آموزش ویژه

The article discusses the specifics of social-pedagogical work with students majoring in “Social Pedagogy,” focusing on interacting with learners who require special educational conditions due to visual impairments. It presents the educational and social needs of the learners, the pivotal role of the social pedagogue, and the blended teaching methodology developed for this topic. Special attention is paid to the interconnected organization of lectures and practical sessions, the execution of case studies, and the core role of establishing trust and mutual understanding with the learner—all of which foster students’ professional competencies and inclusive mindset. The objective of the article is to present the methodical implementation experience of teaching the topic “Specifics of working with learners with special educational needs conditioned by visual impairments,” highlighting the complementary role of lectures and practical seminars in the professional development of future social pedagogues. During the lectures and practical seminars, a comprehensive range of methods and tools are utilized: slide presentations, lecture-discussions, Q&A sessions, “one-minute reflection,” brainstorming, video screenings, graphic charts, case studies, individual and group work, role-plays, educational games, discussions, and the “invisible trust” method. The application of these methods stimulates students' active engagement, enhances initiative, fosters positive interpersonal relationships, and develops essential social skills. Main Conclusion. The methodical framework proposed in this article can serve as a practical guide for higher education instructors. Such in-depth preparation for working with learners with visual impairments ensures that future educators enter the school system not as passive observers of the inclusion process, but as active, competent creators of a high-quality, accessible, and safe learning environment.

As a developmental pediatrician, I’ve had the privilege of meeting children whose abilities are nothing short of extraordinary. These children might be the ones who read books meant for older kids, solve complex problems with ease, or create art that leaves you awestruck. They are often described as gifted but in India, this label isn’t always understood or embraced. Many gifted children go unnoticed, and as a result, their exceptional abilities remain untapped. Their needs aren't met, and their potential stays hidden. The time has come to recognize and nurture these gifted children.

Gifted and talented students need well-trained teachers who will challenge and support them in developing their abilities. However, teachers receive no formal professional learning or development focused on teaching academically advanced students, especially those with disabilities. Consequently, gifted and talented students with disabilities are often not given sufficient opportunity to thrive in the classroom. The study assessed the teaching of gifted and talented learners with disabilities. The respondents were 30 parents of Manggahan Elementary School. The researcher utilized a descriptive correlational design. Statistical treatments used were utilized frequency and percentage, weighted mean, t-test and Pearson correlation coefficient. The findings revealed that parent-respondents were mostly in the 50–54 age bracket, predominantly female, and largely composed of parents rather than grandparents or guardians. The results showed that parent-respondents generally viewed the teaching of gifted learners with disabilities positively. The highest rating was given to teachers providing opportunities for enrichment activities, showing that parents particularly noticed efforts that extend the learners’ abilities and interests. The findings also revealed that parent-respondents also assessed the teaching of talented learners with disabilities positively. The highest-rated indicator was teachers’ creativity in addressing both giftedness and disability, which suggests that parents value innovative and flexible teaching approaches. There is a significant difference in the assessment of the parent-respondents on the teaching of gifted and talented learners with disabilities when grouped according to age, sex, and role in the family. Furthermore, there is no significant relationship in the teaching of gifted and talented learners with disabilities based on the computed correlation coefficient and significance value.

As inclusive education expands, PreK–12 classrooms increasingly include learners with diverse strengths, needs, and learning profiles. Teacher preparation programs are expected to prepare educators to support this diversity in inclusive settings. Preservice educators also bring varied backgrounds, experiences, and learning needs to coursework, requiring teacher educators to design learning environments that are responsive to this variability while preparing special education candidates to support diverse learners in PreK–12 classrooms. However, instructional approaches in teacher preparation do not always reflect these principles, and preservice educators may learn about inclusive instructional frameworks without experiencing how they are enacted in practice. This article introduces the Plan–Model–Embed framework, which integrates universal design for learning and differentiated instruction within teacher preparation coursework. The framework supports teacher educators in planning for learner variability, modeling instructional decision-making, and embedding opportunities for reflection and application across coursework. Drawing on course-based examples, the framework is illustrated through approaches to differentiating content, process, and product to support preservice educators with diverse backgrounds, experiences, and learning needs. These practices position preservice educators to both experience inclusive instructional approaches and examine their application within authentic learning contexts.

با گسترش آموزش فراگیر، کلاس‌های پیش‌دبستانی تا دوازدهم به طور فزاینده‌ای شامل یادگیرندگانی با توانمندی‌ها، نیازها و پروفایل‌های یادگیری متنوع می‌شوند. انتظار می‌رود برنامه‌های تربیت معلم، آموزگاران را برای حمایت از این تنوع در محیط‌های فراگیر آماده کنند. دانشجومعلمان نیز با پیشینه‌ها، تجربیات و نیازهای یادگیری متفاوت وارد دوره‌های آموزشی می‌شوند و این امر مستلزم آن است که مدرسان تربیت معلم محیط‌های یادگیری را به گونه‌ای طراحی کنند که به این گوناگونی پاسخ دهد و در عین حال داوطلبان آموزش ویژه را برای حمایت از یادگیرندگان متنوع در کلاس‌های پیش‌دبستانی تا دوازدهم آماده سازد. با این حال، رویکردهای آموزشی در تربیت معلم همواره بازتاب‌دهنده این اصول نیستند و دانشجومعلمان ممکن است درباره چارچوب‌های آموزشی فراگیر بیاموزند بدون آنکه تجربه‌ای از اجرای عملی آن‌ها داشته باشند. این مقاله چارچوب Plan–Model–Embed را معرفی می‌کند که طراحی جهانی برای یادگیری و آموزش تفکیکی را در دوره‌های تربیت معلم ادغام می‌کند. این چارچوب به مدرسان تربیت معلم کمک می‌کند تا برای گوناگونی یادگیرندگان برنامه‌ریزی کنند، تصمیم‌گیری‌های آموزشی را مدل‌سازی نمایند و فرصت‌هایی برای تأمل و کاربرد در سراسر دوره‌های آموزشی فراهم آورند. با بهره‌گیری از نمونه‌های مبتنی بر دوره، این چارچوب از طریق رویکردهایی برای تفکیک محتوا، فرایند و محصول به منظور حمایت از دانشجومعلمان با پیشینه‌ها، تجربیات و نیازهای یادگیری متنوع، تبیین می‌شود. این شیوه‌ها دانشجومعلمان را در موقعیتی قرار می‌دهد تا هم تجربه رویکردهای آموزشی فراگیر را داشته باشند و هم کاربرد آن‌ها را در زمینه‌های یادگیری اصیل مورد بررسی قرار دهند.

Teacher professional development is particularly important in special education, where teachers are expected to respond to diverse and complex student needs. This study examines school-based professional development workshops implemented through a voluntary, group-oriented adaptation of the peer coaching model in a special education school. The research aims to explore why special education teachers chose to participate in peer coaching-based professional development workshops and to examine the perceived impacts of these workshops on teachers, students, and the overall school climate. Adopting a qualitative research design, semi-structured interviews were conducted with 11 teachers (10 female and 1 male). The data were analyzed using a five-stage phenomenological analysis method. Findings revealed that teachers participated in the workshops to enhance their professional competence, stay informed about current approaches, develop skills in areas where they felt inadequate, and engage in collaborative learning with colleagues. The workshop process was also perceived to contribute positively to students’ academic and social development and to foster a more supportive and collaborative school atmosphere. Overall, participants perceived that the school-based, group-oriented peer coaching workshops supported their instructional practices and contributed to a more collaborative school culture. The study further emphasizes the importance of supporting needs-based and collaborative professional development models within educational policy frameworks.

