program planning

The Tarbiyah Anak Saleh (TRANS) Program is a character and religious development program for students at Al-Bashirah Integrated Islamic Elementary School (SDIT Al-Bashirah). Although the program has been implemented as one of the school’s flagship programs, it has never been systematically evaluated to identify discrepancies between its planning and implementation. This study aims to identify and measure the discrepancies between the planning and implementation of the TRANS Program using the Discrepancy Evaluation Model (DEM), which comprises four evaluation stages: design, installation, process, and product. The study employed an evaluation approach using a mixed-method design and was conducted from February 23 to March 7, 2026. Data were collected through questionnaires, interviews, and documentation. The questionnaires were administered to 132 students in Grades IV, V, and VI, while interviews were conducted with 3 teachers involved in implementing the program. The findings show that the overall discrepancy level of the TRANS Program was categorized as small. At the design stage, the program was supported by competent human resources and adequate facilities and infrastructure, although several activities had not yet been implemented and detailed technical guidelines were not available. At the installation stage, the level of program conformity reached 80%, with a discrepancy of 20%, categorized as small, although internet connectivity and transportation constraints were still encountered. At the process stage, the level of conformity also reached 80%, with a discrepancy of 20%, categorized as small, supported by the involvement of the school, teachers, parents, and students. At the product stage, the level of program achievement reached 84%, with a discrepancy of 16%, categorized as very small, as reflected in positive changes in students’ worship practices, moral character, discipline, and responsibility. These findings indicate that the TRANS Program demonstrates a high level of conformity and achievement; however, stronger technical guidelines and greater consistency in implementation are still needed to ensure that all program components are carried out optimally. ABSTRAK Program Tarbiyah Anak Saleh (TRANS) merupakan program pembinaan karakter dan keagamaan peserta didik di Sekolah Dasar Islam Terpadu (SDIT) Al-Bashirah. Meskipun program ini telah dilaksanakan sebagai salah satu program unggulan sekolah, belum pernah dilakukan evaluasi secara sistematis untuk mengetahui kesenjangan antara perencanaan dan pelaksanaannya. Penelitian ini bertujuan untuk mengidentifikasi dan mengukur kesenjangan antara perencanaan dan pelaksanaan Program TRANS menggunakan Discrepancy Evaluation Model (DEM), yang mencakup empat tahap evaluasi, yaitu desain, instalasi, proses, dan produk. Penelitian menggunakan pendekatan evaluasi dengan metode campuran (mixed method) yang dilaksanakan pada 23 Februari–7 Maret 2026. Data dikumpulkan melalui angket, wawancara, dan dokumentasi. Angket diberikan kepada 132 peserta didik kelas IV, V, dan VI, sedangkan wawancara dilakukan terhadap 3 guru yang terlibat dalam pelaksanaan program. Hasil penelitian menunjukkan bahwa tingkat kesenjangan Program TRANS secara umum berada pada kategori kecil. Pada tahap desain, program telah didukung oleh sumber daya manusia yang kompeten dan sarana prasarana yang memadai, meskipun beberapa kegiatan belum terlaksana dan belum tersedia petunjuk teknis yang rinci. Pada tahap instalasi, tingkat kesesuaian program mencapai 80% dengan kesenjangan 20% dalam kategori kecil, meskipun masih terdapat kendala jaringan dan transportasi. Pada tahap proses, tingkat kesesuaian mencapai 80% dengan kesenjangan 20% dalam kategori kecil, didukung oleh keterlibatan sekolah, guru, orang tua, dan peserta didik. Pada tahap produk, tingkat ketercapaian mencapai 84% dengan kesenjangan 16% dalam kategori sangat kecil, yang ditunjukkan oleh perubahan positif pada aspek ibadah, akhlak, kedisiplinan, dan tanggung jawab peserta didik. Temuan ini menunjukkan bahwa Program TRANS memiliki tingkat kesesuaian dan ketercapaian yang tinggi, tetapi masih memerlukan penguatan petunjuk teknis dan konsistensi pelaksanaan agar seluruh komponen program dapat terlaksana secara optimal.

