Digital transformation

Digital transformation in madrasahs is commonly understood as administrative efficiency, although any device that regulates students' daily routines can serve as a medium of value education. Disciplinary problems, such as lateness, neglecting attendance, and weak responsibility for presence, persist at MTs Syafiiyah Darussalam even after the madrasah adopted barcode-based attendance. This study analyses the implementation of barcode attendance, the internalisation of disciplinary values it generates, and its supporting factors, obstacles, and implications for Islamic character education. A descriptive qualitative case study design was employed. Data were collected through in-depth interviews with the head of the madrasah, the vice heads for student affairs and curriculum, and teachers, supported by participant observation and attendance documentation. Data were analysed using the interactive model of Miles, Huberman, and Saldaña and validated through source and technique triangulation. Thomas Lickona's character education theory served as the analytical lens. The findings show that barcode attendance accelerates recording and provides transparent time traces, fosters habits of punctuality and orderly attendance, and nurtures an emerging sense of responsibility. Barcode attendance is therefore effective as an instrument for habituating discipline when it is integrated with teacher modelling, supervision, and the articulation of Islamic values

تحول دیجیتال در مدارس دینی (مدrasah) معمولاً به‌عنوان کارآمدی اداری درک می‌شود، اگرچه هر دستگاهی که روال‌های روزانه دانش‌آموزان را تنظیم کند می‌تواند به‌عنوان رسانه‌ای برای آموزش ارزش‌ها عمل کند. مشکلات انضباطی، مانند تأخیر، غفلت از حضور و مسئولیت‌پذیری ضعیف نسبت به حضور، در مدرسه دینی MTs Syafiiyah Darussalam حتی پس از اتخاذ سیستم حضور و غیاب مبتنی بر بارکد همچنان پابرجاست. این پژوهش به تحلیل اجرای حضور و غیاب مبتنی بر بارکد، درونی‌سازی ارزش‌های انضباطی ناشی از آن، و عوامل حمایت‌کننده، موانع و پیامدهای آن برای آموزش شخصیت اسلامی می‌پردازد. از طرح مطالعه موردی توصیفی-کیفی استفاده شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق با مدیر مدرسه، معاونین امور دانش‌آموزان و برنامه درسی، و معلمان، همراه با مشاهده مشارکتی و مستندات حضور و غیاب جمع‌آوری شدند. داده‌ها با استفاده از مدل تعاملی Miles، Huberman و Saldaña تحلیل و از طریق مثلث‌سازی منبع و تکنیک اعتبارسنجی شدند. نظریه آموزش شخصیت Thomas Lickona به‌عنوان لنز تحلیلی مورد استفاده قرار گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد که حضور و غیاب مبتنی بر بارکد ثبت را تسریع کرده و ردپای زمانی شفاف ارائه می‌دهد، عادت‌های به‌موقع بودن و حضور منظم را پرورش می‌دهد و حس مسئولیت‌پذیری در حال ظهور را تقویت می‌کند. بنابراین، حضور و غیاب مبتنی بر بارکند زمانی که با الگوسازی معلمان، نظارت و تبیین ارزش‌های اسلامی ادغام شود، به‌عنوان ابزاری برای نهادینه‌سازی انضباط مؤثر است.

The article presents a comprehensive analysis of the methodological toolkit for research on language education in the Baltic States under conditions of digitalization. The expediency of using a multi-level structure of scientific inquiry, which includes theoretical-methodological, system-analytical, and generalizing-prognostic levels, is substantiated. It is proven that such a research logic ensures the integrity of the scientific strategy, consistency in studying the problem, and reliability of the obtained results. The content of the theoretical-methodological level is revealed, which involves understanding the essence of language education digitalization, forming the source base, clarifying the conceptual and terminological framework, and defining the conceptual foundations of the study. The significance of general scientific methods of analysis, synthesis, systematization, generalization, and interpretation, as well as specific scientific methods of theoretical generalization, historical-structural, comparative-historical, and terminological analysis, is determined. The system-analytical level aimed at an in-depth study of the source base, systematization of factual material, development of the periodization of language education digitalization, and comparative analysis of educational practices in Lithuania, Latvia, and Estonia is characterized. The role of the problem-search method, theoretical modeling, retrospective analysis, comparative approach, and periodization method is identified. It has been found that the generalizing-prognostic level ensures the integration of research results, the identification of leading trends in the digital transformation of language education, the formulation of practical recommendations for higher education institutions in Ukraine, and the forecasting of prospects for the field's further development. Particular attention is paid to the possibilities for adapting the Baltic States' construction experience to the Ukrainian educational space. It is concluded that the application of an integrated system of methods and scientific approaches creates a proper basis for studying digitalization of language education, makes it possible to identify patterns of its development, and determine effective directions for modernizing language training in higher education.

Against the backdrop of deepening industry-education integration in vocational education and AI-driven digital transformation, productive teaching projects face not only the perennial challenge of transforming authentic production tasks into teachable activities, but also new challenges such as rapid resource obsolescence, heterogeneous learner foundations, and insufficient evidence for process-based assessment. Taking the “Deployment and Maintenance of a Navigation Data Storage Platform” task from the Yangtze River Trunk-Line Ship Water Pollutant Joint Supervision and Service Information System as a case, this study builds on the six-stage process of Select→Deconstruct→Define→Transform→Integrate→Extend and develops a human–AI collaborative mechanism characterized by real projects as the carrier, job competencies as the main line, and AI-supported cognition as the support. To strengthen AI empowerment across project development and implementation, AI is embedded in project selection, work-process deconstruction, competency definition, teaching-task transformation, curriculum integration, and resource expansion, and is integrated with IDEAL project-based learning, multi-stakeholder whole-process assessment, “dual-teacher + AI assistant” collaboration, and a blended virtual–real training environment. This study provides a reference for IT-related programs seeking to build replicable and iteratively improvable AI-empowered productive teaching projects.

Digital transformation is reshaping school management and creating new demands for leadership competencies, decision-making, and resource allocation. This study examines the development of management competencies among general secondary school principals in Uzbekistan and proposes an organizational and economic mechanism to support their professional growth. Drawing on scientific literature, functional analysis, and process modelling, the research identifies key factors influencing effective school leadership in a digital environment. The proposed mechanism integrates competency assessment, targeted professional development, collaborative implementation, and systematic evaluation of managerial performance. Particular attention is given to evidence-based decision-making, efficient resource management, and staff coordination. The findings provide a conceptual foundation for strengthening school governance and improving organizational practices while highlighting the need for further empirical validation.

ABSTRACT Digital transformation in education has encouraged changes in school management, requiring school principals to demonstrate adaptive and visionary leadership and to facilitate organizational change. Transformational leadership is a relevant approach because it emphasizes the ability of leaders to build a vision, provide motivation, encourage innovation, and empower teachers in responding to change. This study aimed to analyze teachers’ perceptions of the principal’s transformational leadership in the digital era at SMAN 9 Mataram based on the dimensions of idealized influence, inspirational motivation, intellectual stimulation, and individualized consideration. The study employed a quantitative approach with a descriptive survey design. The study population and sample consisted of 57 teachers selected using total sampling (census sampling), in which all active teachers were included as respondents. Data were collected through questionnaires and analyzed using descriptive statistics. The results showed that teachers’ perceptions of the principal’s transformational leadership were in the positive category. The principal was perceived as demonstrating exemplary leadership, fostering motivation, supporting innovation, and paying attention to teachers’ professional development. These findings indicate that transformational leadership is reflected in various leadership practices that support an adaptive school environment in response to educational change and digital transformation. ABSTRAK Transformasi digital dalam pendidikan telah mendorong perubahan dalam pola pengelolaan sekolah sehingga kepala sekolah dituntut memiliki kepemimpinan yang adaptif, visioner, dan mampu menggerakkan perubahan organisasi. Kepemimpinan transformasional menjadi pendekatan yang relevan karena menekankan kemampuan pemimpin dalam membangun visi, memberikan motivasi, mendorong inovasi, serta memberdayakan guru dalam menghadapi perubahan. Penelitian ini bertujuan untuk menganalisis persepsi guru terhadap kepemimpinan transformasional kepala sekolah pada era digital di SMAN 9 Mataram berdasarkan dimensi idealized influence, inspirational motivation, intellectual stimulation, dan individualized consideration. Penelitian ini menggunakan pendekatan kuantitatif dengan desain survei deskriptif. Populasi sekaligus sampel penelitian berjumlah 57 guru yang dipilih menggunakan teknik sampling jenuh (sensus), sehingga seluruh guru aktif dijadikan responden. Data diperoleh melalui kuesioner dan dianalisis menggunakan statistik deskriptif. Hasil penelitian menunjukkan bahwa persepsi guru terhadap kepemimpinan transformasional kepala sekolah berada pada kategori positif. Kepala sekolah dinilai mampu memberikan keteladanan, membangun motivasi, mendukung inovasi, serta memperhatikan pengembangan kompetensi guru. Temuan ini menunjukkan bahwa kepemimpinan transformasional tercermin dalam berbagai praktik kepemimpinan yang mendukung terciptanya lingkungan sekolah yang adaptif terhadap perubahan dan transformasi digital pendidikan.

Introduction Computer teachers are widely recognized as key drivers of digital transformation in education, given their central role in integrating technology into teaching and learning processes. Their position places them at the forefront of adopting and modeling innovative pedagogical approaches and associated technologies—such as gamification—to support sustainable integration within schools. Methods The study aimed to identify the extent of gamification adoption among computer teachers in Jordan; to do so, a descriptive approach was used. The study instrument was a questionnaire that had items measuring computer teachers' familiarity with gamification, attitudes toward gamification, employment of gamification, and the obstacles to employing gamification. The participants were 104 computer teachers from one governorate in Jordan. Results Results indicated that computer teachers had high familiarity with gamification and positive attitudes toward gamification, reflecting strong conceptual acceptance, whereas their reported classroom use was moderate. Teachers tended to rely on basic elements such as points and rewards rather than advanced strategies, indicating surface-level application. Additionally, familiarity with gamification was not comprehensive, with a stronger understanding of general concepts than specific tools. Perceived obstacles were moderate, with administrative and institutional factors identified as the most influential barriers. Discussion The study recommends strengthening institutional support and providing targeted training to enable effective and sustained implementation of gamification in practice.

Transformations in contemporary higher education require a reconsideration of the theoretical and practical foundations of student socialization management. Digital transformation, hybrid learning environments, growing student diversity, changing labour-market expectations, and participatory governance have made socialization a strategic issue in university management. The article aims to systematize contemporary models of student socialization management, identify their managerial potential and limitations, and propose an integrated structural–functional model based on theoretical synthesis. The study employs theoretical and comparative analysis, systematization, generalization, and pedagogical modelling. It argues that effective socialization management cannot be reduced to students’ adaptation to the university environment; rather, it should encompass academic and social integration, a sense of belonging, social and professional competences, professional identity, digital citizenship, self-regulation, and social agency. The proposed model integrates systemic, ecological, student-centred, competence-based, participatory, and digital-ecosystem approaches, thereby providing a more holistic, measurable, and manageable framework for student socialization.

