فکر بنیانبانک مقالات روان‌شناسی

Klinik Psikoloji Dergisi

2026, Volume —, Issue Advanced Online Publ

مقاله‌ها

Romantik ilişkilerde Duygu Düzenleme Güçlükleri Ölçeği–Çift Formu’nun (DDGÖ-Ç) Türkçe uyarlaması ve psikometrik özellikleri

روان‌سنجی و سازگاری زبان فارسی فرم زوجی مقیاس دشواری‌های تنظیم هیجان در روابط عاشقانه (DDGÖ-Ç) و ویژگی‌های روان‌سنجی آن

Özge Nur Muslu; Nesibe Olgun Kaval; Eren Karakaya Klinik Psikoloji Dergisi, 2026, Issue Advanced Online Publ https://doi.org/10.57127/kpd.26024438.1904307

چکیده

Duygu düzenleme süreçleri, romantik ilişkilerde partnerler arasındaki etkileşimlerin niteliğini ve ilişki işleyişini anlamada önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmanın amacı, romantik ilişkilerde partnerlerin duygularını fark etme ve anlamlandırma süreçlerinde yaşanan güçlükleri değerlendiren Duygu Düzenleme Güçlükleri Ölçeği–Çift Formu’nun (DDGÖ-Ç) Türkçeye uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin incelenmesidir. Kesitsel bir ölçek uyarlama ve psikometrik değerlendirme çalışması olarak tasarlanan bu araştırmaya, romantik ilişki içinde bulunan 18–63 yaş aralığındaki 300 kişi (Ort. = 26.95, SS = 8.93) katılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliği doğrulayıcı faktör analiziyle; yakınsak ve ayırt edici geçerliği ise yakın ilişkilerde yalnızlık, kişiler arası duygu düzenleme etkileşimleri ve partnere ilişkin obsesif-kompulsif belirtilerle olan ilişkileri üzerinden incelenmiştir. Güvenirlik, Cronbach alfa ve McDonald’ın omega katsayıları ile test-tekrar test korelasyonu kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular, özgün iki faktörlü yapının Türkiye örnekleminde büyük ölçüde korunduğunu göstermiştir. Düşük faktör yükü gösteren bir maddenin çıkarılmasının ardından elde edilen 11 maddelik model kabul edilebilir uyum göstermiştir. Toplam puan için Cronbach alfa .82 ve omega .80; Farkındalık Eksikliği için alfa .80 ve omega .79; Açıklık Eksikliği için alfa .75 ve omega .71 olarak bulunmuştur. Ölçek puanları yakın ilişkilerde yalnızlık, düşmancılık ve partnere ilişkin obsesif-kompulsif belirtilerle pozitif yönde; duyarlılık, bilişsel destek ve fiziksel mevcudiyetle negatif yönde ilişkiler göstermiştir. Bulgular, DDGÖ-Ç’nin Türkçe formunun geçerliğine ve güvenirliğine ilişkin başlangıç düzeyinde kanıtlar sunmaktadır. Ölçek, klinik görüşme ve gözlemlerle birlikte kullanıldığında, bireyin romantik ilişkisindeki karşılıklı duygu farkındalığı ve açıklığına ilişkin algıladığı güçlüklerin değerlendirilmesine ve çift terapisi süreçlerinde müdahale hedeflerinin belirlenmesine yardımcı olabilir.

فرایندهای تنظیم هیجان نقش مهمی در درک کیفیت تعاملات میان شرکا و کارکرد روابط عاشقانه ایفا می‌کنند. هدف این پژوهش، سازگاری زبان فارسی و بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی فرم زوجی مقیاس دشواری‌های تنظیم هیجان در روابط عاشقانه (DDGÖ-Ç) است که به ارزیابی دشواری‌های تجربه‌شده در فرایندهای آگاهی و معنا‌بخشی به هیجان‌ها توسط شرکا در روابط عاشقانه می‌پردازد. این پژوهش به صورت مطالعه مقطعی سازگاری مقیاس و ارزیابی روان‌سنجی طراحی شده و ۳۰۰ نفر (میانگین سنی = ۲۶٫۹۵، انحراف معیار = ۸٫۹۳) در بازه سنی ۱۸ تا ۶۳ سال که در رابطه عاشقانه بودند، در آن شرکت کردند. روایی سازه مقیاس با تحلیل عاملی تأییدی و روایی همگرا و واگرا از طریق بررسی روابط با تنهایی در روابط نزدیک، تعاملات بین‌فردی تنظیم هیجان و نشانه‌های وسواسی-اجباری مرتبط با شریک بررسی شد. پایایی با استفاده از ضرایب آلفای کرونباخ و امگا مک‌دونالد و همبستگی آزمون-بازآزمون ارزیابی شد. یافته‌ها نشان داد ساختار دو عاملی اصلی تا حد زیادی در نمونه ایرانی حفظ شده است. پس از حذف یک ماده با بار عاملی پایین، مدل ۱۱ ماده‌ای به برازش قابل قبول دست یافت. آلفای کرونباخ برای نمره کل ۰٫۸۲ و امگا ۰٫۸۰؛ برای زیرمقیاس فقدان آگاهی آلفا ۰٫۸۰ و امگا ۰٫۷۹؛ و برای زیرمقیاس فقدان شفافیت آلفا ۰٫۷۵ و امگا ۰٫۷۱ به دست آمد. نمرات مقیاس با تنهایی، خصومت و نشانه‌های وسواسی-اجباری مرتبط با شریک رابطه مثبت و با حساسیت، حمایت شناختی و حضور فیزیکی رابطه منفی نشان داد. یافته‌ها شواهد اولیه‌ای درباره روایی و پایایی فرم فارسی DDGÖ-Ç ارائه می‌دهد. این مقیاس، در کنار مصاحبه و مشاهده بالینی، می‌تواند به ارزیابی دشواری‌های ادراک‌شده فرد در آگاهی و شفافیت هیجانی متقابل در روابط عاشقانه و تعیین اهداف مداخله در فرایند درمان زوجی کمک کند.