This study aims to describe and analyze the implementation of school leadership in improving management standards at SMP Negeri 1 Kotaagung. The research focuses on planning, implementation, supervision, and evaluation carried out by the principal in meeting school management standards. This study employed a qualitative approach using a case study method. Data were collected through in-depth interviews, observations, and document analysis. The data were analyzed using the interactive model of Miles and Huberman, including data reduction, data display, and conclusion drawing, with validity ensured through source and technique triangulation. The findings indicate that school leadership implementation is carried out through work program planning aligned with the school’s vision and mission, strengthening coordination with teachers and administrative staff, and systematic supervision of school administration and management. Participatory and communicative leadership has contributed significantly to enhancing the effectiveness of school management, particularly in planning, organizing, and evaluating programs. In conclusion, visionary, collaborative, and consistent school leadership plays a significant role in improving school management standards. The implication of this study highlights the importance of strengthening principals’ managerial competencies and fostering a collaborative work culture to achieve effective and sustainable school governance. Keywords: School Leadership, Management Standards, Educational Management

این پژوهش با هدف توصیف و تحلیل اجرای رهبری مدرسه در بهبود استانداردهای مدیریت در SMP Negeri 1 Kotaagung انجام شده است. تمرکز پژوهش بر برنامه‌ریزی، اجرا، نظارت و ارزیابی است که توسط مدیر مدرسه در راستای تحقق استانداردهای مدیریت مدرسه صورت می‌گیرد. این مطالعه با رویکرد کیفی و با استفاده از روش مطالعه موردی انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق، مشاهده و تحلیل اسناد گردآوری شده‌اند. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل تعاملی Miles و Huberman شامل کاهش داده، نمایش داده و نتیجه‌گیری انجام شده و روایی از طریق مثلث‌سازی منبع و روش تضمین گردیده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اجرای رهبری مدرسه از طریق برنامه‌ریزی برنامه‌های کاری منطبق با چشم‌انداز و مأموریت مدرسه، تقویت هماهنگی با معلمان و کارکنان اداری و نظارت نظام‌مند بر امور اداری و مدیریتی مدرسه صورت می‌گیرد. رهبری مشارکتی و ارتباطی نقش قابل توجهی در افزایش اثربخشی مدیریت مدرسه، به ویژه در برنامه‌ریزی، سازماندهی و ارزیابی برنامه‌ها داشته است. در نتیجه، رهبری مدرسه با رویکرد آینده‌نگر، مشارکتی و مستمر نقش مهمی در بهبود استانداردهای مدیریت مدرسه ایفا می‌کند. پیامد این پژوهش بر اهمیت تقویت شایستگی‌های مدیریتی مدیران و ترویج فرهنگ کاری مشارکتی برای دستیابی به حکمرانی مدرسه‌ای اثربخش و پایدار تأکید دارد.

The citizenship dimension is one aspect that needs to be fostered in elementary school students. However, observations and interviews revealed that some Grade 4A students lacked cohesion during flag-raising ceremonies when singing national songs, primarily because they were unfamiliar with the songs being performed. This situation prompted the implementation of the *Gema Melodi Kebangsaan* (Echoes of National Melodies) co-curricular program. This study aims to describe the implementation of the *Gema Melodi Kebangsaan* program and the citizenship dimensions demonstrated by students after participating in it. A descriptive qualitative approach was employed at SDN 113 Banjarsari. Data were collected through observation, semi-structured interviews, and documentation, and subsequently analyzed using data condensation, data display, and conclusion drawing/verification. The results indicate that program planning was based on a student needs analysis, establishing specific dimensions, themes, activities, time allocations, and assessment methods. Implementation spanned three weeks and included "History Detective" activities, vocal training, and a singing competition. Evaluation was conducted through observation, weekly reflection journals, and the assessment of posters, presentations, and singing performances. Observations of 34 students showed that behaviors reflecting citizenship dimensions emerged across five indicators: pride in identity and culture (97.1%), respect for diversity (94.1%), maintaining national unity (97.1%), adherence to state and social regulations (85.3%), and environmental stewardship (97.1%). Nevertheless, adherence to rules, respect for diversity, and the habit of maintaining cleanliness independently still require further reinforcement.

