religious values

Islamic Religious Education (PAI) is not only intended to provide an understanding of religious concepts, but also to develop students’ ability to comprehend, internalize, and apply religious values in everyday life. Therefore, the learning process needs to move beyond mere mastery of subject matter and provide meaningful and in-depth learning experiences. This study focuses on analyzing deep learning-based PAI instruction from the perspective of Robert E. Slavin’s QAIT model, which consists of Quality of Instruction, Appropriate Levels of Instruction, Incentive, and Time, at SMP Negeri 1 Blora. This study employed a qualitative approach with a case study design. The informants consisted of three PAI teachers and two students selected purposively. Data were collected through interviews, classroom observations, and documentation, and were analyzed using the Miles, Huberman, and Saldaña model through data condensation, data display, and conclusion drawing. The findings indicate that PAI instruction has reflected the principles of deep learning through three main aspects: meaningful learning, mindful learning, and joyful learning. In addition, analysis based on the QAIT model shows that the learning process is supported by instructional quality, the appropriateness of instruction to students’ abilities, learning motivation, and time management. Nevertheless, limited instructional time remains a challenge in providing sufficient opportunities for in-depth learning through discussion, presentation, and reflection. This study concludes that the implementation of deep learning in PAI can support a more contextual, reflective, and meaningful learning process when supported by instructional quality, appropriate strategies tailored to students’ needs, learning motivation, and adequate time management.

This study aims to analyze the model of ecotheological value internalization through bil-hal da’wah in school co-curricular programs at SD Al-Ishlah Tulungagung. The research employed a qualitative approach with a field research design to examine how ecotheological values are introduced, practiced, and integrated into students’ daily habits. Data were collected through observation, interviews, and documentation focusing on the implementation of the Urban Farming program. The findings reveal that ecotheological values are internalized through practical environmental activities, including plant cultivation, environmental care habits, and religious reflections connecting environmental preservation with human responsibility as Khalifah fil Ardh. These activities provide opportunities for students to relate religious values to concrete actions in caring for their surroundings. The internalization model consists of four interconnected components: value transformation, value transaction, value transinternalization, and ecological-spiritual habituation. Its implementation positively contributes to students’ environmental awareness, responsibility, patience, compassion, and spiritual consciousness. This study concludes that bil-hal da’wah through environmental co-curricular activities effectively promotes ecotheological education and character development by integrating practical environmental engagement with religious understanding among elementary school students.

This study examines the use of web-based interactive game platforms in the instruction of Islamic Cultural History (Sejarah Kebudayaan Islam/SKI) at MA Safinatul Huda, Jepara. The research employs a qualitative approach with a case study design. Data were collected through interviews, observations, and documentation, and subsequently analyzed thematically. This study involves informants consisting of Islamic Religious Education (PAI) teachers, the school principal, students, and parents/guardians at MA Safinatul Huda Sowan Kidul, Kedung, Jepara. The findings indicate that, based on the informants' experiences and perceptions, the use of web-based interactive game platforms is seen to support student engagement in the learning process, facilitate the understanding of course material, and encourage reflection on religious values. Nevertheless, these findings regarding understanding and attitudes represent the informants' perceptions rather than objective measurements of learning outcomes or behavioral changes. Consequently, this study provides a contextual overview of the informants' experiences with these platforms, without concluding that there has been any measurable improvement in learning outcomes or a definitive causal relationship.

This study examines the effectiveness of a physical intervention approach through role-playing group prayer among young children. Conducted as field research at ABA 3 Kindergarten in Probolinggo, the study employs a normative approach with descriptive qualitative methods, focusing on 5–6-year-old participants. Using content analysis, findings reveal: (1) the physical intervention approach is effective in developing critical thinking skills, (2) group prayer provides a relatable context where children learn religious and social values like cooperation and responsibility, (3) physical activity enhances cognitive and physical learning, and (4) role-playing facilitates self-evaluation and decision-making skills in children.

این پژوهش به بررسی اثربخشی رویکرد مداخله بدنی از طریق ایفای نقش نماز جماعت گروهی در میان کودکان خردسال می‌پردازد. این مطالعه به صورت میدانی در مهدکودک ABA 3 شهر پروبولینگو انجام شده و از رویکرد هنجاری با روش‌های کیفی توصیفی بهره گرفته است و بر شرکت‌کنندگان ۵ تا ۶ ساله تمرکز دارد. با استفاده از تحلیل محتوا، یافته‌ها نشان می‌دهد: (۱) رویکرد مداخله بدنی در پرورش مهارت‌های تفکر انتقادی مؤثر است؛ (۲) نماز جماعت گروهی زمینه‌ای قابل فهم فراهم می‌کند که در آن کودکان ارزش‌های دینی و اجتماعی مانند همکاری و مسئولیت‌پذیری را می‌آموزند؛ (۳) فعالیت بدنی یادگیری شناختی و جسمانی را تقویت می‌کند؛ و (۴) ایفای نقش به تسهیل مهارت‌های خودارزیابی و تصمیم‌گیری در کودکان کمک می‌کند.

This study aims to analyze the personality competence of Islamic Religious Education (PAI) teachers in fostering students’ noble character at State Junior High School 1 Tebo. The study employed a qualitative descriptive approach. Data were collected through observation, interviews, and documentation involving the principal, PAI teachers, students, and relevant school documents. Data analysis was conducted through data reduction, data presentation, and conclusion drawing, while data validity was strengthened through source and technique triangulation. The findings indicate that the moral character of students at State Junior High School 1 Tebo is generally good and reflects religious values and norms. Nevertheless, several students still demonstrate behaviors that require further guidance, such as skipping classes, leaving lessons, speaking impolitely, arriving late, and not participating in school ceremonies. The personality competence of PAI teachers is generally well implemented, as demonstrated by faith and piety, noble character, wisdom, openness, authority, and the ability to provide positive influence and become role models for students. Character development is supported by positive school habits, students’ internal awareness, cooperation among school members, character-oriented curriculum, professional teachers, and adequate facilities. The inhibiting factors include differences in students’ backgrounds, family conditions, limited parental attention, peer and community environments, external information influences, and individual student conditions. The school addresses these challenges through guidance, habituation, supervision, discussion, and religious activities.

