maslahah

Rising living costs and expensive higher education place many students under financial pressure, yet the evidence from Southeast Asia has not been brought together. Following the Arksey and O’Malley framework and PRISMA-ScR reporting guidelines, a total of 239 records were screened, comprising 174 records retrieved from Scopus and 65 records from non-Scopus sources. Eleven studies from five countries (the Philippines, Indonesia, Malaysia, Singapore, and Thailand) were charted and synthesised narratively. Six were quantitative surveys, and five of the eleven appeared in 2025 or 2026. Six themes emerged. First, costs extend beyond tuition: programme costs, rent, and other indirect expenses create hardship even where tuition is free. Second, access to family resources and financial aid is unequal. Third, financial strain is reported alongside psychological distress and academic strain, a pattern of co-occurrence rather than demonstrated cause. Fourth, students cope through income generation, saving and economising, building financial literacy, cognitive reappraisal, spiritual support, and selective use of social support. Fifth, financial literacy and behaviour appear to shape financial well-being, although findings on financial stress conflict. Sixth, authors call for support beyond tuition, but no study evaluated an intervention. The evidence is mostly cross-sectional, and no eligible study came from Vietnam, Myanmar, Cambodia, Laos, Brunei, or Timor-Leste. Malaysia contributes one study, which examines financial well-being rather than coping strategies. Future work needs harmonised measures, longitudinal and intervention designs, and wider country coverage.

Hadith literacy is an essential competency for young people in understanding Islamic teachings critically and contextually. The development of digital technology and social media has facilitated access to various sources of religious information while simultaneously increasing the risk of disseminating unauthentic hadiths, developing textual understandings, and promoting inaccurate religious interpretations. This Community Service (PkM) activity aimed to enhance young people's ability to understand, trace, verify, and interpret hadiths critically and contextually. The activity employed a Participatory Action Learning approach consisting of needs assessment, material delivery, practical hadith tracing, critical discussions, mentoring, and evaluation. The training materials covered the introduction to hadith sources, classification of hadith authenticity, takhrij al-hadith methods, verification of digital sources, contextual understanding of hadith, and ethical practices in disseminating religious information through social media. The results indicated an improvement in participants' understanding of how to identify hadith sources and assess their authenticity, as well as their ability to distinguish between reliable religious information and information requiring further verification. The training also encouraged participants to become more critical, reflective, and responsible in consuming and disseminating hadith-related information in digital spaces. Therefore, hadith literacy training can serve as an educational strategy for strengthening critical, moderate, and credible religious understanding among young people.

سواد حدیث یکی از شایستگی‌های اساسی برای جوانان در فهم انتقادی و زمینه‌ای آموزه‌های اسلامی است. توسعه فناوری دیجیتال و رسانه‌های اجتماعی، دسترسی به منابع مختلف اطلاعات دینی را تسهیل کرده و در عین حال خطر انتشار احادیث غیرمعتبر، شکل‌گیری برداشت‌های متنی و ترویج تفسیرهای نادرست دینی را افزایش داده است. این فعالیت خدمت‌رسانی به جامعه (PkM) با هدف ارتقای توانایی جوانان در فهم، پیگیری، راستی‌آزمایی و تفسیر انتقادی و زمینه‌ای احادیث انجام شد. این فعالیت با رویکرد یادگیری کنش مشارکتی شامل نیازسنجی، ارائه مطالب، تمرین عملی پیگیری حدیث، بحث‌های انتقادی، مشاوره و ارزیابی اجرا گردید. محتوای آموزشی شامل معرفی منابع حدیث، طبقه‌بندی اعتبار احادیث، روش‌های تخریج حدیث، راستی‌آزمایی منابع دیجیتال، فهم زمینه‌ای حدیث و رعایت اخلاق در انتشار اطلاعات دینی از طریق رسانه‌های اجتماعی بود. نتایج نشان داد که درک شرکت‌کنندگان از نحوه شناسایی منابع حدیث و ارزیابی اعتبار آن‌ها، همچنین توانایی تمایز بین اطلاعات دینی معتبر و اطلاعات نیازمند راستی‌آزمایی بیشتر، بهبود یافته است. این آموزش همچنین شرکت‌کنندگان را به مصرف و انتشار انتقادی، تأملی و مسئولانه اطلاعات مرتبط با حدیث در فضاهای دیجیتال ترغیب کرد. بنابراین، آموزش سواد حدیث می‌تواند به عنوان راهبردی آموزشی برای تقویت فهم دینی انتقادی، میانه‌رو و معتبر در میان جوانان مورد استفاده قرار گیرد.