توسعه حرفه‌ای معلمان به‌ویژه در آموزش ویژه اهمیت بسزایی دارد، زیرا از معلمان انتظار می‌رود به نیازهای متنوع و پیچیده دانش‌آموزان پاسخ دهند. این پژوهش به بررسی کارگاه‌های توسعه حرفه‌ای مدرسه‌محور که از طریق انطباق داوطلبانه و گروه‌محور مدل مربیگری همتا در یک مدرسه آموزش ویژه اجرا شده‌اند، می‌پردازد. هدف پژوهش، واکاوی دلایل مشارکت معلمان آموزش ویژه در کارگاه‌های توسعه حرفه‌ای مبتنی بر مربیگری همتا و بررسی تأثیرات ادراک‌شده این کارگاه‌ها بر معلمان، دانش‌آموزان و فضای کلی مدرسه است. با اتخاذ طرح پژوهش کیفی، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۱ معلم (۱۰ زن و ۱ مرد) انجام شد. داده‌ها با استفاده از روش تحلیل پدیدارشناختی پنج‌مرحله‌ای تحلیل گردید. یافته‌ها نشان داد که معلمان به منظور ارتقای شایستگی حرفه‌ای، به‌روز ماندن نسبت به رویکردهای جاری، توسعه مهارت‌ها در حوزه‌هایی که احساس ضعف می‌کردند و یادگیری مشارکتی با همکاران در کارگاه‌ها شرکت کردند. همچنین، فرایند کارگاه‌ها از منظر معلمان به رشد تحصیلی و اجتماعی دانش‌آموزان و تقویت فضای حمایتی و مشارکتی مدرسه کمک کرده است. به طور کلی، شرکت‌کنندگان معتقد بودند که کارگاه‌های مربیگری همتای مدرسه‌محور و گروه‌محور از شیوه‌های آموزشی آنان حمایت کرده و به فرهنگ مدرسه‌ای مشارکتی‌تر کمک نموده است. این مطالعه همچنین بر اهمیت حمایت از مدل‌های توسعه حرفه‌ای مبتنی بر نیاز و مشارکتی در چارچوب سیاست‌های آموزشی تأکید می‌کند.

Special needs education is an important component of an inclusive education system because it provides learners with disabilities and other educational needs with appropriate learning opportunities, specialised support, and the resources required to develop their abilities. In Nigeria, the effective provision of special needs education is constrained by inadequate funding, insufficient specialised facilities, shortages of qualified teachers, limited assistive technology, and the high cost of providing appropriate educational services. These challenges make it necessary to explore innovative financing mechanisms that can complement conventional government funding and promote sustainable educational development. Innovative financing involves developing new or improved approaches to mobilising resources, diversifying funding sources, and improving the efficiency and accountability of educational expenditure. This paper examines eight strategies for financing special needs education in Nigeria: public–private partnerships, corporate social responsibility and philanthropic funding, community-based financing, dedicated government funding and targeted education grants, digital fundraising and crowdfunding, social impact investment and results-based financing, education vouchers and targeted subsidies, and partnerships with international development agencies and non-governmental organisations. The paper highlights the potential contributions of these strategies to improving access, strengthening educational infrastructure, providing assistive technology, and supporting learners with disabilities. It argues that innovative financing should complement rather than replace government responsibility for ensuring equitable access to quality special needs education. The paper concludes that transparent financial management, effective monitoring, stakeholder collaboration, and equitable resource allocation are essential for sustainable financing and the development of an inclusive education system in Nigeria.

آموزش نیازهای ویژه یکی از اجزای مهم نظام آموزش فراگیر است، زیرا فرصت‌های یادگیری مناسب، حمایت‌های تخصصی و منابع لازم را برای رشد توانمندی‌های فراگیران دارای معلولیت و سایر نیازهای آموزشی فراهم می‌کند. در نیجریه، ارائه مؤثر آموزش نیازهای ویژه با محدودیت‌هایی همچون کمبود منابع مالی، ناکافی بودن امکانات تخصصی، کمبود معلمان واجد شرایط، محدودیت فناوری‌های کمکی و هزینه بالای ارائه خدمات آموزشی مناسب مواجه است. این چالش‌ها ضرورت بررسی سازوکارهای نوآورانه تأمین مالی را که بتوانند منابع مالی دولتی متعارف را تکمیل کرده و توسعه پایدار آموزشی را ترویج دهند، آشکار می‌سازد. تأمین مالی نوآورانه شامل توسعه رویکردهای جدید یا بهبود یافته برای بسیج منابع، تنوع‌بخشی به منابع مالی و ارتقای کارآمدی و پاسخگویی در هزینه‌های آموزشی است. این مقاله هشت راهبرد برای تأمین مالی آموزش نیازهای ویژه در نیجریه را بررسی می‌کند: مشارکت‌های دولتی‌ـ‌خصوصی، مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها و تأمین مالی خیریه، تأمین مالی مبتنی بر جامعه، اختصاص بودجه دولتی و اعطای کمک‌های هدفمند آموزشی، جمع‌آوری کمک‌های مالی دیجیتال و تأمین مالی جمعی، سرمایه‌گذاری با تأثیر اجتماعی و تأمین مالی مبتنی بر نتایج، واچرهای آموزشی و یارانه‌های هدفمند، و همکاری با آژانس‌های توسعه بین‌المللی و سازمان‌های غیردولتی. مقاله به نقش بالقوه این راهبردها در بهبود دسترسی، تقویت زیرساخت‌های آموزشی، ارائه فناوری‌های کمکی و حمایت از فراگیران دارای معلولیت اشاره می‌کند. همچنین تأکید می‌کند که تأمین مالی نوآورانه باید مکمل مسئولیت دولت در تضمین دسترسی عادلانه به آموزش با کیفیت برای نیازهای ویژه باشد و نه جایگزین آن. مقاله نتیجه می‌گیرد که مدیریت مالی شفاف، نظارت مؤثر، همکاری ذی‌نفعان و تخصیص عادلانه منابع برای تأمین مالی پایدار و توسعه نظام آموزش فراگیر در نیجریه ضروری است.

This descriptive-correlational study examined the relationship between teacher–pupils’ interaction and the academic performance of Grade VI pupils in Edukasyon sa Pagpapakatao (EsP) at Bislig City SPED Center during School Year 2025–2026. The study involved 63 Grade VI pupils selected through complete enumeration. Teacher–pupils’ interaction was assessed in terms of emotional support, classroom management, and instructional support using the adapted Classroom Assessment Scoring System–Student Report (CLASS-SR), while academic performance was measured through official quarterly grades. Findings showed that teacher–pupils’ interaction was generally high, with emotional support consistently demonstrated and classroom management and instructional support often demonstrated. Pupils likewise exhibited generally very satisfactory academic performance. Correlation analysis revealed a statistically significant moderate positive relationship between teacher–pupils’ interaction and academic performance (r = 0.452, p < 0.05), indicating that stronger classroom interactions were associated with better academic outcomes. Based on the findings, interventions emphasizing emotional support, effective classroom management, instructional support, and learner engagement in values-based activities were proposed to further strengthen pupils’ performance in EsP.

