spiritual awareness

The development of students' spiritual intelligence has become an important concern in Islamic education, particularly in Islamic boarding schools (pesantren) that emphasize character formation and spiritual cultivation. One of the spiritual practices implemented in pesantren is riyadhoh amaliah, including the practice of performing 100 rak'ahs of voluntary prayer as a means of self-purification (tazkiyatun nafs). This study aims to analyze the implementation of the 100-rak'ah prayer practice and to construct a tazkiyatun nafs-based model for developing students' spiritual intelligence at Al-Lathifiyah 1 Female Islamic Boarding School, Tambakberas Jombang. This research employed a qualitative case study approach. Data were collected through in-depth interviews, participant observation, and document analysis involving caregivers, teachers, and students. The data were analyzed using the interactive model of data reduction, data display, and conclusion drawing. The findings reveal that the practice of the 100-rak'ah prayer serves not only as a ritual worship activity but also as a structured process of spiritual formation encompassing self-discipline, self-control, sincerity, patience, humility, and spiritual awareness. The study identified a tazkiyatun nafs-based spiritual development model consisting of four interconnected stages: self-purification (takhalli), character internalization (tahalli), spiritual awareness enhancement (tajalli), and spiritual habituation through continuous riyadhoh amaliah. These stages contribute significantly to the development of students' spiritual intelligence, reflected in stronger religious commitment, emotional stability, moral behavior, and self-awareness. The study concludes that the 100-rak'ah prayer practice represents an effective spiritual education model that strengthens students' spiritual intelligence through a systematic process of tazkiyatun nafs within the pesantren environment

توسعه هوش معنوی دانش‌آموزان به یکی از دغدغه‌های مهم در آموزش اسلامی، به‌ویژه در مدارس شبانه‌روزی اسلامی (پسانترن) که بر شکل‌گیری شخصیت و پرورش معنوی تأکید دارند، تبدیل شده‌است. یکی از تمرینات معنوی اجراشده در پسانترن، ریاضت عملی است که شامل انجام ۱۰۰ رکعت نماز مستحبی به‌عنوان وسیله‌ای برای خودپالایی (تزکیه نفس) می‌باشد. هدف این پژوهش تحلیل اجرای تمرین ۱۰۰ رکعت نماز و ساخت مدل مبتنی بر تزکیه نفس برای توسعه هوش معنوی دانش‌آموزان در مدرسه شبانه‌روزی اسلامی دخترانه Al-Lathifiyah 1، تمبکبراس جومبانگ است. این پژوهش با رویکرد کیفی و مطالعه موردی انجام شده‌است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق، مشاهده مشارکتی و تحلیل اسناد با مشارکت مراقبان، معلمان و دانش‌آموزان گردآوری شد. داده‌ها با استفاده از مدل تعاملی کاهش داده، نمایش داده و نتیجه‌گیری تحلیل گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد که تمرین ۱۰۰ رکعت نماز نه‌تنها به‌عنوان یک فعالیت عبادی آیینی، بلکه به‌عنوان فرایندی ساختاریافته برای شکل‌گیری معنوی شامل خودانضباطی، خودکنترلی، اخلاص، صبر، فروتنی و آگاهی معنوی عمل می‌کند. این مطالعه مدل توسعه معنوی مبتنی بر تزکیه نفس را شناسایی کرد که شامل چهار مرحله به‌هم‌پیوسته است: خودپالایی (تخلی)، درونی‌سازی صفات (تحلی)، ارتقای آگاهی معنوی (تجلی) و عادت‌سازی معنوی از طریق استمرار ریاضت عملی. این مراحل نقش مهمی در توسعه هوش معنوی دانش‌آموزان ایفا می‌کنند که در تعهد دینی قوی‌تر، ثبات هیجانی، رفتار اخلاقی و خودآگاهی منعکس می‌شود. نتیجه پژوهش آن است که تمرین ۱۰۰ رکعت نماز، مدلی مؤثر برای آموزش معنوی است که هوش معنوی دانش‌آموزان را از طریق فرایند نظام‌مند تزکیه نفس در محیط پسانترن تقویت می‌کند.