Objective: to report the experience of remote teaching in an academic master’s degree course during the covid-19 pandemic. Methods: this is a descriptive study, experience report type, experienced from October to December 2020 in a mandatory subject of the Postgraduate Program in Nursing of a Public University in the state of Pará. Results: The educational activities took place synchronously and asynchronous, from virtual classes and texts for reading, all of that was possible by the use of educational technological strategies in the experienced pandemic scenario. Remote teaching required students and teachers to adapt to the new classroom routine in their homes, adapting the study environment and appropriate equipment for this context. Even with the challenges faced, the establishment of the remote learning process added skills among those involved, improvement of tools and digital transformation of the conventional classroom. Conclusion: remote teaching was efficient and provided opportunities for pedagogical mediations, promoting collaborative learning among students. It also revealed the need for training for those involved in the process.

Digital transformation has reshaped how aviation technicians acquire knowledge, with YouTube and online professional communities becoming important sources for developing digital technical competencies. However, their effectiveness in enhancing digital skill mastery remains insufficiently understood. This study examines the effects of YouTube-Based Learning, Online Community Engagement, Learning from Failure, and Self-Regulated Learning on Digital Skill Mastery among aviation data communication system technicians. A quantitative cross-sectional survey was conducted involving 100 technicians in Indonesia, and the data were analyzed using Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM). The results show that Online Community Engagement significantly enhances Learning from Failure and Self-Regulated Learning, while Learning from Failure also positively influences Self-Regulated Learning. Furthermore, Self-Regulated Learning is the only significant direct predictor of Digital Skill Mastery and mediates the relationship between Learning from Failure and Digital Skill Mastery. These findings suggest that digital technical competence is developed primarily through reflective and self-regulated learning rather than through passive consumption of online tutorials. The study highlights the importance of integrating community-based learning, reflective practice, and self-regulated learning into aviation technician training programs.

تحول دیجیتال نحوه کسب دانش توسط تکنسین‌های هوانوردی را دگرگون کرده است، به‌طوری‌که YouTube و جوامع حرفه‌ای آنلاین به منابع مهمی برای توسعه شایستگی‌های فنی دیجیتال تبدیل شده‌اند. با این حال، اثربخشی این منابع در ارتقای تسلط بر مهارت‌های دیجیتال همچنان به‌طور کافی شناخته نشده است. این پژوهش به بررسی اثرات یادگیری مبتنی بر YouTube، مشارکت در جوامع آنلاین، یادگیری از شکست و یادگیری خودتنظیمی بر تسلط بر مهارت‌های دیجیتال در میان تکنسین‌های سیستم‌های ارتباط داده هوانوردی می‌پردازد. یک پیمایش کمی مقطعی با مشارکت ۱۰۰ تکنسین در اندونزی انجام شد و داده‌ها با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) تحلیل گردید. نتایج نشان می‌دهد که مشارکت در جوامع آنلاین به طور معناداری یادگیری از شکست و یادگیری خودتنظیمی را ارتقا می‌دهد و همچنین یادگیری از شکست نیز تأثیر مثبتی بر یادگیری خودتنظیمی دارد. افزون بر این، یادگیری خودتنظیمی تنها پیش‌بینی‌کننده مستقیم معنادار تسلط بر مهارت‌های دیجیتال است و نقش میانجی در رابطه بین یادگیری از شکست و تسلط بر مهارت‌های دیجیتال ایفا می‌کند. این یافته‌ها حاکی از آن است که شایستگی فنی دیجیتال عمدتاً از طریق یادگیری تأملی و خودتنظیمی توسعه می‌یابد و نه صرفاً از طریق مصرف منفعل آموزش‌های آنلاین. این مطالعه بر اهمیت ادغام یادگیری مبتنی بر جامعه، تمرین تأملی و یادگیری خودتنظیمی در برنامه‌های آموزشی تکنسین‌های هوانوردی تأکید می‌کند.

Nigeria’s ambition to build a one-trillion-dollar economy by 2030 requires more than macroeconomic reforms, infrastructure development and increased investment. It requires a well-educated, highly skilled and productive population capable of generating knowledge, developing technologies, creating businesses and solving national problems. Quality education is therefore one of the most important foundations for achieving this economic ambition. This paper examines the critical role of quality education in supporting Nigeria’s aspiration for a one-trillion-dollar economy by 2030. Methodologically, the study adopts a qualitative documentary research design, applying thematic content analysis to eighteen secondary sources drawn from national policy documents, reports of international organisations and peer-reviewed literature. It argues that quality education contributes to economic transformation through the development of a skilled workforce, promotion of science, technology and innovation, expansion of entrepreneurship and employment, strengthening of research and industrial productivity, promotion of inclusive economic growth, and development of effective leadership and institutional capacity. The paper observes that Nigeria’s challenge is no longer simply increasing access to education but ensuring that what learners acquire is relevant to the changing requirements of the Nigerian and global economy. The paper suggests increased and sustainable investment in education, curriculum reform, stronger university-industry partnerships, expansion of technical and vocational education, improved funding for research and innovation, digital transformation of education, and stronger accountability in educational institutions. It concludes that the one-trillion-dollar economic ambition cannot be sustainably achieved without corresponding investment in the quality of Nigeria’s human capital. Quality education should therefore be treated as productive economic infrastructure and a central pillar of Nigeria’s long-term economic transformation.

تلاش نیجریه برای ساختن اقتصادی با ارزش یک تریلیون دلار تا سال ۲۰۳۰، نیازمند چیزی فراتر از اصلاحات کلان اقتصادی، توسعه زیرساخت‌ها و افزایش سرمایه‌گذاری است. این هدف مستلزم جمعیتی تحصیل‌کرده، دارای مهارت بالا و بهره‌ور است که قادر به تولید دانش، توسعه فناوری‌ها، ایجاد کسب‌وکار و حل مسائل ملی باشند. بنابراین، آموزش با کیفیت یکی از مهم‌ترین پایه‌های دستیابی به این هدف اقتصادی به‌شمار می‌رود. این مقاله نقش حیاتی آموزش با کیفیت را در حمایت از آرمان نیجریه برای دستیابی به اقتصاد یک تریلیون دلاری تا سال ۲۰۳۰ بررسی می‌کند. از نظر روش‌شناسی، این پژوهش از طرح پژوهش کیفی اسنادی بهره می‌گیرد و با استفاده از تحلیل محتوای تماتیک، هجده منبع ثانویه برگرفته از اسناد سیاستی ملی، گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی و متون داوری‌شده را مورد بررسی قرار می‌دهد. مقاله استدلال می‌کند که آموزش با کیفیت از طریق توسعه نیروی کار ماهر، ترویج علم، فناوری و نوآوری، گسترش کارآفرینی و اشتغال، تقویت پژوهش و بهره‌وری صنعتی، ارتقای رشد اقتصادی فراگیر و توسعه رهبری مؤثر و ظرفیت نهادی، به تحول اقتصادی کمک می‌کند. مقاله خاطرنشان می‌سازد که چالش نیجریه دیگر صرفاً افزایش دسترسی به آموزش نیست، بلکه اطمینان از مرتبط بودن آنچه فراگیران کسب می‌کنند با نیازهای متغیر اقتصاد نیجریه و جهان است. مقاله پیشنهاد می‌کند که سرمایه‌گذاری پایدار و افزایشی در آموزش، اصلاح برنامه درسی، تقویت همکاری دانشگاه و صنعت، گسترش آموزش فنی و حرفه‌ای، بهبود تأمین مالی پژوهش و نوآوری، تحول دیجیتال آموزش و افزایش پاسخگویی در نهادهای آموزشی باید مورد توجه قرار گیرد. در پایان نتیجه‌گیری می‌شود که هدف اقتصادی یک تریلیون دلاری بدون سرمایه‌گذاری متناسب در کیفیت سرمایه انسانی نیجریه به‌طور پایدار قابل تحقق نیست. بنابراین، آموزش با کیفیت باید به‌عنوان زیرساخت اقتصادی مولد و ستون مرکزی تحول اقتصادی بلندمدت نیجریه تلقی شود.

Educational leadership is increasingly recognised as a critical determinant of the quality, relevance and sustainability of education systems. The rapid development of digital technologies, changing learner expectations, increasing demands for accountability, teacher shortages, resource constraints and the emergence of artificial intelligence have expanded the responsibilities of educational leaders beyond traditional administration. This paper discusses the changing educational leadership in the digital age. The paper posits that educational leaders should not merely introduce technology into schools but should create an institutional culture where technology supports teaching, learning, and professional development. The paper notes that digital transformation cannot succeed through technology acquisition alone. Inadequate infrastructure, electricity challenges, digital inequality, limited professional development, resistance to change, weak institutional support, and insufficient leadership preparation may constrain implementation. The paper therefore advocates a context-sensitive model of educational leadership that integrates vision, instructional leadership, digital competence, distributed leadership, ethical practice, teacher development and community engagement. It was suggested that systematic preparation and continuous professional development of educational leaders, investment in digital infrastructure, stronger leadership standards, participatory governance, digital citizenship education, and context-sensitive monitoring of school leadership is important in Nigerian schools. The paper concludes that Nigeria's educational transformation requires leaders who can combine human-centred leadership with technological competence to create schools that are innovative, inclusive, collaborative and focused on meaningful learning

رهبری آموزشی به طور فزاینده‌ای به عنوان یکی از عوامل تعیین‌کننده کیفیت، ارتباط و پایداری نظام‌های آموزشی شناخته می‌شود. توسعه سریع فناوری‌های دیجیتال، تغییر انتظارات یادگیرندگان، افزایش تقاضا برای پاسخگویی، کمبود معلم، محدودیت منابع و ظهور هوش مصنوعی، مسئولیت‌های رهبران آموزشی را فراتر از مدیریت سنتی گسترش داده است. این مقاله به بررسی تحول رهبری آموزشی در عصر دیجیتال می‌پردازد. مقاله مطرح می‌کند که رهبران آموزشی نباید صرفاً فناوری را وارد مدارس کنند، بلکه باید فرهنگی نهادی ایجاد نمایند که در آن فناوری از آموزش، یادگیری و توسعه حرفه‌ای حمایت کند. مقاله تأکید می‌کند که تحول دیجیتال تنها از طریق تهیه فناوری محقق نمی‌شود. زیرساخت ناکافی، مشکلات برق، نابرابری دیجیتال، محدودیت در توسعه حرفه‌ای، مقاومت در برابر تغییر، حمایت نهادی ضعیف و آمادگی ناکافی رهبران می‌تواند اجرای این تحول را محدود کند. بنابراین، مقاله مدل حساس به زمینه‌ای از رهبری آموزشی را پیشنهاد می‌کند که چشم‌انداز، رهبری آموزشی، شایستگی دیجیتال، رهبری توزیعی، رفتار اخلاقی، توسعه معلمان و مشارکت جامعه را ادغام می‌کند. همچنین پیشنهاد شده است که آمادگی نظام‌مند و توسعه حرفه‌ای مستمر رهبران آموزشی، سرمایه‌گذاری در زیرساخت دیجیتال، استانداردهای قوی‌تر رهبری، حکمرانی مشارکتی، آموزش شهروندی دیجیتال و پایش حساس به زمینه رهبری مدارس در مدارس نیجریه اهمیت دارد. مقاله نتیجه می‌گیرد که تحول آموزشی نیجریه نیازمند رهبرانی است که بتوانند رهبری انسان‌محور را با شایستگی فناورانه ترکیب کنند تا مدارسی نوآور، فراگیر، مشارکتی و متمرکز بر یادگیری معنادار ایجاد نمایند.