این پژوهش توصیفی-همبستگی به بررسی رابطه بین تعامل معلم و دانش‌آموزان و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان پایه ششم در درس آموزش ارزش‌های انسانی (Edukasyon sa Pagpapakatao یا EsP) در مرکز آموزش ویژه بیسلیگ سیتی در سال تحصیلی ۲۰۲۵–۲۰۲۶ پرداخت. جامعه پژوهش شامل ۶۳ دانش‌آموز پایه ششم بود که به روش سرشماری کامل انتخاب شدند. تعامل معلم و دانش‌آموزان از نظر حمایت عاطفی، مدیریت کلاس و حمایت آموزشی با استفاده از نسخه اقتباس‌شده ابزار Classroom Assessment Scoring System–Student Report (CLASS-SR) ارزیابی شد و عملکرد تحصیلی از طریق نمرات رسمی فصلی سنجیده شد. یافته‌ها نشان داد که تعامل معلم و دانش‌آموزان به طور کلی در سطح بالایی قرار دارد، به طوری که حمایت عاطفی به طور مستمر و مدیریت کلاس و حمایت آموزشی اغلب نشان داده می‌شود. همچنین، دانش‌آموزان به طور کلی عملکرد تحصیلی بسیار رضایت‌بخشی از خود نشان دادند. تحلیل همبستگی نشان داد که بین تعامل معلم و دانش‌آموزان و عملکرد تحصیلی رابطه مثبت متوسط و معناداری وجود دارد (r = 0.452, p < 0.05)، که بیانگر آن است که تعاملات قوی‌تر در کلاس با پیامدهای تحصیلی بهتر همراه است. بر اساس یافته‌ها، مداخلاتی با تأکید بر حمایت عاطفی، مدیریت مؤثر کلاس، حمایت آموزشی و مشارکت دانش‌آموزان در فعالیت‌های مبتنی بر ارزش‌ها برای تقویت بیشتر عملکرد دانش‌آموزان در EsP پیشنهاد شد.

Children with special needs (ABK) require proper identification and handling from an early age, so that inclusion elementary school teachers have an important role in recognizing the characteristics and needs of students. However, the limited understanding of teachers about the ABK screening process can be an obstacle in providing appropriate educational services. This study aims to determine the change in the understanding of inclusion elementary school teachers regarding ABK screening after being given psychoeducation using the ABK screening pocket book. The research uses a quasi-experiment method with a one-group pretest-posttest design. The research was carried out at SD Negeri 03 Simpang Rumbio, Solok City, by involving classroom teachers and special education teachers as research participants. Data collection was carried out using teacher understanding instruments provided before and after the implementation of psychoeducation. Intervention was carried out through the provision of psychoeducation regarding ABK screening supported by the use of pocket books as a practical learning medium for teachers. The pocket book first went through content validation by three educational psychologists to ensure the suitability of the material and its suitability. Data analysis was carried out by comparing teachers' comprehension scores before and after the intervention using statistical tests adjusted to the results of the data normality test. The results showed that there was a change in teachers' understanding after obtaining psychoeducation using the ABK screening pocket book. The pocket book also received positive ratings from users in terms of ease of understanding, ease of use, and benefits in supporting teachers to screen and determine the initial handling for ABK. Thus, the ABK screening pocket book can be used as a practical psychoeducational medium to support the improvement of understanding of inclusive elementary school teachers in identifying the initial needs of students.

کودکان با نیازهای ویژه (ABK) نیازمند شناسایی و رسیدگی مناسب از سنین پایین هستند؛ بنابراین، معلمان مدارس ابتدایی فراگیر نقش مهمی در شناخت ویژگی‌ها و نیازهای دانش‌آموزان دارند. با این حال، درک محدود معلمان از فرایند غربالگری ABK می‌تواند مانعی در ارائهٔ خدمات آموزشی مناسب باشد. هدف این پژوهش، تعیین تغییر درک معلمان مدارس ابتدایی فراگیر نسبت به غربالگری ABK پس از ارائهٔ روان‌آموزی با استفاده از کتابچهٔ جیبی غربالگری ABK است. این پژوهش با روش شبه‌آزمایشی و طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون تک‌گروهی انجام شد. پژوهش در دبستان دولتی ۰۳ سیمپانگ رومبیو، شهر سولوک، با مشارکت معلمان کلاس و معلمان آموزش ویژه به‌عنوان شرکت‌کنندگان پژوهش انجام شد. گردآوری داده‌ها با استفاده از ابزار سنجش درک معلمان پیش و پس از اجرای روان‌آموزی صورت گرفت. مداخله از طریق ارائهٔ روان‌آموزی دربارهٔ غربالگری ABK و با پشتیبانی از کتابچهٔ جیبی به‌عنوان رسانهٔ یادگیری عملی برای معلمان انجام شد. کتابچهٔ جیبی پیش از استفاده، توسط سه روان‌شناس آموزشی از نظر محتوایی اعتبارسنجی شد تا تناسب مطالب و شایستگی آن تأیید گردد. تحلیل داده‌ها با مقایسهٔ نمرات درک معلمان پیش و پس از مداخله و با استفاده از آزمون‌های آماری متناسب با نتایج آزمون نرمالیتی داده‌ها انجام شد. نتایج نشان داد که پس از دریافت روان‌آموزی با استفاده از کتابچهٔ جیبی غربالگری ABK، تغییر معناداری در درک معلمان مشاهده شد. همچنین، کتابچهٔ جیبی از نظر سهولت فهم، سهولت استفاده و سودمندی در حمایت از معلمان برای غربالگری و تعیین اقدامات اولیه برای ABK، ارزیابی مثبتی از سوی کاربران دریافت کرد. بنابراین، کتابچهٔ جیبی غربالگری ABK می‌تواند به‌عنوان رسانه‌ای عملی برای روان‌آموزی و حمایت از ارتقای درک معلمان مدارس ابتدایی فراگیر در شناسایی نیازهای اولیهٔ دانش‌آموزان مورد استفاده قرار گیرد.

This study examined the extent of inclusive education implementation, its acceptability, the significant differences among their components, the relationship between implementation and acceptability, and the factors influencing their effectiveness and sustainability in selected public elementary schools in Naga City. It also aimed to propose a sustainability program based on the findings. The study employed a convergent-parallel mixed-methods design. The quantitative phase used a descriptive-evaluative-correlational approach involving 176 regular and Special Education (SPED) teachers from five public elementary schools. Data were collected through self-constructed questionnaires and analyzed using weighted mean, standard deviation, analysis of variance, and Pearson Product-Moment Correlation. The qualitative phase involved 15 purposively selected teachers interviewed through semi-structured interviews, with data analyzed thematically. Both sets of findings were integrated during interpretation. Results revealed that inclusive education implementation was High (grand mean = 3.08), as was acceptability (grand mean = 3.10). Policy Awareness and Compliance received the highest implementation rating, while Parent and Community Engagement received the lowest. For acceptability, Attitudes and Beliefs ranked highest, while Skills and Competencies ranked lowest. No significant differences were found among implementation components (F = 0.744, p = 0.562) or acceptability aspects (F = 1.651, p = 0.159). The relationship between implementation and acceptability was weak and not significant (r = 0.093, p = 0.222). Qualitative findings identified challenges involving limited specialized training, inadequate resources, teacher readiness, workload, leadership support, collaboration, and parent and community engagement. Based on these findings, the Inclusive Education Capacity and Support Program (IE-CASP) was proposed to strengthen teacher competencies, improve instructional resources, enhance leadership and collaboration, address workload concerns, and promote sustainable inclusive education practices in public elementary schools.