این پژوهش با هدف تحلیل شایستگی شخصیتی معلمان آموزش دینی اسلامی (PAI) در پرورش اخلاق کریمه دانش‌آموزان در دبیرستان دولتی شماره ۱ تبو انجام شده است. این مطالعه با رویکرد توصیفی کیفی صورت گرفته است. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه و اسناد، با مشارکت مدیر مدرسه، معلمان PAI، دانش‌آموزان و اسناد مرتبط مدرسه گردآوری شده‌اند. تحلیل داده‌ها از طریق کاهش داده، ارائه داده و نتیجه‌گیری انجام شده و روایی داده‌ها با استفاده از مثلث‌سازی منبع و روش تقویت گردیده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اخلاق دانش‌آموزان در دبیرستان دولتی شماره ۱ تبو عموماً خوب بوده و بازتاب‌دهنده ارزش‌ها و هنجارهای دینی است. با این حال، برخی دانش‌آموزان رفتارهایی از خود نشان می‌دهند که نیازمند راهنمایی بیشتر است، مانند غیبت از کلاس، ترک درس، صحبت بی‌ادبانه، دیر رسیدن و شرکت نکردن در مراسم مدرسه. شایستگی شخصیتی معلمان PAI عموماً به خوبی اجرا می‌شود و با ایمان و تقوا، اخلاق نیکو، خردمندی، گشودگی، اقتدار و توانایی تأثیرگذاری مثبت و الگو بودن برای دانش‌آموزان نمود می‌یابد. پرورش اخلاق با عادات مثبت مدرسه، آگاهی درونی دانش‌آموزان، همکاری اعضای مدرسه، برنامه درسی مبتنی بر شخصیت، معلمان حرفه‌ای و امکانات کافی حمایت می‌شود. عوامل بازدارنده شامل تفاوت‌های زمینه‌ای دانش‌آموزان، شرایط خانوادگی، توجه محدود والدین، محیط همسالان و جامعه، تأثیر اطلاعات بیرونی و شرایط فردی دانش‌آموزان است. مدرسه این چالش‌ها را از طریق راهنمایی، عادت‌دهی، نظارت، بحث و فعالیت‌های دینی مدیریت می‌کند.

The improvement of literacy and numeracy quality is a major challenge in primary education in Indonesia, including in madrasah ibtidaiyah. Various international reports such as the Programme for International Student Assessment (PISA) and the National Assessment (AN) show the low achievement of Indonesian students in reading, mathematics, and science. This condition is worsened by the dense madrasah curriculum, limited facilities and infrastructure, and the dominance of traditional teacher-centered learning methods. This study aims to analyze innovative learning strategies relevant to improving literacy and numeracy skills among madrasah ibtidaiyah students while maintaining Islamic identity. The method used is library research with a descriptive-analytical approach through a review of academic literature, educational policies, and student achievement data. The study results indicate that strategies such as Project-Based Learning, digital technology integration, and context-based approaches linked to everyday life and religious values are effective in developing students' critical, creative, collaborative, and communicative thinking skills. The implementation of these strategies not only increases learning motivation but also makes literacy and numeracy more applicable and meaningful as life skills aligned with the teachings of the Qur'an and Hadith. Thus, innovative learning strategies have the potential to become an important instrument in improving the quality of Islamic primary education in Indonesia while shaping a generation that is intelligent, critical, creative, and of noble character."

ارتقای کیفیت سواد خواندن و مهارت‌های عددی یکی از چالش‌های اساسی آموزش ابتدایی در اندونزی، از جمله در مدارس ابتدایی اسلامی (مدرسه ابتدایی/مدرسه ابتدایی اسلامی)، به‌شمار می‌رود. گزارش‌های بین‌المللی مختلفی مانند برنامه ارزیابی بین‌المللی دانش‌آموزان (PISA) و ارزیابی ملی (AN) نشان‌دهنده دستاورد پایین دانش‌آموزان اندونزیایی در حوزه‌های خواندن، ریاضیات و علوم است. این وضعیت با تراکم برنامه درسی مدارس ابتدایی اسلامی، محدودیت امکانات و زیرساخت‌ها و غلبه روش‌های سنتی آموزش معلم‌محور تشدید می‌شود. هدف این پژوهش، تحلیل راهبردهای نوآورانه یادگیری مرتبط با ارتقای مهارت‌های سواد خواندن و عددی در میان دانش‌آموزان مدارس ابتدایی اسلامی با حفظ هویت اسلامی است. روش مورد استفاده، پژوهش کتابخانه‌ای با رویکرد توصیفی-تحلیلی از طریق مرور ادبیات علمی، سیاست‌های آموزشی و داده‌های عملکرد دانش‌آموزان است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که راهبردهایی مانند یادگیری مبتنی بر پروژه، ادغام فناوری دیجیتال و رویکردهای مبتنی بر زمینه که با زندگی روزمره و ارزش‌های دینی پیوند خورده‌اند، در توسعه مهارت‌های تفکر انتقادی، خلاقانه، مشارکتی و ارتباطی دانش‌آموزان مؤثر هستند. اجرای این راهبردها نه‌تنها انگیزه یادگیری را افزایش می‌دهد، بلکه سواد خواندن و مهارت‌های عددی را به‌عنوان مهارت‌های زندگی کاربردی‌تر و معنادارتر و همسو با آموزه‌های قرآن و حدیث می‌سازد. بنابراین، راهبردهای نوآورانه یادگیری می‌توانند به‌عنوان ابزاری مهم در ارتقای کیفیت آموزش ابتدایی اسلامی در اندونزی و تربیت نسلی هوشمند، انتقادی، خلاق و با اخلاق نیکو ایفای نقش کنند.

