Ramadan

This study aims to analyze the integration of social reconstruction and technological models in the development of Islamic Religious Education (PAI) curriculum as an effort to balance the intellectual tradition of Islam with the demands of social change and technological development. This study employs a qualitative method with a library research approach. Data were obtained from relevant scholarly literature, including journal articles, books, and academic documents addressing curriculum development, social reconstruction models, technological models, and Islamic education. The data were analyzed descriptively and analytically by comparing the characteristics, orientations, strengths, and limitations of both models to formulate an appropriate integration framework for PAI curriculum development. The findings indicate that the social reconstruction model provides a foundation for the PAI curriculum to respond to social issues, develop critical awareness, and promote social transformation, while the technological model strengthens instructional systems through competency-oriented learning, technology utilization, and measurable evaluation. Integrating the two models produces a PAI curriculum framework that remains rooted in Islamic intellectual traditions while being adaptive to social change, technological developments, and students’ needs. Thus, their integration can serve as a strategic alternative for developing a relevant, contextual, and socially transformative PAI curriculum.

This study aims to examine the hadith cited by Imam al-Suyūṭī in al-Durr al-Manthūr when interpreting the verse, (Syahru ramadhanalladzi unzila fiihi-l Qur’an…){Qur’an 2:185}, which relates to the timing of the revelation of the divine scriptures during Ramadan. The significance of this topic lies in the fact that al-Suyūṭī often reports narrations without explicitly judging their authenticity, which necessitates verification of their chains of transmission before relying on them for scholarly inference. Accordingly, the research problem centers on determining the reliability of this hadith in terms of both chain and text, and clarifying its scholarly status based on the principles of hadith authentication and criticism. The study employs a descriptive-analytical library-based methodology, utilizing tools of hadith verification, isnād analysis, and textual criticism, with reference to primary sources such as Musnad Ahmad, the tafsīrs of al-Ṭabarī and Ibn Kathīr, as well as works on narrators and hidden defects. The findings indicate that all transmission routes converge at ʿImrān ibn Dāwar, from Qatāda, from Abū al-Malīḥ, from Wāthila, and that the isnād is sound at the level of ḥasan li-dhātihi (good in itself), elevated to ḥasan li-ghayrihi (good due to corroboration) through multiple routes and scholarly acceptance. The text itself aligns with the Qur’an and other authentic hadiths. The study recommends that every narration be critically examined before use in exegesis, and calls for broader analytical studies of other exegetical reports, combining isnād and matn analysis, while training students of knowledge in the tools of hadith verification and the use of biographical and critical works.

این پژوهش با هدف بررسی حدیثی که امام سیوطی در «الدر المنثور» هنگام تفسیر آیه «شهر رمضان الذی انزل فیه القرآن...» (قرآن ۲:۱۸۵) نقل کرده است، انجام می‌شود؛ حدیثی که به زمان نزول کتب الهی در ماه رمضان اشاره دارد. اهمیت این موضوع در آن است که سیوطی غالباً روایات را بدون اظهار نظر صریح درباره صحت یا ضعف آن‌ها نقل می‌کند و این امر، لزوم بررسی اسناد روایات پیش از استناد علمی به آن‌ها را ایجاب می‌نماید. بر این اساس، مسئله پژوهش بر تعیین پایایی این حدیث از حیث سند و متن و تبیین جایگاه علمی آن بر مبنای اصول تصحیح و نقد حدیث متمرکز است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانه‌ای است و از ابزارهای تصحیح حدیث، تحلیل اسناد و نقد متنی با ارجاع به منابع اصلی مانند مسند احمد، تفاسیر طبری و ابن کثیر و همچنین آثار رجالی و علل استفاده می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که تمامی طرق نقل به عمران بن داور، از قتاده، از ابوالملیح، از واثله منتهی می‌شود و سند حدیث در مرتبه حسن لذاته قرار دارد که با تعدد طرق و قبول اهل علم به حسن لغیره ارتقا می‌یابد. متن حدیث نیز با قرآن و سایر احادیث صحیح مطابقت دارد. پژوهش توصیه می‌کند که هر روایت پیش از استفاده در تفسیر، به طور انتقادی بررسی شود و مطالعات تحلیلی گسترده‌تری بر سایر روایات تفسیری با ترکیب تحلیل سند و متن و آموزش دانش‌پژوهان در ابزارهای تصحیح حدیث و بهره‌گیری از منابع رجالی و نقدی صورت گیرد.