این پژوهش به بررسی میزان اجرای آموزش فراگیر، مقبولیت آن، تفاوت‌های معنادار میان مؤلفه‌های آن‌ها، رابطه بین اجرا و مقبولیت، و عوامل مؤثر بر اثربخشی و پایداری آن‌ها در برخی مدارس ابتدایی دولتی شهر Naga پرداخت. همچنین هدف پژوهش، ارائه برنامه‌ای برای پایداری بر اساس یافته‌ها بود. این مطالعه از طرح آمیخته همگرا-موازی بهره برد. در مرحله کمی، رویکرد توصیفی-ارزشیابی-همبستگی به کار گرفته شد که ۱۷۶ معلم عادی و آموزش ویژه (SPED) از پنج مدرسه ابتدایی دولتی را دربر می‌گرفت. داده‌ها از طریق پرسشنامه‌های محقق‌ساخته گردآوری و با استفاده از میانگین وزنی، انحراف معیار، تحلیل واریانس و همبستگی پیرسون تحلیل شدند. در مرحله کیفی، ۱۵ معلم به صورت هدفمند انتخاب و از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته مورد بررسی قرار گرفتند و داده‌ها به شیوه تماتیک تحلیل شدند. هر دو مجموعه یافته‌ها در مرحله تفسیر با هم ادغام شدند. نتایج نشان داد که میزان اجرای آموزش فراگیر در سطح بالا (میانگین کل = ۳.۰۸) و مقبولیت نیز بالا (میانگین کل = ۳.۱۰) بود. آگاهی و تبعیت از سیاست‌ها بالاترین امتیاز اجرا را کسب کرد، در حالی که مشارکت والدین و جامعه پایین‌ترین امتیاز را داشت. در مقبولیت، نگرش‌ها و باورها بالاترین رتبه و مهارت‌ها و شایستگی‌ها پایین‌ترین رتبه را داشتند. تفاوت معناداری میان مؤلفه‌های اجرا (F = 0.744, p = 0.562) یا جنبه‌های مقبولیت (F = 1.651, p = 0.159) مشاهده نشد. رابطه بین اجرا و مقبولیت ضعیف و غیرمعنادار بود (r = 0.093, p = 0.222). یافته‌های کیفی چالش‌هایی از جمله محدودیت آموزش تخصصی، منابع ناکافی، آمادگی معلمان، حجم کار، حمایت رهبری، همکاری و مشارکت والدین و جامعه را شناسایی کرد. بر اساس این یافته‌ها، برنامه توانمندسازی و حمایت آموزش فراگیر (IE-CASP) با هدف تقویت شایستگی معلمان، بهبود منابع آموزشی، ارتقای رهبری و همکاری، رفع نگرانی‌های مربوط به حجم کار و ترویج شیوه‌های پایدار آموزش فراگیر در مدارس ابتدایی دولتی پیشنهاد شد.

Background-Principals in inclusive schools must supervise instruction for students with special needs (SEN), yet little is known about how supervision reaches differentiated literacy instruction where specialist staff are scarce. Objectives- This study analyzes how a principal, as supervisor and educator, manages the instructional program and oversees differentiated literacy learning for SEN students. Methods- An instrumental single-case study was conducted at SDN 8 Sintang, an inclusive elementary school in West Kalimantan, Indonesia. Participants included one principal, one classroom teacher, one special assistant teacher (SAT), and five SEN students. Interviews, observations, and documents were analyzed using NVivo 15. Results-Participants described scheduled supervision aimed at differentiation and a redefinition of literacy achievement as individual progress. Differentiation appeared divided between the classroom teacher (content) and the SAT (process and assessment), although observed collaboration was inconsistent and students' communication about reading content was limited. Reported barriers were structural: the SAT ratio, incomplete individualized education program documentation, and limited special-pedagogy training. Conclusions-Within this school, the principal's dual role was perceived to support differentiated literacy work; the findings are tentative given one informant per adult role and five heterogeneous students. The study offers a context-bound proposition linking supervision, teacher SAT collaboration, and affective literacy habituation for testing.

زمینه و هدف: مدیران مدارس فراگیر باید بر آموزش دانش‌آموزان با نیازهای ویژه (SEN) نظارت کنند، اما اطلاعات اندکی درباره چگونگی رسیدن نظارت به آموزش سوادآموزی تفکیکی در شرایط کمبود کارکنان متخصص وجود دارد. اهداف: این پژوهش تحلیل می‌کند که چگونه یک مدیر، به عنوان ناظر و آموزگار، برنامه آموزشی را مدیریت کرده و بر یادگیری سوادآموزی تفکیکی برای دانش‌آموزان SEN نظارت می‌کند. روش‌ها: یک مطالعه موردی ابزاری منفرد در دبستان SDN 8 Sintang، یک مدرسه ابتدایی فراگیر در کالیمانتان غربی اندونزی انجام شد. شرکت‌کنندگان شامل یک مدیر، یک معلم کلاس، یک معلم دستیار ویژه (SAT) و پنج دانش‌آموز SEN بودند. مصاحبه‌ها، مشاهدات و اسناد با استفاده از نرم‌افزار NVivo 15 تحلیل شدند. یافته‌ها: شرکت‌کنندگان نظارت برنامه‌ریزی‌شده با هدف تفکیک و بازتعریف موفقیت سوادآموزی به عنوان پیشرفت فردی را توصیف کردند. تفکیک میان معلم کلاس (محتوا) و SAT (فرآیند و ارزیابی) تقسیم شده بود، هرچند همکاری مشاهده‌شده ناپایدار بود و ارتباط دانش‌آموزان درباره محتوای خواندن محدود بود. موانع گزارش‌شده ساختاری بودند: نسبت SAT، ناقص بودن مستندسازی برنامه آموزش فردی و محدودیت آموزش تخصصی در حوزه آموزش ویژه. نتیجه‌گیری: در این مدرسه، نقش دوگانه مدیر به عنوان حمایت‌کننده از کار سوادآموزی تفکیکی تلقی می‌شود؛ یافته‌ها با توجه به یک مطلع برای هر نقش بزرگسال و پنج دانش‌آموز ناهمگون، موقتی هستند. این پژوهش یک گزاره زمینه‌مند درباره ارتباط نظارت، همکاری معلم و SAT و عادت‌دهی عاطفی به سوادآموزی برای آزمون ارائه می‌دهد.

This article examines the proposed implementation of the I-CAN support needs assessment tool within the National Disability Insurance Scheme (NDIS). Key concerns relate to the I-CAN being adapted away from a strengths-based, person-centred approach, and implemented within a service-centred paradigm with overreliance on algorithms and the removal of clinical input and clinical judgement. Alternatively, this moment of dramatic redesign of the National Disability Insurance Scheme (NDIS) could be an opportunity to bring focus to a contribution paradigm, and what value people with disabilities contribute to our society when provided with the right support.

این مقاله به بررسی اجرای پیشنهادی ابزار ارزیابی نیازهای حمایتی I-CAN در چارچوب طرح ملی بیمه ناتوانی (NDIS) می‌پردازد. نگرانی‌های اصلی مربوط به این است که I-CAN از رویکرد مبتنی بر نقاط قوت و فردمحور فاصله گرفته و در قالبی خدمت‌محور با اتکای بیش از حد به الگوریتم‌ها و حذف ورودی و قضاوت بالینی به کار گرفته می‌شود. در مقابل، این لحظه بازطراحی اساسی طرح ملی بیمه ناتوانی (NDIS) می‌تواند فرصتی برای تمرکز بر پارادایم مشارکت و ارزش‌آفرینی افراد دارای معلولیت برای جامعه، در صورت دریافت حمایت مناسب، باشد.

