کارکردهای اجرایی

Executive functions (EF) predict school readiness and later adjustment. The cultural-historical tradition gives play a central place in preschool education, yet it remains unclear which types of play, under what conditions, and through which pathways support EF between the ages of 3 and 6. This article aims to critically analyze the evidence on play and EF in this age range, distinguishing between efficacy, association, and mechanism. The method was a systematic review with narrative synthesis, reported according to PRISMA 2020. Of 88 records (2000–2026), 21 primary studies provided direct evidence and 26 works provided complementary evidence. Rule-based games and pretend play showed favorable effects in studies with active control conditions, particularly on inhibitory control. However, the largest-scale curricular study found no effects, and block play showed no main effects. Benefits tend to be concentrated among children with initial disadvantages, and evidence on working memory, cognitive flexibility, and transfer to the classroom is scarce. In conclusion, play appears to be a promising context rather than an effective intervention in itself; its effects depend on executive demand, adult mediation, progression, and implementation fidelity.

Background Cognitive differences across badminton performance levels may be task-specific rather than reflect broad executive-function advantages. Methods Ninety-six participants (33 high-level players, 31 recreational players and 32 non-badminton participants) completed word-color matching, task switching, 1-back and Raven testing. Analyses adjusted for sex, age and Raven score. Task-level MANCOVAs used Pillai’s trace, with HC3-adjusted RT models and binomial mixed models for follow-up comparisons. Additional models distinguished 1-back timeouts from accuracy among answered trials. Results Overall group effects were significant for word-color matching ( p < 0.001) and 1-back ( p = 0.011), but not task switching ( p = 0.592). High-level players responded faster in both word-color conditions than both comparison groups. Condition, response hand and response frequency were confounded, preventing an isolated interpretation of the condition RT contrast. In 1-back, timeout rates were 40.45%, 36.92% and 48.21% in the high-level, recreational and non-badminton groups; both badminton groups had lower adjusted timeout rates than the non-badminton group in both conditions. Accuracy among answered trials showed no clear group differences, and correct-response RT did not differ significantly ( p = 0.572). All-trial accuracy findings were sensitive to model specification. Conclusion High-level players showed faster word-color matching, and both badminton groups had fewer timeouts in the deadline-constrained 1-back task. The findings indicate task-specific performance differences rather than a broad executive-function advantage.

Shift work is associated with irregular eating behaviors, increased energy intake, and impaired sleep quality. Poor dietary patterns may elevate systemic inflammation, contributing to long-term metabolic and cardiovascular risks. The aim of this study was to investigate differences in the Dietary Inflammatory Index (DII), sleep quality, dietary intake, and anthropometric and body composition measures between fixed daytime workers and rotating shift workers and to examine the associations among these parameters. This cross-sectional study included 52 male workers employed at a defense industry factory in Ankara, Türkiye, who worked either fixed daytime or rotating shifts. Dietary intake was assessed using 24-h dietary recalls for three non-consecutive days, from which macronutrient and micronutrient intakes were calculated. DII scores were computed to assess the inflammatory potential of the diet. Sleep quality was evaluated using the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Anthropometric measurements, body composition, blood pressure, and biochemical parameters, including fasting plasma glucose, lipid profile (total cholesterol, HDL-C, LDL-C, and triglycerides), C-reactive protein, and homocysteine, were measured using standardised protocols. Rotating shift workers had significantly higher total energy intake and higher daily intakes of fructose, total fat, saturated and monounsaturated fatty acids, cholesterol, and several micronutrients, including vitamin A, folate, iron, calcium, and phosphorus compared with fixed daytime workers (p < 0.05). Mean DII scores did not differ significantly between the groups (Fixed daytime: 0.2 ± 1.86; rotating shift: −0.2 ± 2.25). DII scores were positively correlated with global PSQI score (r = 0.278, p = 0.046), the PSQI sleep duration component score (r = 0.319, p = 0.021), and daytime dysfunction component score (r = 0.287, p = 0.039); however, the association between DII and overall sleep quality was no longer statistically significant after adjustment for potential confounding factors (age, BMI, smoking status, physical activity, and work schedule). These findings suggest that dietary habits, pro-inflammatory dietary patterns, and poor sleep quality may represent co-existing factors associated with metabolic risk, and addressing these factors may contribute to better overall metabolic health.