Digital transformation has increased children's access to information and learning while exposing them to misinformation, privacy violations, inappropriate content, and cyberbullying. These challenges underscore the need for digital literacy education integrating technological competencies with Islamic ethical values. This community engagement program aims to strengthen students' digital literacy and online safety awareness through the Gerakan Anak Cerdas Digital (Smart Digital Children Movement) at SDN 02 Padangjaya. Employing a participatory educational approach, the program delivers a 60-minute training session integrating digital safety principles with Islamic values, including tabayyun (information verification), amanah (trustworthiness), adab (ethical communication), and ukhuwah (solidarity). Learning activities comprise interactive instruction, contextual discussions, question-and-answer sessions, and educational quizzes. Evaluation involves comprehension assessments and observations of student participation. The program is expected to enhance students' understanding of digital risks, responsible internet use, personal data protection, and ethical online interactions. Conceptually, this initiative introduces an integrative framework connecting digital literacy with Islamic character education in primary schools. Practically, it offers a contextual model for promoting safe and responsible digital behavior through collaborative engagement among schools, families, and communities, contributing to the development of ethically grounded digital citizenship among young learners.

تحول دیجیتال، دسترسی کودکان به اطلاعات و یادگیری را افزایش داده است، در حالی که آن‌ها را در معرض اطلاعات نادرست، نقض حریم خصوصی، محتوای نامناسب و زورگویی سایبری قرار می‌دهد. این چالش‌ها، ضرورت آموزش سواد دیجیتال را که شایستگی‌های فناورانه را با ارزش‌های اخلاقی اسلامی تلفیق می‌کند، برجسته می‌سازد. این برنامه مشارکتی با هدف تقویت سواد دیجیتال و آگاهی از ایمنی آنلاین دانش‌آموزان از طریق جنبش «کودکان هوشمند دیجیتال» (Gerakan Anak Cerdas Digital) در دبستان SDN 02 Padangjaya اجرا می‌شود. با بهره‌گیری از رویکرد آموزشی مشارکتی، این برنامه یک جلسه آموزشی ۶۰ دقیقه‌ای را ارائه می‌دهد که اصول ایمنی دیجیتال را با ارزش‌های اسلامی از جمله «تبیین» (راستی‌آزمایی اطلاعات)، «امانت‌داری»، «ادب» (ارتباط اخلاقی) و «اخوت» (همبستگی) ادغام می‌کند. فعالیت‌های یادگیری شامل آموزش تعاملی، بحث‌های زمینه‌ای، جلسات پرسش و پاسخ و آزمون‌های آموزشی است. ارزیابی از طریق سنجش میزان درک و مشاهده مشارکت دانش‌آموزان انجام می‌شود. انتظار می‌رود این برنامه موجب ارتقای درک دانش‌آموزان از خطرات دیجیتال، استفاده مسئولانه از اینترنت، حفاظت از داده‌های شخصی و تعاملات اخلاقی آنلاین شود. از منظر مفهومی، این ابتکار یک چارچوب تلفیقی را معرفی می‌کند که سواد دیجیتال را با تربیت شخصیتی اسلامی در مدارس ابتدایی پیوند می‌دهد. از منظر عملی، این برنامه یک الگوی زمینه‌محور برای ترویج رفتار دیجیتال ایمن و مسئولانه از طریق مشارکت مدارس، خانواده‌ها و جوامع ارائه می‌دهد و به توسعه شهروندی دیجیتال مبتنی بر اخلاق در میان یادگیرندگان جوان کمک می‌کند.

Digital transformation in vocational education necessitates practical learning that goes beyond mere skill mastery; it must also foster deep understanding, critical thinking, problem-solving, collaboration, and learner autonomy. This study aims to develop a digital-based vocational practical learning model utilizing a "deep learning" approach to enhance the quality of instruction at SMK Werdhi Sila Kumara. The study employs the Research and Development (R&D) method using the ADDIE model, comprising the stages of Analysis, Design, Development, Implementation, and Evaluation. Participants included teachers, 120 Grade X students, and expert validators. Data were collected through observations, interviews, questionnaires, practical skill assessments, and learning outcome tests, then analyzed using both descriptive and quantitative methods. The results indicate that the model was developed to meet the need for practical learning that is more active, contextual, digital, and reflective. The model integrates mindful, meaningful, and joyful learning through digital exploration, hands-on practice, problem-solving, collaboration, reflection, and evaluation. The model was deemed valid and practical, with average response scores of 4.17 from teachers and 4.04 from students (on a 5-point scale). Its effectiveness was demonstrated by an increase in average learning outcomes from 75 in the pre-test to 80 in the post-test. The final model is considered valid, practical, and effective in supporting the improvement of vocational practical learning quality.

تحول دیجیتال در آموزش‌های فنی و حرفه‌ای مستلزم یادگیری عملی است که فراتر از صرفاً تسلط بر مهارت‌ها باشد؛ بلکه باید درک عمیق، تفکر انتقادی، حل مسئله، همکاری و خودمختاری یادگیرنده را نیز تقویت کند. هدف این پژوهش، توسعه یک مدل آموزش عملی مهارت‌های فنی مبتنی بر دیجیتال با بهره‌گیری از رویکرد «یادگیری عمیق» به منظور ارتقای کیفیت آموزش در دبیرستان فنی حرفه‌ای Werdhi Sila Kumara است. این پژوهش با روش تحقیق و توسعه (R&D) و با استفاده از مدل ADDIE شامل مراحل تحلیل، طراحی، توسعه، اجرا و ارزیابی انجام شده است. شرکت‌کنندگان شامل معلمان، ۱۲۰ دانش‌آموز پایه دهم و ارزیابان خبره بودند. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه، پرسشنامه، ارزیابی مهارت‌های عملی و آزمون‌های نتایج یادگیری گردآوری و با روش‌های توصیفی و کمی تحلیل شدند. نتایج نشان می‌دهد که مدل توسعه‌یافته، نیاز به یادگیری عملی فعال‌تر، زمینه‌مند، دیجیتال و تأملی را برآورده می‌کند. این مدل یادگیری آگاهانه، معنادار و لذت‌بخش را از طریق کاوش دیجیتال، تمرین عملی، حل مسئله، همکاری، تأمل و ارزیابی ادغام می‌کند. مدل مذکور از نظر اعتبار و کاربردپذیری با میانگین امتیاز پاسخ ۴.۱۷ از معلمان و ۴.۰۴ از دانش‌آموزان (در مقیاس ۵ امتیازی) تأیید شد. اثربخشی مدل با افزایش میانگین نتایج یادگیری از ۷۵ در پیش‌آزمون به ۸۰ در پس‌آزمون نشان داده شد. مدل نهایی از نظر اعتبار، کاربردپذیری و اثربخشی در حمایت از ارتقای کیفیت آموزش عملی مهارت‌های فنی تأیید می‌شود.

The digital transformation of pharmaceutical manufacturing has generated an urgent need for graduates who possess competencies in intelligent manufacturing, data-driven process control, digital quality systems, regulatory compliance, and innovation-oriented problem solving. However, conventional pharmaceutical education often remains theory-centered and insufficiently connected with real industrial scenarios. This study developed and evaluated an Intelligent Pharmaceutical Manufacturing curriculum module under the framework of industry–education integration. The module incorporated Quality by Design (QbD), Process Analytical Technology (PAT), Manufacturing Execution Systems (MES), electronic batch records (EBR), digital twins, virtual simulation, AI-assisted process optimization, Good Manufacturing Practice (GMP) compliance, validation, and data integrity. A four-integration teaching model was proposed to connect curriculum content with industrial standards, classroom learning with production scenarios, physical practice with virtual simulation, and knowledge acquisition with innovation projects. A quasi-experimental pretest–posttest control group design was used to evaluate the module. Students in the intervention group received the newly developed curriculum module, whereas students in the control group received conventional instruction. Results showed that the intervention group achieved greater learning gains than the control group in knowledge acquisition, practical competency, digital manufacturing competency, and learning engagement. The largest improvement was observed in digital manufacturing competency, suggesting that the module effectively addressed a key limitation of traditional pharmaceutical manufacturing education. Qualitative feedback further indicated that students perceived the module as authentic, industry-relevant, and beneficial for future professional development. This study provides a transferable curriculum framework—centered on the proposed four-integration teaching model and industry–education co-cultivation mechanism—for cultivating pharmaceutical professionals capable of adapting to intelligent manufacturing, and offers practical implications for industry–education collaboration in higher education.

تحول دیجیتال در تولید دارویی نیاز فوری به فارغ‌التحصیلانی ایجاد کرده است که دارای شایستگی‌هایی در تولید هوشمند، کنترل فرآیند مبتنی بر داده، سیستم‌های کیفیت دیجیتال، رعایت مقررات و حل مسئله مبتنی بر نوآوری باشند. با این حال، آموزش داروسازی سنتی اغلب نظری‌محور باقی می‌ماند و ارتباط کافی با سناریوهای واقعی صنعتی ندارد. این مطالعه یک ماژول درسی تولید دارویی هوشمند را تحت چارچوب ادغام صنعت و آموزش توسعه داده و ارزیابی کرده است. این ماژول شامل Quality by Design (QbD)، فناوری تحلیلی فرآیند (PAT)، سیستم‌های اجرایی تولید (MES)، سوابق الکترونیکی بچ (EBR)، دوقلوهای دیجیتال، شبیه‌سازی مجازی، بهینه‌سازی فرآیند با کمک هوش مصنوعی، رعایت Good Manufacturing Practice (GMP)، اعتبارسنجی و یکپارچگی داده‌ها بود. یک مدل آموزشی چهارادغامی پیشنهاد شد تا محتوای درسی را با استانداردهای صنعتی، یادگیری کلاسی را با سناریوهای تولید، تمرین عملی را با شبیه‌سازی مجازی و کسب دانش را با پروژه‌های نوآورانه پیوند دهد. برای ارزیابی این ماژول، از طرح شبه‌آزمایشی پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل استفاده شد. دانشجویان گروه مداخله ماژول درسی جدید را دریافت کردند، در حالی که دانشجویان گروه کنترل آموزش متعارف را دریافت نمودند. نتایج نشان داد که گروه مداخله در کسب دانش، شایستگی عملی، شایستگی تولید دیجیتال و مشارکت در یادگیری نسبت به گروه کنترل پیشرفت بیشتری داشتند. بیشترین بهبود در شایستگی تولید دیجیتال مشاهده شد که نشان می‌دهد این ماژول به طور مؤثری یکی از محدودیت‌های کلیدی آموزش سنتی تولید دارویی را برطرف کرده است. بازخورد کیفی همچنین نشان داد که دانشجویان این ماژول را اصیل، مرتبط با صنعت و مفید برای توسعه حرفه‌ای آینده خود تلقی کردند. این مطالعه یک چارچوب درسی قابل انتقال—مبتنی بر مدل آموزشی چهارادغامی پیشنهادی و سازوکار هم‌پروری صنعت و آموزش—برای پرورش متخصصان دارویی توانمند در سازگاری با تولید هوشمند ارائه می‌دهد و پیامدهای عملی برای همکاری صنعت و آموزش عالی فراهم می‌کند.

