Uzbekistan

The article offers a comparative analysis of the concept of pedagogical mastery in Uzbek, Russian and international scholarship and systematises official statistical data on the teaching workforce in Uzbekistan's general secondary education. The study uses a documentary-analytical review, comparative analysis and descriptive statistics; no experimental component was conducted. According to the National Statistics Committee, the number of teachers in general secondary schools grew from 486.6 thousand in 2019/2020 to 577.7 thousand in 2025/2026 (+18.7%), women account for 72.5% of the workforce, and regional differences reach a factor of 4.6. International evidence (Shulman; Hattie; Kunter et al.; Darling-Hammond et al.) indicates that teaching quality depends less on workforce expansion than on the integration of knowledge, practice, personal-value, reflective and digital-methodological components. The author proposes a five-component integrative conceptual model and formulates recommendations for qualitative monitoring of teacher capacity and for the design of professional development

Firms often treat spending on employee training, development and well-being as a discretionary expense rather than an investment. The aim of this article is to examine whether human capital investment improves firm financial performance through employee well-being, and whether this effect depends on the firm's financial constraints. The study integrates human capital theory, the Job Demands–Resources (JD-R) model and the corporate finance literature on financing constraints. A moderated-mediation model is proposed in which employee well-being mediates the link between human capital investment and financial performance, while financial constraints weaken the link between investment and well-being. The model is tested on matched employer–employee data from 50–60 project-based organisations in the construction, IT, consulting and engineering sectors of Tashkent. Multilevel moderated-mediation analysis is applied. The scientific novelty lies in treating human capital investment as a financially constrained corporate investment and testing this integrated model in the under-researched context of Central Asia. The results help managers and policymakers understand the financial rationale for investing in employees under different financing conditions.

Digital transformation is reshaping school management and creating new demands for leadership competencies, decision-making, and resource allocation. This study examines the development of management competencies among general secondary school principals in Uzbekistan and proposes an organizational and economic mechanism to support their professional growth. Drawing on scientific literature, functional analysis, and process modelling, the research identifies key factors influencing effective school leadership in a digital environment. The proposed mechanism integrates competency assessment, targeted professional development, collaborative implementation, and systematic evaluation of managerial performance. Particular attention is given to evidence-based decision-making, efficient resource management, and staff coordination. The findings provide a conceptual foundation for strengthening school governance and improving organizational practices while highlighting the need for further empirical validation.

The article discusses the theoretical and practical foundations for improving an inclusive digital learning environment aimed at developing the information competence of deaf and hard-ofhearing high school students. Drawing on data from the World Health Organization (WHO), the International Telecommunication Union (ITU), and official and scholarly sources from Uzbekistan, it shows that 22,381 deaf and hard-of-hearing people were registered in the country in 2021, 13,501 of them (about 60.3%) living in rural areas, while 4,965 children study in specialized boarding schools.

Debates about soft competencies usually ask whether they matter for performance. This article asks a different question: why their development has become a necessity that education systems must address deliberately, and why the response must be pedagogical rather than only managerial. Using a conceptual analysis that combines an integrative review of research on skills, leadership and adult learning, an analysis of national policy documents, and baseline diagnostic data on 239 university managers in Uzbekistan, the article develops a multi-level account of this necessity. It shows that demand for soft competencies converges from five levels: global labour markets, national reform, the higher education system, the university as an organisation, and the mediated nature of managerial work itself. The baseline data indicate a substantial shortfall, with 40.2% of managers assessed at a low level and the weakest results in the motivational-value cluster. The article then argues that the necessity is socio-pedagogical: a social demand that cannot be met by selection or regulation alone, but requires purposeful, diagnosis-based and transfer-oriented learning in adulthood. Five functions of such development are identified, and design principles for corporate higher education are proposed, together with a critical discussion of the risks of the soft-skills agenda.

