politics of knowledge production

Liberation heritage occupies a central place in South Africa’s political and intellectual landscape, yet its implications for curriculum transformation in higher education remain under-theorised. While post-apartheid universities have increasingly embraced calls for the decolonisation and Africanisation of knowledge, debates surrounding curriculum reform often invoke liberation narratives without critically interrogating how these historical legacies shape contemporary knowledge production. This article offers a conceptual analysis of the relationship between liberation heritage and the politics of curriculum transformation in South African higher education. The paper draws on the critical pedagogical framework of Paulo Freire, particularly his work Pedagogy of the Oppressed, to reconceptualise curriculum transformation as part of a broader project of intellectual and political liberation. From this perspective, education is understood not merely as a site of knowledge transmission but as a terrain of struggle where historical relations of power, domination, and resistance are reproduced and contested. The article argues that liberation heritage functions both as a symbolic resource and as a contested political discourse within contemporary debates on curriculum reform. By engaging key concepts within Critical Pedagogy, Curriculum Studies, and Political Science, the article develops a conceptual framework that links liberation heritage to processes of epistemic transformation in higher education. It contends that the persistence of colonial epistemological structures within university curricula reflects a tension between the historical ideals of liberation and the institutional realities of post-apartheid knowledge systems. The paper therefore proposes that meaningful curriculum transformation requires moving beyond symbolic invocations of liberation toward pedagogical praxis that cultivates critical consciousness and epistemic plurality. In doing so, the article contributes to emerging debates on decolonisation, liberation heritage, and the politics of knowledge production in twenty-first-century Africa.

میراث رهایی‌بخش جایگاهی مرکزی در چشم‌انداز سیاسی و فکری آفریقای جنوبی دارد، اما پیامدهای آن برای تحول برنامهٔ درسی در آموزش عالی همچنان کمتر نظریه‌پردازی شده است. اگرچه دانشگاه‌های پساآپارتاید به طور فزاینده‌ای خواستار استعمارزدایی و آفریقایی‌سازی دانش شده‌اند، اما مباحث مربوط به اصلاح برنامهٔ درسی اغلب روایات رهایی‌بخش را بدون واکاوی انتقادی این‌که چگونه این میراث‌های تاریخی تولید دانش معاصر را شکل می‌دهند، مطرح می‌کنند. این مقاله تحلیلی مفهومی از رابطهٔ میان میراث رهایی‌بخش و سیاست‌های تحول برنامهٔ درسی در آموزش عالی آفریقای جنوبی ارائه می‌دهد. مقاله با تکیه بر چارچوب پداگوژی انتقادی Paulo Freire، به ویژه اثر او «پداگوژی ستمدیدگان»، تحول برنامهٔ درسی را به عنوان بخشی از پروژه‌ای گسترده‌تر برای رهایی فکری و سیاسی بازاندیشی می‌کند. از این منظر، آموزش نه صرفاً به عنوان مکانی برای انتقال دانش، بلکه به عنوان عرصه‌ای برای مبارزه که در آن مناسبات تاریخی قدرت، سلطه و مقاومت بازتولید و به چالش کشیده می‌شوند، درک می‌شود. مقاله استدلال می‌کند که میراث رهایی‌بخش هم به عنوان منبعی نمادین و هم به عنوان گفتمانی سیاسی و مناقشه‌برانگیز در مباحث معاصر اصلاح برنامهٔ درسی ایفای نقش می‌کند. با بهره‌گیری از مفاهیم کلیدی در پداگوژی انتقادی، مطالعات برنامهٔ درسی و علوم سیاسی، مقاله چارچوبی مفهومی ارائه می‌دهد که میراث رهایی‌بخش را به فرایندهای تحول معرفتی در آموزش عالی پیوند می‌زند. مقاله بر این باور است که تداوم ساختارهای معرفتی استعماری در برنامه‌های درسی دانشگاهی، بازتاب‌دهندهٔ تنش میان آرمان‌های تاریخی رهایی و واقعیت‌های نهادی نظام‌های دانش پساآپارتاید است. بنابراین مقاله پیشنهاد می‌کند که تحول معنادار برنامهٔ درسی مستلزم فراتر رفتن از ارجاعات نمادین به رهایی و حرکت به سوی کنش پداگوژیک است که آگاهی انتقادی و تکثر معرفتی را پرورش می‌دهد. از این رهگذر، مقاله به مباحث نوظهور دربارهٔ استعمارزدایی، میراث رهایی‌بخش و سیاست‌های تولید دانش در آفریقای قرن بیست‌ویکم کمک می‌کند.