This study aims to analyze the implementation of inclusive education policy in elementary schools in North Aceh District, focusing on four key aspects: communication, resources, implementers' disposition, and bureaucratic structure. The research employed a qualitative method with a case study approach, involving data collection through in-depth interviews, observation, and document analysis. The subjects consisted of nine key informants, including officials from the Education Office, school principals, special education teachers, homeroom teachers, and school committee members from two inclusive elementary schools. The findings reveal that the implementation of the inclusive education policy still faces various challenges. Communication among stakeholders is not yet optimal, resources such as teaching personnel and facilities are still limited, the disposition of policy implementers is not supported by an adequate system, and the bureaucratic structure lacks proper coordination. The study identifies that the ineffectiveness of policy implementation is caused by a lack of socialization, training, incentives, and the fragmentation among schools. The study concludes that stronger policy integration, improved resource capacity, and reinforced bureaucratic structures are needed to achieve a high-quality and sustainable inclusive education system

هدف این پژوهش تحلیل پیاده‌سازی سیاست آموزش فراگیر در مدارس ابتدایی شهرستان آچه شمالی با تمرکز بر چهار جنبه کلیدی شامل ارتباطات، منابع، نگرش مجریان و ساختار بوروکراتیک است. این پژوهش با روش کیفی و رویکرد مطالعه موردی انجام شده و گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق، مشاهده و تحلیل اسناد صورت گرفته است. شرکت‌کنندگان شامل نه مطلع کلیدی بودند که از مسئولان اداره آموزش و پرورش، مدیران مدارس، معلمان آموزش ویژه، معلمان پایه و اعضای انجمن اولیا و مربیان دو مدرسه ابتدایی فراگیر انتخاب شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که پیاده‌سازی سیاست آموزش فراگیر همچنان با چالش‌های متعددی مواجه است. ارتباط میان ذینفعان هنوز بهینه نیست، منابعی مانند نیروی انسانی آموزشی و امکانات محدود است، نگرش مجریان سیاست توسط نظام مناسبی پشتیبانی نمی‌شود و ساختار بوروکراتیک فاقد هماهنگی لازم است. پژوهش مشخص می‌کند که ناکارآمدی اجرای سیاست ناشی از فقدان اجتماعی‌سازی، آموزش، مشوق‌ها و پراکندگی میان مدارس است. نتیجه‌گیری پژوهش بر ضرورت یکپارچگی قوی‌تر سیاست، ارتقای ظرفیت منابع و تقویت ساختارهای بوروکراتیک برای دستیابی به نظام آموزش فراگیر با کیفیت و پایدار تأکید دارد.

This research is motivated by the need for inclusive schools to provide Islamic Religious Education (PAI) learning that accommodates the diverse characteristics of students, including students with autism as children with special needs. PAI learning for autistic students requires strategies tailored to their communication abilities, concentration, behavior, social interaction, and pace of understanding. This study aims to analyze PAI teachers’ learning strategies for autistic students, examine their implications for students’ learning outcomes and development, and identify supporting and inhibiting factors in their implementation at SDN Mentikan 1 Mojokerto City. This study employed a qualitative approach with a case study design. Data were collected through in-depth interviews, observations, and documentation involving the principal, PAI teacher, Special Education Assistant Teacher (GPK), and other parties involved in inclusive education. Data were analyzed using the Miles and Huberman model through data condensation, data display, and conclusion drawing and verification. Data validity was strengthened through source and technique triangulation. The findings indicate that PAI learning strategies were developed through coordination among the school, PAI teacher, GPK, and parents, supported by curriculum modifications and initial assessments to identify students’ characteristics and needs. The learning process emphasized individualized approaches, verbal stimulation to focus attention, simple and gradual instructions, repetition, hands-on practice, the use of concrete media and videos, and educational games. These strategies had positive implications for students’ engagement in learning, understanding of basic PAI concepts, habituation of prayers, ablution, prayer practices, and moral values, as well as behavioral, emotional, and social interaction development. Supporting factors included teacher competence, the role of the GPK, support from the principal and parents, facilities and infrastructure, and the suitability of methods and media. Inhibiting factors included diverse autism characteristics, communication barriers, unstable concentration and behavior, difficulties in social interaction, limited support personnel, and limited learning time.

این پژوهش با انگیزه نیاز مدارس فراگیر به ارائه آموزش دینی اسلامی (PAI) متناسب با ویژگی‌های متنوع دانش‌آموزان، از جمله دانش‌آموزان مبتلا به اوتیسم به عنوان کودکان با نیازهای ویژه، انجام شده است. آموزش PAI برای دانش‌آموزان اوتیستیک نیازمند راهبردهایی متناسب با توانایی‌های ارتباطی، تمرکز، رفتار، تعامل اجتماعی و سرعت درک آن‌ها است. هدف این مطالعه تحلیل راهبردهای تدریس معلمان PAI برای دانش‌آموزان اوتیستیک، بررسی پیامدهای آن بر نتایج یادگیری و رشد دانش‌آموزان، و شناسایی عوامل حمایتی و بازدارنده در اجرای آن در دبستان دولتی منتیکان ۱ شهر موجوکرتو می‌باشد. این پژوهش با رویکرد کیفی و طرح مطالعه موردی انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق، مشاهده و مستندسازی با مشارکت مدیر مدرسه، معلم PAI، معلم یار آموزش ویژه (GPK) و سایر افراد مرتبط با آموزش فراگیر گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل مایلز و هابرمن از طریق تلخیص داده‌ها، نمایش داده‌ها و نتیجه‌گیری و تأیید انجام گرفت. روایی داده‌ها از طریق مثلث‌سازی منبع و روش تقویت شد. یافته‌ها نشان داد که راهبردهای آموزش PAI از طریق هماهنگی میان مدرسه، معلم PAI، GPK و والدین، با حمایت اصلاحات برنامه درسی و ارزیابی اولیه برای شناسایی ویژگی‌ها و نیازهای دانش‌آموزان توسعه یافته است. فرایند یادگیری بر رویکردهای فردی، تحریک کلامی برای تمرکز، دستورالعمل‌های ساده و تدریجی، تکرار، تمرین عملی، استفاده از رسانه‌های عینی و ویدئوها و بازی‌های آموزشی تأکید داشت. این راهبردها پیامدهای مثبتی بر مشارکت دانش‌آموزان در یادگیری، درک مفاهیم پایه PAI، عادت‌دهی به نماز، وضو، تمرینات نماز و ارزش‌های اخلاقی، همچنین رشد رفتاری، عاطفی و تعامل اجتماعی داشت. عوامل حمایتی شامل شایستگی معلم، نقش GPK، حمایت مدیر و والدین، امکانات و زیرساخت‌ها و تناسب روش‌ها و رسانه‌ها بود. عوامل بازدارنده شامل ویژگی‌های متنوع اوتیسم، موانع ارتباطی، تمرکز و رفتار ناپایدار، دشواری در تعامل اجتماعی، محدودیت نیروی پشتیبان و زمان محدود آموزش بود.