کار شیفتی با رفتارهای نامنظم غذایی، افزایش دریافت انرژی و کاهش کیفیت خواب همراه است. الگوهای غذایی نامطلوب ممکن است التهاب سیستمیک را افزایش داده و در نتیجه خطرات متابولیک و قلبی‌عروقی بلندمدت را افزایش دهند. هدف این مطالعه بررسی تفاوت‌های شاخص التهابی رژیم غذایی (DII)، کیفیت خواب، دریافت غذایی و اندازه‌گیری‌های آنتروپومتریک و ترکیب بدن بین کارکنان مرد با شیفت ثابت روزانه و کارکنان شیفت چرخشی و همچنین بررسی ارتباط میان این پارامترها بود. این مطالعه مقطعی شامل ۵۲ کارگر مرد شاغل در یک کارخانه صنایع دفاعی در آنکارا، ترکیه بود که به صورت شیفت ثابت روزانه یا شیفت چرخشی کار می‌کردند. دریافت غذایی با استفاده از یادآوری غذایی ۲۴ ساعته برای سه روز غیرمتوالی ارزیابی شد و دریافت درشت‌مغذی‌ها و ریزمغذی‌ها محاسبه گردید. امتیازهای DII برای ارزیابی پتانسیل التهابی رژیم غذایی محاسبه شد. کیفیت خواب با استفاده از شاخص کیفیت خواب پیتسبورگ (PSQI) ارزیابی گردید. اندازه‌گیری‌های آنتروپومتریک، ترکیب بدن، فشار خون و پارامترهای بیوشیمیایی شامل گلوکز پلاسمای ناشتا، پروفایل لیپیدی (کلسترول تام، HDL-C، LDL-C و تری‌گلیسرید)، پروتئین واکنشی C و هموسیستئین با استفاده از پروتکل‌های استاندارد اندازه‌گیری شد. کارکنان شیفت چرخشی دریافت انرژی کل و دریافت روزانه فروکتوز، چربی کل، اسیدهای چرب اشباع و تک‌غیراشباع، کلسترول و چندین ریزمغذی از جمله ویتامین A، فولات، آهن، کلسیم و فسفر به طور معناداری بالاتری نسبت به کارکنان شیفت ثابت روزانه داشتند (p < 0.05). میانگین امتیازهای DII بین دو گروه تفاوت معناداری نداشت (شیفت ثابت روزانه: ۰.۲ ± ۱.۸۶؛ شیفت چرخشی: ‎−۰.۲ ± ۲.۲۵). امتیازهای DII با امتیاز کلی PSQI (r = 0.278, p = 0.046)، امتیاز مؤلفه مدت خواب PSQI (r = 0.319, p = 0.021) و امتیاز مؤلفه اختلال عملکرد روزانه (r = 0.287, p = 0.039) همبستگی مثبت داشت؛ با این حال، پس از تعدیل برای عوامل مخدوش‌کننده بالقوه (سن، BMI، وضعیت سیگار کشیدن، فعالیت بدنی و برنامه کاری)، ارتباط بین DII و کیفیت کلی خواب از نظر آماری معنادار نبود. این یافته‌ها نشان می‌دهد که عادات غذایی، الگوهای غذایی پیش‌التهابی و کیفیت پایین خواب ممکن است عوامل هم‌زمان مرتبط با خطر متابولیک باشند و پرداختن به این عوامل می‌تواند به بهبود سلامت متابولیک کلی کمک کند.

