0.05), with a Cohen's effect size of 1.29, indicating a very large effect. It can be concluded that the CTL model assisted by audiovisual media with a deep learning approach is effective in improving students' critical thinking skills in economics learning.

ABSTRACT Students’ active participation in expressing opinions is an important indicator of engagement in student-centered learning. Initial observations in Class III A at SD Negeri Kendangsari III/278 Surabaya revealed that only 8 out of 26 students (30.77%) actively participated in discussions, while the others tended to remain passive. This study aimed to improve students’ active participation in expressing opinions during Integrated Science and Social Studies (IPAS) lessons on the topic “Stories from the Hometown” through the Think Pair Share (TPS) model integrated with a deep learning approach. The study employed a classroom action research design conducted over two cycles, each consisting of three meetings, from July to August 2026. The participants were 26 students. Data were collected through observation and documentation and analyzed using descriptive quantitative and qualitative techniques. The individual achievement criterion was set at a minimum average participation score of 3.00, while the criterion for class-wide success required at least 80% participation. The results showed that the average percentage of active participation increased from 37.18% in the pre-cycle stage to 60.26% in Cycle I and 87.18% in Cycle II. The final achievement exceeded the predetermined success criterion. These findings indicate that integrating TPS with a deep learning approach may support students’ confidence in expressing ideas and enhance their participation in IPAS discussions. ABSTRAK Keaktifan murid dalam mengemukakan pendapat merupakan salah satu indikator keterlibatan dalam pembelajaran yang berpusat pada murid. Hasil observasi awal di kelas III A SD Negeri Kendangsari III/278 Surabaya menunjukkan bahwa hanya 8 dari 26 murid (30,77%) yang aktif berdiskusi, sedangkan sebagian lainnya cenderung pasif. Penelitian ini bertujuan meningkatkan keaktifan murid dalam mengemukakan pendapat pada pembelajaran IPAS dengan topik “Cerita dari Kampung Halaman” melalui model Think Pair Share (TPS) yang dipadukan dengan pendekatan pembelajaran mendalam. Penelitian menggunakan desain penelitian tindakan kelas yang dilaksanakan dalam dua siklus, masing-masing terdiri atas tiga pertemuan, pada Juli–Agustus 2026. Subjek penelitian berjumlah 26 murid. Data dikumpulkan melalui observasi dan dokumentasi, kemudian dianalisis menggunakan teknik deskriptif kuantitatif dan kualitatif. Kriteria keberhasilan individual ditetapkan berdasarkan skor rata-rata keaktifan minimal 3,00, sedangkan keberhasilan klasikal ditentukan apabila persentase keaktifan mencapai sekurang-kurangnya 80%. Hasil penelitian menunjukkan bahwa rata-rata persentase keaktifan meningkat dari 37,18% pada prasiklus menjadi 60,26% pada Siklus I dan 87,18% pada Siklus II. Capaian akhir tersebut melampaui indikator keberhasilan yang ditetapkan. Hasil ini menunjukkan bahwa penerapan TPS yang dipadukan dengan pendekatan pembelajaran mendalam berpotensi mendukung keberanian murid menyampaikan gagasan dan meningkatkan partisipasi dalam diskusi IPAS.

This research examines how deep learning is implemented in Social Studies (IPS) classes at SMP Negeri 28 Pontianak through a qualitative descriptive design. Data on classroom processes, student activities, and the experiences of teachers and students were gathered via observations and interviews. Analysis followed three stages: data reduction, data presentation, and drawing conclusions. The results reveal that the approach is reflected in group discussions, analysis of social problems, student presentations, utilization of the surrounding environment, and digital media. Such activities motivate students to take an active role, relate IPS topics to everyday life, and deepen their understanding of social phenomena. The study concludes that deep learning can support IPS classes that are more active, meaningful, and contextual.