بحث‌ها پیرامون شایستگی‌های نرم معمولاً این پرسش را مطرح می‌کنند که آیا این شایستگی‌ها برای عملکرد اهمیت دارند یا خیر. این مقاله پرسش متفاوتی را مطرح می‌کند: چرا توسعه این شایستگی‌ها به ضرورتی تبدیل شده است که نظام‌های آموزشی باید به طور هدفمند به آن بپردازند و چرا پاسخ به این ضرورت باید تربیتی باشد و نه صرفاً مدیریتی. با بهره‌گیری از تحلیلی مفهومی که شامل مرور تلفیقی پژوهش‌ها درباره مهارت‌ها، رهبری و یادگیری بزرگسالان، تحلیل اسناد سیاستی ملی و داده‌های تشخیصی پایه از ۲۳۹ مدیر دانشگاهی در ازبکستان است، مقاله روایتی چندسطحی از این ضرورت ارائه می‌دهد. نتایج نشان می‌دهد که تقاضا برای شایستگی‌های نرم از پنج سطح همگرا می‌شود: بازارهای کار جهانی، اصلاحات ملی، نظام آموزش عالی، دانشگاه به عنوان یک سازمان و ماهیت میانجی‌گرانه کار مدیریتی. داده‌های پایه نشان‌دهنده کمبود قابل توجهی است، به طوری که ۴۰٫۲٪ از مدیران در سطح پایین ارزیابی شده‌اند و ضعیف‌ترین نتایج در خوشه انگیزشی-ارزشی مشاهده می‌شود. سپس مقاله استدلال می‌کند که این ضرورت، ماهیتی اجتماعی-تربیتی دارد: تقاضایی اجتماعی که صرفاً با گزینش یا مقررات قابل پاسخگویی نیست، بلکه نیازمند یادگیری هدفمند، مبتنی بر تشخیص و انتقال‌محور در بزرگسالی است. پنج کارکرد برای چنین توسعه‌ای شناسایی شده و اصول طراحی برای آموزش عالی شرکتی پیشنهاد می‌شود، همراه با بحث انتقادی درباره مخاطرات دستورکار مهارت‌های نرم.

The growing use of digital technologies in mathematics education highlights the need to develop students’ digital literacy alongside their mathematical knowledge and problem-solving skills. In Presidential Schools in Uzbekistan, Cambridge International A Level Mathematics courses emphasize mathematical reasoning and the presentation of worked solutions, whereas digital examinations such as the Digital SAT require students to interact effectively with digital testing environments and technological tools. This difference creates an opportunity to integrate digital technologies more systematically into A Level mathematics teaching. This study aims to examine the potential of selected digital learning platforms, including College Board resources, Save My Exams, and Desmos, and to propose a STEAM-based framework for their integration into A Level Mathematics lessons. The comparative analysis focuses on curriculum alignment, opportunities for independent practice, mathematical visualization, feedback, and the development of digital problem-solving skills. The proposed framework seeks to connect conceptual mathematical understanding with purposeful technology use while preserving the emphasis on rigorous mathematical reasoning and worked solutions. The study offers practical recommendations for integrating digital resources into mathematics education and identifies directions for further empirical investigation of their contribution to students’ digital literacy.

