Romantik ilişkilerde Duygu Düzenleme Güçlükleri Ölçeği–Çift Formu’nun (DDGÖ-Ç) Türkçe uyarlaması ve psikometrik özellikleri
روان‌سنجی و سازگاری زبان فارسی فرم زوجی مقیاس دشواری‌های تنظیم هیجان در روابط عاشقانه (DDGÖ-Ç) و ویژگی‌های روان‌سنجی آن
چکیده
Duygu düzenleme süreçleri, romantik ilişkilerde partnerler arasındaki etkileşimlerin niteliğini ve ilişki işleyişini anlamada önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmanın amacı, romantik ilişkilerde partnerlerin duygularını fark etme ve anlamlandırma süreçlerinde yaşanan güçlükleri değerlendiren Duygu Düzenleme Güçlükleri Ölçeği–Çift Formu’nun (DDGÖ-Ç) Türkçeye uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin incelenmesidir. Kesitsel bir ölçek uyarlama ve psikometrik değerlendirme çalışması olarak tasarlanan bu araştırmaya, romantik ilişki içinde bulunan 18–63 yaş aralığındaki 300 kişi (Ort. = 26.95, SS = 8.93) katılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliği doğrulayıcı faktör analiziyle; yakınsak ve ayırt edici geçerliği ise yakın ilişkilerde yalnızlık, kişiler arası duygu düzenleme etkileşimleri ve partnere ilişkin obsesif-kompulsif belirtilerle olan ilişkileri üzerinden incelenmiştir. Güvenirlik, Cronbach alfa ve McDonald’ın omega katsayıları ile test-tekrar test korelasyonu kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular, özgün iki faktörlü yapının Türkiye örnekleminde büyük ölçüde korunduğunu göstermiştir. Düşük faktör yükü gösteren bir maddenin çıkarılmasının ardından elde edilen 11 maddelik model kabul edilebilir uyum göstermiştir. Toplam puan için Cronbach alfa .82 ve omega .80; Farkındalık Eksikliği için alfa .80 ve omega .79; Açıklık Eksikliği için alfa .75 ve omega .71 olarak bulunmuştur. Ölçek puanları yakın ilişkilerde yalnızlık, düşmancılık ve partnere ilişkin obsesif-kompulsif belirtilerle pozitif yönde; duyarlılık, bilişsel destek ve fiziksel mevcudiyetle negatif yönde ilişkiler göstermiştir. Bulgular, DDGÖ-Ç’nin Türkçe formunun geçerliğine ve güvenirliğine ilişkin başlangıç düzeyinde kanıtlar sunmaktadır. Ölçek, klinik görüşme ve gözlemlerle birlikte kullanıldığında, bireyin romantik ilişkisindeki karşılıklı duygu farkındalığı ve açıklığına ilişkin algıladığı güçlüklerin değerlendirilmesine ve çift terapisi süreçlerinde müdahale hedeflerinin belirlenmesine yardımcı olabilir.
فرایندهای تنظیم هیجان نقش مهمی در درک کیفیت تعاملات میان شرکا و کارکرد روابط عاشقانه ایفا می‌کنند. هدف این پژوهش، سازگاری زبان فارسی و بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی فرم زوجی مقیاس دشواری‌های تنظیم هیجان در روابط عاشقانه (DDGÖ-Ç) است که به ارزیابی دشواری‌های تجربه‌شده در فرایندهای آگاهی و معنا‌بخشی به هیجان‌ها توسط شرکا در روابط عاشقانه می‌پردازد. این پژوهش به صورت مطالعه مقطعی سازگاری مقیاس و ارزیابی روان‌سنجی طراحی شده و ۳۰۰ نفر (میانگین سنی = ۲۶٫۹۵، انحراف معیار = ۸٫۹۳) در بازه سنی ۱۸ تا ۶۳ سال که در رابطه عاشقانه بودند، در آن شرکت کردند. روایی سازه مقیاس با تحلیل عاملی تأییدی و روایی همگرا و واگرا از طریق بررسی روابط با تنهایی در روابط نزدیک، تعاملات بین‌فردی تنظیم هیجان و نشانه‌های وسواسی-اجباری مرتبط با شریک بررسی شد. پایایی با استفاده از ضرایب آلفای کرونباخ و امگا مک‌دونالد و همبستگی آزمون-بازآزمون ارزیابی شد. یافته‌ها نشان داد ساختار دو عاملی اصلی تا حد زیادی در نمونه ایرانی حفظ شده است. پس از حذف یک ماده با بار عاملی پایین، مدل ۱۱ ماده‌ای به برازش قابل قبول دست یافت. آلفای کرونباخ برای نمره کل ۰٫۸۲ و امگا ۰٫۸۰؛ برای زیرمقیاس فقدان آگاهی آلفا ۰٫۸۰ و امگا ۰٫۷۹؛ و برای زیرمقیاس فقدان شفافیت آلفا ۰٫۷۵ و امگا ۰٫۷۱ به دست آمد. نمرات مقیاس با تنهایی، خصومت و نشانه‌های وسواسی-اجباری مرتبط با شریک رابطه مثبت و با حساسیت، حمایت شناختی و حضور فیزیکی رابطه منفی نشان داد. یافته‌ها شواهد اولیه‌ای درباره روایی و پایایی فرم فارسی DDGÖ-Ç ارائه می‌دهد. این مقیاس، در کنار مصاحبه و مشاهده بالینی، می‌تواند به ارزیابی دشواری‌های ادراک‌شده فرد در آگاهی و شفافیت هیجانی متقابل در روابط عاشقانه و تعیین اهداف مداخله در فرایند درمان زوجی کمک کند.