این پژوهش به بررسی نحوه اجرای یادگیری عمیق در کلاس‌های مطالعات اجتماعی (IPS) در مدرسه SMP Negeri 28 Pontianak با استفاده از طرح توصیفی کیفی می‌پردازد. داده‌های مربوط به فرایندهای کلاسی، فعالیت‌های دانش‌آموزان و تجربیات معلمان و دانش‌آموزان از طریق مشاهده و مصاحبه جمع‌آوری شده‌اند. تحلیل داده‌ها در سه مرحله کاهش داده‌ها، ارائه داده‌ها و نتیجه‌گیری انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد که این رویکرد در قالب بحث‌های گروهی، تحلیل مسائل اجتماعی، ارائه‌های دانش‌آموزی، استفاده از محیط پیرامون و رسانه‌های دیجیتال منعکس می‌شود. چنین فعالیت‌هایی دانش‌آموزان را به مشارکت فعال، ارتباط موضوعات IPS با زندگی روزمره و تعمیق درک آن‌ها از پدیده‌های اجتماعی ترغیب می‌کند. این مطالعه نتیجه می‌گیرد که یادگیری عمیق می‌تواند از کلاس‌های IPS فعال‌تر، معنادارتر و زمینه‌مندتر حمایت کند.

Background. Indonesian language instruction at the high school (SMA), vocational high school (SMK), and Islamic high school (MAN) levels still tends to be focused on mastering course content, resulting in students' in-depth understanding not yet being optimal. Aims. This study aims to describe the implementation of the deep learning approach in Indonesian language instruction at high schools, vocational high schools, and Islamic high schools in Cirebon City, examining aspects of planning, implementation, language use, instructional structure, as well as challenges and their solutions. Methods. The study employed a qualitative approach using descriptive methods; data were collected through observation, interviews, and documentation, then analyzed using the Miles and Huberman interactive model. Result. The results indicate that all three schools have applied the principles of meaningful learning, mindful learning, and joyful learning to varying degrees, with one school demonstrating the most optimal implementation due to consistency across all aspects of instruction. Challenges still faced include time constraints, variations in student abilities, and less-than-ideal classroom conditions, which teachers address through adaptive strategies such as the use of engaging learning media and adjustments to teaching methods. Conclusion. This study concludes that the successful implementation of deep learning depends not only on the planning and execution of instruction but also on strengthening teacher competencies and support from the learning environment.

Digital transformation in vocational education necessitates practical learning that goes beyond mere skill mastery; it must also foster deep understanding, critical thinking, problem-solving, collaboration, and learner autonomy. This study aims to develop a digital-based vocational practical learning model utilizing a "deep learning" approach to enhance the quality of instruction at SMK Werdhi Sila Kumara. The study employs the Research and Development (R&D) method using the ADDIE model, comprising the stages of Analysis, Design, Development, Implementation, and Evaluation. Participants included teachers, 120 Grade X students, and expert validators. Data were collected through observations, interviews, questionnaires, practical skill assessments, and learning outcome tests, then analyzed using both descriptive and quantitative methods. The results indicate that the model was developed to meet the need for practical learning that is more active, contextual, digital, and reflective. The model integrates mindful, meaningful, and joyful learning through digital exploration, hands-on practice, problem-solving, collaboration, reflection, and evaluation. The model was deemed valid and practical, with average response scores of 4.17 from teachers and 4.04 from students (on a 5-point scale). Its effectiveness was demonstrated by an increase in average learning outcomes from 75 in the pre-test to 80 in the post-test. The final model is considered valid, practical, and effective in supporting the improvement of vocational practical learning quality.

تحول دیجیتال در آموزش‌های فنی و حرفه‌ای مستلزم یادگیری عملی است که فراتر از صرفاً تسلط بر مهارت‌ها باشد؛ بلکه باید درک عمیق، تفکر انتقادی، حل مسئله، همکاری و خودمختاری یادگیرنده را نیز تقویت کند. هدف این پژوهش، توسعه یک مدل آموزش عملی مهارت‌های فنی مبتنی بر دیجیتال با بهره‌گیری از رویکرد «یادگیری عمیق» به منظور ارتقای کیفیت آموزش در دبیرستان فنی حرفه‌ای Werdhi Sila Kumara است. این پژوهش با روش تحقیق و توسعه (R&D) و با استفاده از مدل ADDIE شامل مراحل تحلیل، طراحی، توسعه، اجرا و ارزیابی انجام شده است. شرکت‌کنندگان شامل معلمان، ۱۲۰ دانش‌آموز پایه دهم و ارزیابان خبره بودند. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه، پرسشنامه، ارزیابی مهارت‌های عملی و آزمون‌های نتایج یادگیری گردآوری و با روش‌های توصیفی و کمی تحلیل شدند. نتایج نشان می‌دهد که مدل توسعه‌یافته، نیاز به یادگیری عملی فعال‌تر، زمینه‌مند، دیجیتال و تأملی را برآورده می‌کند. این مدل یادگیری آگاهانه، معنادار و لذت‌بخش را از طریق کاوش دیجیتال، تمرین عملی، حل مسئله، همکاری، تأمل و ارزیابی ادغام می‌کند. مدل مذکور از نظر اعتبار و کاربردپذیری با میانگین امتیاز پاسخ ۴.۱۷ از معلمان و ۴.۰۴ از دانش‌آموزان (در مقیاس ۵ امتیازی) تأیید شد. اثربخشی مدل با افزایش میانگین نتایج یادگیری از ۷۵ در پیش‌آزمون به ۸۰ در پس‌آزمون نشان داده شد. مدل نهایی از نظر اعتبار، کاربردپذیری و اثربخشی در حمایت از ارتقای کیفیت آموزش عملی مهارت‌های فنی تأیید می‌شود.