The phenomenon of online game addiction in adolescents has become a social problem that has an impact on decreasing individual responsibility, both in academic, social, and spiritual aspects. This study aims to analyze the behavior of online game addiction in the perspective of the Qur'an, especially in the Al-Furqan letter 43-44, and examine the implications for the formation of adolescent character. The method used is qualitative research with a library research approach through analysis of relevant verses, by referring to the Tafsir Al-Azhar as the main source. The results of the study show that online game addiction can be understood as a form of uncontrolled lust domination, as described in the interpretation of the verse, where individuals tend to make desires as gods that direct their behavior. This condition has an impact on weakening self-control, reduced awareness of responsibility and a tendency to ignore the main obligations in life. This study emphasizes the importance of religious values, character education, as well as the role of family and the environment in building adolescent self-control. Thus, the use of technology, including online games, can be directed wisely and professionally. Keywords: Online gaming addiction, adolescent responsibility, Al-Azhar Tafsir

پدیده اعتیاد به بازی‌های آنلاین در میان نوجوانان به یک معضل اجتماعی تبدیل شده است که بر کاهش مسئولیت‌پذیری فردی در ابعاد تحصیلی، اجتماعی و معنوی تأثیرگذار است. هدف این پژوهش تحلیل رفتار اعتیاد به بازی‌های آنلاین از منظر قرآن کریم، به ویژه در سوره فرقان آیات ۴۳-۴۴، و بررسی پیامدهای آن بر شکل‌گیری شخصیت نوجوانان است. روش پژوهش، کیفی و مبتنی بر رویکرد کتابخانه‌ای از طریق تحلیل آیات مرتبط و با ارجاع به تفسیر المیزان به عنوان منبع اصلی انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که اعتیاد به بازی‌های آنلاین می‌تواند به عنوان شکلی از غلبه شهوت کنترل‌نشده درک شود، همان‌گونه که در تفسیر آیه بیان شده است که افراد تمایلات خود را به منزله معبودی قرار می‌دهند که رفتار آن‌ها را هدایت می‌کند. این وضعیت منجر به تضعیف خودکنترلی، کاهش آگاهی نسبت به مسئولیت و گرایش به نادیده گرفتن وظایف اصلی زندگی می‌شود. این پژوهش بر اهمیت ارزش‌های دینی، آموزش شخصیت و نقش خانواده و محیط در تقویت خودکنترلی نوجوانان تأکید می‌کند. بنابراین، استفاده از فناوری، از جمله بازی‌های آنلاین، می‌تواند به صورت خردمندانه و حرفه‌ای هدایت شود.

This study examines the integration of the Panca Cinta values in developing religious attitudes among early childhood learners at RA Mirqotush Shibyan in the 2026/2027 academic year. Using a descriptive qualitative approach, data were drawn from observation notes and institutional information concerning curriculum implementation, daily and weekly religious habituation, memorization activities, and teacher practices. The findings indicate that the Panca Cinta orientation is embedded as a spirit of learning through loving, safe, enjoyable, exemplary, and habituation-based interactions rather than coercive instruction. The five operational dimensions observed in the institution are love for Allah and His Messenger, love for parents and teachers, love for others, love for the homeland, and love for nature. These values are concretized through Duha prayer, daily prayers, Qur'an recitation, salawat, hadith and surah memorization, prophetic stories, greetings and hand-kissing, sharing, apologizing, queuing, caring for sick friends, simple flag ceremonies, singing the national anthem and local songs, watering plants, sorting waste, and avoiding damage to plants. The study suggests that the integration of Panca Cinta becomes meaningful when religious values are repeatedly experienced through routines, teacher modeling, and child-friendly activities. The contribution of the study lies in showing how the national Panca Cinta framework is contextualized into concrete religious-character practices appropriate to early childhood.

این پژوهش به بررسی ادغام ارزش‌های پنج‌گانه عشق (Panca Cinta) در توسعه نگرش دینی کودکان پیش‌دبستانی در مؤسسه RA Mirqotush Shibyan در سال تحصیلی ۲۰۲۶/۲۰۲۷ می‌پردازد. با استفاده از رویکرد کیفی توصیفی، داده‌ها از یادداشت‌های مشاهده و اطلاعات نهادی مربوط به اجرای برنامه درسی، عادت‌دهی‌های دینی روزانه و هفتگی، فعالیت‌های حفظ و عملکرد معلمان گردآوری شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که جهت‌گیری Panca Cinta به عنوان روح یادگیری از طریق تعاملات محبت‌آمیز، ایمن، لذت‌بخش، الگویی و مبتنی بر عادت، و نه آموزش اجباری، در این مؤسسه نهادینه شده است. پنج بُعد عملیاتی مشاهده‌شده در این مؤسسه عبارت‌اند از: عشق به خدا و پیامبرش، عشق به والدین و معلمان، عشق به دیگران، عشق به میهن و عشق به طبیعت. این ارزش‌ها از طریق نماز ضحی، نمازهای روزانه، تلاوت قرآن، صلوات، حفظ احادیث و سوره‌ها، داستان‌های پیامبران، سلام و بوسیدن دست، تقسیم کردن، عذرخواهی، صف کشیدن، مراقبت از دوستان بیمار، برگزاری مراسم ساده پرچم، سرود ملی و سرودهای محلی، آبیاری گیاهان، تفکیک زباله و جلوگیری از آسیب به گیاهان عینیت می‌یابد. پژوهش نشان می‌دهد که ادغام Panca Cinta زمانی معنادار می‌شود که ارزش‌های دینی از طریق تکرار در روال‌ها، الگو بودن معلم و فعالیت‌های دوستدار کودک تجربه شوند. سهم این پژوهش در نشان دادن چگونگی بومی‌سازی چارچوب ملی Panca Cinta در قالب رفتارهای عینی و مناسب با سن کودکان پیش‌دبستانی است.

