چکیده
Adolescents living with HIV (ALHIV) in Eastern and Southern Africa experience challenges around medication adherence, mental health and wellbeing. Although interventions such as Zvandiri aim to strengthen mental health and wellbeing to impact HIV treatment outcomes, available measures often focus on negative outcomes or rely on positive psychology instruments developed in high-income settings. These tools may not adequately capture culturally embedded and relational dimensions of wellbeing. We describe the development of the Zvandiri Character Strength (ZCS) scale and draw methodological lessons for culturally grounded wellbeing measurement. The multi-stage scale-development process (2022–2025) comprised a scoping and systematic review, qualitative discussions, expert panel input, construct and item prioritisation, cognitive interviews, iterative item reduction, and exploratory factor and Rasch analyses. We reduced an initial item bank to a 53-item candidate scale, then to the ZCS 38 (38 items) and finally, the ZCS 25 (25 items), based on quantitative analyses and participant feedback. We subsequently assessed the ZCS 25 using retrospective pretest, post-test and follow-up administration. The review identified conceptually overlapping positive psychological constructs, many of which are measured using instruments developed in high-income settings and not adequately validated for ALHIV in Africa. Qualitative work highlighted connectedness, hope, self-acceptance, self-efficacy, purpose, and flourishing as key. Discussions also highlighted that wellbeing was relational, contextually situated, and often co-occurring with distress. Quantitative testing showed highly positive responses, disordered thresholds, ceiling effects, weak internal structure, and fluctuating retrospective ratings. Participant feedback suggested that positive responses likely reflected affirmations, and were partly linked to social desirability. In conclusion, the ZCS scale did not support a single interpretable total score, but its development offers important methodological lessons. Future measurement should begin with clearer construct definition, response-process validation, domain-level testing and explicit decisions about whether the measure aims to capture lived wellbeing, domain-specific positive outcomes or intervention-relevant change.
نوجوانان مبتلا به HIV (ALHIV) در شرق و جنوب آفریقا با چالش‌هایی در زمینه پایبندی به دارو، سلامت روان و بهزیستی مواجه هستند. اگرچه مداخلاتی مانند Zvandiri با هدف تقویت سلامت روان و بهزیستی برای تأثیرگذاری بر پیامدهای درمان HIV طراحی شده‌اند، اما ابزارهای موجود اغلب بر پیامدهای منفی تمرکز دارند یا به ابزارهای روان‌شناسی مثبت که در کشورهای با درآمد بالا توسعه یافته‌اند، متکی هستند. این ابزارها ممکن است ابعاد فرهنگی و ارتباطی بهزیستی را به‌درستی منعکس نکنند. ما توسعه مقیاس Zvandiri Character Strength (ZCS) را توصیف کرده و درس‌های روش‌شناختی برای سنجش بهزیستی مبتنی بر فرهنگ ارائه می‌دهیم. فرایند چندمرحله‌ای توسعه مقیاس (۲۰۲۲–۲۰۲۵) شامل مرور دامنه‌ای و مرور نظام‌مند، بحث‌های کیفی، نظرخواهی از پانل خبرگان، اولویت‌بندی سازه و گویه‌ها، مصاحبه‌های شناختی، کاهش تدریجی گویه‌ها و تحلیل‌های عاملی اکتشافی و Rasch بود. بانک اولیه گویه‌ها به مقیاس ۵۳ گویه‌ای کاندیدا، سپس به ZCS 38 (۳۸ گویه) و در نهایت به ZCS 25 (۲۵ گویه) بر اساس تحلیل‌های کمی و بازخورد شرکت‌کنندگان کاهش یافت. سپس ZCS 25 با استفاده از پیش‌آزمون گذشته‌نگر، پس‌آزمون و پیگیری مورد ارزیابی قرار گرفت. مرور انجام‌شده سازه‌های روان‌شناختی مثبت با همپوشانی مفهومی را شناسایی کرد که بسیاری از آن‌ها با ابزارهایی که در کشورهای با درآمد بالا توسعه یافته‌اند سنجیده می‌شوند و برای ALHIV در آفریقا به‌درستی اعتبارسنجی نشده‌اند. کار کیفی بر اهمیت پیوستگی، امید، پذیرش خود، خودکارآمدی، هدفمندی و شکوفایی تأکید داشت. بحث‌ها همچنین نشان داد که بهزیستی ماهیتی ارتباطی و زمینه‌مند دارد و اغلب با پریشانی همزمان رخ می‌دهد. آزمون‌های کمی پاسخ‌های بسیار مثبت، آستانه‌های نامنظم، اثر سقف، ساختار درونی ضعیف و نوسان در ارزیابی‌های گذشته‌نگر را نشان داد. بازخورد شرکت‌کنندگان حاکی از آن بود که پاسخ‌های مثبت احتمالاً بازتاب تأییدات بوده و تا حدی با تمایل به مقبولیت اجتماعی مرتبط است. در نتیجه، مقیاس ZCS از یک نمره کل قابل تفسیر پشتیبانی نکرد، اما توسعه آن درس‌های مهمی در حوزه روش‌شناسی ارائه می‌دهد. سنجش‌های آینده باید با تعریف روشن‌تر سازه، اعتبارسنجی فرایند پاسخ‌دهی، آزمون در سطح حوزه و تصمیم‌گیری صریح درباره هدف سنجش برای ارزیابی بهزیستی زیسته، پیامدهای مثبت حوزه‌ای یا تغییر مرتبط با مداخله آغاز شود.