بُعد شهروندی یکی از جنبه‌هایی است که باید در دانش‌آموزان دبستانی پرورش یابد. با این حال، مشاهدات و مصاحبه‌ها نشان داد که برخی از دانش‌آموزان کلاس چهارم الف هنگام اجرای مراسم برافراشتن پرچم و خواندن سرودهای ملی، انسجام لازم را نداشتند که عمدتاً به دلیل ناآشنایی با سرودهای اجراشده بود. این وضعیت منجر به اجرای برنامه فوق‌برنامه «گِما ملودی کِبانگسان» شد. هدف این پژوهش توصیف اجرای برنامه «گِما ملودی کِبانگسان» و ابعاد شهروندی بروز یافته در دانش‌آموزان پس از شرکت در این برنامه است. این مطالعه با رویکرد کیفی توصیفی در دبستان SDN 113 Banjarsari انجام شد. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و اسناد گردآوری و با استفاده از فشرده‌سازی داده‌ها، نمایش داده‌ها و نتیجه‌گیری/تأیید تحلیل شدند. نتایج نشان داد که برنامه‌ریزی بر اساس تحلیل نیازهای دانش‌آموزان، تعیین ابعاد، موضوعات، فعالیت‌ها، تخصیص زمان و روش‌های ارزشیابی صورت گرفت. اجرای برنامه طی سه هفته و شامل فعالیت‌های «کارآگاه تاریخ»، آموزش آواز و مسابقه خوانندگی بود. ارزشیابی از طریق مشاهده، ژورنال‌های هفتگی بازتاب، و ارزیابی پوسترها، ارائه‌ها و اجراهای خوانندگی انجام شد. مشاهدات ۳۴ دانش‌آموز نشان داد که رفتارهای منعکس‌کننده ابعاد شهروندی در پنج شاخص بروز یافته است: افتخار به هویت و فرهنگ (۹۷/۱٪)، احترام به تنوع (۹۴/۱٪)، حفظ وحدت ملی (۹۷/۱٪)، پایبندی به مقررات دولتی و اجتماعی (۸۵/۳٪) و حفاظت از محیط زیست (۹۷/۱٪). با این حال، پایبندی به مقررات، احترام به تنوع و عادت به حفظ پاکیزگی به‌صورت مستقل همچنان نیازمند تقویت بیشتر است.

This research is motivated by the importance of developing students' religious character as part of the effort to mold learners with noble character amidst the moral challenges of the modern era. The success of religious character development is inseparable from the management implemented by the school through the functions of planning, organizing, implementing, and supervising. This study aims to describe the management of religious character development for students at SMKIT Khoiru Ummah and SMKIT Rabbi Radhiyya in Rejang Lebong Regency, covering the aspects of program planning, organizing, implementation, and supervision. The study employs a qualitative approach with a case study design. Data were collected through interviews, observations, and documentation involving school principals, vice principals, supervising teachers, homeroom teachers, and students. Data analysis utilized the interactive model proposed by Miles, Huberman, and Saldana comprising data condensation, data display, and conclusion drawing while data validity was verified through triangulation of sources, techniques, and time. The results indicate that program planning is conducted through annual work meetings to establish objectives, programs, schedules, and success indicators. Organizing is carried out by assigning tasks based on competence through coordination among principals, vice principals, teachers, and program supervisors. Program implementation is realized through various religious habituation activities, such as congregational prayers, Tahsin and Tahfiz (Quranic recitation and memorization), Bina Pribadi Islam (Islamic Personal Development/BPI), the practice of Islamic etiquette (adab), and other religious activities. Supervision is conducted continuously through observation, monitoring, periodic evaluation, and follow-up actions based on evaluation results. Management implemented systematically through the POAC (Planning, Organizing, Implementing, Controlling) functions has proven capable of optimally supporting the formation of students' religious character in both schools.