BACKGROUND: Presenteeism is an occupational health challenge. Although adverse childhood experiences (ACEs) have been linked to adult health, evidence on comprehensive ACE exposure and presenteeism remains limited. METHODS: We analyzed data from working adults in the 2022 Japan COVID-19 and Society Internet Survey (JACSIS). ACEs were assessed using an expanded Japanese ACE questionnaire and categorized as 0, 1, 2, 3, and ≥4 ACEs. Presenteeism was measured using the Work Functioning Impairment Scale (WFun), and high presenteeism was defined as WFun ≥21. Using logistic regression, we examined the association between ACE counts (0, 1, 2, 3, and ≥4) and high presenteeism. We further evaluated the cumulative effect of increasing ACE counts. Models were adjusted for age, sex, educational attainment, marital status, weekly working hours, and job stress. Stratified analyses were conducted by current mental disorder status. RESULTS: Among 19,409 workers included in the analytic sample, those with any ACE exposure had higher odds of high presenteeism than those reporting no ACEs, and the association displayed a dose-response pattern with increasing ACE counts. This graded relationship was also observed in stratified analyses, irrespective of the presence or absence of a current mental disorder. CONCLUSIONS: This study suggests that expanded childhood adversity is relevant to presenteeism among working adults, regardless of current mental disorder status. These findings reveal the value of a life-course perspective in occupational health and point to the need for future research to clarify the mechanisms linking ACE exposure to presenteeism and to examine trauma-informed approaches for reducing presenteeism.

زمینه: پرزنتیسم یکی از چالش‌های سلامت شغلی است. اگرچه تجربیات نامطلوب دوران کودکی (ACEs) با سلامت بزرگسالی مرتبط دانسته شده‌اند، اما شواهد مربوط به مواجهه جامع با ACE و پرزنتیسم همچنان محدود است. روش‌ها: داده‌های بزرگسالان شاغل از پیمایش اینترنتی کووید-۱۹ و جامعه ژاپن در سال ۲۰۲۲ (JACSIS) تحلیل شد. ACEها با استفاده از پرسشنامه ژاپنی گسترده ACE ارزیابی و به صورت ۰، ۱، ۲، ۳ و ≥۴ دسته‌بندی شدند. پرزنتیسم با استفاده از مقیاس اختلال عملکرد کاری (WFun) سنجیده شد و پرزنتیسم بالا به صورت WFun ≥21 تعریف گردید. با استفاده از رگرسیون لجستیک، ارتباط بین تعداد ACE (۰، ۱، ۲، ۳ و ≥۴) و پرزنتیسم بالا بررسی شد. همچنین اثر تجمعی افزایش تعداد ACEها ارزیابی گردید. مدل‌ها برای سن، جنس، میزان تحصیلات، وضعیت تأهل، ساعات کاری هفتگی و استرس شغلی تعدیل شدند. تحلیل‌های لایه‌ای بر اساس وضعیت فعلی اختلال روانی انجام شد. نتایج: در میان ۱۹٬۴۰۹ کارگر وارد شده به نمونه تحلیلی، افرادی که هرگونه مواجهه با ACE داشتند، نسبت به افرادی که هیچ ACE گزارش نکرده بودند، شانس بیشتری برای پرزنتیسم بالا داشتند و این ارتباط با افزایش تعداد ACEها الگوی دوز-پاسخ نشان داد. این رابطه تدریجی در تحلیل‌های لایه‌ای نیز صرف‌نظر از وجود یا عدم وجود اختلال روانی فعلی مشاهده شد. نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان می‌دهد که ناملایمات گسترده دوران کودکی با پرزنتیسم در میان بزرگسالان شاغل مرتبط است، صرف‌نظر از وضعیت فعلی اختلال روانی. این یافته‌ها اهمیت دیدگاه سیر زندگی در سلامت شغلی را نشان داده و بر لزوم پژوهش‌های آینده برای روشن شدن سازوکارهای ارتباط مواجهه با ACE و پرزنتیسم و بررسی رویکردهای مبتنی بر تروما برای کاهش پرزنتیسم تأکید می‌کند.

