hikmah

This study concludes that the minimum age requirement of twenty-one (21) years and the minimum educational qualification of Senior High School (SMA) or its equivalent, as stipulated in Law Number 7 of 2017 concerning General Elections, do not contradict the principles of the Qur’an. However, these requirements remain administrative in nature and therefore do not fully reflect the substantive qualifications of leadership from the Qur’anic perspective. According to the Qur’an, the eligibility of a member of the House of Representatives (Dewan Perwakilan Rakyat/DPR) should be determined not only by chronological age and formal educational attainment but also by intellectual maturity (rusyd), knowledge (‘ilm), wisdom (hikmah), competence (kafa’ah), and integrity and accountability (amanah). The findings further reveal that the age and educational requirements stipulated in Law Number 7 of 2017 constitute administrative qualifications that possess constitutional legitimacy as part of the open legal policy. However, the analysis demonstrates that these two requirements cannot yet serve as comprehensive indicators for assessing the quality of leadership. This study also finds that Erik H. Erikson’s theory of psychosocial development, reinforced by the developmental theories of Robert J. Havighurst and Elizabeth B. Hurlock, explains that individual maturity is determined not merely by chronological age but also by psychological development, life experience, and the ability to perform social responsibilities. Moreover, this study identifies a point of convergence between positive law and the values of the Qur’an. Positive law establishes administrative qualifications as the minimum standards for candidacy to the House of Representatives, whereas the Qur’an provides substantive criteria through the principles of rusyd, ‘ilm, hikmah, kafa’ah, and amanah as the basis for determining a leader’s eligibility. Therefore, these two perspectives complement one another in developing a political recruitment system that is more qualified, more ethical, and more strongly oriented toward the public interest. This study employs library research using a qualitative approach. It applies the tafsir maudhu‘i method integrated with a normative-juridical approach. The analysis is conducted by employing Erik H. Erikson’s theory of psychosocial development as the primary theoretical framework, supported by the developmental theories of Robert J. Havighurst and Elizabeth B. Hurlock, to examine the relationship between age, individual maturity, and education. The findings are subsequently compared with the principles of leadership in the Qur’an in order to formulate a synthesis between the perspective of positive law and Qur’anic values.

این مطالعه نتیجه می‌گیرد که شرط حداقل سن بیست‌ویک (۲۱) سال و حداقل مدرک تحصیلی دیپلم متوسطه یا معادل آن، همان‌گونه که در قانون شماره ۷ سال ۲۰۱۷ درباره انتخابات عمومی مقرر شده است، با اصول قرآن کریم مغایرت ندارد. با این حال، این شرایط ماهیتی اداری دارند و بنابراین به طور کامل منعکس‌کننده صلاحیت‌های ماهوی رهبری از منظر قرآنی نیستند. بر اساس قرآن، صلاحیت عضویت در مجلس نمایندگان (Dewan Perwakilan Rakyat/DPR) نباید صرفاً بر اساس سن تقویمی و مدرک تحصیلی رسمی تعیین شود، بلکه باید بر بلوغ فکری (رشد)، دانش (‘ilm)، حکمت (حکمه)، شایستگی (کفائه) و امانت و پاسخگویی (امانه) نیز مبتنی باشد. یافته‌ها همچنین نشان می‌دهد که شرایط سنی و تحصیلی مقرر در قانون شماره ۷ سال ۲۰۱۷، صلاحیت‌های اداری هستند که مشروعیت قانون اساسی دارند و بخشی از سیاست حقوقی باز محسوب می‌شوند. با این حال، تحلیل نشان می‌دهد که این دو شرط هنوز