افزایش استفاده از فناوری‌های دیجیتال در آموزش ریاضیات، ضرورت توسعه سواد دیجیتال دانش‌آموزان را در کنار دانش ریاضی و مهارت‌های حل مسئله آن‌ها برجسته می‌کند. در مدارس ریاست‌جمهوری ازبکستان، دوره‌های ریاضیات سطح A بین‌المللی کمبریج بر استدلال ریاضی و ارائه راه‌حل‌های حل‌شده تأکید دارند، در حالی که آزمون‌های دیجیتال مانند Digital SAT مستلزم تعامل مؤثر دانش‌آموزان با محیط‌های آزمون دیجیتال و ابزارهای فناورانه است. این تفاوت، فرصتی را برای ادغام نظام‌مندتر فناوری‌های دیجیتال در آموزش ریاضیات سطح A فراهم می‌کند. هدف این مطالعه بررسی ظرفیت پلتفرم‌های منتخب یادگیری دیجیتال، از جمله منابع College Board، Save My Exams و Desmos و ارائه یک چارچوب مبتنی بر STEAM برای ادغام آن‌ها در دروس ریاضیات سطح A است. تحلیل تطبیقی بر هم‌راستایی با برنامه درسی، فرصت‌های تمرین مستقل، تجسم ریاضی، بازخورد و توسعه مهارت‌های حل مسئله دیجیتال متمرکز است. چارچوب پیشنهادی در پی پیوند دادن درک مفهومی ریاضی با استفاده هدفمند از فناوری است، در حالی که تأکید بر استدلال ریاضی دقیق و راه‌حل‌های حل‌شده حفظ می‌شود. این مطالعه توصیه‌های عملی برای ادغام منابع دیجیتال در آموزش ریاضیات ارائه می‌دهد و مسیرهایی را برای تحقیقات تجربی بیشتر درباره نقش آن‌ها در ارتقای سواد دیجیتال دانش‌آموزان شناسایی می‌کند.

This article proposes a methodological framework for promoting preschool children’s development through emotional engagement in preschool education settings in Uzbekistan. Emotional engagement is understood as children’s meaningful involvement in learning experiences that acknowledge their feelings, encourage curiosity, and provide supportive relationships with educators and peers. The framework integrates storytelling, imaginative play, music, movement, creative activities, and responsive adult communication within everyday preschool routines. Its purpose is to create opportunities for emotional expression, developing self-regulation, social participation, and sustained involvement in learning. Particular attention is given to individual developmental needs, linguistic backgrounds, sensory preferences, and family experiences. Educators are encouraged to recognise children’s emotional cues, offer choices, adjust activity demands, and support participation without requiring uniform emotional responses. Observation during play and routine activities is proposed as a means of informing instructional decisions and documenting participation over time. The article is conceptual and methodological; it does not report an implemented intervention or measured developmental outcomes. Its contribution is an adaptable framework for preschool practice and the professional preparation of future educators at pedagogical universities. Further empirical research is required to assess its feasibility, effectiveness, and suitability across different preschool environments.

این مقاله چارچوبی روش‌شناختی برای ارتقای رشد کودکان پیش‌دبستانی از طریق درگیری هیجانی در محیط‌های آموزشی پیش‌دبستانی در ازبکستان ارائه می‌دهد. درگیری هیجانی به‌عنوان مشارکت معنادار کودکان در تجارب یادگیری که احساسات آن‌ها را به رسمیت می‌شناسد، کنجکاوی را تشویق می‌کند و روابط حمایتی با مربیان و همسالان فراهم می‌آورد، درک می‌شود. این چارچوب، داستان‌گویی، بازی تخیلی، موسیقی، حرکت، فعالیت‌های خلاقانه و ارتباط پاسخگو با بزرگسالان را در روال‌های روزمره پیش‌دبستانی ادغام می‌کند. هدف آن ایجاد فرصت‌هایی برای ابراز هیجانی، توسعه خودتنظیمی، مشارکت اجتماعی و درگیری پایدار در یادگیری است. توجه ویژه‌ای به نیازهای رشدی فردی، پیشینه‌های زبانی، ترجیحات حسی و تجارب خانوادگی معطوف شده است. از مربیان خواسته می‌شود نشانه‌های هیجانی کودکان را تشخیص دهند، گزینه‌هایی ارائه دهند، الزامات فعالیت‌ها را تعدیل کنند و از مشارکت حمایت نمایند بدون آن‌که پاسخ‌های هیجانی یکسانی را مطالبه کنند. مشاهده در حین بازی و فعالیت‌های روزمره به‌عنوان روشی برای اطلاع‌رسانی تصمیمات آموزشی و مستندسازی مشارکت در طول زمان پیشنهاد می‌شود. این مقاله ماهیتی مفهومی و روش‌شناختی دارد و گزارشی از اجرای مداخله یا سنجش پیامدهای رشدی ارائه نمی‌دهد. سهم آن، ارائه چارچوبی قابل انطباق برای عمل پیش‌دبستانی و آماده‌سازی حرفه‌ای مربیان آینده در دانشگاه‌های تربیت معلم است. انجام پژوهش‌های تجربی بیشتر برای ارزیابی امکان‌پذیری، اثربخشی و تناسب آن در محیط‌های مختلف پیش‌دبستانی ضروری است.

