Extracurricular activities and refugee students in Turkish educational settings: a systematic review
فعالیت‌های فوق‌برنامه و دانش‌آموزان پناهنده در محیط‌های آموزشی ترکیه: مرور نظام‌مند
چکیده
Turkey hosts the world’s largest refugee population, and extracurricular activities have increasingly been positioned as potential supports for refugee students’ psycho-social adjustment, school belonging, and peer integration. However, a comprehensive synthesis of ECA-related outcomes for refugee students in Turkish educational settings remains absent from the literature. This systematic review examined the associations between extracurricular activity participation and refugee student outcomes across psychological, social, and educational settings-related domains. Following PRISMA guidelines, studies were evaluated using the Mixed Methods Appraisal Tool (MMAT), and findings were integrated through the Systematic What Is Known (SWIM) framework. Findings suggest that ECAs are associated with potential improvements in school attachment, perceived social wellbeing, and aspects of psychological adjustment; however, outcomes varied substantially across studies and participant groups, and the overall certainty of evidence remained low to very low. The findings further suggest that many extracurricular activities operate primarily within an integration-oriented framework, producing individual-level benefits without consistently addressing relational and structural barriers to equitable participation. The review highlights the importance of culturally responsive facilitation, inclusion-oriented programme design, and greater attention to refugee students’ own perspectives in future research and practice. Overall, extracurricular activities appear promising but insufficiently understood mechanisms for supporting refugee students’ inclusion and psycho-social adjustment within educational settings. Systematic review registration Open Science Framework (OSF), https://doi.org/10.17605/OSF.IO/EG4X8 .
ترکیه میزبان بزرگ‌ترین جمعیت پناهندگان در جهان است و فعالیت‌های فوق‌برنامه به طور فزاینده‌ای به عنوان حمایت‌های بالقوه برای سازگاری روانی‌اجتماعی، تعلق به مدرسه و ادغام با همسالان دانش‌آموزان پناهنده مطرح شده‌اند. با این حال، تاکنون ترکیب جامعی از پیامدهای مرتبط با فعالیت‌های فوق‌برنامه برای دانش‌آموزان پناهنده در محیط‌های آموزشی ترکیه در ادبیات پژوهش وجود ندارد. این مرور نظام‌مند به بررسی ارتباط بین مشارکت در فعالیت‌های فوق‌برنامه و پیامدهای دانش‌آموزان پناهنده در حوزه‌های روان‌شناختی، اجتماعی و مرتبط با محیط آموزشی پرداخت. مطابق با دستورالعمل‌های PRISMA، مطالعات با استفاده از ابزار ارزیابی روش‌های ترکیبی (MMAT) ارزیابی شدند و یافته‌ها از طریق چارچوب Systematic What Is Known (SWIM) یکپارچه گردیدند. یافته‌ها نشان می‌دهند که فعالیت‌های فوق‌برنامه با بهبودهای بالقوه در دلبستگی به مدرسه، بهزیستی اجتماعی ادراک‌شده و جنبه‌هایی از سازگاری روان‌شناختی مرتبط هستند؛ با این حال، پیامدها در میان مطالعات و گروه‌های شرکت‌کننده به طور قابل توجهی متفاوت بود و قطعیت کلی شواهد در سطح پایین تا بسیار پایین باقی ماند. یافته‌ها همچنین نشان می‌دهند که بسیاری از فعالیت‌های فوق‌برنامه عمدتاً در چارچوبی با رویکرد ادغام عمل می‌کنند و منافع در سطح فردی ایجاد می‌کنند بدون آن‌که به طور مستمر به موانع ارتباطی و ساختاری برای مشارکت برابر بپردازند. این مرور بر اهمیت تسهیل فرهنگی‌پاسخگو، طراحی برنامه با رویکرد شمول و توجه بیشتر به دیدگاه‌های خود دانش‌آموزان پناهنده در پژوهش‌ها و عمل آینده تأکید می‌کند. در مجموع، فعالیت‌های فوق‌برنامه به نظر می‌رسد سازوکارهایی امیدوارکننده اما ناکافی برای حمایت از شمول و سازگاری روانی‌اجتماعی دانش‌آموزان پناهنده در محیط‌های آموزشی باشند. ثبت مرور نظام‌مند: Open Science Framework (OSF)، https://doi.org/10.17605/OSF.IO/EG4X8 .