PENGARUH MODEL PROJECT BASED LEARNING DENGAN PENDEKATAN SAINTIFIK TERHADAP HASILBELAJAR SISWA PADA MATERI LAJU REAKSI
تأثیر مدل یادگیری مبتنی بر پروژه با رویکرد علمی بر نتایج یادگیری دانش‌آموزان در مبحث سرعت واکنش
چکیده
Abstract: This study aims to determine the effect of the Project Based Learning (PjBL) model combined with a scientific approach on students’ learning outcomes and skills in the reaction rate topic. The study was conducted at SMA Negeri 1 Pangkatan, North Sumatra, involving two classes, namely XI IPA 1 as the experimental class and XI IPA 2 as the control class. The experimental class was taught using the Project Based Learning model with a scientific approach, while the control class was taught using conventional learning. Data were collected through objective tests and observation sheets. The test instrument initially consisted of 40 multiple-choice questions and was analyzed through validity, reliability, difficulty level, and discrimination power tests. The data were analyzed using a right-tailed t-test after conducting normality and homogeneity tests. The results showed that the average posttest score of the experimental class was 82.85, while the control class obtained an average score of 69.14. Hypothesis testing produced a t-count of 7.07, which was greater than the t-table value of 1.99 at a significance level of 0.05, indicating a significant difference in learning outcomes between the two classes. The effect size analysis resulted in a Cohen’s d value of 1.19, categorized as a large effect. In addition, the average student skill score in the experimental class was 80.57, compared with 71.24 in the control class. These findings indicate that the implementation of Project Based Learning with a scientific approach contributes to improved learning outcomes and student skills in learning the reaction rate topic. Keywords: Project Based Learning, Scientific Approach, Learning Outcomes, Student Skills, Reaction Rate. Abstrak: Penelitian ini bertujuan untuk mengetahui pengaruh model Project Based Learning (PjBL) yang dipadukan dengan pendekatan saintifik terhadap hasil belajar dan keterampilan siswa pada materi laju reaksi. Penelitian dilaksanakan di SMA Negeri 1 Pangkatan, Sumatera Utara, dengan melibatkan dua kelas, yaitu kelas XI IPA 1 sebagai kelas eksperimen dan XI IPA 2 sebagai kelas kontrol. Kelas eksperimen diberikan pembelajaran menggunakan model Project Based Learning dengan pendekatan saintifik, sedangkan kelas kontrol menggunakan pembelajaran konvensional. Pengumpulan data dilakukan melalui instrumen tes dan lembar observasi. Instrumen tes terdiri dari 40 soal pilihan ganda yang terlebih dahulu dianalisis melalui uji validitas, reliabilitas, tingkat kesukaran, dan daya pembeda. Data penelitian dianalisis menggunakan uji-t pihak kanan setelah dilakukan uji normalitas dan homogenitas. Hasil penelitian menunjukkan bahwa rata-rata nilai posttest kelas eksperimen sebesar 82,85, sedangkan kelas kontrol sebesar 69,14. Hasil uji hipotesis memperoleh nilai t-hitung sebesar 7,07 yang lebih besar daripada t-tabel sebesar 1,99 pada taraf signifikansi 0,05, sehingga menunjukkan adanya perbedaan hasil belajar yang signifikan antara kedua kelas. Analisis effect size menghasilkan nilai Cohen’s d sebesar 1,19 yang termasuk dalam kategori besar. Selain itu, rata-rata nilai keterampilan siswa pada kelas eksperimen sebesar 80,57, sedangkan kelas kontrol sebesar 71,24. Hasil tersebut menunjukkan bahwa penerapan model Project Based Learning dengan pendekatan saintifik memberikan pengaruh terhadap peningkatan hasil belajar dan keterampilan siswa pada materi laju reaksi. Kata kunci: Project Based Learning, Pendekatan Saintifik, Hasil Belajar, Keterampilan Siswa, Laju Reaksi.
چکیده: این پژوهش با هدف تعیین تأثیر مدل یادگیری مبتنی بر پروژه (PjBL) همراه با رویکرد علمی بر نتایج یادگیری و مهارت‌های دانش‌آموزان در مبحث سرعت واکنش انجام شده است. این مطالعه در دبیرستان دولتی شماره ۱ پانگاتان، سوماترای شمالی، با مشارکت دو کلاس، یعنی XI IPA 1 به عنوان کلاس آزمایش و XI IPA 2 به عنوان کلاس کنترل، اجرا گردید. کلاس آزمایش با استفاده از مدل یادگیری مبتنی بر پروژه همراه با رویکرد علمی آموزش دید، در حالی که کلاس کنترل با روش آموزش متداول تدریس شد. داده‌ها از طریق آزمون‌های عینی و برگه‌های مشاهده جمع‌آوری شد. ابزار آزمون در ابتدا شامل ۴۰ سؤال چندگزینه‌ای بود و از نظر روایی، پایایی، سطح دشواری و قدرت تمایز مورد تحلیل قرار گرفت. داده‌ها پس از انجام آزمون نرمال بودن و همگنی، با استفاده از آزمون t یک‌طرفه (سمت راست) تحلیل شدند. نتایج نشان داد که میانگین نمره پس‌آزمون کلاس آزمایش ۸۲٫۸۵ و کلاس کنترل ۶۹٫۱۴ بود. آزمون فرضیه مقدار t محاسبه‌شده را ۷٫۰۷ نشان داد که از مقدار t جدول (۱٫۹۹) در سطح معناداری ۰٫۰۵ بیشتر بود و این امر نشان‌دهنده تفاوت معنادار در نتایج یادگیری بین دو کلاس است. تحلیل اندازه‌ی اثر، مقدار d کوهن را ۱٫۱۹ به دست داد که در دسته‌ی بزرگ قرار می‌گیرد. علاوه بر این، میانگین نمره مهارت دانش‌آموزان در کلاس آزمایش ۸۰٫۵۷ و در کلاس کنترل ۷۱٫۲۴ بود. این یافته‌ها نشان می‌دهد که اجرای مدل یادگیری مبتنی بر پروژه با رویکرد علمی به بهبود نتایج یادگیری و مهارت‌های دانش‌آموزان در مبحث سرعت واکنش کمک می‌کند.