Digital transformation is both a challenge and an opportunity for Islamic educational institutions in facing the dynamics of the Industrial Revolution 4.0 and Society 5.0. This study aims to analyze the digital transformation management strategies implemented by Islamic educational institutions in improving the effectiveness of governance and learning quality. The research method used is a qualitative approach with the library research method, which is by examining various literature and the latest research results that are relevant to the topic of digital transformation and Islamic education management. The results of the study show that the success of digital transformation is determined by three main aspects, namely visionary leadership based on Islamic values, strengthening the digital literacy of educators and education personnel, and integrating information technology systems in the management of educational institutions. In addition, it was found that Islamic educational institutions that are able to adapt strategically to technological changes have higher competitiveness in creating an effective, innovative, and characterful learning ecosystem. The conclusion of this study emphasizes the importance of synergy between spiritual values and technological innovation in realizing globally competitive Islamic education in the digital era.

تحول دیجیتال هم‌زمان یک چالش و فرصتی برای مؤسسات آموزشی اسلامی در مواجهه با پویایی‌های انقلاب صنعتی ۴.۰ و جامعه ۵.۰ به‌شمار می‌رود. هدف این پژوهش، تحلیل راهبردهای مدیریت تحول دیجیتال اجراشده توسط مؤسسات آموزشی اسلامی به‌منظور ارتقای اثربخشی حکمرانی و کیفیت یادگیری است. روش پژوهش به‌کاررفته رویکرد کیفی با روش پژوهش کتابخانه‌ای است که از طریق بررسی منابع مختلف و نتایج پژوهش‌های جدید مرتبط با موضوع تحول دیجیتال و مدیریت آموزش اسلامی انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که موفقیت تحول دیجیتال توسط سه جنبه اصلی تعیین می‌شود: رهبری آینده‌نگر مبتنی بر ارزش‌های اسلامی، تقویت سواد دیجیتال معلمان و کارکنان آموزشی، و یکپارچه‌سازی سامانه‌های فناوری اطلاعات در مدیریت مؤسسات آموزشی. افزون بر این، مشخص شد مؤسسات آموزشی اسلامی که قادر به سازگاری راهبردی با تغییرات فناورانه هستند، رقابت‌پذیری بالاتری در ایجاد اکوسیستم یادگیری اثربخش، نوآورانه و مبتنی بر شخصیت دارند. نتیجه‌گیری این پژوهش بر اهمیت هم‌افزایی میان ارزش‌های معنوی و نوآوری فناورانه در تحقق آموزش اسلامی رقابت‌پذیر در سطح جهانی در عصر دیجیتال تأکید می‌کند.

Digital transformation changes the competencies organizations need, so competency matrices must be rethought as tools linking business needs with human resource (HR) development. This study synthesizes how the competency-strategy matrix is transformed in the digital era. A systematic literature review (SLR) following PRISMA 2020 was applied to journal articles from Google Scholar, Garuda, Neliti, and Scopus. The matrix evolves through administrative, strategy-linked, and digitally adaptive stages. Digital transformation shifts competency demands toward digital, data, and behavioral skills, while technologies such as enterprise systems and artificial intelligence bring efficiency but also the risk of dehumanization. The study proposes an integrative framework and a research agenda.

تحول دیجیتال، شایستگی‌های مورد نیاز سازمان‌ها را دگرگون می‌کند؛ بنابراین، ماتریس‌های شایستگی باید به عنوان ابزارهایی که نیازهای کسب‌وکار را به توسعه منابع انسانی پیوند می‌دهند، بازاندیشی شوند. این پژوهش به تبیین نحوه تحول ماتریس شایستگی-راهبرد در عصر دیجیتال می‌پردازد. مرور نظام‌مند ادبیات (SLR) مطابق با PRISMA 2020 بر روی مقالات علمی استخراج‌شده از Google Scholar، Garuda، Neliti و Scopus انجام شد. ماتریس مذکور از مراحل اداری، پیوند‌یافته با راهبرد و سازگار با دیجیتال عبور می‌کند. تحول دیجیتال، تقاضا برای شایستگی‌ها را به سوی مهارت‌های دیجیتال، داده‌محور و رفتاری سوق می‌دهد، در حالی که فناوری‌هایی مانند سامانه‌های سازمانی و هوش مصنوعی کارایی را افزایش می‌دهند اما خطر غیرانسانی شدن را نیز به همراه دارند. این مطالعه چارچوبی تلفیقی و دستورکار پژوهشی ارائه می‌دهد.

The integration of coding and Artificial Intelligence (AI) into vocational education is essential for equipping students with 21st-century digital competencies, yet implementation in remote and island regions like Bangka Belitung archipelago province remains fragmented and unsustainable. This study employs Developmental Evaluation (DE) a real-time, adaptive, and participatory evaluation approach (Patton, 2011) to analyze policy readiness and strengthen the digital ecosystem for coding and AI instruction across vocational schools in the province. Using qualitative methods, including in- depth interviews (n = 26), focus group discussions, classroom observations, and policy document analysis, the research assesses readiness across five core dimensions: (1) policy & governance, (2) human capacity, (3) digital infrastructure, (4) curriculum relevance, and (5) industry–academia partnerships. Findings reveal a critical policy–practice gap: while national frameworks such as the Grand Design for Vocational School Revitalization and Kurikulum Merdeka promote digital literacy, local implementation lacks binding regional regulations, standardized teacher competency pathways, equitable infrastructure distribution, and context-based curricula. Only 24% of ICT teachers had received AI-related training, and AI concepts were rarely taught in practice. Through DE cycles of exploration, collective sense-making, and prototyping, stakeholders co-designed adaptive solutions including a provincial roadmap for digital vocational education, offline AI learning modules via WhatsApp, and micro-innovation grants for teacher-led experimentation. The study demonstrates DE’s effectiveness in fostering adaptive capacity, surfacing systemic barriers, and enabling locally owned, sustainable digital transformation strategies.

ادغام برنامه‌نویسی و هوش مصنوعی (AI) در آموزش فنی‌وحرفه‌ای برای تجهیز دانش‌آموزان به شایستگی‌های دیجیتال قرن بیست‌ویکم ضروری است، اما اجرای آن در مناطق دورافتاده و جزیره‌ای مانند استان مجمع‌الجزایر بانگکا بلیتونگ همچنان پراکنده و ناپایدار باقی مانده‌است. این مطالعه با بهره‌گیری از رویکرد ارزیابی توسعه‌ای (DE) که یک روش ارزیابی بلادرنگ، تطبیقی و مشارکتی است (Patton, 2011)، به تحلیل آمادگی سیاستی و تقویت زیست‌بوم دیجیتال برای آموزش برنامه‌نویسی و هوش مصنوعی در مدارس فنی‌وحرفه‌ای این استان می‌پردازد. با استفاده از روش‌های کیفی، از جمله مصاحبه‌های عمیق (n = 26)، بحث‌های گروهی متمرکز، مشاهده کلاس درس و تحلیل اسناد سیاستی، پژوهش آمادگی را در پنج بُعد اصلی ارزیابی می‌کند: (۱) سیاست و حکمرانی، (۲) ظرفیت انسانی، (۳) زیرساخت دیجیتال، (۴) ارتباط برنامه‌درسی و (۵) مشارکت صنعت و دانشگاه. یافته‌ها شکاف مهمی میان سیاست و عمل را نشان می‌دهد: در حالی که چارچوب‌های ملی مانند طرح کلان نوسازی مدارس فنی‌وحرفه‌ای و «کریکولوم مردکا» سواد دیجیتال را ترویج می‌کنند، اجرای محلی فاقد مقررات منطقه‌ای الزام‌آور، مسیرهای استاندارد شایستگی معلمان، توزیع عادلانه زیرساخت و برنامه‌درسی مبتنی بر زمینه است. تنها ۲۴٪ از معلمان ICT آموزش مرتبط با AI را دریافت کرده‌اند و مفاهیم AI به ندرت در عمل تدریس می‌شود. از طریق چرخه‌های DE شامل اکتشاف، معنا‌بخشی جمعی و نمونه‌سازی، ذینفعان راه‌حل‌های تطبیقی از جمله نقشه‌راه استانی برای آموزش دیجیتال فنی‌وحرفه‌ای، ماژول‌های یادگیری AI آفلاین از طریق WhatsApp و گرنت‌های خرد نوآوری برای آزمایشگری معلمان را به‌طور مشترک طراحی کردند. این مطالعه اثربخشی DE را در تقویت ظرفیت تطبیقی، آشکارسازی موانع نظام‌مند و امکان‌پذیر ساختن راهبردهای تحول دیجیتال بومی و پایدار نشان می‌دهد.

Digital platforms have become a primary route through which Indonesian students encounter religious knowledge, and teachers of Islamic education increasingly meet classroom questions whose answers students have already obtained from sources carrying no chain of transmission. This study examines how the digital transformation of Islamic education reconfigures the relationship between teacher, text, and learner, and asks what verification practice becomes possible when the volume of accessible religious content exceeds any teacher’s capacity to authenticate it. The study is a conceptual synthesis of peer-reviewed literature, policy documents, and institutional reports, selected purposively and analysed thematically across accessibility, content authenticity, pedagogical innovation, teacher role, ethics, and institutional readiness. The analysis finds that digitalisation expands access decisively but redistributes interpretive authority in ways existing teacher preparation does not address; that content generated by artificial intelligence intensifies rather than creates this problem, since fluency without sanad is already characteristic of much online religious material; and that blended learning models developed for school-age learners transfer poorly to the adult and para-professional audiences that dominate Islamic non-formal education without andragogical adjustment. The study argues that the practical task facing institutions is not the adoption of technology but the design of verification competence, and proposes three design principles: teaching provenance rather than conclusions, making the limits of teacher authority explicit, and building institutional review of digital content into curriculum governance rather than leaving it to individual discretion.