This study aims to examine the concept of economic justice from the Qur’anic perspective through an exegetical analysis of QS. An-Nahl [16]:90, QS. Al-Hasyr [59]:7, and QS. Al-Maidah [5]:8. Employing a qualitative method and a thematic exegesis (tafsir maudhu’i) approach, this study explores the meanings of justice and wealth distribution, as well as the moral values embedded in these verses. The findings indicate that economic justice in the Qur’an is grounded in the integration of the principles of al-‘adl (justice and integrity), al-ihsan (benevolence and excellence), and distributive justice. The concept of al-‘adl emphasizes the importance of balance, honesty, and respect for rights in economic activities, while al-ihsan extends the meaning of justice by incorporating social concern and an orientation toward public welfare (maslahah). QS. Al-Hasyr [59]:7 demonstrates that the Qur’an promotes equitable wealth distribution and rejects the concentration of wealth within certain groups. The findings further affirm that the Qur’anic economic framework is not solely oriented toward ownership and material growth but also places social responsibility at the core of wealth management. This concept remains relevant to contemporary issues of economic inequality through an economic paradigm that integrates spiritual, moral, and social dimensions.

هدف این پژوهش بررسی مفهوم عدالت اقتصادی از منظر قرآن کریم از طریق تحلیل تفسیری آیات نحل [16]:90، حشر [59]:7 و مائده [5]:8 است. این پژوهش با بهره‌گیری از روش کیفی و رویکرد تفسیر موضوعی (تفسیر موضوعی)، به بررسی معانی عدالت و توزیع ثروت و همچنین ارزش‌های اخلاقی نهفته در این آیات می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که عدالت اقتصادی در قرآن مبتنی بر ادغام اصول العدل (عدالت و درستکاری)، الاحسان (نیکوکاری و برتری) و عدالت توزیعی است. مفهوم العدل بر اهمیت تعادل، صداقت و احترام به حقوق در فعالیت‌های اقتصادی تأکید دارد، در حالی که الاحسان معنای عدالت را با دربرگیری دغدغه‌های اجتماعی و جهت‌گیری به سوی رفاه عمومی (مصلحت) گسترش می‌دهد. آیه حشر [59]:7 نشان می‌دهد که قرآن توزیع عادلانه ثروت را ترویج کرده و تمرکز ثروت در گروه‌های خاص را رد می‌کند. یافته‌ها همچنین تأیید می‌کند که چارچوب اقتصادی قرآن صرفاً معطوف به مالکیت و رشد مادی نیست، بلکه مسئولیت اجتماعی را در مرکز مدیریت ثروت قرار می‌دهد. این مفهوم از طریق پارادایم اقتصادی که ابعاد معنوی، اخلاقی و اجتماعی را ادغام می‌کند، همچنان نسبت به مسائل معاصر نابرابری اقتصادی مرتبط است.

Fi sabilillah is one of the eight asnaf entitled to receive zakat under Qur'an Surah At-Taubah verse 60, but its scope remains debated between classical and contemporary scholars. This study aims to analyze the interpretation of fi sabilillah by religious scholars in determining zakat fitrah recipients and the factors underlying changes in its distribution pattern in Desa Sipaho, Kecamatan Halongonan, Kabupaten Padang Lawas Utara. This empirical legal research employs a descriptive qualitative approach with a case study strategy. Primary data were obtained through interviews with eight informants consisting of five religious scholars, two zakat administrators, and one fi sabilillah recipient, while secondary data were obtained from relevant Islamic legal literature and previous studies. The findings indicate that the meaning of fi sabilillah has shifted from a status-based approach focusing on Islamic boarding school students toward a functional approach emphasizing religious activities, educational capacity, and community contributions. This shift was influenced by changing educational needs, the expansion of educational access, and considerations of community benefit (maslahah). The category was extended to public-school students in 2021 and Islamic higher-education students in 2023. The 2024 findings show that this broader interpretation continued to be applied in zakat distribution based on beneficiaries' educational and community-oriented activities. This interpretation is closer to Yusuf al-Qardhawi's contemporary view than the restrictive classical interpretation. The study concludes that the practice reflects contextualization of Islamic law, but requires objective and consistent criteria to maintain compliance with Islamic legal principles.

فی سبیل‌الله یکی از هشت اصناف مستحق دریافت زکات بر اساس آیه ۶۰ سوره توبه است، اما دامنه معنایی آن همچنان میان علمای کلاسیک و معاصر مورد بحث است. هدف این پژوهش، تحلیل تفسیر فی سبیل‌الله توسط علمای دینی در تعیین دریافت‌کنندگان زکات فطره و عوامل مؤثر بر تغییر الگوی توزیع آن در روستای سیپاهو، بخش هالونگان، شهرستان پادانگ لاواس اوتارا می‌باشد. این پژوهش حقوقی تجربی با رویکرد کیفی توصیفی و راهبرد مطالعه موردی انجام شده است. داده‌های اولیه از طریق مصاحبه با هشت مطلع شامل پنج عالم دینی، دو مدیر زکات و یک دریافت‌کننده فی سبیل‌الله گردآوری شد و داده‌های ثانویه از منابع فقهی اسلامی مرتبط و پژوهش‌های پیشین به‌دست آمد. یافته‌ها نشان می‌دهد که معنای فی سبیل‌الله از رویکرد مبتنی بر وضعیت که بر دانش‌آموزان مدارس اسلامی متمرکز بود، به رویکرد کارکردی با تأکید بر فعالیت‌های دینی، ظرفیت آموزشی و مشارکت اجتماعی تغییر یافته است. این تغییر تحت تأثیر نیازهای آموزشی متغیر، گسترش دسترسی به آموزش و ملاحظات منفعت عمومی (مصلحت) قرار گرفته است. این دسته‌بندی در سال ۲۰۲۱ به دانش‌آموزان مدارس دولتی و در سال ۲۰۲۳ به دانشجویان مؤسسات آموزش عالی اسلامی تعمیم یافت. یافته‌های سال ۲۰۲۴ نشان می‌دهد که این تفسیر گسترده‌تر همچنان در توزیع زکات بر اساس فعالیت‌های آموزشی و اجتماعی دریافت‌کنندگان به‌کار می‌رود. این تفسیر به دیدگاه معاصر Yusuf al-Qaradawi نزدیک‌تر است تا تفسیر محدود کلاسیک. نتیجه پژوهش آن است که این رویه بازتابی از بومی‌سازی فقه اسلامی است، اما نیازمند معیارهای عینی و ثابت برای حفظ انطباق با اصول حقوق اسلامی می‌باشد.

