science policy

Science, technology, engineering, and mathematics (STEM) education has become central to Africa’s development aspirations and technological transformation. However, persistent gaps in scientific capability, technological agency, and innovation outcomes continue to widen. This article examines how global science and technology (S&T) asymmetry shapes African STEM education systems: structurally, institutionally, and epistemically. Using a conceptual analytical approach, the study analyzes how inherited institutional cultures and structures, economic constraints, epistemic hierarchies, and emerging digital dependencies converge to influence STEM education systems across the continent. The analysis is organized around four interconnected domains: systemic foundations, curriculum packages, human capital, and innovation ecosystems. Across these domains, the findings show that African STEM education systems are deeply embedded in externally shaped policy frameworks, donor-driven priorities, and global benchmarking regimes. At the policy level, reliance on imported models and weak coordination undermines long-term system building. At the practice level, fragile institutional capacity, inadequate funding and infrastructure, talent loss, and fragmented innovation systems constrain meaningful implementation. These conditions weaken the capacity of STEM education to inspire learners, support teachers, foster technological agency, and connect scientific learning to local problem-solving and development pathways. Drawing on illustrative country cases and development experiences from non-African contexts, the article argues that Africa’s STEM education challenges are primarily structural and institutional. The paper concludes by outlining general pathways for strengthening African STEM education via reclaiming policy autonomy, ecosystem-based approaches, strategic public investment, and alignment with national and continental development priorities.

آموزش علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات (STEM) به محوریت آرمان‌های توسعه و تحول فناورانه آفریقا بدل شده است. با این حال، شکاف‌های ماندگار در توانمندی علمی، عاملیت فناورانه و پیامدهای نوآوری همچنان در حال گسترش است. این مقاله بررسی می‌کند که چگونه عدم‌تقارن جهانی علم و فناوری (S&T) به‌صورت ساختاری، نهادی و معرفتی بر نظام‌های آموزش STEM در آفریقا تأثیر می‌گذارد. با بهره‌گیری از رویکرد تحلیلی مفهومی، پژوهش حاضر تحلیل می‌کند که چگونه فرهنگ‌ها و ساختارهای نهادی به ارث رسیده، محدودیت‌های اقتصادی، سلسله‌مراتب معرفتی و وابستگی‌های نوظهور دیجیتال در هم می‌آمیزند تا بر نظام‌های آموزش STEM در سراسر قاره تأثیرگذار باشند. تحلیل در چهار حوزه به‌هم‌پیوسته سازمان یافته است: بنیان‌های نظام‌مند، بسته‌های درسی، سرمایه انسانی و زیست‌بوم‌های نوآوری. یافته‌ها در این حوزه‌ها نشان می‌دهد که نظام‌های آموزش STEM در آفریقا عمیقاً در چارچوب‌های سیاستی شکل‌گرفته از خارج، اولویت‌های مبتنی بر کمک‌های بین‌المللی و رژیم‌های ارزیابی جهانی جای گرفته‌اند. در سطح سیاست‌گذاری، اتکاء به الگوهای وارداتی و ضعف هماهنگی، ساختارسازی بلندمدت نظام را تضعیف می‌کند. در سطح عمل، ظرفیت نهادی شکننده، تأمین مالی و زیرساخت ناکافی، فرار استعداد و نظام‌های نوآوری پراکنده، اجرای معنادار را محدود می‌سازد. این شرایط، توان آموزش STEM را برای الهام‌بخشی به یادگیرندگان، حمایت از معلمان، تقویت عاملیت فناورانه و پیوند یادگیری علمی با حل مسائل محلی و مسیرهای توسعه تضعیف می‌کند. با بهره‌گیری از نمونه‌های کشوری و تجارب توسعه‌ای از زمینه‌های غیرآفریقایی، مقاله استدلال می‌کند که چالش‌های آموزش STEM در آفریقا عمدتاً ساختاری و نهادی است. در پایان، مسیرهای کلی برای تقویت آموزش STEM در آفریقا از طریق بازپس‌گیری خودمختاری سیاستی، رویکردهای مبتنی بر زیست‌بوم، سرمایه‌گذاری راهبردی دولتی و همسویی با اولویت‌های توسعه ملی و قاره‌ای ترسیم می‌شود.