The erosion of work-related character among Vocational High School (SMK) students—marked by weak discipline, honesty, and work ethic—calls for a character education model that specifically synchronizes religious values with industrial work-culture standards. The aim of this study identifies the integration of the Qur'anic values of Surah Luqman verses 12, 13, 17, 18, and 19 into industrial work culture as a model of character education within the Automotive Engineering Program of SMKs in Bogor Regency. The methods of this study is a qualitative approach with a comparative case study design was employed at SMKN 1 Cibinong and SMKN 1 Ciomas. Data were collected through observation, in-depth interviews, documentation, and a preliminary questionnaire, then analyzed descriptively-interpretively with triangulation. Results: The findings of the study confirm that the values of gratitude, tauhid, patience, humility, and courteous communication in Surah Luqman are systematically integrated into the curriculum and workshop culture. This integration manifests in industrial work-culture practices such as SOP compliance, the 5R culture, occupational health and safety (K3), and service excellence. This integrative model effectively enhances students' work readiness and religious character, although behavioral consistency and the character-assessment system still require strengthening. The conclusions of the study state that the integration of the Qur'anic values of Surah Luqman into industrial work culture proves to be a relevant character education model for producing SMK graduates who are technically competent and morally upright

فرسایش منش مرتبط با کار در میان دانش‌آموزان هنرستان‌های فنی (SMK) که با ضعف در انضباط، صداقت و اخلاق کاری مشخص می‌شود، نیازمند الگویی از آموزش منش است که به طور خاص ارزش‌های دینی را با استانداردهای فرهنگ کاری صنعتی هم‌ساز کند. هدف این پژوهش شناسایی ادغام ارزش‌های قرآنی سوره لقمان (آیات ۱۲، ۱۳، ۱۷، ۱۸ و ۱۹) در فرهنگ کاری صنعتی به عنوان الگویی برای آموزش منش در رشته مهندسی خودرو هنرستان‌های فنی شهرستان بوگور است. روش این پژوهش رویکرد کیفی با طرح مطالعه موردی مقایسه‌ای است که در SMKN 1 Cibinong و SMKN 1 Ciomas اجرا شد. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه‌های عمیق، اسناد و پرسشنامه مقدماتی گردآوری و سپس به صورت توصیفی-تفسیری با استفاده از مثلث‌سازی تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج پژوهش تأیید می‌کند که ارزش‌های شکرگزاری، توحید، صبر، فروتنی و ارتباط مؤدبانه در سوره لقمان به طور نظام‌مند در برنامه درسی و فرهنگ کارگاه ادغام شده‌اند. این ادغام در شیوه‌های فرهنگ کاری صنعتی مانند رعایت دستورالعمل‌های استاندارد (SOP)، فرهنگ ۵S، ایمنی و بهداشت حرفه‌ای (K3) و تعالی در ارائه خدمات تجلی می‌یابد. این مدل تلفیقی به طور مؤثری آمادگی شغلی و منش دینی دانش‌آموزان را ارتقا می‌بخشد، اگرچه ثبات رفتاری و نظام ارزیابی منش همچنان نیازمند تقویت است. نتیجه‌گیری پژوهش بیان می‌کند که ادغام ارزش‌های قرآنی سوره لقمان در فرهنگ کاری صنعتی، الگویی مناسب برای آموزش منش جهت تربیت فارغ‌التحصیلان هنرستان‌های فنی با شایستگی فنی و سلامت اخلاقی است.

This study aims to formulate pedagogical strategies and map the typology of constructive Ahlussunnah wal Jama’ah (Aswaja) values tawassuth, tawazun, tasamuh , and i'tidal (justice) within educational curricula as instruments for mitigating global radicalism and strengthening national character. Using a descriptive-analytical qualitative method involving literature reviews and socio-religious text analysis, the study examines curriculum documents, local content policy texts, and literature on integrating contemporary religious values across various educational levels. The findings indicate that the structural mapping of Aswaja values ​​serves as an epistemological compass, successfully reconstructing theological doctrines into concrete character indicators through formal learning models, the integration of Islamic Religious Education materials, and the habituation of Nahdliyyah cultural-ritual practices. This pedagogical strategy is effectively formulated through a three-stage behavioral taxonomy knowing, loving, and doing the good and reinforced by the restoration of traditional academic ethics based on the study of classical texts on etiquette. In the digital era, these values ​​undergo adaptive expansion through the use of creative cyber platforms for cyberspace deradicalization ( interpretation). The educational implications of this holistic internalization are empirically proven to enhance personal discipline, the quality of interpersonal courtesy, and peaceful conflict resolution skills within a peace education framework. In conclusion, strengthening Aswaja-based curricula serves as an essential pillar that synergizes religiosity with nationalism to safeguard social cohesion and the continuity of national integration. Abstrak Penelitian ini bertujuan untuk merumuskan strategi pedagogis dan memetakan tipologi nilai konstruktif Ahlussunnah wal Jama’ah: tawassuth, tawazun, tasamuh, dan i'tidal dalam kurikulum lembaga pendidikan sebagai instrumen mitigasi radikalisme global serta penguatan karakter bangsa. Menggunakan metode kualitatif deskriptif analitis dengan pendekatan studi kepustakaan dan analisis teks sosioreligius, penelitian ini menelaah dokumen kurikulum, naskah kebijakan muatan lokal, serta literatur integrasi nilai keagamaan kontemporer pada berbagai jenjang pendidikan. Hasil penelitian menunjukkan bahwa pemetaan nilai Aswaja secara struktural berfungsi sebagai kompas epistemologis yang berhasil merekonstruksi doktrin teologis menjadi indikator karakter konkret melalui model pembelajaran formal, integrasi materi rumpun Pendidikan Agama Islam, dan habituasi ritual amaliah kultural Nahdliyyah. Formulasi strategi pedagogis ini berjalan efektif melalui tiga tahapan taksonomi perilaku (knowing, loving, dan doing the good) serta diperkuat oleh restorasi etika akademik tradisional berbasis pengkajian kitab adab klasik. Di era digital, nilai-nilai ini mengalami perluasan adaptif melalui pemanfaatan platform siber kreatif untuk deradikalisasi ruang siber serta aktualisasi ijtihad ekologis. Implikasi edukatif dari internalisasi holistik tersebut terbukti secara empiris meningkatkan eskalasi kedisiplinan personal, mutu kesantunan interpersonal, dan keterampilan resolusi konflik yang damai dalam kerangka kerja peace education. Kesimpulannya, penguatan kurikulum berbasis Aswaja menjadi pilar esensial yang menyinergikan aspek religiusitas dengan nasionalisme demi menjaga kohesi sosial dan keberlangsungan integrasi nasional.