Mufrodat mastery constitutes the primary foundation of Arabic language acquisition. Students at non-formal Quranic schools (TPQ) in rural areas are generally not yet systematically exposed to basic Arabic vocabulary. This Ramadan 1447H KKN-T community service aimed to improve mastery of body-part Arabic mufrodat among 18 TPQ students at Mushalla Khairul Ikhwan, Nagari Sago Salido, Pesisir Selatan, using picture-poster media. A Service Learning approach with a one-group pretest-posttest measurement design was employed in collaboration with local TPQ teachers. Data were analyzed using paired t-test, Hake N-Gain, and Cohen’s d. Mean scores increased from 74.89 to 91.17. The paired t-test yielded t = 15.68 (p < .001), mean N-Gain g̅ = 0.750 (high category), and Cohen’s d = 3.70 (very large effect). Picture-poster media proved effective and applicable for Arabic mufrodat instruction in non-formal educational settings.

تسلط بر مفردات، زیربنای اصلی فراگیری زبان عربی را تشکیل می‌دهد. دانش‌آموزان مدارس غیررسمی قرآنی (TPQ) در مناطق روستایی عموماً به طور نظام‌مند با واژگان پایه زبان عربی آشنا نمی‌شوند. هدف خدمت‌رسانی اجتماعی KKN-T رمضان ۱۴۴۷ هجری، ارتقای تسلط بر مفردات اعضای بدن به زبان عربی در میان ۱۸ دانش‌آموز TPQ در مصلی خیرالاخوان، نگاری ساگو سالیدو، پسیسیر سلاتان با استفاده از رسانه پوسترهای تصویری بود. رویکرد یادگیری خدمت‌محور با طرح اندازه‌گیری پیش‌آزمون-پس‌آزمون تک‌گروهی و با همکاری معلمان محلی TPQ به کار گرفته شد. داده‌ها با استفاده از آزمون t زوجی، Hake N-Gain و d کوهن تحلیل شدند. میانگین نمرات از ۷۴٫۸۹ به ۹۱٫۱۷ افزایش یافت. آزمون t زوجی مقدار t = ۱۵٫۶۸ (p < ۰٫۰۰۱)، میانگین N-Gain g̅ = ۰٫۷۵۰ (طبقه بالا) و d کوهن = ۳٫۷۰ (اثر بسیار بزرگ) را نشان داد. رسانه پوسترهای تصویری برای آموزش مفردات عربی در محیط‌های آموزشی غیررسمی مؤثر و قابل اجرا بود.

Strengthening Quranic literacy among elementary school-aged children is a crucial aspect of religious character development. However, children’s ability to read the Quran remains relatively low due to educators’ limited competencies, a lack of family support, and minimal learning opportunities within the community. This community service project aims to describe the implementation of the “Ramadhan Mengaji” program based on service learning in Pematang Sijonam Village, Perbaungan Subdistrict, Serdang Bedagai Regency. The program was carried out through tahsin sessions at the mosque, Quran literacy outreach at elementary schools, the distribution of Quran copies and Iqra’ books, as well as religious lectures and social activities. The impact of this community service activity showed an increase in enthusiasm for reading the Quran, including improvements in pronunciation (makhraj), understanding of tajwid, and fluency in reading. Additionally, there was increased motivation to learn and greater parental support. The service-learning approach was effective in creating contextual, participatory, and sustainable learning.

تقویت سواد قرآنی در میان کودکان سنین دبستان، جنبه‌ای اساسی از پرورش شخصیت دینی به‌شمار می‌آید. با این حال، توانایی کودکان در قرائت قرآن به‌دلیل محدودیت شایستگی‌های مربیان، کمبود حمایت خانوادگی و فرصت‌های اندک یادگیری در جامعه، نسبتاً پایین باقی مانده‌است. این طرح خدمت‌رسانی به جامعه با هدف توصیف اجرای برنامه «رمضان مُنجی» مبتنی بر یادگیری خدمت‌محور در روستای پماتانگ سیجونام، بخش پرباونگان، شهرستان سردنگ بداگای انجام شد. این برنامه از طریق جلسات تحسین در مسجد، ترویج سواد قرآنی در مدارس ابتدایی، توزیع نسخه‌های قرآن و کتاب‌های اقراء، همچنین سخنرانی‌های مذهبی و فعالیت‌های اجتماعی اجرا گردید. تأثیر این فعالیت خدمت‌رسانی نشان‌دهنده افزایش اشتیاق به قرائت قرآن، بهبود تلفظ (مخرج)، درک قواعد تجوید و روان‌خوانی بود. افزون بر این، انگیزه یادگیری و حمایت والدین نیز افزایش یافت. رویکرد یادگیری خدمت‌محور در ایجاد یادگیری زمینه‌مند، مشارکتی و پایدار مؤثر بود.