This study aims to explore in-depth how peer pressure on social media influences the digital behavior of senior high school students, as well as the extent to which self-control and spiritual autonomy play a role in responding to such conformity pressure. Employing a qualitative approach with a phenomenological design, data were collected through in-depth interviews with six students categorized into three typologies: failed mediation, resilience, and congruent/ideal. The results reveal a fundamental finding that conformity pressure in the digital space does not deterministically lead to delinquency or deviant behavior. The trajectory of behavior relies entirely on the strength of the individual's self-control. For students with a weak foundation of faith and self-regulation, peer pressure triggers engagement in toxic behaviors such as cyberbullying, driven by a desire for validation and the Fear of Missing Out (FOMO). Conversely, for students possessing robust self-control and spiritual awareness (muraqabah), this social pressure transforms into an opportunity to demonstrate integrity. They exhibit the mental courage to go against the tide and independently uphold moral principles. Practically, these findings imply the necessity of reconstructing the educational approaches utilized by parents and educators. Delivering religious values that are reduced to mere rigid prohibitions without room for dialogue has proven to be less effective; these fundamental religious doctrines must instead be maintained and contextualized with real, everyday case studies. This dialogical approach is essential to connect religious teachings with the critical logic of adolescents in order to strengthen their faith, thereby fostering a solid stance to navigate toxic social environments. Abstrak Penelitian ini bertujuan untuk mengeksplorasi secara mendalam bagaimana tekanan teman sebaya di media sosial memengaruhi perilaku digital siswa Sekolah Menengah Atas (SMA), serta sejauh mana peran kontrol diri dan otonomi spiritual dalam merespons tekanan konformitas tersebut. Melalui pendekatan kualitatif dengan desain fenomenologis, data dikumpulkan menggunakan teknik wawancara mendalam terhadap enam siswa yang diklasifikasikan ke dalam tiga tipologi: mediasi gagal, resiliensi, dan kongruen/ideal. Hasil penelitian mengungkap sebuah temuan fundamental bahwa tekanan konformitas di ruang digital tidak secara deterministik menghasilkan kenakalan atau perilaku menyimpang. Arah perilaku sepenuhnya bergantung pada kekuatan kontrol diri masing-masing individu. Pada siswa dengan landasan iman dan regulasi diri yang lemah, tekanan kelompok memicu keterlibatan dalam perilaku toksik seperti perundungan siber, yang didorong oleh hasrat validasi dan kecemasan tertinggal tren (Fear of Missing Out/FOMO). Sebaliknya, bagi siswa yang memiliki kontrol diri dan kesadaran spiritual yang kuat (muraqabah), tekanan sosial tersebut justru bertransformasi menjadi momentum pembuktian integritas. Mereka mendemonstrasikan keberanian mental untuk melawan arus dan menegakkan aturan secara mandiri. Temuan ini secara praktis mengimplikasikan perlunya rekonstruksi metode edukasi dari orang tua dan pendidik. Penyampaian nilai agama yang direduksi menjadi sekadar larangan kaku tanpa ruang dialog terbukti kurang efektif; nilai-nilai fundamental keagamaan tersebut justru harus dipertahankan dan dikontekstualisasikan dengan studi kasus nyata sehari-hari. Pendekatan dialogis ini esensial agar ajaran agama terhubung dengan logika kritis remaja guna memperkuat akidah, sehingga mampu membentuk pendirian yang kokoh dalam menghadapi lingkungan pergaulan yang toksik.

هدف این پژوهش، بررسی عمیق تأثیر فشار همسالان در شبکه‌های اجتماعی بر رفتار دیجیتال دانش‌آموزان دبیرستانی و همچنین میزان نقش کنترل خود و خودمختاری معنوی در پاسخ به این فشار همرنگی است. این مطالعه با رویکرد کیفی و طراحی پدیدارشناختی انجام شده و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق با شش دانش‌آموز که در سه گونه‌شناسی «میانجی‌گری ناموفق»، «تاب‌آوری» و «همخوان/ایده‌آل» طبقه‌بندی شده‌اند، گردآوری شده است. نتایج نشان می‌دهد که فشار همرنگی در فضای دیجیتال به طور جبری منجر به بزهکاری یا رفتارهای انحرافی نمی‌شود. مسیر رفتار کاملاً به قدرت کنترل خود فرد بستگی دارد. در دانش‌آموزانی که بنیان ایمان و تنظیم خود ضعیف است، فشار گروهی موجب درگیر شدن در رفتارهای سمی مانند زورگویی سایبری می‌شود که ناشی از میل به تأیید اجتماعی و اضطراب عقب ماندن از روندها (FOMO) است. در مقابل، دانش‌آموزانی که کنترل خود و آگاهی معنوی (مراقبه) قوی دارند، این فشار اجتماعی را به فرصتی برای اثبات یکپارچگی تبدیل می‌کنند. آن‌ها شجاعت ذهنی برای مقابله با جریان غالب و پایبندی مستقل به اصول اخلاقی را نشان می‌دهند. یافته‌های عملی این پژوهش، ضرورت بازسازی رویکردهای آموزشی والدین و مربیان را نشان می‌دهد. انتقال ارزش‌های دینی به صورت صرفاً ممنوعیت‌های خشک و بدون فضای گفت‌وگو، کارایی کمتری دارد؛ بلکه این آموزه‌های بنیادین دینی باید حفظ و با مطالعات موردی واقعی و روزمره زمینه‌مند شوند. این رویکرد گفت‌وگومحور برای پیوند دادن آموزه‌های دینی با منطق انتقادی نوجوانان و تقویت ایمان آن‌ها ضروری است تا بتوانند در مواجهه با محیط‌های اجتماعی سمی، موضعی استوار اتخاذ کنند.