This study was motivated by the low learning outcomes of third-grade students in Natural and Social Sciences (IPAS), caused in part by conventional, teacher-centered instruction. This classroom action research aimed to improve students’ IPAS learning outcomes through a Deep Learning approach integrated with the Problem-Based Learning (PBL) model. Deep Learning was implemented through mindful, meaningful, and joyful learning experiences that encouraged students to understand learning goals, connect concepts with real-life problems, collaborate in investigations, apply knowledge, and reflect on their learning. The study was conducted in two cycles, each consisting of planning, implementation, observation, and reflection, at SDN Tempel. Data were collected through observation, documentation, interviews, and learning-outcome tests, then analyzed using quantitative and qualitative descriptive techniques. The class average increased from 76.8 in Cycle I to 86.5 in Cycle II, while classical mastery improved from 70% to 100%. These findings indicate that the integration of Deep Learning and PBL can improve students’ IPAS learning outcomes.

این پژوهش با انگیزه نتایج پایین یادگیری دانش‌آموزان پایه سوم در درس علوم طبیعی و اجتماعی (IPAS) که بخشی از آن ناشی از آموزش سنتی و معلم‌محور بود، انجام شد. هدف این پژوهش اقدام‌پژوهی کلاسی، ارتقای نتایج یادگیری IPAS دانش‌آموزان از طریق رویکرد یادگیری عمیق تلفیق‌شده با مدل یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) بود. یادگیری عمیق از طریق تجارب یادگیری آگاهانه، معنادار و لذت‌بخش اجرا شد که دانش‌آموزان را به درک اهداف یادگیری، ارتباط مفاهیم با مسائل واقعی زندگی، همکاری در پژوهش، به‌کارگیری دانش و تأمل در یادگیری خود تشویق می‌کرد. این مطالعه در دو چرخه شامل برنامه‌ریزی، اجرا، مشاهده و تأمل در دبستان دولتی تمپل انجام شد. داده‌ها از طریق مشاهده، مستندسازی، مصاحبه و آزمون‌های نتایج یادگیری گردآوری و با روش‌های توصیفی کمی و کیفی تحلیل شدند. میانگین کلاس از ۷۶.۸ در چرخه اول به ۸۶.۵ در چرخه دوم افزایش یافت و تسلط کلاسیک از ۷۰٪ به ۱۰۰٪ بهبود یافت. این یافته‌ها نشان می‌دهد که ادغام یادگیری عمیق و PBL می‌تواند نتایج یادگیری IPAS دانش‌آموزان را بهبود بخشد.