هدف این پژوهش، تدوین راهبردهای آموزشی و ترسیم تیپولوژی ارزش‌های سازنده اهل‌سنت و جماعت (اسوجا) شامل توَسُّط، تَوازُن، تَسامُح و اعتدال (عدالت) در برنامه‌های درسی نهادهای آموزشی به‌عنوان ابزاری برای کاهش رادیکالیسم جهانی و تقویت شخصیت ملی است. این مطالعه با بهره‌گیری از روش کیفی توصیفی-تحلیلی و رویکرد مرور متون و تحلیل متون اجتماعی-دینی، به بررسی اسناد برنامه درسی، متون سیاست‌گذاری محتوای محلی و ادبیات مربوط به ادغام ارزش‌های دینی معاصر در سطوح مختلف آموزشی می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که ترسیم ساختاری ارزش‌های اسوجا به‌عنوان قطب‌نمای معرفت‌شناختی عمل می‌کند و موفق به بازسازی آموزه‌های الهیاتی به شاخص‌های عینی شخصیت از طریق مدل‌های آموزش رسمی، ادغام مواد آموزش دینی اسلامی و عادت‌دهی به اعمال فرهنگی-آیینی نهضت‌العلما شده‌است. این راهبرد آموزشی به‌طور مؤثری از طریق سه مرحله طبقه‌بندی رفتاری (شناخت، محبت و عمل به خیر) تدوین شده و با احیای اخلاق دانشگاهی سنتی مبتنی بر مطالعه متون کلاسیک ادب تقویت می‌شود. در عصر دیجیتال، این ارزش‌ها از طریق بهره‌گیری از بسترهای خلاقانه سایبری برای مقابله با رادیکالیسم در فضای مجازی (تفسیر) گسترش تطبیقی می‌یابند. پیامدهای آموزشی این درونی‌سازی جامع، به‌طور تجربی موجب ارتقای انضباط فردی، کیفیت ادب بین‌فردی و مهارت‌های حل مسالمت‌آمیز تعارض در چارچوب آموزش صلح می‌شود. در نتیجه، تقویت برنامه‌های درسی مبتنی بر اسوجا به‌عنوان رکن اساسی هم‌افزایی دینداری و ملی‌گرایی برای حفظ انسجام اجتماعی و تداوم یکپارچگی ملی عمل می‌کند.

This study aims to explore in-depth how peer pressure on social media influences the digital behavior of senior high school students, as well as the extent to which self-control and spiritual autonomy play a role in responding to such conformity pressure. Employing a qualitative approach with a phenomenological design, data were collected through in-depth interviews with six students categorized into three typologies: failed mediation, resilience, and congruent/ideal. The results reveal a fundamental finding that conformity pressure in the digital space does not deterministically lead to delinquency or deviant behavior. The trajectory of behavior relies entirely on the strength of the individual's self-control. For students with a weak foundation of faith and self-regulation, peer pressure triggers engagement in toxic behaviors such as cyberbullying, driven by a desire for validation and the Fear of Missing Out (FOMO). Conversely, for students possessing robust self-control and spiritual awareness (muraqabah), this social pressure transforms into an opportunity to demonstrate integrity. They exhibit the mental courage to go against the tide and independently uphold moral principles. Practically, these findings imply the necessity of reconstructing the educational approaches utilized by parents and educators. Delivering religious values that are reduced to mere rigid prohibitions without room for dialogue has proven to be less effective; these fundamental religious doctrines must instead be maintained and contextualized with real, everyday case studies. This dialogical approach is essential to connect religious teachings with the critical logic of adolescents in order to strengthen their faith, thereby fostering a solid stance to navigate toxic social environments. Abstrak Penelitian ini bertujuan untuk mengeksplorasi secara mendalam bagaimana tekanan teman sebaya di media sosial memengaruhi perilaku digital siswa Sekolah Menengah Atas (SMA), serta sejauh mana peran kontrol diri dan otonomi spiritual dalam merespons tekanan konformitas tersebut. Melalui pendekatan kualitatif dengan desain fenomenologis, data dikumpulkan menggunakan teknik wawancara mendalam terhadap enam siswa yang diklasifikasikan ke dalam tiga tipologi: mediasi gagal, resiliensi, dan kongruen/ideal. Hasil penelitian mengungkap sebuah temuan fundamental bahwa tekanan konformitas di ruang digital tidak secara deterministik menghasilkan kenakalan atau perilaku menyimpang. Arah perilaku sepenuhnya bergantung pada kekuatan kontrol diri masing-masing individu. Pada siswa dengan landasan iman dan regulasi diri yang lemah, tekanan kelompok memicu keterlibatan dalam perilaku toksik seperti perundungan siber, yang didorong oleh hasrat validasi dan kecemasan tertinggal tren (Fear of Missing Out/FOMO). Sebaliknya, bagi siswa yang memiliki kontrol diri dan kesadaran spiritual yang kuat (muraqabah), tekanan sosial tersebut justru bertransformasi menjadi momentum pembuktian integritas. Mereka mendemonstrasikan keberanian mental untuk melawan arus dan menegakkan aturan secara mandiri. Temuan ini secara praktis mengimplikasikan perlunya rekonstruksi metode edukasi dari orang tua dan pendidik. Penyampaian nilai agama yang direduksi menjadi sekadar larangan kaku tanpa ruang dialog terbukti kurang efektif; nilai-nilai fundamental keagamaan tersebut justru harus dipertahankan dan dikontekstualisasikan dengan studi kasus nyata sehari-hari. Pendekatan dialogis ini esensial agar ajaran agama terhubung dengan logika kritis remaja guna memperkuat akidah, sehingga mampu membentuk pendirian yang kokoh dalam menghadapi lingkungan pergaulan yang toksik.