This article presents a methodological framework for teaching interpersonal relationship skills to preschool children in the context of preschool education in Uzbekistan. It focuses on helping children initiate communication, listen to others, express feelings appropriately, cooperate during shared activities, and resolve everyday disagreements with adult support. The proposed framework combines guided play, storytelling, role-playing, cooperative tasks, and teacher modelling within familiar classroom routines. It also considers children’s linguistic backgrounds, individual developmental needs, and family experiences when selecting activities and providing support. The methodology emphasises emotionally supportive interactions, opportunities for repeated practice, and collaboration between preschool educators and families. Observation of children’s behaviour during play and daily activities is proposed as a means of identifying learning needs and monitoring progress. The article is conceptual and methodological; it does not report findings from an implemented intervention. Its contribution is a practical framework that can guide preschool educators and inform the professional preparation of students studying preschool education at pedagogical universities. Empirical evaluation is needed to establish the framework’s effectiveness and suitability across different preschool settings.

این مقاله چارچوبی روش‌شناختی برای آموزش مهارت‌های روابط بین‌فردی به کودکان پیش‌دبستانی در بستر آموزش پیش‌دبستانی در ازبکستان ارائه می‌دهد. تمرکز آن بر کمک به کودکان برای آغاز ارتباط، گوش دادن به دیگران، ابراز مناسب احساسات، همکاری در فعالیت‌های مشترک و حل اختلافات روزمره با حمایت بزرگسالان است. چارچوب پیشنهادی، بازی هدایت‌شده، قصه‌گویی، ایفای نقش، وظایف مشارکتی و الگوگیری معلم را در قالب روال‌های آشنا در کلاس درس ترکیب می‌کند. همچنین، زمینه‌های زبانی کودکان، نیازهای رشدی فردی و تجارب خانوادگی آنان را در انتخاب فعالیت‌ها و ارائه حمایت مدنظر قرار می‌دهد. این روش‌شناسی بر تعاملات عاطفی حمایت‌کننده، فرصت‌های تمرین مکرر و همکاری میان مربیان پیش‌دبستانی و خانواده‌ها تأکید دارد. مشاهده رفتار کودکان در حین بازی و فعالیت‌های روزمره به‌عنوان ابزاری برای شناسایی نیازهای یادگیری و پایش پیشرفت پیشنهاد می‌شود. این مقاله ماهیتی مفهومی و روش‌شناختی دارد و یافته‌هایی از اجرای یک مداخله را گزارش نمی‌کند. سهم آن ارائه چارچوبی عملی است که می‌تواند راهنمای مربیان پیش‌دبستانی باشد و در تربیت حرفه‌ای دانشجویان رشته آموزش پیش‌دبستانی در دانشگاه‌های تربیت معلم مورد استفاده قرار گیرد. ارزیابی تجربی برای تعیین اثربخشی و تناسب این چارچوب در محیط‌های مختلف پیش‌دبستانی ضروری است.

This article examines interdisciplinary integration as a means of developing future teachers’ didactic competence within English language teacher education at pedagogical universities in Uzbekistan. Didactic competence is understood as the ability to transform subject knowledge into coherent instruction through informed planning, classroom interaction, assessment, and adaptation to learners’ needs. The article adopts a conceptual and analytical approach to explore connections among linguistics, language teaching methodology, educational psychology, pedagogy, and digital literacy. It considers how these disciplines can contribute to shared instructional problems while retaining their distinct perspectives. The analysis proposes a framework centred on interdisciplinary learning objectives, problem-based lesson design, collaborative microteaching, guided analysis of teaching practice, and reflective assessment. Particular attention is given to tasks that require prospective English teachers to explain language features, anticipate learning difficulties, select appropriate instructional strategies, and interpret evidence of learner understanding. Multilingual classroom contexts and cooperation between university educators and school mentors inform the framework’s intended application. The article argues that interdisciplinary integration can create opportunities for students to connect disciplinary understanding with professional judgement when assignments, feedback, and teaching experiences are coherently organized. The proposed relationships remain theoretical rather than empirically demonstrated.