سکوهای دیجیتال به مسیر اصلی دسترسی دانش‌آموزان اندونزیایی به دانش دینی بدل شده‌اند و معلمان آموزش اسلامی با پرسش‌هایی در کلاس مواجه می‌شوند که پاسخ آن‌ها را دانش‌آموزان پیش‌تر از منابعی بدون زنجیره نقل دریافت کرده‌اند. این مطالعه بررسی می‌کند که چگونه تحول دیجیتال در آموزش اسلامی رابطه میان معلم، متن و یادگیرنده را بازپیکربندی می‌کند و می‌پرسد که در شرایطی که حجم محتوای دینی قابل دسترس از ظرفیت هر معلم برای اعتبارسنجی فراتر می‌رود، چه شیوه‌ای از راستی‌آزمایی ممکن می‌شود. این پژوهش، سنتز مفهومی از ادبیات داوری‌شده، اسناد سیاستی و گزارش‌های نهادی است که به‌صورت هدفمند انتخاب و بر اساس دسترسی‌پذیری، اصالت محتوا، نوآوری آموزشی، نقش معلم، اخلاق و آمادگی نهادی به‌صورت موضوعی تحلیل شده‌اند. تحلیل نشان می‌دهد که دیجیتالی‌شدن به‌طور قاطع دسترسی را گسترش می‌دهد اما اقتدار تفسیری را به شیوه‌هایی بازتوزیع می‌کند که در آموزش معلمان فعلی مورد توجه قرار نگرفته است؛ همچنین محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی این مسئله را تشدید می‌کند نه ایجاد، چرا که روانی بدون سند پیش‌تر نیز ویژگی غالب بسیاری از مواد دینی آنلاین بوده است؛ و مدل‌های یادگیری ترکیبی که برای یادگیرندگان سن مدرسه توسعه یافته‌اند، بدون تعدیل اندراگوژیک به‌خوبی به مخاطبان بزرگسال و شبه‌حرفه‌ای که در آموزش غیررسمی اسلامی غالب‌اند، منتقل نمی‌شوند. این مطالعه استدلال می‌کند که وظیفه عملی پیش‌روی نهادها نه پذیرش فناوری بلکه طراحی شایستگی راستی‌آزمایی است و سه اصل طراحی را پیشنهاد می‌دهد: آموزش منشأ به‌جای نتیجه‌گیری، صراحت‌بخشی به حدود اقتدار معلم، و ادغام بازبینی نهادی محتوای دیجیتال در حکمرانی برنامه درسی به‌جای واگذاری آن به صلاحدید فردی.

This study investigates how university teachers in Morocco understand and implement pedagogical innovation within a higher education system undergoing continuous reform. Although innovation is widely promoted in national strategies, its translation into everyday teaching remains uneven. A qualitative approach was adopted to explore teachers’ experiences, using semi-structured interviews with fifteen faculty members from eight public universities. The analysis followed Braun and Clarke’s thematic method and was complemented by document review. Findings show that innovation is often perceived through the lens of digital technology rather than through deeper instructional redesign. Professional development appears fragmented, dominated by short technical workshops that seldom provide sustained pedagogical guidance. Teachers express motivation to improve their practices, yet institutional constraints limited recognition, insufficient infrastructure, and traditional academic cultures significantly restrict their capacity to innovate. Comparing this context with the Quebec model highlights how structured development pathways, collaborative cultures, and governance mechanisms create more favorable environments for pedagogical transformation. The study contributes to current debates by positioning innovation as both an individual and systemic process. It emphasizes that sustainable change requires coherent institutional ecosystems where training, support, and recognition reinforce teachers’ efforts. The results also offer practical insights for policymakers seeking to align digital transformation with pedagogical objectives.

این مطالعه به بررسی نحوه درک و اجرای نوآوری آموزشی توسط اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های مراکش در نظام آموزش عالی که به طور مستمر در حال اصلاح است، می‌پردازد. اگرچه نوآوری در راهبردهای ملی به طور گسترده ترویج می‌شود، اما ترجمه آن به تدریس روزمره همچنان نامتوازن باقی مانده است. رویکردی کیفی برای بررسی تجارب اساتید اتخاذ شد و از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با پانزده عضو هیئت علمی از هشت دانشگاه دولتی داده‌ها گردآوری گردید. تحلیل داده‌ها بر اساس روش تماتیک Braun و Clarke انجام شد و با مرور اسناد تکمیل گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد که نوآوری اغلب از منظر فناوری دیجیتال درک می‌شود تا بازطراحی عمیق‌تر آموزشی. توسعه حرفه‌ای به صورت پراکنده و عمدتاً در قالب کارگاه‌های فنی کوتاه‌مدت است که به ندرت راهنمایی آموزشی پایدار ارائه می‌دهند. اساتید انگیزه بهبود عملکرد خود را ابراز می‌کنند، اما محدودیت‌های نهادی، فقدان شناسایی کافی، زیرساخت ناکافی و فرهنگ‌های سنتی دانشگاهی به طور قابل توجهی ظرفیت آنان برای نوآوری را محدود می‌کند. مقایسه این زمینه با مدل کبک نشان می‌دهد که مسیرهای توسعه ساختاریافته، فرهنگ‌های همکاری‌محور و سازوکارهای حکمرانی محیط‌های مساعدتری برای تحول آموزشی فراهم می‌آورند. این مطالعه با قرار دادن نوآوری به عنوان فرایندی فردی و نظام‌مند، به مباحث جاری کمک می‌کند و تأکید دارد که تغییر پایدار نیازمند اکوسیستم‌های نهادی منسجم است که در آن آموزش، حمایت و شناسایی، تلاش‌های اساتید را تقویت می‌کند. نتایج همچنین بینش‌های عملی برای سیاست‌گذاران جهت همسویی تحول دیجیتال با اهداف آموزشی ارائه می‌دهد.

Rapid technological improvements present both opportunities and difficulties for teaching and learning, elevating digital media to the forefront of vocational education discussions. This study investigates the evolution of digital media research in vocational education to determine its impact on current and future educational practices. The Scopus database was used to conduct a bibliometric analysis of 28 publications published between 2005 and 2024. Despite rare oscillations, the main research trend is steadily increasing, particularly after 2020. The analysis identified four key research areas: (1) innovative digital learning via virtual reality, simulation, and e-learning platforms; (2) technological adaptation and teacher preparedness; (3) industry relevance and employability enhancement; and (4) inclusive and ethical digital transformation. Co-authorship and keyword network studies show that developing nations have contributed very little to this field's research, which is still largely regional in scope. The focus of recent research has switched to data analytics, immersive learning, and artificial intelligence (AI)-driven personalization, which reflects the intersection of emerging technologies and digital pedagogy. This paper proposes the Digital Media Integration Framework for Vocational Education Transformation, which links digital media platforms, AI integration, pedagogical innovation, and institutional preparation, based on the findings presented. The findings highlight the need for inclusive, interdisciplinary, and policy-supported strategies to assist the digital transformation of vocational learning and provide valuable insights about how digital media is changing in Technical and Vocational Education and Training (TVET).

پیشرفت‌های سریع فناوری فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای آموزش و یادگیری ایجاد کرده و رسانه‌های دیجیتال را به محور بحث‌های آموزش فنی و حرفه‌ای تبدیل کرده است. این مطالعه به بررسی تحول پژوهش‌های رسانه‌های دیجیتال در آموزش فنی و حرفه‌ای می‌پردازد تا تأثیر آن را بر رویه‌های آموزشی کنونی و آینده مشخص کند. برای انجام تحلیل کتاب‌سنجی، از پایگاه داده Scopus استفاده شد و ۲۸ مقاله منتشرشده بین سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۴ مورد بررسی قرار گرفت. با وجود نوسانات اندک، روند اصلی پژوهش‌ها به طور پیوسته رو به افزایش است، به ویژه پس از سال ۲۰۲۰. این تحلیل چهار حوزه کلیدی پژوهشی را شناسایی کرد: (۱) یادگیری دیجیتال نوآورانه از طریق واقعیت مجازی، شبیه‌سازی و بسترهای آموزش الکترونیکی؛ (۲) سازگاری فناورانه و آمادگی معلمان؛ (۳) ارتباط با صنعت و ارتقای قابلیت اشتغال؛ و (۴) تحول دیجیتال فراگیر و اخلاق‌مدار. مطالعات هم‌نویسندگی و شبکه کلیدواژه‌ها نشان می‌دهد که کشورهای در حال توسعه سهم بسیار اندکی در این حوزه پژوهشی داشته‌اند و این حوزه همچنان عمدتاً منطقه‌ای باقی مانده است. تمرکز پژوهش‌های اخیر به تحلیل داده‌ها، یادگیری فراگیر و شخصی‌سازی مبتنی بر هوش مصنوعی (AI) تغییر یافته است که بازتابی از تلاقی فناوری‌های نوظهور و آموزش دیجیتال است. این مقاله چارچوب «ادغام رسانه‌های دیجیتال برای تحول آموزش فنی و حرفه‌ای» را بر اساس یافته‌های ارائه‌شده پیشنهاد می‌کند که پیوند میان بسترهای رسانه دیجیتال، ادغام هوش مصنوعی، نوآوری آموزشی و آمادگی نهادی را برقرار می‌سازد. یافته‌ها بر ضرورت راهبردهای فراگیر، میان‌رشته‌ای و مبتنی بر سیاست برای حمایت از تحول دیجیتال یادگیری فنی و حرفه‌ای تأکید می‌کند و بینش‌های ارزشمندی درباره چگونگی تغییر رسانه‌های دیجیتال در آموزش و تربیت فنی و حرفه‌ای (TVET) ارائه می‌دهد.

Change management continues to be a significant investment in organisations with inconsistent outcomes in terms of organisational outcomes across transformation programmes. This study aims to fill this gap by conducting a Hybrid Systematic Literature Review (HSLR) that combines PRISMA-based evidence retrieval and thematic synthesis of literature published between 2020 and 2026 in the banking and financial services industry. The review highlights three key change management activities that affect organisational outcomes: training and skill development, strategic communication, and employee participation. The study builds on the ideas of Dynamic Capabilities Theory and Transformational Leadership Theory and rethinks the difficulties of leadership through a translated lens of constraints, that is, change saturation, executive digital capability gaps, and middle-management relay failure as structural moderating conditions affecting change effectiveness. The proposed framework builds on organisational change theory as it provides a means to understand why similar projects of change result in varying outcomes across organisations. The framework was developed using banking evidence but has wider theoretical and practical relevance for organisations experiencing complex digital transformation and serves as a springboard to future empirical research.