هدف این پژوهش، بررسی عمیق تأثیر فشار همسالان در شبکه‌های اجتماعی بر رفتار دیجیتال دانش‌آموزان دبیرستانی و همچنین میزان نقش کنترل خود و خودمختاری معنوی در پاسخ به این فشار همرنگی است. این مطالعه با رویکرد کیفی و طراحی پدیدارشناختی انجام شده و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق با شش دانش‌آموز که در سه گونه‌شناسی «میانجی‌گری ناموفق»، «تاب‌آوری» و «همخوان/ایده‌آل» طبقه‌بندی شده‌اند، گردآوری شده است. نتایج نشان می‌دهد که فشار همرنگی در فضای دیجیتال به طور جبری منجر به بزهکاری یا رفتارهای انحرافی نمی‌شود. مسیر رفتار کاملاً به قدرت کنترل خود فرد بستگی دارد. در دانش‌آموزانی که بنیان ایمان و تنظیم خود ضعیف است، فشار گروهی موجب درگیر شدن در رفتارهای سمی مانند زورگویی سایبری می‌شود که ناشی از میل به تأیید اجتماعی و اضطراب عقب ماندن از روندها (FOMO) است. در مقابل، دانش‌آموزانی که کنترل خود و آگاهی معنوی (مراقبه) قوی دارند، این فشار اجتماعی را به فرصتی برای اثبات یکپارچگی تبدیل می‌کنند. آن‌ها شجاعت ذهنی برای مقابله با جریان غالب و پایبندی مستقل به اصول اخلاقی را نشان می‌دهند. یافته‌های عملی این پژوهش، ضرورت بازسازی رویکردهای آموزشی والدین و مربیان را نشان می‌دهد. انتقال ارزش‌های دینی به صورت صرفاً ممنوعیت‌های خشک و بدون فضای گفت‌وگو، کارایی کمتری دارد؛ بلکه این آموزه‌های بنیادین دینی باید حفظ و با مطالعات موردی واقعی و روزمره زمینه‌مند شوند. این رویکرد گفت‌وگومحور برای پیوند دادن آموزه‌های دینی با منطق انتقادی نوجوانان و تقویت ایمان آن‌ها ضروری است تا بتوانند در مواجهه با محیط‌های اجتماعی سمی، موضعی استوار اتخاذ کنند.

Islamic Education (PAI) learning at SMPN 4 Pamekasan is still dominated by the one-way lecture method which makes students passive, coupled with the challenge of smartphone misuse during class hours. This study aims to develop a feasible, practical, and effective DIGI-COL (Digital Collaborative Learning) model to improve group activities and students' cognitive learning outcomes. The method used is Research and Development (R&D) by applying the ADDIE development model to a trial subject of 26 eighth-grade students. Data were collected using expert validation sheets, student response questionnaires, activity observation sheets, and learning outcome tests. The results showed that the DIGI-COL model was highly feasible theoretically with a percentage of 91.17% and highly practical to use with a practicality score of 83.82%. This model also proved effective in activating group collaboration by 84.0% and was able to increase the average cognitive score of students from an initial score of 61.20 to 85.60, with an N-Gain index of 0.63 in the medium category. In conclusion, the DIGI-COL model successfully overcomes student passivity and shifts the function of smartphones into a productive collaborative learning tool by integrating Islamic socio-religious values into digital technology platforms. Abstrak Pembelajaran Pendidikan Agama Islam (PAI) di SMPN 4 Pamekasan masih didominasi metode ceramah satu arah yang membuat siswa pasif, ditambah dengan adanya tantangan penyalahgunaan gawai saat jam pelajaran. Penelitian ini bertujuan untuk mengembangkan model pembelajaran DIGI-COL (Digital Collaborative Learning) yang layak, praktis, dan efektif guna meningkatkan aktivitas kelompok dan hasil belajar kognitif siswa. Metode yang digunakan adalah penelitian pengembangan (Research and Development) dengan menerapkan model ADDIE pada subjek uji coba sebanyak 26 siswa kelas VIII. Data dikumpulkan menggunakan instrumen lembar validasi ahli, angket respons siswa, lembar observasi aktivitas, serta tes hasil belajar. Hasil penelitian menunjukkan bahwa model DIGI-COL sangat layak secara teoretis dengan persentase 91,17% dan sangat praktis digunakan dengan skor kepraktisan mencapai 83,82%. Model ini juga terbukti efektif mengaktifkan kolaborasi kelompok sebesar 84,0% serta mampu menaikkan nilai rata-rata kognitif siswa dari skor awal 61,20 menjadi 85,60, dengan indeks N-Gain sebesar 0,63 dalam kategori sedang. Simpulannya, model DIGI-COL berhasil mengatasi pasivitas siswa dan mengalihkan fungsi gawai menjadi alat belajar kolaboratif yang produktif dengan menyatukan nilai sosioreligius Islam ke dalam platform teknologi digital.

یادگیری تعلیمات اسلامی (PAI) در مدرسه متوسطه اول شماره ۴ پامکاسان همچنان تحت سلطه روش سخنرانی یک‌سویه است که موجب انفعال دانش‌آموزان می‌شود و این امر با چالش سوءاستفاده از تلفن‌های هوشمند در ساعات کلاس همراه است. هدف این پژوهش، توسعه مدل یادگیری DIGI-COL (یادگیری مشارکتی دیجیتال) است که از نظر قابلیت اجرا، عملی بودن و اثربخشی، مناسب باشد تا فعالیت‌های گروهی و نتایج یادگیری شناختی دانش‌آموزان را بهبود بخشد. روش مورد استفاده، پژوهش و توسعه (R&D) با به‌کارگیری مدل توسعه ADDIE بر روی ۲۶ دانش‌آموز پایه هشتم به عنوان نمونه آزمایشی است. داده‌ها با استفاده از برگه‌های اعتبارسنجی خبرگان، پرسشنامه پاسخ‌دهی دانش‌آموزان، برگه‌های مشاهده فعالیت و آزمون نتایج یادگیری جمع‌آوری شد. نتایج نشان داد که مدل DIGI-COL از نظر نظری بسیار قابل اجرا است (۹۱/۱۷٪) و از نظر عملی بودن نیز با امتیاز ۸۳/۸۲٪ بسیار عملی است. این مدل همچنین در فعال‌سازی همکاری گروهی با میزان ۸۴/۰٪ مؤثر بود و توانست میانگین نمره شناختی دانش‌آموزان را از ۶۱/۲۰ به ۸۵/۶۰ افزایش دهد و شاخص N-Gain معادل ۰/۶۳ در دسته متوسط به دست آمد. در نتیجه، مدل DIGI-COL موفق شد انفعال دانش‌آموزان را برطرف کند و کارکرد تلفن‌های هوشمند را به ابزاری برای یادگیری مشارکتی و سازنده تبدیل نماید و ارزش‌های اجتماعی-دینی اسلام را در بستر فناوری دیجیتال ادغام کند.