This article examines the paradigm of muamalah from a Qur’anic perspective by moving beyond a descriptive inventory of individual principles toward an integrated normative framework for commercial and social relations in Islam. The study is situated within Islamic Studies, particularly Qur’anic studies and fiqh muamalah. It employs qualitative library research using a thematic-interpretive approach. The primary sources comprise the Qur’an and selected classical and contemporary tafsir, while secondary sources include fiqh muamalah literature and recent peer-reviewed studies on Islamic economic ethics and contemporary transactions. The literature was selected purposively according to relevance to the Qur’anic verses and principles under examination, scholarly authority, and its usefulness for connecting textual interpretation with contemporary economic realities. The analysis identifies six interconnected principles: permissibility (ibahah), halal, justice (‘adl/qist), maslahah, mutual assistance (ta‘awun), and documentation (kitabah). The principal contribution of the study lies in its conceptual synthesis: these principles should not be understood as isolated rules. Rather, they constitute an integrated architecture of Qur’anic muamalah governance in which ibahah opens room for innovation, halal establishes substantive boundaries, justice regulates the distribution of rights and contractual conduct, maslahah provides ethical direction, ta‘awun supplies a social dimension, and documentation strengthens procedural accountability. The study further clarifies how thematic interpretation can connect Qur’anic norms with fiqh reasoning and contemporary transactional challenges, including digital commerce, fintech, and technology-mediated contracts. Accordingly, the article contributes to Islamic Studies by offering an integrated conceptual framework rather than merely restating separate legal principles.

این مقاله به بررسی الگوی معاملات از منظر قرآنی می‌پردازد و از فهرست توصیفی اصول منفرد فراتر رفته و به سوی چارچوبی هنجاری و یکپارچه برای روابط تجاری و اجتماعی در اسلام حرکت می‌کند. این پژوهش در حوزه مطالعات اسلامی، به‌ویژه مطالعات قرآنی و فقه معاملات جای می‌گیرد. روش پژوهش، کیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای با رویکرد تفسیری-موضوعی است. منابع اصلی شامل قرآن کریم و تفاسیر کلاسیک و معاصر منتخب است و منابع ثانویه نیز ادبیات فقه معاملات و مطالعات داوری‌شده اخیر درباره اخلاق اقتصادی اسلامی و معاملات معاصر را در بر می‌گیرد. انتخاب منابع به صورت هدفمند و بر اساس ارتباط با آیات و اصول قرآنی مورد بررسی، اعتبار علمی و میزان کارآمدی آن‌ها در پیوند تفسیر متنی با واقعیت‌های اقتصادی معاصر صورت گرفته است. تحلیل انجام‌شده، شش اصل به‌هم‌پیوسته را شناسایی می‌کند: اباحه، حلال، عدالت (عدل/قسط)، مصلحت، تعاون و مکتوب‌سازی (کتابه). مهم‌ترین دستاورد پژوهش، تلفیق مفهومی این اصول است: این اصول نباید به عنوان قواعدی منفرد تلقی شوند، بلکه معماری یکپارچه‌ای از حاکمیت معاملات قرآنی را شکل می‌دهند که در آن اباحه فضای نوآوری را فراهم می‌کند، حلال حدود ماهوی را تعیین می‌کند، عدالت توزیع حقوق و رفتار قراردادی را تنظیم می‌کند، مصلحت جهت‌گیری اخلاقی را ارائه می‌دهد، تعاون بُعد اجتماعی را تأمین می‌کند و مکتوب‌سازی پاسخگویی رویه‌ای را تقویت می‌کند. این پژوهش همچنین روشن می‌سازد که چگونه تفسیر موضوعی می‌تواند هنجارهای قرآنی را با استدلال فقهی و چالش‌های معاملاتی معاصر، از جمله تجارت دیجیتال، فناوری مالی (fintech) و قراردادهای مبتنی بر فناوری پیوند دهد. بر این اساس، مقاله با ارائه چارچوب مفهومی یکپارچه، به مطالعات اسلامی کمک می‌کند و صرفاً به بازگویی اصول منفرد حقوقی بسنده نمی‌کند.