مدیریت تغییر همچنان یکی از سرمایه‌گذاری‌های مهم در سازمان‌ها محسوب می‌شود که پیامدهای سازمانی آن در برنامه‌های تحول، نتایج متناقضی به همراه داشته است. این مطالعه با هدف پر کردن این خلأ، به انجام مرور نظام‌مند ترکیبی ادبیات (HSLR) می‌پردازد که بازیابی شواهد مبتنی بر PRISMA و سنتز موضوعی ادبیات منتشرشده بین سال‌های 2020 تا 2026 در صنعت بانکداری و خدمات مالی را ترکیب می‌کند. این مرور سه فعالیت کلیدی مدیریت تغییر را که بر پیامدهای سازمانی تأثیرگذارند، برجسته می‌کند: آموزش و توسعه مهارت، ارتباطات راهبردی و مشارکت کارکنان. این مطالعه بر مبنای نظریه قابلیت‌های پویا و نظریه رهبری تحول‌آفرین بنا شده و دشواری‌های رهبری را از منظر ترجمه‌شده محدودیت‌ها بازاندیشی می‌کند؛ یعنی اشباع تغییر، شکاف‌های قابلیت دیجیتال مدیران اجرایی و شکست انتقال در مدیریت میانی به عنوان شرایط تعدیل‌کننده ساختاری که بر اثربخشی تغییر تأثیر می‌گذارند. چارچوب پیشنهادی بر نظریه تغییر سازمانی استوار است و ابزاری برای درک این موضوع فراهم می‌کند که چرا پروژه‌های مشابه تغییر در سازمان‌های مختلف به نتایج متفاوتی منجر می‌شوند. این چارچوب با استفاده از شواهد بانکداری توسعه یافته اما از لحاظ نظری و عملی برای سازمان‌هایی که با تحول دیجیتال پیچیده مواجه‌اند، اهمیت گسترده‌تری دارد و به عنوان سکوی پرتابی برای پژوهش‌های تجربی آینده عمل می‌کند.

The swift evolution of Artificial Intelligence (AI) is dramatically changing the landscape of education, especially when it comes to assessment. Traditional methods, which focus heavily on standardized tests and final evaluations, are falling short in capturing the complex cognitive, social, and digital skills that are essential in today’s world. This paper delves into the transformative power of AI in educational assessment and suggests a strategic framework for embracing digital change. By reviewing current literature, the study highlights AI-driven innovations like adaptive testing, automated grading, learning analytics, and competency-based assessment models. It also tackles important challenges such as ethical issues, algorithmic bias, data privacy, and maintaining academic integrity. The paper emphasizes that a comprehensive, policy-oriented, and pedagogically sound approach are crucial for effectively integrating AI into assessment systems. In the end, it offers practical strategies for institutions aiming to update their assessment practices in an AI-enhanced educational environment.

تحول سریع هوش مصنوعی (AI) به طور چشمگیری چشم‌انداز آموزش را، به ویژه در حوزه ارزیابی، دگرگون کرده است. روش‌های سنتی که عمدتاً بر آزمون‌های استاندارد و ارزیابی‌های نهایی تمرکز دارند، در سنجش مهارت‌های پیچیده شناختی، اجتماعی و دیجیتال که در دنیای امروز ضروری هستند، ناکارآمد شده‌اند. این مقاله به بررسی قدرت تحول‌آفرین هوش مصنوعی در ارزیابی آموزشی می‌پردازد و چارچوبی راهبردی برای پذیرش تغییر دیجیتال پیشنهاد می‌کند. با مرور ادبیات موجود، پژوهش به نوآوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی مانند آزمون‌های تطبیقی، نمره‌دهی خودکار، تحلیل یادگیری و مدل‌های ارزیابی مبتنی بر شایستگی می‌پردازد. همچنین به چالش‌های مهمی همچون مسائل اخلاقی، سوگیری الگوریتمی، حریم خصوصی داده‌ها و حفظ سلامت علمی اشاره می‌کند. مقاله تأکید می‌کند که رویکردی جامع، سیاست‌محور و مبتنی بر اصول آموزشی برای ادغام مؤثر هوش مصنوعی در نظام‌های ارزیابی ضروری است. در پایان، راهبردهای عملی برای نهادهایی که قصد به‌روزرسانی شیوه‌های ارزیابی خود در محیط آموزشی تقویت‌شده با هوش مصنوعی را دارند، ارائه می‌دهد.

Digital transformation has reshaped technical and vocational education and training (TVET), accelerating the adoption of learning management systems, mobile learning, immersive technologies, and AI-enabled instructional tools. Although technology acceptance has been widely studied, existing research remains theoretically fragmented and insufficiently synthesised within vocational contexts characterised by practice-oriented, skill-based, and industry-aligned learning.This study presents a systematic review of approximately 100 empirical and review studies published between 1989 and 2025, guided by PRISMA 2020 guidelines. Integrating perspectives from the Technology Acceptance Model, UTAUT/UTAUT2, Social Cognitive Theory, the Stimulus–Organism–Response framework, and learning sciences, the review identifies four overarching categories of factors influencing technology acceptance in TVET: technical, psychological, environmental and institutional, and cognitive–affective mechanisms.The findings demonstrate that technology acceptance in vocational education is a multi-level, learning-centred process shaped by learners’ cognitive processing, emotional experience, motivation, and engagement. Building on this synthesis, the study proposes an integrated conceptual framework that embeds technology acceptance within the pedagogical and institutional context of TVET, highlighting procedural learning, authenticity, industry alignment, and cultural context.

تحول دیجیتال آموزش‌های فنی و حرفه‌ای (TVET) را دگرگون ساخته و به تسریع پذیرش سامانه‌های مدیریت یادگیری، یادگیری سیار، فناوری‌های غوطه‌ور و ابزارهای آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی انجامیده است. اگرچه پذیرش فناوری به طور گسترده‌ای مورد مطالعه قرار گرفته است، پژوهش‌های موجود از نظر نظری پراکنده بوده و در زمینه‌های فنی و حرفه‌ای که با یادگیری مبتنی بر عمل، مهارت‌محور و همسو با صنعت مشخص می‌شوند، به اندازه کافی تلفیق نشده‌اند. این مطالعه مرور نظام‌مند حدود ۱۰۰ مطالعه تجربی و مروری منتشرشده بین سال‌های ۱۹۸۹ تا ۲۰۲۵ را با راهنمایی دستورالعمل‌های PRISMA 2020 ارائه می‌دهد. با ادغام دیدگاه‌های مدل پذیرش فناوری، UTAUT/UTAUT2، نظریه شناخت اجتماعی، چارچوب محرک–سازمان–پاسخ و علوم یادگیری، این مرور چهار دسته کلی از عوامل مؤثر بر پذیرش فناوری در TVET را شناسایی می‌کند: عوامل فنی، روان‌شناختی، محیطی و نهادی، و سازوکارهای شناختی–عاطفی. یافته‌ها نشان می‌دهد که پذیرش فناوری در آموزش فنی و حرفه‌ای فرایندی چندسطحی و یادگیرنده‌محور است که تحت تأثیر پردازش شناختی، تجربه عاطفی، انگیزش و درگیری یادگیرندگان قرار دارد. بر اساس این تلفیق، مطالعه حاضر چارچوب مفهومی یکپارچه‌ای را پیشنهاد می‌کند که پذیرش فناوری را در بستر آموزشی و نهادی TVET جای می‌دهد و بر یادگیری فرایندی، اصالت، همسویی با صنعت و زمینه فرهنگی تأکید می‌کند.

Introduction Digital transformation in higher education has increased the demand for instructional approaches that promote learner engagement, inclusivity, information literacy, and self-directed learning. Although microlearning, Universal Design for Learning (UDL), and constructive alignment have individually demonstrated educational benefits, limited research has explored their integration within a unified pedagogical framework. This study designed and evaluated a novel digital teaching and learning process that integrates microlearning, connective alignment, and the principles of UDL to enhance teaching and learning in higher education. Methods To evaluate the impact of the novel digital teaching and learning process, a case study was conducted in the “Evidence-Based Practice in Physiotherapy” course in the BSc in Physiotherapy curriculum. A mixed-methods proof-of-concept study employing a randomized crossover design was conducted to evaluate the academic effectiveness, the students’ perceptions of the teaching, and the students’ satisfaction. Quantitative data were collected using assessments of academic performance, information literacy, and perception of the educational environment. Paired and independent t -tests were used to compare learning outcomes between intervention conditions. Linear mixed-effects modeling was used to account for repeated measures. Qualitative data from focus group discussions were analyzed using thematic analysis to explore the students’ experiences of the novel educational process. Results Students demonstrated higher academic performance when learning through the proposed digital educational process compared with conventional instruction, with an estimated mean difference of approximately 18 points on a 100-point assessment scale. Participants also reported more positive perceptions of the learning environment and high levels of satisfaction with the digital learning experience. Qualitative findings revealed enhanced learner engagement, flexibility, accessibility, peer interaction, and opportunities for self-directed learning. Students particularly valued the microlearning structure, social learning features, and learner-centered design of the intervention. Discussion The findings provide preliminary evidence that integrating microlearning, connective alignment, and UDL principles within a digital learning environment may support improved learning outcomes and positive learner experiences in higher education. However, the study was conducted within a single institution and in a single discipline and employed adapted instruments without formal psychometric validation. Therefore, further multi-institutional, multi-disciplinary research with longer implementation periods and rigorous validation procedures is required to confirm the effectiveness and generalizability of the proposed digital teaching and learning process.

مقدمه: تحول دیجیتال در آموزش عالی، تقاضا برای رویکردهای آموزشی که موجب افزایش مشارکت یادگیرندگان، شمول‌پذیری، سواد اطلاعاتی و یادگیری خودراهبر می‌شوند را افزایش داده است. اگرچه ریزآموزی (microlearning)، طراحی جهانی برای یادگیری (Universal Design for Learning یا UDL) و هم‌ترازی سازنده (constructive alignment) هر یک به طور جداگانه مزایای آموزشی را نشان داده‌اند، پژوهش‌های محدودی به بررسی ادغام آن‌ها در یک چارچوب آموزشی یکپارچه پرداخته‌اند. این مطالعه به طراحی و ارزیابی یک فرایند نوین آموزش و یادگیری دیجیتال که ریزآموزی، هم‌ترازی ارتباطی (connective alignment) و اصول UDL را برای ارتقای آموزش و یادگیری در آموزش عالی تلفیق می‌کند، پرداخته است. روش‌ها: به منظور ارزیابی تأثیر فرایند نوین آموزش و یادگیری دیجیتال، یک مطالعه موردی در درس «شواهد مبتنی بر عمل در فیزیوتراپی» در برنامه کارشناسی فیزیوتراپی انجام شد. یک مطالعه اثبات مفهوم با روش ترکیبی و طراحی تصادفی متقاطع جهت ارزیابی اثربخشی آموزشی، ادراک دانشجویان از آموزش و میزان رضایت آن‌ها اجرا گردید. داده‌های کمی با استفاده از ارزیابی عملکرد تحصیلی، سواد اطلاعاتی و ادراک محیط آموزشی جمع‌آوری شد. برای مقایسه نتایج یادگیری بین شرایط مداخله، از آزمون t زوجی و مستقل استفاده شد. مدل‌سازی اثرات مختلط خطی برای لحاظ کردن اندازه‌گیری‌های تکراری به کار رفت. داده‌های کیفی حاصل از بحث‌های گروهی متمرکز با تحلیل تماتیک به منظور بررسی تجارب دانشجویان از فرایند آموزشی نوین تحلیل شد. نتایج: دانشجویان هنگام یادگیری از طریق فرایند آموزشی دیجیتال پیشنهادی در مقایسه با آموزش سنتی، عملکرد تحصیلی بالاتری نشان دادند و تفاوت میانگین برآورد شده حدود ۱۸ امتیاز در مقیاس ارزیابی ۱۰۰ امتیازی بود. شرکت‌کنندگان همچنین ادراک مثبت‌تری از محیط یادگیری و سطوح بالای رضایت از تجربه یادگیری دیجیتال گزارش کردند. یافته‌های کیفی نشان‌دهنده افزایش مشارکت یادگیرندگان، انعطاف‌پذیری، دسترسی‌پذیری، تعامل همتایان و فرصت‌های یادگیری خودراهبر بود. دانشجویان به ویژه ساختار ریزآموزی، ویژگی‌های یادگیری اجتماعی و طراحی یادگیرنده‌محور مداخله را ارزشمند دانستند. بحث: یافته‌ها شواهد اولیه‌ای ارائه می‌دهد که ادغام ریزآموزی، هم‌ترازی ارتباطی و اصول UDL در یک محیط یادگیری دیجیتال می‌تواند به بهبود نتایج یادگیری و تجارب مثبت یادگیرندگان در آموزش عالی کمک کند. با این حال، مطالعه حاضر در یک مؤسسه و یک رشته انجام شده و از ابزارهای اقتباس‌شده بدون اعتبارسنجی روان‌سنجی رسمی استفاده کرده است. بنابراین، پژوهش‌های چندمؤسسه‌ای و چندرشته‌ای با دوره‌های اجرای طولانی‌تر و رویه‌های اعتبارسنجی دقیق‌تر برای تأیید اثربخشی و قابلیت تعمیم فرایند پیشنهادی آموزش و یادگیری دیجیتال مورد نیاز است.