Globalisation's pervasive influence has significantly transformed societal norms, particularly affecting students who are vulnerable to value erosion. Quality civic education that integrates religious values is imperative in Islamic boarding school (pesantren) contexts to preserve positive character development. This qualitative case study examines the integration of Islamic values in Civic Education at MTs Azzainiyah, Sukabumi, Indonesia, and proposes a five-dimensional conceptual framework that moves beyond descriptive accounts to reveal operational mechanisms of integration. Through six-month fieldwork involving semi-structured interviews with 24 participants, 24 classroom observations, and analysis of 42 documents, the study identifies five synergistic dimensions: (1) curriculum alignment embedding values in lesson plans and syllabi, (2) pedagogical enactment through differentiated and cooperative learning strategies, (3) textual linking connecting Pancasila principles with Qur'anic verses and hadith, (4) school culture habituation via daily Islamic-civic rituals, and (5) civic virtue projects enabling practical value application through community service. Findings show that systematic integration strengthens students' civic understanding and fosters Islamic character, with 80% of students reporting frequent, conscious connections between faith and citizenship responsibilities. However, significant challenges persist: gaps in teacher professional development, limited infrastructure and resources, variability in student knowledge, curriculum time pressures, and assessment difficulties. The study contributes an empirically derived, mechanism-based model addressing the knowledge gap in understanding how religious and civic education synthesis operates in practice. Implications include targeted teacher training programmes, integrated curriculum resource development, and policy frameworks supporting values-based education in pluralistic societies.

نفوذ گسترده جهانی‌شدن به طور قابل توجهی هنجارهای اجتماعی را دگرگون ساخته است و به ویژه دانش‌آموزانی را که در معرض فرسایش ارزشی قرار دارند، تحت تأثیر قرار داده است. آموزش تعلیمات مدنی با کیفیت که ارزش‌های دینی را در بستر مدارس شبانه‌روزی اسلامی (پسانترن) ادغام می‌کند، برای حفظ پرورش شخصیت مثبت ضروری است. این مطالعه کیفی موردی به بررسی ادغام ارزش‌های اسلامی در آموزش تعلیمات مدنی در مدرسه MTs Azzainiyah، سوکابومی، اندونزی می‌پردازد و چارچوب مفهومی پنج‌بعدی‌ای را ارائه می‌دهد که فراتر از توصیف صرف، سازوکارهای عملیاتی ادغام را آشکار می‌سازد. از طریق شش ماه کار میدانی شامل مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۴ مشارکت‌کننده، ۲۴ مشاهده کلاسی و تحلیل ۴۲ سند، پژوهش پنج بعد هم‌افزا را شناسایی می‌کند: (۱) همسویی برنامه درسی با گنجاندن ارزش‌ها در طرح درس و سرفصل‌ها، (۲) اجرای آموزشی از طریق راهبردهای یادگیری تمایزیافته و تعاونی، (۳) پیوند متنی با اتصال اصول پنج‌گانه پانچاسیلا به آیات قرآن و احادیث، (۴) عادت‌سازی فرهنگی مدرسه از طریق مناسک روزانه اسلامی-مدنی، و (۵) پروژه‌های فضیلت مدنی که امکان کاربرد عملی ارزش‌ها را از طریق خدمت به جامعه فراهم می‌سازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که ادغام نظام‌مند، درک مدنی دانش‌آموزان را تقویت کرده و منش اسلامی را پرورش می‌دهد، به طوری که ۸۰٪ دانش‌آموزان گزارش داده‌اند که به طور مکرر و آگاهانه بین ایمان و مسئولیت‌های شهروندی ارتباط برقرار می‌کنند. با این حال، چالش‌های قابل توجهی همچنان باقی است: شکاف در توسعه حرفه‌ای معلمان، محدودیت زیرساخت و منابع، تفاوت در دانش دانش‌آموزان، فشار زمانی برنامه درسی و دشواری‌های ارزیابی. این مطالعه مدلی مبتنی بر سازوکار و مبتنی بر شواهد ارائه می‌دهد که به شکاف دانشی در فهم نحوه عملکرد تلفیق آموزش دینی و مدنی در عمل پاسخ می‌دهد. پیامدها شامل برنامه‌های هدفمند آموزش معلمان، توسعه منابع برنامه درسی یکپارچه و چارچوب‌های سیاستی حمایت‌کننده از آموزش مبتنی بر ارزش‌ها در جوامع کثرت‌گرا است.

This qualitative, descriptive phenomenological study examines how Muhammad Iqdam Kholid communicates religious and social values at Majelis Taklim Sabilu Taubah in Blitar. Drawing on the underlying research report, it considers sermon recordings and transcripts, observations, interviews, field notes, and visual documentation. Informant accounts are grouped by organizers or representatives, in-person congregants, local micro-traders, and digital followers. Thematic coding identifies recurring rhetorical practices and values, which are interpreted through ethos, pathos, and logos alongside the Islamic principles of hikmah, mau'izhah hasanah, and mujadalah. The findings describe accessible Indonesian and Javanese language, humor, dialogue, scriptural explanation, and digital circulation as ways of making religious advice approachable. Sermons link repentance, worship, and moral character with solidarity, tolerance, social care, and responsible livelihoods. The article shows how rhetorical choices connect persuasion, community belonging, and the local economy within one setting. Practitioners can pair inclusive speech with religious grounding, audience participation, and fair management of gathering spaces. Because the report lacks longitudinal evidence, these findings concern documented practices and participant interpretations rather than proven behavioral change.