این مقاله به بررسی ادغام میان‌رشته‌ای به‌عنوان ابزاری برای توسعه شایستگی تدریسی معلمان آینده در آموزش معلمان زبان انگلیسی در دانشگاه‌های تربیت معلم ازبکستان می‌پردازد. شایستگی تدریسی به‌عنوان توانایی تبدیل دانش موضوعی به آموزش منسجم از طریق برنامه‌ریزی آگاهانه، تعامل کلاسی، ارزشیابی و سازگاری با نیازهای یادگیرندگان تعریف می‌شود. مقاله با رویکردی مفهومی و تحلیلی به بررسی ارتباط میان زبان‌شناسی، روش‌شناسی آموزش زبان، روان‌شناسی تربیتی، علوم تربیتی و سواد دیجیتال می‌پردازد. همچنین بررسی می‌کند که چگونه این رشته‌ها می‌توانند به مسائل مشترک آموزشی کمک کنند، در حالی که دیدگاه‌های متمایز خود را حفظ می‌کنند. تحلیل ارائه‌شده چارچوبی مبتنی بر اهداف یادگیری میان‌رشته‌ای، طراحی درس مبتنی بر مسئله، آموزش خرد مشارکتی، تحلیل هدایت‌شده عملکرد تدریس و ارزشیابی تأملی پیشنهاد می‌کند. توجه ویژه‌ای به وظایفی شده است که از معلمان آینده زبان انگلیسی می‌خواهد ویژگی‌های زبان را توضیح دهند، دشواری‌های یادگیری را پیش‌بینی کنند، راهبردهای آموزشی مناسب را انتخاب نمایند و شواهد درک یادگیرندگان را تفسیر کنند. زمینه‌های کلاسی چندزبانه و همکاری میان اساتید دانشگاه و راهنمایان مدارس، کاربرد مورد نظر این چارچوب را شکل می‌دهد. مقاله استدلال می‌کند که ادغام میان‌رشته‌ای می‌تواند فرصت‌هایی برای دانشجویان فراهم آورد تا درک رشته‌ای را با قضاوت حرفه‌ای پیوند دهند، مشروط بر آنکه تکالیف، بازخورد و تجربیات تدریس به‌صورت منسجم سازمان‌دهی شوند. روابط پیشنهادی در این مقاله نظری باقی مانده و به‌طور تجربی اثبات نشده‌اند.

The article analyzes the current state and prospects for the development of the labor market in Uzbekistan, an analysis of the substantive foundations of the organisational and economic mechanism for regulating the labour market. The article examines models and tools for macroeconomic regulation of the labor market, as well as the experience of applying active measures in the labor market in selected foreign countries. Based on a review of foreign sources, the article shows the impact of active macroeconomic policies on employment.

این مقاله به تحلیل وضعیت کنونی و چشم‌اندازهای توسعه بازار کار در ازبکستان و بررسی بنیادهای محتوایی سازوکار سازمانی و اقتصادی تنظیم بازار کار می‌پردازد. در این مقاله، مدل‌ها و ابزارهای تنظیم کلان اقتصادی بازار کار و همچنین تجربه به‌کارگیری تدابیر فعال در بازار کار برخی کشورهای خارجی مورد بررسی قرار گرفته است. بر اساس مروری بر منابع خارجی، مقاله تأثیر سیاست‌های کلان اقتصادی فعال بر اشتغال را نشان می‌دهد.