Pembelajaran Biologi pada Kurikulum Merdeka menekankan pendekatan deep learning untuk membentuk dimensi profil lulusan, khususnya penalaran kritis, yang selaras dengan tuntutan keterampilan abad ke-21 meliputi critical thinking, communication, collaboration, dan creativity. Namun, bahan ajar di sekolah masih terbatas dan belum optimal mendukung pembelajaran berbasis masalah serta pemanfaatan teknologi pembelajaran interaktif, khususnya pada materi Sistem Pencernaan Manusia. Penelitian ini memiliki tujuan merancang serta menilai kelayakan buku saku interaktif berbasis Problem Based Learning yang dilengkapi dengan Augmented Reality guna meningkatkan kemampuan berpikir kritis siswa kelas XI SMA. Penelitian menggunakan model pengembangan 4D dengan uji coba skala terbatas dilakukan pada 25 siswa kelas XI di SMA Negeri 7 Surabaya. Instrumen meliputi validasi ahli, angket respon siswa, observasi keterlaksanaan pembelajaran, uji keterbacaan grafik Fry, serta soal pretest dan posttest. Hasil menunjukkan tingkat validitas sangat valid dengan nilai 98.38%, kepraktisan sangat praktis berdasarkan respon siswa mendapatkan nilai 98.4% dan keterlaksanaan pembelajaran mendapatkan nilai 97.47%, serta keterbacaan yang sesuai dengan tingkat kelas XI. Keefektifan ditunjukkan oleh peningkatan nilai rata-rata dari 54 menjadi 93.2 dengan nilai N-gain sebesar 0,8 yang termasuk dalam kategori tinggi serta tingkat ketuntasan belajar mencapai 100%, dan peningkatan ketercapaian indikator berpikir kritis dari 52% cukup tuntas menjadi 94.33% sangat tuntas. Dengan demikian, buku saku interaktif dinyatakan layak, praktis, dan efektif sebagai media pembelajaran Biologi untuk meningkatkan kemampuan berpikir kritis siswa. Kata Kunci: buku saku, PBL, pembelajaran abad-21, berpikir kritis. Biology learning in the Independent Curriculum emphasizes a deep learning approach to shape graduate profile dimensions, particularly critical reasoning, which aligns with the demands of 21st-century skills including critical thinking, communication, collaboration, and creativity. However, teaching materials in schools are still limited and do not optimally support problem-based learning and the use of interactive learning technology, especially in the Human Digestive System material. This study aims to design and assess the feasibility of an interactive pocketbook based on Problem Based Learning equipped with Augmented Reality to improve the critical thinking skills of 11th-grade high school students. The study used a 4D development model with a limited-scale trial conducted on 25 11th-grade students at SMA Negeri 7 Surabaya. Instruments included expert validation, student response questionnaires, learning implementation observations, Fry graph readability tests, and pretest and posttest questions. The results showed a very valid level of validity with a value of 98.38%, very practicality based on student responses obtained a value of 98.4% and learning implementation obtained a value of 97.47%, as well as readability appropriate for the 11th-grade level. Effectiveness is demonstrated by an increase in the average score from 54 to 93.2, with an N-gain of 0.8, which is considered high. The learning completion rate reached 100%. The critical thinking indicator achievement increased from 52% (quite complete) to 94.33% (very complete). Therefore, the interactive pocketbook is deemed feasible, practical, and effective as a Biology learning medium to enhance students' critical thinking skills. Keywords: pocket books, PBL, 21st-century learning, critical thinking.

یادگیری زیست‌شناسی در برنامه درسی مستقل بر رویکرد یادگیری عمیق برای شکل‌دهی ابعاد پروفایل فارغ‌التحصیلان، به ویژه استدلال انتقادی، تأکید دارد که با الزامات مهارت‌های قرن بیست و یکم شامل تفکر انتقادی، ارتباط، همکاری و خلاقیت همسو است. با این حال، مواد آموزشی در مدارس هنوز محدود بوده و به طور بهینه از یادگیری مبتنی بر مسئله و استفاده از فناوری یادگیری تعاملی، به ویژه در مبحث دستگاه گوارش انسان، پشتیبانی نمی‌کنند. هدف این پژوهش طراحی و ارزیابی شایستگی کتابچه تعاملی مبتنی بر یادگیری مبتنی بر مسئله مجهز به واقعیت افزوده به منظور ارتقاء مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان پایه یازدهم دبیرستان است. این پژوهش از مدل توسعه 4D استفاده کرده و آزمون مقیاس محدود بر روی ۲۵ دانش‌آموز پایه یازدهم در دبیرستان دولتی شماره ۷ سورابایا انجام شد. ابزارها شامل روایی خبرگان، پرسشنامه پاسخ دانش‌آموزان، مشاهده اجرای یادگیری، آزمون خوانایی نمودار Fry و سؤالات پیش‌آزمون و پس‌آزمون بود. نتایج نشان داد سطح روایی بسیار بالا با مقدار ۹۸٫۳۸٪، میزان کاربردپذیری بسیار بالا بر اساس پاسخ دانش‌آموزان با مقدار ۹۸٫۴٪ و اجرای یادگیری با مقدار ۹۷٫۴۷٪ و همچنین خوانایی متناسب با سطح پایه یازدهم به دست آمد. اثربخشی با افزایش میانگین نمره از ۵۴ به ۹۳٫۲ و مقدار N-gain برابر با ۰٫۸ که در دسته بالا قرار می‌گیرد، نشان داده شد. نرخ تکمیل یادگیری به ۱۰۰٪ رسید. میزان دستیابی به شاخص تفکر انتقادی از ۵۲٪ (نسبتاً کامل) به ۹۴٫۳۳٪ (کاملاً کامل) افزایش یافت. بنابراین، کتابچه تعاملی به عنوان رسانه یادگیری زیست‌شناسی برای ارتقاء مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان، شایسته، کاربردی و مؤثر ارزیابی می‌شود.