نمی‌توانند به عنوان شاخص‌های جامع برای ارزیابی کیفیت رهبری مورد استفاده قرار گیرند. این پژوهش همچنین نشان می‌دهد که نظریه رشد روانی‌اجتماعی Erik H. Erikson، که توسط نظریه‌های رشد Robert J. Havighurst و Elizabeth B. Hurlock تقویت شده است، بیان می‌کند که بلوغ فردی صرفاً با سن تقویمی تعیین نمی‌شود، بلکه رشد روانی، تجربه زندگی و توانایی انجام مسئولیت‌های اجتماعی نیز نقش دارند. افزون بر این، این مطالعه نقطه تلاقی میان حقوق مثبت و ارزش‌های قرآنی را شناسایی می‌کند. حقوق مثبت، صلاحیت‌های اداری را به عنوان حداقل استانداردهای نامزدی مجلس نمایندگان تعیین می‌کند، در حالی که قرآن، معیارهای ماهوی را از طریق اصول رشد، ‘ilm، حکمه، کفائه و امانه به عنوان مبنای تعیین صلاحیت رهبری ارائه می‌دهد. بنابراین، این دو دیدگاه یکدیگر را در توسعه نظام گزینش سیاسی واجد صلاحیت‌تر، اخلاقی‌تر و با جهت‌گیری قوی‌تر به سوی منافع عمومی تکمیل می‌کنند. این پژوهش با روش کتابخانه‌ای و رویکرد کیفی انجام شده است. روش تفسیر موضوعی (تفسیر موضوعی) با رویکرد هنجاری-حقوقی تلفیق شده است. تحلیل با بهره‌گیری از نظریه رشد روانی‌اجتماعی Erik H. Erikson به عنوان چارچوب نظری اصلی و با حمایت نظریه‌های رشد Robert J. Havighurst و Elizabeth B. Hurlock برای بررسی رابطه سن، بلوغ فردی و تحصیلات انجام می‌شود. یافته‌ها سپس با اصول رهبری در قرآن مقایسه می‌شوند تا سنتزی میان دیدگاه حقوق مثبت و ارزش‌های قرآنی ارائه شود.

Islamic Religious Education (PAI) plays a vital role in shaping students’ religious understanding, character, and social attitudes. However, in practice, PAI instruction—particularly in the subjects of Fiqh and Islamic Cultural History (SKI)—is still often presented in a fragmented, text-based manner and lacks relevance to the ever-evolving realities of society. This paper aims to analyze the development of Fiqh and SKI materials based on an integrative-inclusive approach through contextual, historical-critical, and socio-religious relevance perspectives. The method used in this study is a qualitative approach involving a literature review through the analysis of various concepts and research findings related to the development of Islamic Education (PAI) instruction. The study’s findings indicate that the development of integrative and inclusive Fiqh and SKI curriculum materials is a key strategy for creating a more comprehensive, adaptive, and meaningful religious education. Fiqh curriculum materials need to be developed not only to provide a normative understanding of Islamic law but also to address social issues and keep pace with the times. Meanwhile, Islamic Studies instruction should be guided by a historical-critical approach so that students do not merely memorize historical events but are able to understand the values, context, and lessons contained within the development of Islamic civilization. A contextual approach to learning allows students to connect Islamic teachings with real-life experiences, while an inclusive approach instills the values of religious moderation, tolerance, and respect for diversity. Thus, the development of Fiqh and SKI materials based on an integrative-inclusive approach can make Islamic Education (PAI) more humanistic, relevant, and responsive to today’s socio-religious challenges. This learning model is not only oriented toward enhancing cognitive aspects but also contributes to shaping students who possess a broad understanding of religion, a critical mindset, a moderate character, and the ability to apply Islamic values in social life. Abstrak Pendidikan Agama Islam (PAI) memiliki peran penting dalam membentuk pemahaman keagamaan, karakter, dan sikap sosial peserta didik. Namun, dalam praktiknya pembelajaran