This study aims to comprehensively describe the use of human doll (mannequin) media and the highly structured instructional strategies implemented by teachers in facilitating the learning activities related to wearing sanitary pads among eighth-grade female students with moderate intellectual disabilities at SLB C Gandasari Jatibarang, Indramayu Regency. This research employed a qualitative approach utilizing a descriptive phenomenological method. Data were systematically collected through continuous participant observation, in-depth interviews with educators and parents, and document analysis, focusing sharply on the process of media utilization, the sequential stages of human doll integration, and the adaptive strategies applied by teachers in facilitating skill acquisition. The findings definitively indicate that human doll media were effectively used as concrete instructional aids to demonstrate the complex steps of wearing sanitary pads in a gradual, highly systematic, and repetitive manner. Keywords: Human Doll Media, Instructional Strategies, Self-Care Learning, Moderate Intellectual Disability Abstrak: Penelitian ini bertujuan untuk mendeskripsikan penggunaan media boneka manusia serta strategi pembelajaran yang diterapkan guru dalam kegiatan pembelajaran mengenakan pembalut pada peserta didik tunagrahita sedang kelas VIII di SLB C Gandasari Jatibarang Kabupaten Indramayu. Penelitian ini menggunakan pendekatan kualitatif dengan metode deskriptif . Data dikumpulkan melalui observasi, wawancara, dan dokumentasi, dengan fokus pada proses pemanfaatan media, tahapan penggunaan media boneka manusia, serta strategi guru dalam memfasilitasi pembelajaran. Hasil penelitian menunjukkan bahwa media boneka manusia digunakan sebagai alat peraga konkret untuk mendemonstrasikan langkah-langkah mengenakan pembalut secara bertahap, sistematis, dan berulang. Kata Kunci: Media Boneka Manusia, Strategi Pembelajaran, Pembelajaran Bina Diri, Tunagrahita Sedang

این مطالعه با هدف توصیف جامع کاربرد رسانه عروسک انسانی (مانکن) و راهبردهای آموزشی بسیار ساختاریافته‌ای که توسط معلمان در تسهیل فعالیت‌های یادگیری مرتبط با پوشیدن نوار بهداشتی در میان دانش‌آموزان دختر پایه هشتم با ناتوانی ذهنی متوسط در مدرسه SLB C Gandasari Jatibarang شهرستان ایندرامایو انجام شده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش پدیدارشناسی توصیفی انجام شده است. داده‌ها به صورت نظام‌مند از طریق مشاهده مستمر مشارکتی، مصاحبه‌های عمیق با معلمان و والدین و تحلیل اسناد گردآوری شده‌اند و تمرکز اصلی بر فرایند استفاده از رسانه، مراحل متوالی ادغام مانکن انسانی و راهبردهای انطباقی معلمان در تسهیل کسب مهارت بوده است. یافته‌ها به طور قطعی نشان می‌دهند که رسانه مانکن انسانی به عنوان ابزار آموزشی عینی و مؤثر برای نمایش مراحل پیچیده پوشیدن نوار بهداشتی به صورت تدریجی، بسیار نظام‌مند و تکراری مورد استفاده قرار گرفته است.

Introduction Digital progress monitoring is central to data-based decision-making in multi-tiered systems of support (MTSS) and response to intervention (RTI), particularly for students with or at risk for special educational needs, yet existing reviews mainly address reading curriculum-based measurement (CBM) and do not sufficiently synthesize digital, cross-domain, and decision-relevant psychometric evidence. Methods This systematic review followed PRISMA 2020 and used a COSMIN-aligned synthesis of measurement properties. Seven databases were searched; study selection and extraction followed a multi-rater pipeline with consensus adjudication. Results The final corpus comprised 106 studies with a cumulative sample of 774,420 students (median study-level n = 459). Psychometric coverage was uneven: reliability was reported in 67% of studies (55% with strong coefficients, defined a priori as ≥ .80); validity was reported most frequently (86%) but reached strong coefficients in only 33%; responsiveness was reported in 45% and reached strong coefficients in only 8%; classification accuracy was reported in 36% (31% strong). These patterns were robust across sensitivity analyses addressing administration modality, longitudinal design, risk of bias, and alternative coefficient thresholds. CBM-reading formed the most mature evidence base. CBM-math showed adequate reliability and validity but a marked classification-accuracy gap. Language progress monitoring remained evidence-thin, and direct behavior rating and digital behavioral observation showed substantial gaps in responsiveness and classification accuracy. For the emerging paradigm of ecological momentary assessment (EMA) and wearables, no eligible school-based validation study was identified at all. Discussion The core finding is a validity-responsiveness asymmetry: instruments are commonly evaluated for concurrent or predictive validity but far less often for their capacity to detect intervention-related change. For MTSS-aligned practice, math and behavior measures require stronger classification validation, and EMA- or wearable-based approaches remain insufficiently operationalized in school-based special education.

مقدمه: پایش پیشرفت دیجیتال نقش محوری در تصمیم‌گیری مبتنی بر داده در نظام‌های چندسطحی حمایت (MTSS) و پاسخ به مداخله (RTI) دارد، به‌ویژه برای دانش‌آموزان دارای نیازهای ویژه آموزشی یا در معرض خطر آن، اما مرورهای موجود عمدتاً به سنجش مبتنی بر برنامه درسی خواندن (CBM) می‌پردازند و شواهد روان‌سنجی دیجیتال، میان‌حوزه‌ای و مرتبط با تصمیم‌گیری را به‌طور کافی تلفیق نمی‌کنند. روش‌ها: این مرور نظام‌مند بر اساس PRISMA 2020 انجام شد و از سنتز ویژگی‌های اندازه‌گیری همسو با COSMIN بهره گرفت. جستجو در هفت پایگاه داده صورت گرفت؛ انتخاب و استخراج مطالعات با رویکرد چندارزیاب و داوری اجماعی انجام شد. یافته‌ها: مجموعه نهایی شامل ۱۰۶ مطالعه با نمونه تجمعی ۷۷۴٬۴۲۰ دانش‌آموز (میانگین نمونه در هر مطالعه = ۴۵۹) بود. پوشش روان‌سنجی نامتوازن بود: پایایی در ۶۷٪ مطالعات گزارش شد (۵۵٪ با ضرایب قوی، تعریف‌شده به‌صورت a priori ≥ .80)؛ روایی بیشترین فراوانی گزارش را داشت (۸۶٪) اما تنها در ۳۳٪ به ضرایب قوی رسید؛ پاسخ‌گویی در ۴۵٪ گزارش شد و تنها در ۸٪ به ضرایب قوی رسید؛ دقت طبقه‌بندی در ۳۶٪ گزارش شد (۳۱٪ قوی). این الگوها در تحلیل‌های حساسیت مربوط به شیوه اجرا، طرح طولی، خطر سوگیری و آستانه‌های جایگزین ضرایب نیز پایدار بود. CBM-خواندن قوی‌ترین پایه شواهد را داشت. CBM-ریاضی پایایی و روایی کافی نشان داد اما شکاف قابل توجهی در دقت طبقه‌بندی داشت. پایش پیشرفت زبان شواهد اندکی داشت و سنجش مستقیم رفتار و مشاهده رفتاری دیجیتال نیز شکاف‌های قابل توجهی در پاسخ‌گویی و دقت طبقه‌بندی نشان دادند. برای الگوی نوظهور ارزیابی لحظه‌ای بوم‌شناختی (EMA) و ابزارهای پوشیدنی، هیچ مطالعه اعتبارسنجی مبتنی بر مدرسه واجد شرایط شناسایی نشد. بحث: یافته اصلی، عدم تقارن روایی-پاسخ‌گویی است: ابزارها معمولاً از نظر روایی همزمان یا پیش‌بین ارزیابی می‌شوند اما به‌مراتب کمتر از نظر توانایی شناسایی تغییرات مرتبط با مداخله بررسی می‌شوند. برای اجرای همسو با MTSS، سنجه‌های ریاضی و رفتار نیازمند اعتبارسنجی طبقه‌بندی قوی‌تر هستند و رویکردهای مبتنی بر EMA یا ابزارهای پوشیدنی در آموزش ویژه مبتنی بر مدرسه هنوز به‌طور کافی عملیاتی نشده‌اند.

