poststructuralism

This paper provides a selective introduction to discourse analysis for research on risk, crisis and related fields. It reviews key theoretical and methodological foundations across social-constructionist and poststructuralist traditions, while placing particular emphasis on critical discourse analysis (CDA) and Norman Fairclough’s three-dimensional model. The discussion addresses how discourses can be defined and delimited, how meanings are constructed and contested, how discourse relates to power and social practice, and how intertextuality, interdiscursivity and genealogy can be used analytically. The concept of resilience serves as a recurring example through which these concepts are illustrated. The paper then translates the discussion into a practical research workflow, culminating in an illustrative CDA design concerning resilience in Norwegian total preparedness and total defence. The purpose is not to present discourse analysis as a single or privileged method, but as one possible approach to critically oriented qualitative research. Its value arises when language, meaning and their relationship to social practice are themselves central to the research problem.

این مقاله مقدمه‌ای گزینشی بر تحلیل گفتمان برای پژوهش در حوزه‌های ریسک، بحران و زمینه‌های مرتبط ارائه می‌دهد. مبانی نظری و روش‌شناختی کلیدی را در سنت‌های ساختار اجتماعی‌گرایانه و پساساختارگرایانه مرور می‌کند و تأکید ویژه‌ای بر تحلیل انتقادی گفتمان (CDA) و مدل سه‌بعدی Norman Fairclough دارد. در این بحث، چگونگی تعریف و تحدید گفتمان‌ها، نحوه ساخت و مناقشه معانی، رابطه گفتمان با قدرت و عمل اجتماعی، و نیز کاربرد تحلیلی بینامتنیت، بیناگفتمانی و تبارشناسی مورد بررسی قرار می‌گیرد. مفهوم تاب‌آوری به عنوان نمونه‌ای مکرر برای تبیین این مفاهیم به کار می‌رود. سپس مقاله این بحث را به یک جریان عملی پژوهشی ترجمه می‌کند و در نهایت، یک طرح نمونه تحلیل انتقادی گفتمان درباره تاب‌آوری در آمادگی و دفاع همه‌جانبه نروژ ارائه می‌دهد. هدف، معرفی تحلیل گفتمان به عنوان یک روش واحد یا ممتاز نیست، بلکه به عنوان رویکردی ممکن برای پژوهش کیفی با رویکرد انتقادی مطرح می‌شود. ارزش این رویکرد زمانی آشکار می‌شود که زبان، معنا و رابطه آن‌ها با عمل اجتماعی، خود به عنوان مسئله مرکزی پژوهش قرار گیرند.