متن کامل دسترسی آزاد

Validation of the Turkish version of the Yale Food Addiction Scale 2.0 (YFAS 2.0) and item-level insights for short-form development

اعتباریابی نسخه ترکی مقیاس اعتیاد به غذا ییل ۲٫۰ (YFAS 2.0) و تحلیل در سطح ماده برای توسعه نسخه کوتاه

Burak Kemal Ateş; Meltem Anafarta Şendağ Klinik Psikoloji Dergisi, 2026, Issue Advanced Online Publ https://doi.org/10.57127/kpd.26024438.2002272

چکیده

Food addiction (FA) has received increasing attention as a framework for understanding addictive-like eating and its psychological correlates. This study aimed to provide the first comprehensive Turkish adaptation and psychometric evaluation of the Yale Food Addiction Scale 2.0 (YFAS 2.0). A total of 346 adults aged 19–55 years completed an online survey assessing FA, maladaptive eating, impulsivity, depressive and anxiety symptoms, social desirability, BMI, smoking and alcohol use, chronic disease, and self-reported psychiatric diagnosis. Of these, 109 completed the YFAS 2.0 after 10 days to test temporal stability. Confirmatory factor analysis supported the original unidimensional structure of the 11 diagnostic criteria, with strong factor loadings (.73–.94) and favorable model fit. Internal consistency was good (KR-20 = .86), and test–retest reliability was moderate (ICC = .70). FA symptoms were positively associated with BMI, emotional and uncontrolled eating, negative urgency, depressive symptoms, and anxiety symptoms, with smaller associations for lack of premeditation and perseverance. Sensation seeking and social desirability were not significantly associated with FA symptoms, while FA classification was unrelated to smoking or alcohol use. Participants meeting the FA threshold were more likely to report a psychiatric diagnosis, although this finding warrants caution given self-reported diagnoses and the non-clinical sample. Item-level analyses showed that the highest-loading items differed from those selected for the original mYFAS 2.0 for several criteria, with notable loading gaps limited to two criteria. Overall, findings support the Turkish YFAS 2.0 as a reliable and valid measure in non-clinical adults; proposed short-form item modifications require independent replication.

اعتیاد به غذا (FA) به عنوان چارچوبی برای درک رفتارهای خوردن شبه‌اعتیادی و همبسته‌های روان‌شناختی آن، توجه فزاینده‌ای را به خود جلب کرده است. هدف این مطالعه ارائه نخستین انطباق جامع و ارزیابی روان‌سنجی نسخه ترکی مقیاس اعتیاد به غذای ییل ۲٫۰ (YFAS 2.0) بود. در مجموع ۳۴۶ بزرگسال ۱۹ تا ۵۵ ساله پرسشنامه‌ای آنلاین را تکمیل کردند که اعتیاد به غذا، خوردن ناسازگارانه، تکانشگری، نشانه‌های افسردگی و اضطراب، تمایل به مطلوبیت اجتماعی، شاخص توده بدنی (BMI)، مصرف سیگار و الکل، بیماری مزمن و تشخیص روان‌پزشکی خودگزارش‌شده را ارزیابی می‌کرد. از این میان، ۱۰۹ نفر YFAS 2.0 را پس از ۱۰ روز مجدداً تکمیل کردند تا ثبات زمانی آزمون شود. تحلیل عاملی تأییدی ساختار تک‌بعدی اصلی ۱۱ ملاک تشخیصی را با بارهای عاملی قوی (۷۳/۰ تا ۹۴/۰) و برازش مطلوب مدل تأیید کرد. هماهنگی درونی خوب بود (KR-20 = 0.86) و پایایی آزمون–آزمون مجدد در حد متوسط (ICC = 0.70) گزارش شد. نشانه‌های اعتیاد به غذا با BMI، خوردن هیجانی و کنترل‌نشده، فوریت منفی، نشانه‌های افسردگی و نشانه‌های اضطراب رابطه مثبت داشتند و ارتباطات ضعیف‌تری برای فقدان پیش‌اندیشی و پشتکار مشاهده شد. جستجوی هیجان و مطلوبیت اجتماعی با نشانه‌های اعتیاد به غذا ارتباط معناداری نداشتند و طبقه‌بندی اعتیاد به غذا نیز با مصرف سیگار یا الکل مرتبط نبود. شرکت‌کنندگانی که به آستانه اعتیاد به غذا رسیدند، احتمال بیشتری داشت که تشخیص روان‌پزشکی را گزارش کنند، هرچند این یافته با توجه به تشخیص‌های خودگزارش‌شده و نمونه غیر بالینی نیازمند احتیاط است. تحلیل در سطح ماده نشان داد که بالاترین بارهای عاملی مواد، برای برخی ملاک‌ها با مواد انتخاب‌شده در نسخه اصلی mYFAS 2.0 متفاوت بود و شکاف بار عاملی قابل توجه فقط به دو ملاک محدود شد. در مجموع، یافته‌ها از YFAS 2.0 ترکی به عنوان ابزاری پایا و معتبر در بزرگسالان غیر بالینی حمایت می‌کند؛ اصلاحات پیشنهادی مواد نسخه کوتاه نیازمند تکرار مستقل است.

متن کامل دسترسی آزاد