The effective organization of correctional and developmental sessions is an essential component of inclusive education for learners with special educational needs. Contemporary inclusive practice requires correctional support to be integrated with the general educational process rather than implemented as an isolated system of intervention. This article examines the pedagogical and methodological foundations for organizing correctional and developmental sessions in inclusive educational settings. The study is based on theoretical analysis, comparative analysis, synthesis, systematization, and pedagogical modeling of contemporary approaches to inclusive and special education. Particular attention is given to transforming correctional sessions from deficit-oriented interventions into development-oriented educational activities that promote participation, communication, functional competence, self-regulation, and independence. The study concludes that correctional and developmental sessions in inclusive education should be evaluated not only by the reduction of specific difficulties but also by the learner’s increased participation, independence, functional competence, and ability to transfer acquired skills to classroom and everyday situations.

سازماندهی مؤثر جلسات اصلاحی و توسعه‌ای، یکی از اجزای اساسی آموزش فراگیر برای یادگیرندگان با نیازهای ویژه آموزشی است. رویکردهای معاصر آموزش فراگیر ایجاب می‌کند که حمایت‌های اصلاحی با فرایند آموزشی عمومی ادغام شده و به‌عنوان یک نظام مداخله‌ای مجزا اجرا نشود. این مقاله به بررسی مبانی آموزشی و روش‌شناختی سازماندهی جلسات اصلاحی و توسعه‌ای در محیط‌های آموزشی فراگیر می‌پردازد. این مطالعه مبتنی بر تحلیل نظری، تحلیل مقایسه‌ای، ترکیب، نظام‌مندسازی و مدل‌سازی آموزشی رویکردهای معاصر آموزش فراگیر و آموزش ویژه است. توجه ویژه‌ای به تحول جلسات اصلاحی از مداخلات مبتنی بر کمبود به فعالیت‌های آموزشی مبتنی بر توسعه که موجب ارتقاء مشارکت، ارتباط، شایستگی عملکردی، خودتنظیمی و استقلال می‌شود، معطوف شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که جلسات اصلاحی و توسعه‌ای در آموزش فراگیر باید نه تنها بر اساس کاهش دشواری‌های خاص، بلکه بر اساس افزایش مشارکت، استقلال، شایستگی عملکردی و توانایی انتقال مهارت‌های اکتسابی به موقعیت‌های کلاسی و روزمره یادگیرنده ارزیابی شوند.

This study aims to describe the implementation of Islamic Religious Education (IRE) learning for children with special needs at the junior secondary special school (SMPLB) level, identify the challenges encountered by teachers, and describe the strategies employed to address these challenges. The study was conducted at SLB Negeri 3 Lombok Timur, focusing on the SMPLB level, which comprises students with three types of disabilities: intellectual disabilities, hearing impairments, and visual impairments. Islamic Religious Education at this level is not taught by a designated IRE teacher; instead, it is directly delivered by classroom teachers (homeroom teachers) according to the classes and types of disabilities for which they are responsible. This study employed a qualitative approach using a descriptive-exploratory multiple-case study design. Data were collected through participant observation, in-depth semi-structured interviews, and documentation. The data were analyzed using the interactive model of Miles, Huberman, and Saldaña, which involves data condensation, data display, and conclusion drawing and verification. Data trustworthiness was ensured through source and technique triangulation. The findings indicate that the implementation of Islamic Religious Education learning has been carried out through simplified and adapted stages of planning, implementation, and evaluation according to the types of disabilities, with variations in teaching methods and learning media across classes. The challenges encountered by teachers stem from the diverse characteristics of students' disabilities and the limited background in special education among some teachers. The strategies employed are both individual and collective-institutional in nature. Individual strategies include adapting teaching methods and learning media, while collective-institutional strategies involve teacher learning communities and classroom rotation across different types of disabilities. This study concludes that the success of Islamic Religious Education learning for children with special needs depends not only on teachers' ability to make individual adaptations but also on systemic support from the school.

این پژوهش با هدف توصیف اجرای آموزش دینی اسلامی (IRE) برای کودکان با نیازهای ویژه در سطح مدرسه استثنایی متوسطه اول (SMPLB)، شناسایی چالش‌های پیش‌روی معلمان و تبیین راهبردهای به‌کاررفته برای مواجهه با این چالش‌ها انجام شده است. این مطالعه در SLB Negeri 3 Lombok Timur و با تمرکز بر سطح SMPLB که شامل دانش‌آموزانی با سه نوع ناتوانی: ناتوانی ذهنی، اختلال شنوایی و اختلال بینایی است، صورت گرفته است. آموزش دینی اسلامی در این سطح توسط معلم اختصاصی IRE تدریس نمی‌شود؛ بلکه مستقیماً توسط معلمان کلاس (معلمان راهنما) متناسب با کلاس‌ها و نوع ناتوانی‌هایی که مسئولیت آن را دارند، ارائه می‌گردد. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از طرح مطالعه موردی چندگانه توصیفی-اکتشافی انجام شده است. داده‌ها از طریق مشاهده مشارکتی، مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته و اسناد جمع‌آوری شده‌اند. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل تعاملی Miles، Huberman و Saldaña که شامل تقطیع داده‌ها، نمایش داده‌ها و نتیجه‌گیری و تأیید است، صورت گرفته است. اعتبار داده‌ها از طریق مثلث‌سازی منبع و روش تضمین شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اجرای آموزش دینی اسلامی از طریق مراحل ساده‌شده و تطبیق‌یافته برنامه‌ریزی، اجرا و ارزشیابی متناسب با انواع ناتوانی‌ها انجام شده و روش‌های تدریس و رسانه‌های یادگیری در کلاس‌های مختلف متفاوت است. چالش‌های معلمان ناشی از ویژگی‌های متنوع ناتوانی دانش‌آموزان و پیشینه محدود برخی معلمان در آموزش ویژه است. راهبردهای به‌کاررفته شامل راهبردهای فردی و جمعی-نهادی است. راهبردهای فردی شامل تطبیق روش‌های تدریس و رسانه‌های یادگیری و راهبردهای جمعی-نهادی شامل جوامع یادگیری معلمان و چرخش کلاسی میان انواع مختلف ناتوانی‌ها است. این پژوهش نتیجه می‌گیرد که موفقیت آموزش دینی اسلامی برای کودکان با نیازهای ویژه نه تنها به توانایی معلمان در انجام تطبیق‌های فردی بلکه به حمایت نظام‌مند مدرسه نیز وابسته است.