The article analyzes the current state, major challenges, and development trends of human resource management (HRM) in Uzbekistan’s education system. The study is based on scientific literature, regulatory and legal documents of the Republic of Uzbekistan, and publicly available statistical data from the National Statistics Committee of the Republic of Uzbekistan. At the same time, the study substantiates the need to further improve mechanisms for strategic workforce planning, employee performance assessment, the use of digital HR technologies, professional development, and the retention of qualified personnel in the education system. Based on the research findings, an integrated approach is proposed that combines strategic HRM, KPI, HRIS, Talent Management, and employee professional development.

این مقاله به تحلیل وضعیت کنونی، چالش‌های عمده و روندهای توسعه مدیریت منابع انسانی (HRM) در نظام آموزشی ازبکستان می‌پردازد. این مطالعه مبتنی بر ادبیات علمی، اسناد مقرراتی و حقوقی جمهوری ازبکستان و داده‌های آماری در دسترس عموم کمیته آمار ملی جمهوری ازبکستان است. همزمان، پژوهش بر لزوم بهبود بیشتر سازوکارهای برنامه‌ریزی راهبردی نیروی کار، ارزیابی عملکرد کارکنان، استفاده از فناوری‌های دیجیتال منابع انسانی، توسعه حرفه‌ای و حفظ نیروی انسانی متخصص در نظام آموزشی تأکید می‌کند. بر اساس یافته‌های پژوهش، رویکردی یکپارچه پیشنهاد می‌شود که مدیریت راهبردی منابع انسانی، KPI، HRIS، مدیریت استعداد و توسعه حرفه‌ای کارکنان را با یکدیگر ترکیب می‌کند.

The article examines the theoretical and practical aspects of applying ideas from Karakalpak folk pedagogy to the moral education of schoolchildren. The relevance of this study stems from the need for stable values to guide educational work in the context of the digital society. This need has become more important due to the loss of some traditional cultural reference points and the growing influence of intercultural factors. Karakalpak folk pedagogy constitutes an integrated system of moral education that has been shaped over the centuries. It encompasses oral tradition, proverbs and sayings, customs and rituals, traditional games, and heroic epics. The study aims to identify the educational potential of traditional Karakalpak practices and justify their systematic use in the moral education of secondary school students. The methodological framework is based on ethnopedagogical and cultural approaches, as well as historical and systematic perspectives. The study uses theoretical analysis of scholarly and folklore literature, a comparative-historical method, and an analysis of teachers’ educational experience in schools in the Republic of Karakalpakstan, Uzbekistan. The findings show that Karakalpak heroic epics, particularly Alpamysh, Qirq qiz, and the works of the poet and philosopher Berdakh, foster students’ understanding of courage, justice, honesty, and respect for elders. Folk proverbs and sayings serve as simple moral principles accessible to children of different ages. Traditional games promote socialization, diligence, teamwork, and mutual support. Karakalpak traditional rituals contribute to the transmission of intergenerational values and the development of respect for cultural memory. In practical terms, this study guides the integration of Karakalpak folk pedagogy into school lessons, after-school programs, and other educational activities. Teachers in the Republic of Karakalpakstan and other regions with rich traditional cultures can use the findings. В статье рассматриваются теоретические и практические аспекты использования идей народной педагогики каракалпакского народа в системе нравственного воспитания современных школьников. Актуальность исследования обусловлена необходимостью поиска устойчивых ценностных оснований воспитательной работы в условиях информационного общества, утраты части традиционных культурных ориентиров и усиления межкультурных влияний. Народная педагогика каракалпаков представляет собой целостную систему накопленного столетиями опыта нравственного формирования личности, включающую устное народное творчество (фольклор), пословицы и поговорки, обычаи и обряды, народные игры, героический эпос. Цель исследования – выявить педагогический потенциал традиционных воспитательных средств каракалпакского народа и обосновать возможности их системного применения в нравственном воспитании учащихся общеобразовательных школ. Методологическую основу исследования составляют этнопедагогический подход, культурологический подход, а также принципы историзма и системности. В ходе работы использовались методы теоретического анализа научной и фольклорной литературы, сравнительно-исторический метод, изучение и обобщение педагогического опыта учителей школ Республики Каракалпакстан (Республика Узбекистан). В результате исследования установлено, что каракалпакский героический эпос – прежде всего «Алпамыш», «Кырк кыз» и произведения поэтафилософа Бердаха – формирует у школьников представления о доблести, справедливости, честности и уважении к старшим. Народные пословицы и поговорки являются компактными нравственными формулами, доступными для понимания детей любого возраста. Народные игры выполняют функции социализации, воспитания трудолюбия, коллективизма и взаимопомощи. Традиционные обряды каракалпаков способствуют передаче межпоколенческих ценностей и формированию уважительного отношения к культурной памяти. Практическая значимость исследования состоит в разработке рекомендаций по интеграции элементов каракалпакской народной педагогики в содержание уроков, внеурочную деятельность и воспитательные мероприятия. Результаты исследования могут быть использованы учителями, классными руководителями и педагогами дополнительного образования в Республике Каракалпакстан и других регионах с богатой традиционной культурой.