Masjid in rural Indonesia are frequently treated as ritual spaces alone, although they hold sufficient physical, social, and spiritual capital to sustain non-formal Islamic education. This article reports the thematic community service programme (KKNT) of Group 25, STAI As-Sunnah Deli Serdang, at Masjid Amaliyah, Dusun Gotong Royong, Pasar Miring Village, Pagar Merbau District, Deli Serdang Regency, North Sumatra, conducted over thirteen days during Ramadan 1447 H (21 February–5 March 2026). Programme partners comprised the Masjid Amaliyah management, the Rumah Qur’an Shofiyyah administrators, SDN 105352 Pasar Miring, and the Pasar Miring Village Government. The programme applied the Asset-Based Community Development (ABCD) approach through five stages, discovery, dream, design, define, and destiny, positioning the masjid as the core asset rather than community deficits as the point of departure. Data were gathered through participant observation, pre- and post-programme oral tahsin assessment, daily field notes, and visual documentation. Fifteen programmes were delivered across 35 scheduled sessions, generating approximately 1,856 participant-sessions drawn from an estimated 400 to 450 individual beneficiaries; the two metrics are reported separately because attendance was recorded without unique-identity tracking. Findings indicate improved application of mim sakinah and qalqalah rules among women participants, increased children’s engagement in Qur’anic literacy, the establishment of a literacy corner and permanent visual da’wah media at the masjid, and the masjid management’s willingness to continue the halaqah independently. The study affirms that Ramadan constitutes a measurable window of receptivity rather than a scheduling coincidence, and that asset-based framing yields more equitable partnership relations than deficit-based framing.

مساجد در مناطق روستایی اندونزی اغلب صرفاً به‌عنوان فضاهای آیینی تلقی می‌شوند، در حالی‌که دارای سرمایه فیزیکی، اجتماعی و معنوی کافی برای پشتیبانی از آموزش غیررسمی اسلامی هستند. این مقاله به گزارش برنامه خدمت‌رسانی اجتماعی موضوعی (KKNT) گروه ۲۵ مؤسسه STAI As-Sunnah Deli Serdang در مسجد عملیّه، دوسون گوتونگ رویونگ، روستای پاسار میرینگ، بخش پاگار مِرباو، شهرستان دلی سِردانگ، سوماترای شمالی می‌پردازد که طی سیزده روز در ماه رمضان ۱۴۴۷ هجری (۲۱ فوریه تا ۵ مارس ۲۰۲۶) اجرا شد. شرکای برنامه شامل هیئت امنای مسجد عملیّه، مدیران خانه قرآن شفیّه، مدرسه SDN 105352 پاسار میرینگ و دولت روستای پاسار میرینگ بودند. این برنامه با بهره‌گیری از رویکرد توسعه جامعه‌محور مبتنی بر دارایی‌ها (ABCD) در پنج مرحله کشف، رؤیاپردازی، طراحی، تعریف و سرنوشت، مسجد را به‌عنوان دارایی محوری و نه کمبودهای جامعه، نقطه آغاز قرار داد. داده‌ها از طریق مشاهده مشارکتی، ارزیابی شفاهی تحسین پیش و پس از برنامه، یادداشت‌های میدانی روزانه و مستندسازی تصویری گردآوری شد. پانزده برنامه در قالب ۳۵ جلسه زمان‌بندی‌شده اجرا گردید که در مجموع حدود ۱۸۵۶ نفر-جلسه از میان حدود ۴۰۰ تا ۴۵۰ ذی‌نفع فردی حاصل شد؛ این دو شاخص به‌طور جداگانه گزارش شده‌اند زیرا حضور افراد بدون رهگیری هویت یکتا ثبت گردید. یافته‌ها نشان‌دهنده بهبود کاربرد قواعد میم ساکنه و قلقلَه در میان شرکت‌کنندگان زن، افزایش مشارکت کودکان در سواد قرآنی، ایجاد گوشه سوادآموزی و رسانه دائمی بصری دعوت در مسجد و تمایل هیئت امنای مسجد برای ادامه مستقل حلقه‌های قرآنی است. این مطالعه تأیید می‌کند که ماه رمضان پنجره‌ای قابل سنجش از پذیرش است و نه صرفاً یک تصادف زمانی، و چارچوب مبتنی بر دارایی‌ها روابط مشارکتی عادلانه‌تری نسبت به چارچوب مبتنی بر کمبودها ایجاد می‌کند.