Background Foundational literacy models have long privileged visual–auditory decoding pathways, systematically marginalising the haptic, proprioceptive, and affective systems that evolutionarily predate symbolic processing. The accelerating digital transformation of early childhood has compounded this problem by replacing hands-on, material engagement with screen-mediated interaction, raising urgent questions about the sensorimotor foundations of orthographic learning. Hypothesis/theory We propose Concrete Reading Theory (CRT), a neurocognitive framework positing that durable literacy acquisition is hypothesised to depend on functional anchors—multisensory, affectively charged cognitive structures that bind abstract orthographic symbols to concrete sensorimotor networks. “Concrete” refers not to physical materials alone but to the neurocognitive act of concretising: grounding arbitrary symbols in embodied experience. CRT extends existing embodied cognition frameworks by generating a falsifiable neurophysiological prediction: that multisensory convergence during early orthographic learning may manifest as gamma-band synchrony (30–100 Hz) in temporo-parietal circuits. Where gamma measurement is not feasible in young child populations, complementary electrophysiological markers—specifically the N170 and P200 event-related potential components—and functional near-infrared spectroscopy (fNIRS) connectivity offer more accessible validation targets at the current stage of research. Methods CRT is operationalised through the Juthur Applied Model, a four-phase tactile scaffolding intervention piloted in Arabic-speaking early childhood classrooms (ages 4–8; N = 142 children across six classrooms). Pilot data comprised structured observations using the Relational Presence Index (RPI), teacher reflective journals, child work samples, and video-coded focal episodes. An independent trained coder double-coded a random 20% subset of recorded sessions [Cohen's κ = 0.86, 95% CI (0.79, 0.93)]. Results Three observational patterns emerged consistent with CRT's core propositions: amplified relational presence following tactile episodes [ r = .71, p < .01, 95% CI (.58,.81)]; non-linear, burst-like literacy emergence coinciding with affect-rich moments; and scaffolded sensory withdrawal associated with deeper kinaesthetic encoding and stronger short-term retention, with an indicative, non-causal effect size estimate of d = 0.68 [bootstrap 95% CI (0.31, 1.04)] for the sensory-withdrawal contrast. These patterns do not establish causality. Conclusion CRT offers a mechanistic, falsifiable framework for how embodied, multisensory instruction may scaffold early orthographic learning. Four testable hypotheses guide a pre-registered randomised controlled trial ( N ≈ 720) now approaching analysis, which will provide the causal evidence necessary to confirm, refine, or refute the theory.

زمینه: مدل‌های بنیادین سوادآموزی مدت‌هاست که مسیرهای رمزگشایی دیداری-شنیداری را برتری داده‌اند و به‌طور نظام‌مند، نظام‌های لمسی، حس عمقی و عاطفی را که از نظر تکاملی پیش از پردازش نمادین قرار دارند، به حاشیه رانده‌اند. تحول شتابان دیجیتال در دوران کودکی اولیه این مشکل را تشدید کرده است، چرا که تعامل عملی و مادی را با تعامل مبتنی بر صفحه‌نمایش جایگزین کرده و پرسش‌های فوری درباره‌ی بنیان‌های حس‌حرکتی یادگیری خط را مطرح می‌کند. فرضیه/نظریه: ما نظریه‌ی خواندن عینی (CRT) را پیشنهاد می‌کنیم؛ چارچوبی عصب‌شناختی-شناختی که فرض می‌کند کسب پایدار سواد به لنگرهای عملکردی وابسته است—ساختارهای شناختی چندحسی و دارای بار عاطفی که نمادهای انتزاعی خط را به شبکه‌های حس‌حرکتی عینی پیوند می‌دهند. «عینی» صرفاً به مواد فیزیکی اشاره ندارد، بلکه به کنش عصب‌شناختی عینیت‌بخشی اشاره دارد: ریشه‌دار کردن نمادهای دلخواه در تجربه‌ی مجسم. CRT چارچوب‌های شناخت مجسم موجود را با تولید پیش‌بینی عصب‌فیزیولوژیک ابطال‌پذیر گسترش می‌دهد: همگرایی چندحسی در طول یادگیری اولیه‌ی خط ممکن است به صورت هم‌زمانی باند گاما (۳۰–۱۰۰ هرتز) در مدارهای گیجگاهی-جداری ظاهر شود. در مواردی که اندازه‌گیری گاما در جمعیت کودکان خردسال امکان‌پذیر نیست، نشانگرهای مکمل الکتروفیزیولوژیک—به‌ویژه مؤلفه‌های N170 و P200 پتانسیل وابسته به رویداد—و اتصال‌پذیری طیف‌نگاری نزدیک-مادون قرمز عملکردی (fNIRS) اهداف اعتبارسنجی در دسترس‌تری در مرحله‌ی کنونی پژوهش فراهم می‌کنند. روش‌ها: CRT از طریق مدل کاربردی Juthur عملیاتی شده است؛ مداخله‌ی چهارمرحله‌ای با تکیه بر حمایت لمسی که به صورت آزمایشی در کلاس‌های پیش‌دبستانی عرب‌زبان (۴ تا ۸ سال؛ N = 142 کودک در شش کلاس) اجرا شد. داده‌های آزمایشی شامل مشاهدات ساختاریافته با استفاده از شاخص حضور رابطه‌ای (RPI)، دفترچه‌های تأملی معلمان، نمونه‌های کار کودکان و اپیزودهای کدگذاری‌شده‌ی ویدیویی بود. یک کدگذار مستقل و آموزش‌دیده، ۲۰٪ تصادفی از جلسات ضبط‌شده را دوکدگذاری کرد [کاپای کوهن κ = 0.86، ۹۵٪ CI (0.79, 0.93)]. نتایج: سه الگوی مشاهده‌ای مطابق با گزاره‌های اصلی CRT ظاهر شد: افزایش حضور رابطه‌ای پس از اپیزودهای لمسی [r = .71، p < .01، ۹۵٪ CI (.58, .81)]؛ ظهور غیرخطی و جهشی سواد که همزمان با لحظات غنی از عاطفه رخ داد؛ و کناره‌گیری حسی حمایت‌شده که با رمزگذاری عمقی‌تر حس‌حرکتی و حفظ کوتاه‌مدت قوی‌تر همراه بود، با برآورد اندازه‌ی اثر غیرعلی و نشانه‌ای d = 0.68 [بوت‌استرپ ۹۵٪ CI (0.31, 1.04)] برای مقایسه‌ی کناره‌گیری حسی. این الگوها علیت را اثبات نمی‌کنند. نتیجه‌گیری: CRT چارچوبی مکانیکی و ابطال‌پذیر برای تبیین چگونگی حمایت آموزش مجسم و چندحسی از یادگیری اولیه‌ی خط فراهم می‌کند. چهار فرضیه‌ی قابل آزمون، یک کارآزمایی تصادفی‌سازی‌شده با پیش‌ثبت (N ≈ 720) را هدایت می‌کند که اکنون در آستانه‌ی تحلیل قرار دارد و شواهد علی لازم برای تأیید، اصلاح یا رد نظریه را فراهم خواهد کرد.

AbstractAcademic libraries increasingly serve as strategic components of higher education governance, extending beyond their traditional role as information repositories to support institutional sustainability, digital transformation, policy implementation, and knowledge production. This study reviews 36 sources from library and information science, higher education management, and related management fields to examine the role of academic libraries within institutional strategy and information infrastructure. Using narrative synthesis supported by bibliometric mapping, the study identifies eight recurring themes: green and sustainable libraries, digital transformation and leadership, bibliometric and methodological research, institutional and strategic management, digital information services, digital literacy and instruction, digital leadership, and the broader library and information science research landscape. Scholarly attention increased substantially after 2020, particularly around generative artificial intelligence, digital leadership, and policy-oriented research, while sustainability research has developed since 2008. The findings are interpreted through a conceptual framework linking institutional strategy, sustainability, digital transformation, and higher education policies and programmes. Despite limitations arising from the small corpus and narrative synthesis approach, the study highlights the need for further empirical and comparative research. Overall, academic libraries should be recognised as strategic institutional assets and actively integrated into higher education policy planning, particularly in infrastructure, pedagogy, digital transformation, and governance.

چکیده: کتابخانه‌های دانشگاهی به طور فزاینده‌ای به عنوان اجزای راهبردی در حاکمیت آموزش عالی ایفای نقش می‌کنند و فراتر از نقش سنتی خود به عنوان مخازن اطلاعات، از پایداری نهادی، تحول دیجیتال، اجرای سیاست‌ها و تولید دانش حمایت می‌کنند. این مطالعه با مرور ۳۶ منبع از حوزه‌های علم اطلاعات و دانش‌شناسی، مدیریت آموزش عالی و رشته‌های مرتبط با مدیریت، نقش کتابخانه‌های دانشگاهی را در راهبرد نهادی و زیرساخت اطلاعات بررسی می‌کند. با بهره‌گیری از سنتز روایتی و نگاشت کتاب‌سنجی، مطالعه حاضر هشت مضمون تکرارشونده را شناسایی می‌کند: کتابخانه‌های سبز و پایدار، تحول دیجیتال و رهبری، پژوهش‌های کتاب‌سنجی و روش‌شناختی، مدیریت نهادی و راهبردی، خدمات اطلاعات دیجیتال، سواد دیجیتال و آموزش، رهبری دیجیتال و چشم‌انداز کلی پژوهش‌های علم اطلاعات و دانش‌شناسی. توجه علمی به این حوزه پس از سال ۲۰۲۰ به طور قابل توجهی افزایش یافته است، به ویژه در زمینه هوش مصنوعی مولد، رهبری دیجیتال و پژوهش‌های سیاست‌محور، در حالی که پژوهش‌های پایداری از سال ۲۰۰۸ توسعه یافته‌اند. یافته‌ها از طریق چارچوب مفهومی که راهبرد نهادی، پایداری، تحول دیجیتال و سیاست‌ها و برنامه‌های آموزش عالی را به هم پیوند می‌دهد، تفسیر می‌شوند. با وجود محدودیت‌هایی ناشی از حجم کوچک منابع و رویکرد سنتز روایتی، این مطالعه بر ضرورت پژوهش‌های تجربی و مقایسه‌ای بیشتر تأکید می‌کند. در مجموع، کتابخانه‌های دانشگاهی باید به عنوان دارایی‌های راهبردی نهادی شناخته شده و به طور فعال در برنامه‌ریزی سیاست آموزش عالی، به ویژه در حوزه زیرساخت، آموزش، تحول دیجیتال و حاکمیت، ادغام شوند.