این مقاله به بررسی جنبه‌های نظری و عملی به‌کارگیری ایده‌های تربیتی عامیانه قره‌قالپاق در تربیت اخلاقی دانش‌آموزان می‌پردازد. اهمیت این پژوهش ناشی از نیاز به یافتن ارزش‌های پایدار برای هدایت فعالیت‌های تربیتی در بستر جامعه دیجیتال است؛ نیازی که به دلیل از دست رفتن بخشی از شاخص‌های فرهنگی سنتی و افزایش تأثیر عوامل بین‌فرهنگی، اهمیت بیشتری یافته است. تربیت عامیانه قره‌قالپاق یک نظام یکپارچه تربیت اخلاقی است که طی قرون متمادی شکل گرفته است و شامل سنت شفاهی، ضرب‌المثل‌ها و گفته‌ها، آداب و رسوم، بازی‌های سنتی و حماسه‌های قهرمانی می‌شود. هدف پژوهش شناسایی ظرفیت تربیتی سنت‌های قره‌قالپاق و تبیین امکان به‌کارگیری نظام‌مند آن‌ها در تربیت اخلاقی دانش‌آموزان مدارس متوسطه است. چارچوب روش‌شناسی پژوهش مبتنی بر رویکردهای مردم‌شناختی و فرهنگی، و همچنین اصول تاریخی و نظام‌مند است. این پژوهش از تحلیل نظری منابع علمی و ادبیات فولکلور، روش تطبیقی-تاریخی و تحلیل تجربه تربیتی معلمان مدارس جمهوری قره‌قالپاقستان (ازبکستان) بهره گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که حماسه‌های قهرمانی قره‌قالپاق، به‌ویژه Alpamysh، Qirq qiz و آثار شاعر و فیلسوف Berdakh، موجب شکل‌گیری مفاهیمی چون شجاعت، عدالت، صداقت و احترام به بزرگ‌ترها در دانش‌آموزان می‌شود. ضرب‌المثل‌ها و گفته‌های عامیانه به‌عنوان اصول اخلاقی ساده و قابل فهم برای کودکان در سنین مختلف عمل می‌کنند. بازی‌های سنتی به اجتماعی شدن، پرورش سخت‌کوشی، کار گروهی و حمایت متقابل کمک می‌کنند. آیین‌های سنتی قره‌قالپاق به انتقال ارزش‌های میان‌نسلی و تقویت احترام به حافظه فرهنگی یاری می‌رسانند. از منظر عملی، این پژوهش راهنمایی برای ادغام تربیت عامیانه قره‌قالپاق در محتوای دروس، فعالیت‌های فوق‌برنامه و سایر برنامه‌های تربیتی ارائه می‌دهد. نتایج این پژوهش می‌تواند توسط معلمان جمهوری قره‌قالپاقستان و سایر مناطق دارای فرهنگ سنتی غنی مورد استفاده قرار گیرد.