The world of education is currently facing a serious challenge in the form of moral decadence or a decline in adolescent character, Islamic value-based character education is crucial in facing the moral degradation of adolescents in the digital era. This study aims to analyze in depth the planning process, technical implementation, as well as supporting and inhibiting factors of the implementation of the "Kultum Mauizatul Hasanah" religious guidance program in shaping the Islamic character of students at SMP IT Rabbi Radhiyya, in order to overcome the gap between cognitive understanding and actual student behavior (such as the phenomenon of digital dissonance and formality compliance). Using a descriptive qualitative approach, data were collected through passive participant observation techniques, semi-structured interviews, and documentation, which were then analyzed using an interactive model. The research findings show that the implementation of Islamic values is realized through the integration of the pillars of faith (instilling muraqabah), worship (self-regulation), and morals. The delivery strategy prioritizes the "Heart to Heart" approach (Qolbun ilal Qolbi) with soothing speech (Kalamun Layyin), real role models (Uswah Hasanah) of educators, as well as dialogic methods and Peer Monitoring to mitigate student boredom. The main supporting factors include the educator's scientific competence and the use of simple language (Kalamun Muyassar), while the biggest inhibiting factor is the weak synchronization of school rules with habits at home due to the lack of reinforcement support from parents, which triggers dualism of moral standards in students. This study concludes that the Kultum Mauizatul Hasanah program is effective in shifting the locus of control of student behavior to intrinsic spiritual awareness, but long-term success in forming authentic Islamic character still depends heavily on active collaboration between the school and parents at home.

جهان آموزش و پرورش در حال حاضر با چالشی جدی به نام افول اخلاقی یا کاهش شخصیت نوجوانان روبه‌رو است. آموزش شخصیت مبتنی بر ارزش‌های اسلامی در مواجهه با افول اخلاقی نوجوانان در عصر دیجیتال اهمیت بسزایی دارد. هدف این پژوهش تحلیل عمیق فرآیند برنامه‌ریزی، نحوه اجرای فنی و همچنین عوامل حمایت‌کننده و بازدارنده اجرای برنامه راهنمایی دینی «کلتوم موعظت‌الحسنه» در شکل‌گیری شخصیت اسلامی دانش‌آموزان مدرسه متوسطه IT Rabbi Radhiyya به منظور رفع فاصله میان درک شناختی و رفتار واقعی دانش‌آموزان (همچون پدیده ناهماهنگی دیجیتال و تبعیت صوری) است. این پژوهش با رویکرد کیفی توصیفی انجام شده و داده‌ها از طریق مشاهده مشارکتی منفعل، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و اسناد گردآوری و با استفاده از مدل تعاملی تحلیل شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که پیاده‌سازی ارزش‌های اسلامی از طریق ادغام ارکان ایمان (نهادینه‌سازی مراقبه)، عبادت (خودتنظیمی) و اخلاق تحقق می‌یابد. راهبرد ارائه بر رویکرد «قلب به قلب» (قلبٌ إلی القلب) با سخن آرامش‌بخش (کلامٌ لین)، الگوهای واقعی (اسوه حسنه) مربیان، همچنین روش‌های گفت‌وگومحور و پایش همسالان برای کاهش خستگی دانش‌آموزان تأکید دارد. مهم‌ترین عوامل حمایت‌کننده، شایستگی علمی مربیان و استفاده از زبان ساده (کلامٌ میسر) است و بزرگ‌ترین عامل بازدارنده، ضعف هماهنگی قوانین مدرسه با عادات خانه به دلیل نبود حمایت تقویتی والدین است که منجر به دوگانگی معیارهای اخلاقی در دانش‌آموزان می‌شود. این پژوهش نتیجه می‌گیرد که برنامه کلتوم موعظت‌الحسنه در انتقال مرکز کنترل رفتار دانش‌آموزان به آگاهی معنوی درونی مؤثر است، اما موفقیت بلندمدت در شکل‌گیری شخصیت اسلامی اصیل همچنان به همکاری فعال مدرسه و والدین در خانه وابسته است.