Objectives This study aimed to describe shift work patterns in Europe using a data-driven approach and evaluate their impact on adverse sleep outcomes. Methods We analyzed 6245 participants from the SHIFT2HEALTH survey across eight European countries, who provided information on work schedules, shift work metrics, sleep quality and timing (MCTQshift) across different shifts, and chronic insomnia (Insomnia Severity Index). We used mixtures of von Mises-Fisher models to identify shift clusters based on shift start and end times and evaluated differences in shift-specific sleep duration and quality using Bayesian multilevel models. Associations of shift metrics with short average sleep duration and chronic insomnia, adjusting for confounders, were evaluated using Bayesian logistic regression. Results We identified five shift clusters: day, evening and night (mean shift lengths: 7.8, 7.9 and 9.5 hours, respectively), long day and long evening (mean lengths: 10.5 and 12.8 hours, respectively). Sleep duration and quality varied between clusters, with the shortest duration [mean 6.00, 95% credible interval (CI) 5.95–6.06 hours] and poorest quality (29.3% “poor”/“very poor”) sleep reported between night shifts. Compared to day workers, greater chronic insomnia odd ratios (OR) were observed among participants with >90% night shifts (OR 1.26, 95% CI 1.01–1.58), rotating shifts (OR 1.42, 95% CI 1.22–1.65) and with longer night work history (OR ≥16 years 1.28, 95% CI 1.08–1.52). These variables and longer weekly working hours [OR 6.10h increase 1.13, 95% CI 1.04–1.22) were associated with short sleep. Conclusions Data-driven analyses of work schedules may provide a more comprehensive evaluation of the impact of real-world shift work patterns on sleep.

اهداف: این مطالعه با هدف توصیف الگوهای شیفت کاری در اروپا با رویکرد مبتنی بر داده و ارزیابی تأثیر آن‌ها بر پیامدهای نامطلوب خواب انجام شد. روش‌ها: ما داده‌های ۶۲۴۵ شرکت‌کننده از پیمایش SHIFT2HEALTH در هشت کشور اروپایی را که اطلاعاتی درباره برنامه‌های کاری، شاخص‌های شیفت کاری، کیفیت و زمان‌بندی خواب (MCTQshift) در شیفت‌های مختلف و بی‌خوابی مزمن (شاخص شدت بی‌خوابی) ارائه داده بودند، تحلیل کردیم. برای شناسایی خوشه‌های شیفت بر اساس زمان شروع و پایان شیفت‌ها، از مدل‌های ترکیبی von Mises-Fisher استفاده شد و تفاوت‌های مدت و کیفیت خواب مختص هر شیفت با استفاده از مدل‌های چندسطحی بیزی ارزیابی گردید. ارتباط شاخص‌های شیفت با مدت خواب کوتاه متوسط و بی‌خوابی مزمن، با کنترل متغیرهای مخدوش‌کننده، با استفاده از رگرسیون لجستیک بیزی بررسی شد. نتایج: پنج خوشه شیفت شناسایی شد: روز، عصر و شب (میانگین طول شیفت‌ها: به‌ترتیب ۷.۸، ۷.۹ و ۹.۵ ساعت)، روز طولانی و عصر طولانی (میانگین طول: به‌ترتیب ۱۰.۵ و ۱۲.۸ ساعت). مدت و کیفیت خواب بین خوشه‌ها متفاوت بود، به‌طوری که کوتاه‌ترین مدت خواب [میانگین ۶.۰۰، بازه اطمینان ۹۵٪ (CI) ۵.۹۵–۶.۰۶ ساعت] و پایین‌ترین کیفیت خواب (۲۹.۳٪ «ضعیف»/«بسیار ضعیف») بین شیفت‌های شب گزارش شد. در مقایسه با کارکنان روزکار، نسبت شانس (OR) بی‌خوابی مزمن در شرکت‌کنندگانی با بیش از ۹۰٪ شیفت شب (OR 1.26، CI 1.01–1.58)، شیفت‌های چرخشی (OR 1.42، CI 1.22–1.65) و سابقه طولانی‌تر کار شبانه (OR ≥16 سال 1.28، CI 1.08–1.52) بیشتر بود. این متغیرها و ساعات کاری هفتگی طولانی‌تر [OR افزایش ۶.۱۰ ساعت 1.13، CI 1.04–1.22] با خواب کوتاه مرتبط بودند. نتیجه‌گیری: تحلیل‌های مبتنی بر داده از برنامه‌های کاری می‌تواند ارزیابی جامع‌تری از تأثیر الگوهای واقعی شیفت کاری بر خواب ارائه دهد.