AbstractAcademic libraries increasingly serve as strategic components of higher education governance, extending beyond their traditional role as information repositories to support institutional sustainability, digital transformation, policy implementation, and knowledge production. This study reviews 36 sources from library and information science, higher education management, and related management fields to examine the role of academic libraries within institutional strategy and information infrastructure. Using narrative synthesis supported by bibliometric mapping, the study identifies eight recurring themes: green and sustainable libraries, digital transformation and leadership, bibliometric and methodological research, institutional and strategic management, digital information services, digital literacy and instruction, digital leadership, and the broader library and information science research landscape. Scholarly attention increased substantially after 2020, particularly around generative artificial intelligence, digital leadership, and policy-oriented research, while sustainability research has developed since 2008. The findings are interpreted through a conceptual framework linking institutional strategy, sustainability, digital transformation, and higher education policies and programmes. Despite limitations arising from the small corpus and narrative synthesis approach, the study highlights the need for further empirical and comparative research. Overall, academic libraries should be recognised as strategic institutional assets and actively integrated into higher education policy planning, particularly in infrastructure, pedagogy, digital transformation, and governance.

چکیده: کتابخانه‌های دانشگاهی به طور فزاینده‌ای به عنوان اجزای راهبردی در حاکمیت آموزش عالی ایفای نقش می‌کنند و فراتر از نقش سنتی خود به عنوان مخازن اطلاعات، از پایداری نهادی، تحول دیجیتال، اجرای سیاست‌ها و تولید دانش حمایت می‌کنند. این مطالعه با مرور ۳۶ منبع از حوزه‌های علم اطلاعات و دانش‌شناسی، مدیریت آموزش عالی و رشته‌های مرتبط با مدیریت، نقش کتابخانه‌های دانشگاهی را در راهبرد نهادی و زیرساخت اطلاعات بررسی می‌کند. با بهره‌گیری از سنتز روایتی و نگاشت کتاب‌سنجی، مطالعه حاضر هشت مضمون تکرارشونده را شناسایی می‌کند: کتابخانه‌های سبز و پایدار، تحول دیجیتال و رهبری، پژوهش‌های کتاب‌سنجی و روش‌شناختی، مدیریت نهادی و راهبردی، خدمات اطلاعات دیجیتال، سواد دیجیتال و آموزش، رهبری دیجیتال و چشم‌انداز کلی پژوهش‌های علم اطلاعات و دانش‌شناسی. توجه علمی به این حوزه پس از سال ۲۰۲۰ به طور قابل توجهی افزایش یافته است، به ویژه در زمینه هوش مصنوعی مولد، رهبری دیجیتال و پژوهش‌های سیاست‌محور، در حالی که پژوهش‌های پایداری از سال ۲۰۰۸ توسعه یافته‌اند. یافته‌ها از طریق چارچوب مفهومی که راهبرد نهادی، پایداری، تحول دیجیتال و سیاست‌ها و برنامه‌های آموزش عالی را به هم پیوند می‌دهد، تفسیر می‌شوند. با وجود محدودیت‌هایی ناشی از حجم کوچک منابع و رویکرد سنتز روایتی، این مطالعه بر ضرورت پژوهش‌های تجربی و مقایسه‌ای بیشتر تأکید می‌کند. در مجموع، کتابخانه‌های دانشگاهی باید به عنوان دارایی‌های راهبردی نهادی شناخته شده و به طور فعال در برنامه‌ریزی سیاست آموزش عالی، به ویژه در حوزه زیرساخت، آموزش، تحول دیجیتال و حاکمیت، ادغام شوند.

Digital leadership capabilities and associated clusters of competencies form a foundation for digital transformation in the public sector. This increasingly depends on leadership contributions and strategy-matching competencies shared across organisational levels and professional roles. Drawing on shared leadership theory, we analysed how public sector employees at different organisational levels contribute to digital leadership. The study uses a qualitative research design with independent sources of evidence: document analysis of job descriptions and semi-structured interviews with digital leadership professionals. We mapped the theory-informed competencies to the Skills Framework for the Information Age (SFIA), an industry-recognised competencies framework. We find that digital leadership competencies and contributions should be understood as a shared leadership construct requiring multiple contributions across multiple levels. We offer an illustrative example of our shared digital leadership conceptualisation in practice, using a horizontal and vertical slice of the roles involved in cyber security risk management as the context.

قابلیت‌های رهبری دیجیتال و خوشه‌های شایستگی‌های مرتبط، بنیانی برای تحول دیجیتال در بخش عمومی فراهم می‌کنند. این امر به طور فزاینده‌ای به مشارکت‌های رهبری و شایستگی‌های متناسب با راهبرد که در سطوح سازمانی و نقش‌های حرفه‌ای مختلف به اشتراک گذاشته می‌شوند، وابسته است. با بهره‌گیری از نظریه رهبری مشترک، بررسی کردیم که کارکنان بخش عمومی در سطوح مختلف سازمانی چگونه به رهبری دیجیتال کمک می‌کنند. این پژوهش از طرح پژوهش کیفی با منابع مستقل شواهد بهره می‌برد: تحلیل اسناد شرح وظایف شغلی و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با متخصصان رهبری دیجیتال. شایستگی‌های مبتنی بر نظریه را با چارچوب مهارت‌های عصر اطلاعات (SFIA)، که چارچوبی شناخته‌شده در صنعت است، تطبیق دادیم. یافته‌ها نشان می‌دهد که شایستگی‌ها و مشارکت‌های رهبری دیجیتال باید به عنوان یک سازه رهبری مشترک که نیازمند مشارکت‌های چندگانه در سطوح مختلف است، درک شود. نمونه‌ای تبیینی از مفهوم‌سازی رهبری دیجیتال مشترک خود را در عمل ارائه می‌دهیم و از برشی افقی و عمودی از نقش‌های درگیر در مدیریت ریسک امنیت سایبری به عنوان بستر استفاده می‌کنیم.

Healthcare digital transformation is increasingly central to modernising health systems, yet technology investment alone does not guarantee better service quality. This study investigates the organisational mechanism through which digital transformation contributes to healthcare service quality, focusing on the mediating role of change management at King Abdulaziz University Hospital in Jeddah, Saudi Arabia. Drawing on the Technology-Organization-Environment (TOE) framework and established change-management perspectives, the study examines the direct effect of Healthcare Digital Transformation (HDT) on Healthcare Service Quality (HSQ), the effect of HDT on Change Management (CM), the effect of CM on HSQ, and the mediating role of CM in the HDT-HSQ relationship. We conducted a quantitative, cross-sectional survey using stratified random sampling. Of 400 questionnaires distributed, 358 were returned, and 340 were usable. We analysed the data using Partial Least Squares Structural Equation Modelling (PLS-SEM) with SmartPLS 4 and 5,000 bootstrap resamples. The results show significant positive effects of HDT on HSQ (? = 0.383, p < .001), HDT on CM (? = 0.539, p < .001), and CM on HSQ (? = 0.461, p < .001). The indirect effect of HDT on HSQ through CM is also significant (? = 0.248, p < .001), while the direct effect remains significant, indicating partial mediation. The model explains 62% of the variance in HSQ, and the reported VAF of 39.3% indicates a substantial mediating contribution by change management. The study demonstrates that digital transformation creates value through both technological improvements and organisational processes that enable workforce adaptation, communication, training, and workflow redesign.

تحول دیجیتال مراقبت‌های سلامت به طور فزاینده‌ای در نوسازی نظام‌های سلامت نقش مرکزی دارد، اما سرمایه‌گذاری صرف در فناوری تضمین‌کننده بهبود کیفیت خدمات نیست. این پژوهش سازوکار سازمانی‌ای را که از طریق آن تحول دیجیتال به کیفیت خدمات مراقبت‌های سلامت کمک می‌کند، با تمرکز بر نقش میانجی‌گری مدیریت تغییر در بیمارستان دانشگاه King Abdulaziz در جده عربستان سعودی بررسی می‌کند. با بهره‌گیری از چارچوب فناوری-سازمان-محیط (TOE) و دیدگاه‌های معتبر مدیریت تغییر، این پژوهش اثر مستقیم تحول دیجیتال مراقبت‌های سلامت (HDT) بر کیفیت خدمات مراقبت‌های سلامت (HSQ)، اثر HDT بر مدیریت تغییر (CM)، اثر CM بر HSQ و نقش میانجی‌گری CM در رابطه HDT-HSQ را بررسی می‌کند. این مطالعه به روش کمی و مقطعی و با نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انجام شد. از میان ۴۰۰ پرسشنامه توزیع‌شده، ۳۵۸ پرسشنامه بازگردانده شد و ۳۴۰ پرسشنامه قابل استفاده بود. داده‌ها با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) با نرم‌افزار SmartPLS 4 و ۵٬۰۰۰ بوت‌استرپ تحلیل شد. نتایج نشان داد که اثرات مثبت معناداری از HDT بر HSQ (β = 0.383, p < .001)، HDT بر CM (β = 0.539, p < .001) و CM بر HSQ (β = 0.461, p < .001) وجود دارد. اثر غیرمستقیم HDT بر HSQ از طریق CM نیز معنادار بود (β = 0.248, p < .001)، در حالی که اثر مستقیم همچنان معنادار باقی ماند که نشان‌دهنده میانجی‌گری جزئی است. مدل ۶۲٪ از واریانس HSQ را تبیین می‌کند و VAF گزارش‌شده برابر با ۳۹.۳٪ نشان‌دهنده سهم میانجی‌گری قابل توجه مدیریت تغییر است. این پژوهش نشان می‌دهد که تحول دیجیتال از طریق بهبودهای فناورانه و همچنین فرایندهای سازمانی که سازگاری نیروی کار، ارتباطات، آموزش و بازطراحی جریان کار را امکان‌پذیر می‌سازد، ارزش‌آفرینی می‌کند.