PAI, khususnya materi Fikih dan Sejarah Kebudayaan Islam (SKI), masih sering disajikan secara parsial, tekstual, dan kurang memiliki keterkaitan dengan realitas kehidupan masyarakat yang terus berkembang. Makalah ini bertujuan untuk menganalisis pengembangan materi Fikih dan SKI berbasis integratif-inklusif melalui pendekatan kontekstual, historis-kritis, dan relevansi sosial keagamaan. Metode yang digunakan dalam kajian ini adalah pendekatan kualitatif dengan metode studi literatur melalui analisis berbagai konsep dan hasil penelitian yang berkaitan dengan pengembangan pembelajaran PAI. Hasil kajian menunjukkan bahwa pengembangan materi Fikih dan SKI integratif-inklusif menjadi strategi penting dalam menciptakan pembelajaran agama yang lebih komprehensif, adaptif, dan bermakna. Materi Fikih perlu dikembangkan tidak hanya sebagai pemahaman hukum Islam secara normatif, tetapi juga dikaitkan dengan persoalan kehidupan sosial dan perkembangan zaman. Sementara itu, pembelajaran SKI perlu diarahkan melalui pendekatan historis-kritis agar peserta didik tidak hanya menghafal peristiwa sejarah, tetapi mampu memahami nilai, konteks, serta hikmah yang terkandung dalam perkembangan peradaban Islam. Pendekatan kontekstual dalam pembelajaran memungkinkan peserta didik menghubungkan ajaran Islam dengan pengalaman nyata, sedangkan pendekatan inklusif menanamkan nilai moderasi beragama, toleransi, dan penghargaan terhadap keberagaman. Dengan demikian, pengembangan materi Fikih dan SKI berbasis integratif-inklusif mampu menjadikan pembelajaran PAI lebih humanis, relevan, dan responsif terhadap tantangan sosial keagamaan masa kini. Model pembelajaran ini tidak hanya berorientasi pada peningkatan aspek kognitif, tetapi juga berkontribusi dalam membentuk peserta didik yang memiliki pemahaman agama yang luas, sikap kritis, karakter moderat, serta kemampuan menerapkan nilai-nilai Islam dalam kehidupan bermasyarakat.

آموزش دینی اسلامی (PAI) نقش حیاتی در شکل‌دهی به فهم دینی، شخصیت و نگرش‌های اجتماعی دانش‌آموزان ایفا می‌کند. با این حال، در عمل، آموزش PAI به‌ویژه در دروس فقه و تاریخ فرهنگ اسلامی (SKI) اغلب به‌صورت جزئی، متنی و بدون ارتباط کافی با واقعیت‌های متغیر جامعه ارائه می‌شود. هدف این مقاله تحلیل توسعه محتوای فقه و SKI مبتنی بر رویکرد تلفیقی-شمول‌گرا از منظرهای زمینه‌ای، انتقادی تاریخی و ارتباط اجتماعی-دینی است. روش مورد استفاده در این پژوهش، رویکرد کیفی با مرور ادبیات و تحلیل مفاهیم و یافته‌های پژوهشی مرتبط با توسعه آموزش دینی اسلامی (PAI) است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که توسعه محتوای تلفیقی و شمول‌گرای فقه و SKI راهبردی کلیدی برای ایجاد آموزش دینی جامع‌تر، سازگارتر و معنادارتر است. محتوای درسی فقه باید نه تنها در جهت ارائه فهم هنجاری از حقوق اسلامی، بلکه در پاسخ به مسائل اجتماعی و همگام با تحولات زمان توسعه یابد. در عین حال، آموزش مطالعات اسلامی باید با رویکرد انتقادی تاریخی هدایت شود تا دانش‌آموزان صرفاً به حفظ رویدادهای تاریخی اکتفا نکنند، بلکه بتوانند ارزش‌ها، زمینه و درس‌های نهفته در توسعه تمدن اسلامی را درک نمایند. رویکرد زمینه‌ای در آموزش این امکان را فراهم می‌کند تا دانش‌آموزان آموزه‌های اسلامی را با تجربیات واقعی زندگی پیوند دهند و رویکرد شمول‌گرا ارزش‌های تعدیل‌گری دینی، تساهل و احترام به تنوع را در آنان نهادینه می‌سازد. بنابراین، توسعه محتوای فقه و SKI مبتنی بر رویکرد تلفیقی-شمول‌گرا می‌تواند آموزش دینی اسلامی (PAI) را انسانی‌تر، مرتبط‌تر و پاسخگوتر نسبت به چالش‌های اجتماعی-دینی معاصر سازد. این مدل آموزشی نه تنها بر ارتقای جنبه‌های شناختی متمرکز است، بلکه در شکل‌دهی دانش‌آموزانی با فهم وسیع دینی، نگرش انتقادی، شخصیت معتدل و توانایی به‌کارگیری ارزش‌های اسلامی در زندگی اجتماعی نیز نقش‌آفرین است.