The South African Open Science Policy 2026, published by the Department of Science, Technology, and Innovation, is formally committed to the democratisation of knowledge and epistemic equity. Yet a critical reading reveals that the Policy reproduces, through its own discursive architecture, the epistemological hierarchy it claims to dismantle. This article analyses the Policy as a discursive text, drawing on Laclau and Mouffe’s discourse theory and Foucault’s concept of the regime of truth to explain how a policy committed to democratisation can simultaneously enact epistemic exclusion. The primary argument is threefold. First, the Policy constructs “Open Science” as a nodal point around which a chain of equivalences is built from STEM-derived norms, including reproducibility, FAIR data principles, journal metrics, and natural science models of citizen science. Second, we argue that this hegemonic articulation reconstitutes a hidden antagonism between positivist and interpretivist epistemological traditions, reawakening a binary opposition that the paradigm wars of the twentieth century had ostensibly resolved. Third, the incommensurability between these traditions means that applying STEM-derived criteria universally to all research constitutes not evaluation but category error institutionalised as governance. Six dimensions of epistemological closure are examined: the reproducibility criterion, the FAIR data mandate, the marginalisation of CARE principles, the protective rather than epistemic treatment of indigenous knowledge, the structural absence of humanistic output forms, and the natural-science-centred design of the citizen science framework and its consequences for participatory research traditions. Five policy interventions are proposed through which the Policy’s stated commitment to epistemic equity could be made operational across the full disciplinary spectrum.

سیاست علم باز آفریقای جنوبی ۲۰۲۶ که توسط وزارت علوم، فناوری و نوآوری منتشر شده است، به طور رسمی متعهد به دموکراتیزه‌کردن دانش و برابری معرفتی است. با این حال، خوانشی انتقادی نشان می‌دهد که این سیاست از طریق معماری گفتمانی خود، همان سلسله‌مراتب معرفتی را بازتولید می‌کند که مدعی برچیدن آن است. این مقاله سیاست مذکور را به عنوان یک متن گفتمانی تحلیل می‌کند و با بهره‌گیری از نظریه گفتمان Laclau و Mouffe و مفهوم رژیم حقیقت نزد Foucault، توضیح می‌دهد که چگونه یک سیاست متعهد به دموکراتیزاسیون می‌تواند همزمان به طرد معرفتی منجر شود. استدلال اصلی مقاله سه‌وجهی است: نخست، سیاست «علم باز» را به عنوان نقطه گره‌ای می‌سازد که زنجیره‌ای از هم‌ارزی‌ها حول هنجارهای برگرفته از STEM، از جمله معیار بازتولیدپذیری، اصول داده FAIR، شاخص‌های نشریات و مدل‌های علوم طبیعی از علم شهروندی ایجاد می‌کند. دوم، ما استدلال می‌کنیم که این مفصل‌بندی هژمونیک، خصومت پنهانی میان سنت‌های معرفتی پوزیتیویستی و تفسیرگرایانه را بازسازی می‌کند و دوگانگی‌ای را احیا می‌کند که به ظاهر جنگ‌های پارادایمی قرن بیستم آن را حل کرده بودند. سوم، نامقیاسی میان این سنت‌ها به این معناست که تعمیم معیارهای برگرفته از STEM به همه پژوهش‌ها، نه ارزیابی بلکه خطای مقوله‌ای است که به صورت حکمرانی نهادینه می‌شود. شش بُعد انسداد معرفتی بررسی می‌شود: معیار بازتولیدپذیری، الزام داده FAIR، به حاشیه‌راندن اصول CARE، برخورد حفاظتی به جای معرفتی با دانش بومی، فقدان ساختاری اشکال تولیدات علوم انسانی و طراحی چارچوب علم شهروندی با محوریت علوم طبیعی و پیامدهای آن برای سنت‌های پژوهش مشارکتی. پنج مداخله سیاستی پیشنهاد می‌شود که از طریق آن‌ها تعهد اعلام‌شده سیاست به برابری معرفتی می‌تواند در سراسر طیف رشته‌ای عملیاتی شود.