این پژوهش کیفی با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی به بررسی نحوه انتقال ارزش‌های دینی و اجتماعی توسط محمد اقدم خولید در مجلس تعلیم سبیل التوبه در بلیتر می‌پردازد. با استناد به گزارش پژوهشی مبنا، داده‌ها شامل ضبط و رونویسی خطبه‌ها، مشاهدات، مصاحبه‌ها، یادداشت‌های میدانی و مستندسازی تصویری است. روایت‌های مطلعان در گروه‌های برگزارکنندگان یا نمایندگان، حضار حضوری، خرده‌فروشان محلی و دنبال‌کنندگان دیجیتال دسته‌بندی شده‌اند. کدگذاری تماتیک به شناسایی شیوه‌ها و ارزش‌های بلاغی تکرارشونده منجر شده که از منظر اتوس، پاتوس و لوگوس و همچنین اصول اسلامی حکمت، موعظه حسنه و مجادله تفسیر می‌شوند. یافته‌ها نشان می‌دهد استفاده از زبان اندونزیایی و جاوه‌ای قابل فهم، طنز، گفت‌وگو، تبیین متنی و انتشار دیجیتال، توصیه‌های دینی را دسترس‌پذیر می‌سازد. خطبه‌ها توبه، عبادت و اخلاق را با همبستگی، مدارا، مراقبت اجتماعی و معیشت مسئولانه پیوند می‌دهند. این مقاله نشان می‌دهد چگونه انتخاب‌های بلاغی، اقناع، تعلق اجتماعی و اقتصاد محلی را در یک بستر به هم متصل می‌کند. کنشگران می‌توانند سخن فراگیر را با بنیان دینی، مشارکت مخاطب و مدیریت عادلانه فضای تجمع همراه سازند. با توجه به فقدان شواهد طولی در این گزارش، یافته‌ها صرفاً به شیوه‌های مستند و تفسیر مشارکت‌کنندگان مربوط است و نه تغییر رفتاری اثبات‌شده.

The development of digital technology has increased gadget use among elementary school-aged children, including students in Islamic elementary schools (Madrasah Ibtidaiyah). This situation poses challenges in developing children's religious character, necessitating collaboration between teachers and parents. This study aims to analyze the forms of collaboration between teachers and parents in developing religious character amidst increasing gadget use. The study used a descriptive qualitative approach. Data collection techniques were conducted through observation, interviews, and documentation, while data validity was tested using source triangulation. The results showed that gadget use among students was relatively high, with an average duration of 2–5 hours per day, which resulted in a decline in religious discipline, the habit of reading the Quran, and participation in religious activities. Teachers attempted to shape religious character through the habit of praying together, tadarus (recitation of the Asmaul Husana), reciting the Asmaul Husana (Asmaul Husana), and praying Dhuha in congregation. However, these efforts were not optimal without family support. Collaboration between teachers and parents was carried out through WhatsApp group communication, reporting on student progress, and involvement in school activities, but this did not occur routinely and sustainably. The main obstacles included limited parental time, a lack of understanding of digital controls, and weak supervision of gadget use at home. This study concludes that effective collaboration between teachers and parents is an important factor in minimizing the negative impact of gadgets and strengthening children's religious character through intensive communication, consistent supervision, and the habituation of religious values ​​at school and at home.

توسعه فناوری دیجیتال موجب افزایش استفاده از ابزارهای هوشمند در میان کودکان سنین دبستان، از جمله دانش‌آموزان مدارس ابتدایی اسلامی (مدرسه ابتدایی/مدرسه ابتدایی اسلامی) شده است. این وضعیت چالش‌هایی را در پرورش شخصیت دینی کودکان ایجاد می‌کند و نیازمند همکاری میان معلمان و والدین است. هدف این پژوهش تحلیل اشکال همکاری میان معلمان و والدین در پرورش شخصیت دینی در شرایط افزایش استفاده از ابزارهای هوشمند است. این مطالعه با رویکرد کیفی توصیفی انجام شده است. تکنیک‌های گردآوری داده‌ها شامل مشاهده، مصاحبه و مستندسازی بوده و روایی داده‌ها از طریق مثلث‌سازی منبع مورد آزمون قرار گرفته است. نتایج نشان داد که میزان استفاده از ابزارهای هوشمند در میان دانش‌آموزان نسبتاً بالا بوده و میانگین مدت زمان استفاده روزانه ۲ تا ۵ ساعت است که این امر منجر به کاهش نظم دینی، عادت به قرائت قرآن و مشارکت در فعالیت‌های دینی شده است. معلمان تلاش کردند تا از طریق ایجاد عادت نماز جماعت، تلاوت (تدارس) اسماالحسنی، قرائت اسماالحسنی و اقامه نماز ضحی به صورت جماعت، شخصیت دینی را شکل دهند. با این حال، این تلاش‌ها بدون حمایت خانواده به طور مطلوب محقق نشد. همکاری میان معلمان و والدین از طریق ارتباط در گروه واتساپ، گزارش‌دهی پیشرفت دانش‌آموزان و مشارکت در فعالیت‌های مدرسه انجام شد، اما این همکاری به صورت منظم و پایدار صورت نگرفت. مهم‌ترین موانع شامل محدودیت زمانی والدین، فقدان درک کافی از کنترل‌های دیجیتال و ضعف نظارت بر استفاده از ابزارهای هوشمند در منزل بود. این پژوهش نتیجه می‌گیرد که همکاری مؤثر میان معلمان و والدین عاملی مهم در کاهش تأثیرات منفی ابزارهای هوشمند و تقویت شخصیت دینی کودکان از طریق ارتباطات فشرده، نظارت مستمر و نهادینه‌سازی ارزش‌های دینی در مدرسه و خانه است.