This qualitative, descriptive phenomenological study examines how Muhammad Iqdam Kholid communicates religious and social values at Majelis Taklim Sabilu Taubah in Blitar. Drawing on the underlying research report, it considers sermon recordings and transcripts, observations, interviews, field notes, and visual documentation. Informant accounts are grouped by organizers or representatives, in-person congregants, local micro-traders, and digital followers. Thematic coding identifies recurring rhetorical practices and values, which are interpreted through ethos, pathos, and logos alongside the Islamic principles of hikmah, mau'izhah hasanah, and mujadalah. The findings describe accessible Indonesian and Javanese language, humor, dialogue, scriptural explanation, and digital circulation as ways of making religious advice approachable. Sermons link repentance, worship, and moral character with solidarity, tolerance, social care, and responsible livelihoods. The article shows how rhetorical choices connect persuasion, community belonging, and the local economy within one setting. Practitioners can pair inclusive speech with religious grounding, audience participation, and fair management of gathering spaces. Because the report lacks longitudinal evidence, these findings concern documented practices and participant interpretations rather than proven behavioral change.

این پژوهش کیفی با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی به بررسی نحوه انتقال ارزش‌های دینی و اجتماعی توسط محمد اقدم خولید در مجلس تعلیم سبیل التوبه در بلیتر می‌پردازد. با استناد به گزارش پژوهشی مبنا، داده‌ها شامل ضبط و رونویسی خطبه‌ها، مشاهدات، مصاحبه‌ها، یادداشت‌های میدانی و مستندسازی تصویری است. روایت‌های مطلعان در گروه‌های برگزارکنندگان یا نمایندگان، حضار حضوری، خرده‌فروشان محلی و دنبال‌کنندگان دیجیتال دسته‌بندی شده‌اند. کدگذاری تماتیک به شناسایی شیوه‌ها و ارزش‌های بلاغی تکرارشونده منجر شده که از منظر اتوس، پاتوس و لوگوس و همچنین اصول اسلامی حکمت، موعظه حسنه و مجادله تفسیر می‌شوند. یافته‌ها نشان می‌دهد استفاده از زبان اندونزیایی و جاوه‌ای قابل فهم، طنز، گفت‌وگو، تبیین متنی و انتشار دیجیتال، توصیه‌های دینی را دسترس‌پذیر می‌سازد. خطبه‌ها توبه، عبادت و اخلاق را با همبستگی، مدارا، مراقبت اجتماعی و معیشت مسئولانه پیوند می‌دهند. این مقاله نشان می‌دهد چگونه انتخاب‌های بلاغی، اقناع، تعلق اجتماعی و اقتصاد محلی را در یک بستر به هم متصل می‌کند. کنشگران می‌توانند سخن فراگیر را با بنیان دینی، مشارکت مخاطب و مدیریت عادلانه فضای تجمع همراه سازند. با توجه به فقدان شواهد طولی در این گزارش، یافته‌ها صرفاً به شیوه‌های مستند و تفسیر مشارکت‌کنندگان مربوط است و نه تغییر رفتاری اثبات‌شده.