This study examines how project-based learning technologies contribute to the professional preparation of future special education teachers in Kazakhstan. A quantitative-supported qualitative research design was employed. The participants consisted of 76 undergraduate students and 11 professors from the History and Pedagogy/Special Pedagogy department at Uzbekali Zhanibekov South Kazakhstan Pedagogical University, selected through convenience sampling. Data were collected through a researcher-developed form including descriptive survey items and open-ended questions. Descriptive data were analyzed using frequencies and percentages, while qualitative responses were analyzed through content analysis. The findings showed that both students and professors conceptualized project-based learning as a practice-oriented approach that connects theoretical knowledge with real pedagogical situations. Participants emphasized that project-based learning contributed to diagnostic skills, corrective-developmental planning, individualized support, communication, collaboration, creativity, problem-solving, and professional confidence. The findings also revealed that project work helped students understand the characteristics and needs of children with special educational needs more deeply. However, limited time, insufficient practical materials, lack of methodological resources, restricted access to real practice settings, and difficulties in group coordination were identified as major implementation challenges. The study concludes that project-based learning technologies can strengthen special education teacher preparation when supported by systematic planning, institutional resources, and authentic practice opportunities.

این مطالعه به بررسی نقش فناوری‌های یادگیری مبتنی بر پروژه در آمادگی حرفه‌ای معلمان آینده آموزش ویژه در قزاقستان می‌پردازد. طرح پژوهش کیفی با پشتیبانی کمی به کار گرفته شد. شرکت‌کنندگان شامل ۷۶ دانشجوی کارشناسی و ۱۱ استاد از گروه تاریخ و علوم تربیتی/پداگوژی ویژه در دانشگاه تربیتی Uzbekali Zhanibekov جنوب قزاقستان بودند که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها از طریق فرمی که توسط پژوهشگر تدوین شده بود و شامل پرسش‌های توصیفی و سؤالات باز بود، گردآوری شد. داده‌های توصیفی با استفاده از فراوانی و درصد تحلیل شدند و پاسخ‌های کیفی از طریق تحلیل محتوا مورد بررسی قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد که دانشجویان و اساتید هر دو، یادگیری مبتنی بر پروژه را رویکردی عمل‌محور می‌دانند که دانش نظری را به موقعیت‌های واقعی آموزشی پیوند می‌دهد. شرکت‌کنندگان تأکید کردند که یادگیری مبتنی بر پروژه به ارتقای مهارت‌های تشخیصی، برنامه‌ریزی اصلاحی-توسعه‌ای، حمایت فردی، ارتباط، همکاری، خلاقیت، حل مسئله و اعتماد به نفس حرفه‌ای کمک می‌کند. همچنین یافته‌ها نشان داد که کار پروژه‌ای به دانشجویان کمک کرده است تا ویژگی‌ها و نیازهای کودکان با نیازهای ویژه آموزشی را عمیق‌تر درک کنند. با این حال، محدودیت زمانی، کمبود مواد عملی، فقدان منابع روش‌شناختی، دسترسی محدود به محیط‌های واقعی تمرین و دشواری در هماهنگی گروهی به‌عنوان چالش‌های اصلی اجرا شناسایی شدند. نتیجه‌گیری پژوهش آن است که فناوری‌های یادگیری مبتنی بر پروژه، در صورت حمایت با برنامه‌ریزی نظام‌مند، منابع نهادی و فرصت‌های تمرین اصیل، می‌توانند آمادگی معلمان آموزش ویژه را تقویت کنند.

This study aimed to examine the role of principals of special education schools inside the Green Line in empowering teachers to develop students’ skills. The study adopted a descriptive survey design, and data were collected using a questionnaire developed for this purpose. The questionnaire was administered to a sample of 304 male and female teachers working in special education schools. The findings showed that the role of special education school principals in empowering teachers to develop students’ skills was perceived to be high. The results also indicated that teachers’ contribution to developing the skills of students with special needs was perceived to be high. Based on these findings, the study recommends that principals of special education schools strengthen teacher empowerment practices by providing professional support, promoting effective dialogue between teachers and students, and creating school environments that support students’ skill development.

این پژوهش با هدف بررسی نقش مدیران مدارس آموزش ویژه داخل خط سبز در توانمندسازی معلمان جهت توسعه مهارت‌های دانش‌آموزان انجام شده است. این مطالعه از طرح پژوهش توصیفی-پیمایشی بهره برده و داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌ای که برای این منظور تدوین شده بود، جمع‌آوری گردید. پرسشنامه به نمونه‌ای متشکل از ۳۰۴ معلم زن و مرد شاغل در مدارس آموزش ویژه ارائه شد. یافته‌ها نشان داد که نقش مدیران مدارس آموزش ویژه در توانمندسازی معلمان برای توسعه مهارت‌های دانش‌آموزان، از دیدگاه پاسخ‌دهندگان، در سطح بالایی ارزیابی شده است. همچنین نتایج بیانگر آن بود که مشارکت معلمان در توسعه مهارت‌های دانش‌آموزان با نیازهای ویژه نیز در سطح بالایی ادراک شده است. بر اساس این یافته‌ها، پژوهش توصیه می‌کند که مدیران مدارس آموزش ویژه با ارائه حمایت حرفه‌ای، ترویج گفت‌وگوی مؤثر میان معلمان و دانش‌آموزان و ایجاد محیط‌های مدرسه‌ای حامی توسعه مهارت‌های دانش‌آموزان، اقدامات توانمندسازی معلمان را تقویت نمایند.

Abstract Due to the shortage of qualified special/inclusive educators in Australian schools, many students with disability are not taught or supported by a teacher with appropriate skills and knowledge. In this discussion paper, we argue that this problem is part of the larger issue of out-of-field teaching, but to date little attention has been paid to this contention. The specific skills and knowledge of qualified special/inclusive educators are unique to the specialisation and include both content and pedagogical knowledge, equivalent to the pedagogical and discipline knowledge of qualified maths or science teachers. Since out-of-field teaching can have deleterious effects on both teachers and students, we call for a clear definition of the knowledge and skills required for special/inclusive education positions, for actions to address the shortage of qualified special/inclusive educators, and for more research into the outcomes of employing unqualified teachers in special/inclusive education positions within the context of out-of-field teaching.

چکیده: به دلیل کمبود معلمان واجد شرایط در حوزه آموزش ویژه/شمولی در مدارس استرالیا، بسیاری از دانش‌آموزان دارای معلولیت توسط معلمی با مهارت‌ها و دانش مناسب آموزش ندیده یا حمایت نمی‌شوند. در این مقاله بحثی، استدلال می‌کنیم که این مشکل بخشی از مسئله بزرگ‌تر تدریس خارج از رشته است، اما تاکنون توجه اندکی به این موضوع شده است. مهارت‌ها و دانش خاص معلمان واجد شرایط آموزش ویژه/شمولی منحصر به این تخصص بوده و شامل دانش محتوایی و پداگوژیک است که معادل دانش پداگوژیک و دانشی معلمان واجد شرایط ریاضی یا علوم می‌باشد. از آنجا که تدریس خارج از رشته می‌تواند تأثیرات زیان‌باری بر معلمان و دانش‌آموزان داشته باشد، خواستار تعریف روشن دانش و مهارت‌های مورد نیاز برای موقعیت‌های آموزش ویژه/شمولی، اقداماتی برای رفع کمبود معلمان واجد شرایط آموزش ویژه/شمولی و پژوهش‌های بیشتر درباره پیامدهای به‌کارگیری معلمان فاقد صلاحیت در موقعیت‌های آموزش ویژه/شمولی در زمینه تدریس خارج از رشته هستیم.