Kurikulum Merdeka yang diterapkan di Indonesia menekankan pendekatan pembelajaran mendalam yang relevan dengan tuntutan pendidikan abad ke-21, khususnya dalam mengembangkan keterampilan berpikir tingkat tinggi (HOTS). Salah satu solusi untuk mewujudkan hal tersebut adalah dengan mengaplikasikan model pembelajaran yang sistematis, seperti Guided Inquiry. Keberhasilan penerapan model ini didukung oleh penggunaan bahan ajar yang tepat, yaitu Elektronik Lembar Kerja Peserta Didik (E-LKPD). Penelitian ini bertujuan untuk mendeskripsikan validitas E-LKPD berbasis Guided Inquiry pada materi sistem sirkulasi dalam melatihkan kompetensi HOTS siswa kelas XI SMA. Pengembangan E-LKPD dilakukan dengan menggunakan model 4D (Define, Design, Develop, dan Disseminate). Teknik pengumpulan data dilakukan melalui metode validasi. Hasil pengembangan menunjukkan bahwa E-LKPD yang dihasilkan tergolong sangat valid dengan persentase sebesar 98,75% berdasarkan aspek penyajian, isi, kebahasaan, dan syarat teknis. Dengan demikian, E-LKPD berbasis Guided Inquiry pada materi sistem sirkulasi dinyatakan layak digunakan dalam kegiatan pembelajaran. Kata Kunci: Keterampilan Berpikir Tingkat Tinggi, E-LKPD, Guided Inquiry The Merdeka Curriculum implemented in Indonesia emphasizes a deep learning approach that is relevant to the demands of 21st-century education, particularly in developing higher-order thinking skills (HOTS). One solution to address this need is the application of a systematic learning model, such as the Guided Inquiry model. The success of this approach is supported by the use of appropriate teaching materials, namely the Electronic Student Worksheet (E-LKPD). This study aims to describe the validity of a Guided Inquiry-based E-LKPD on the circulatory system material to train the HOTS competencies of eleventh-grade high school students. The development of the E-LKPD was conducted using the 4D model (Define, Design, Develop, and Disseminate). Data were collected through a validation method. The results show that the developed E-LKPD is categorized as highly valid, with a validity score of 98.75% based on aspects of presentation, content, language, and technical requirements. Therefore, the Guided Inquiry-based E-LKPD on circulatory system material is considered feasible for use in learning activities. Keywords: High Order Thinking Skills, E-LKPD, Guided Inquiry

برنامه درسی «مرده‌کا» که در اندونزی اجرا می‌شود، بر رویکرد یادگیری عمیق تأکید دارد که با الزامات آموزش قرن بیست‌ویکم، به ویژه در توسعه مهارت‌های تفکر سطح بالا (HOTS)، مرتبط است. یکی از راه‌حل‌های تحقق این هدف، به‌کارگیری مدل یادگیری نظام‌مند مانند مدل راهنمایی اکتشافی است. موفقیت این رویکرد با استفاده از مواد آموزشی مناسب، یعنی برگه کار الکترونیکی دانش‌آموز (E-LKPD)، حمایت می‌شود. هدف این پژوهش توصیف روایی E-LKPD مبتنی بر راهنمایی اکتشافی در مبحث دستگاه گردش خون به منظور آموزش شایستگی‌های HOTS دانش‌آموزان پایه یازدهم دبیرستان است. توسعه E-LKPD با استفاده از مدل 4D (تعریف، طراحی، توسعه و انتشار) انجام شد. داده‌ها از طریق روش اعتبارسنجی گردآوری گردید. نتایج توسعه نشان داد که E-LKPD تولیدشده بر اساس جنبه‌های ارائه، محتوا، زبان و الزامات فنی با درصد ۹۸٫۷۵٪ بسیار معتبر ارزیابی شد. بنابراین، E-LKPD مبتنی بر راهنمایی اکتشافی در مبحث دستگاه گردش خون برای استفاده در فعالیت‌های آموزشی مناسب تشخیص داده می‌شود.