tahfidz program

The high rate of Quran memorization loss among tahfidz students is one of the challenges in maintaining memorization over the long term. Therefore, this study aims to analyze the effect of metacognitive learning on memorization retention among students in the Tahfidz program at Muhammadiyah 7 High School in Surabaya. This study employs a quantitative approach using an associative research design through simple linear regression. The sample consisted of 47 students from the 10th-grade Class X-1 and 11th-grade Class XI-1 of the Tahfidz program, selected through purposive sampling. Data were collected using a Likert-scale questionnaire and analyzed using IBM SPSS Statistics Version 25. The results indicate that Metacognitive Learning has a positive and significant effect on students’ memorization retention, with a significance value of 0.000 and a coefficient of determination (R²) of 0.330. This means that Metacognitive Learning contributes 33% to memorization retention, while 67% is influenced by other factors. These findings can serve as a reference for teachers and administrators of the Tahfidz program in integrating the planning, monitoring, and evaluation of memorization into murojaah activities to help students retain what they have memorized.

نرخ بالای فراموشی حفظ قرآن در میان دانش‌آموزان حفظ یکی از چالش‌های مهم در نگهداری بلندمدت حفظیات است. بنابراین، هدف این پژوهش تحلیل تأثیر یادگیری فراشناختی بر پایداری حفظیات در میان دانش‌آموزان برنامه حفظ در دبیرستان Muhammadiyah 7 سورابایا است. این پژوهش با رویکرد کمی و با استفاده از طرح پژوهش همبستگی از طریق رگرسیون خطی ساده انجام شده است. نمونه شامل ۴۷ نفر از دانش‌آموزان پایه دهم کلاس X-1 و پایه یازدهم کلاس XI-1 برنامه حفظ بود که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه مبتنی بر مقیاس لیکرت جمع‌آوری و با نرم‌افزار IBM SPSS Statistics نسخه ۲۵ تحلیل شدند. نتایج نشان داد که یادگیری فراشناختی تأثیر مثبت و معناداری بر پایداری حفظیات دانش‌آموزان دارد، به‌طوری‌که مقدار معناداری ۰.۰۰۰ و ضریب تعیین (R²) برابر با ۰.۳۳۰ به‌دست آمد. این بدان معناست که یادگیری فراشناختی ۳۳٪ از پایداری حفظیات را تبیین می‌کند و ۶۷٪ دیگر تحت تأثیر عوامل دیگر است. این یافته‌ها می‌تواند به‌عنوان مرجعی برای معلمان و مدیران برنامه حفظ در ادغام برنامه‌ریزی، پایش و ارزیابی حفظیات در فعالیت‌های مرور (مراجعه) جهت کمک به دانش‌آموزان برای نگهداری محفوظات خود مورد استفاده قرار گیرد.

Abstract The Tahfidz program at Madrasah Al-Barokah faced challenges related to Qur’anic recitation quality, particularly the accuracy of makharijul huruf and tajwid application, as well as limited structured mentoring. This community service program employed a Service Learning approach for 13 days, from 21 February to 5 March 2026. Attendance in madrasah learning sessions ranged from 18 to 35 children, while broader community activities involved up to 100 participants depending on the activity. The program included needs observation, halaqah grouping, tahfidz and tahsin mentoring through talaqqi, recitation submission and repetition, memorization evaluation, and student reflection. Observations during implementation indicated improvements in pronunciation accuracy and memorization fluency, accompanied by greater student engagement. University students also gained practical teaching and community-interaction experience through the reflective Service Learning process. The program demonstrates the value of structured mentoring, although complete individual achievement data and long-term memorization retention measurements were not available.

برنامه حفظ در مدرسه البرکه با چالش‌هایی در زمینه کیفیت قرائت قرآن، به‌ویژه دقت در مخارج الحروف و اجرای قواعد تجوید، همچنین محدودیت در راهنمایی ساختاریافته مواجه بود. این برنامه خدمت‌رسانی به جامعه با رویکرد یادگیری خدمت‌محور به مدت ۱۳ روز، از ۲۱ فوریه تا ۵ مارس ۲۰۲۶ اجرا شد. حضور دانش‌آموزان در جلسات آموزشی مدرسه بین ۱۸ تا ۳۵ کودک متغیر بود و فعالیت‌های گسترده‌تر اجتماعی بسته به نوع فعالیت تا ۱۰۰ شرکت‌کننده را دربر می‌گرفت. برنامه شامل مشاهده نیازها، گروه‌بندی حلقه‌ها، راهنمایی در حفظ و بهبود قرائت از طریق تلقی، ارائه و تکرار قرائت، ارزیابی حفظ و بازتاب دانش‌آموزان بود. مشاهدات حین اجرا نشان‌دهنده بهبود در دقت تلفظ و روانی حفظ، همراه با افزایش مشارکت دانش‌آموزان بود. دانشجویان دانشگاه نیز از طریق فرایند بازتابی یادگیری خدمت‌محور، تجربه عملی تدریس و تعامل با جامعه را کسب کردند. این برنامه ارزش راهنمایی ساختاریافته را نشان می‌دهد، هرچند داده‌های کامل مربوط به دستاوردهای فردی و سنجش ماندگاری بلندمدت حفظ در دسترس نبود.