این پژوهش با انگیزه اهمیت توسعه شخصیت دینی دانش‌آموزان به عنوان بخشی از تلاش برای پرورش فراگیرانی با شخصیت والا در مواجهه با چالش‌های اخلاقی عصر مدرن انجام شده است. موفقیت در توسعه شخصیت دینی جدایی‌ناپذیر از مدیریتی است که مدرسه از طریق کارکردهای برنامه‌ریزی، سازماندهی، اجرا و نظارت اعمال می‌کند. هدف این مطالعه توصیف مدیریت توسعه شخصیت دینی دانش‌آموزان در دبیرستان‌های فنی‌وحرفه‌ای اسلامی Khoiru Ummah و Rabbi Radhiyya در شهرستان رجانگ لبونگ است که جنبه‌های برنامه‌ریزی، سازماندهی، اجرا و نظارت را در بر می‌گیرد. این پژوهش با رویکرد کیفی و با طرح مطالعه موردی انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه، مشاهده و اسناد با مشارکت مدیران مدارس، معاونان، معلمان ناظر، معلمان راهنما و دانش‌آموزان گردآوری شده‌اند. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل تعاملی Miles، Huberman و Saldana شامل تقطیر داده‌ها، نمایش داده‌ها و نتیجه‌گیری انجام شده و روایی داده‌ها از طریق مثلث‌سازی منابع، فنون و زمان بررسی شده است. نتایج نشان می‌دهد که برنامه‌ریزی از طریق جلسات سالانه کاری برای تعیین اهداف، برنامه‌ها، زمان‌بندی و شاخص‌های موفقیت انجام می‌شود. سازماندهی با واگذاری وظایف بر اساس شایستگی و هماهنگی میان مدیران، معاونان، معلمان و ناظران برنامه صورت می‌گیرد. اجرای برنامه از طریق فعالیت‌های مختلف عادت‌سازی دینی مانند اقامه نماز جماعت، تحسین و حفظ (تلاوت و حفظ قرآن)، بنای شخصیت اسلامی (Bina Pribadi Islam/BPI)، تمرین آداب اسلامی و سایر فعالیت‌های دینی تحقق می‌یابد. نظارت به صورت مستمر از طریق مشاهده، پایش، ارزیابی دوره‌ای و اقدامات پیگیری بر اساس نتایج ارزیابی انجام می‌شود. مدیریت اجراشده به صورت نظام‌مند از طریق کارکردهای POAC (برنامه‌ریزی، سازماندهی، اجرا، کنترل) توانسته است به طور بهینه از شکل‌گیری شخصیت دینی دانش‌آموزان در هر دو مدرسه حمایت کند.

Grounded in Knowles’ theory of andragogy, this study employed a qualitative comparative case study design within a constructivist paradigm to examine how andragogical principles are applied by facilitators in urban and rural IFAE centers in North Mecha Woreda, Amhara Regional State, Ethiopia. 19 participants, comprising 2 facilitators, 16 adult learners, and 1 Adult and Non-Formal Education (ANFE) expert, were selected through purposive and total population sampling. Data were collected through semi-structured interviews, focus group discussions, and observations, and analyzed thematically using Knowles’ six andragogical assumptions as the primary analytical framework. The findings reveal that facilitators generally employed learner-centered, experiential, and contextually relevant instructional approaches, supporting the immediate application of learning across both settings. Contextualization of instruction, performance-based assessment, and peer-driven experiential exchange emerged as the most consistently operationalized andragogical principles. However, adult learners were systematically excluded from program planning and needs assessment, representing the most significant gap between andragogical theory and IFAE practice. The rural center demonstrated deeper and more intentional andragogical practice than the urban center, with application quality more strongly determined by facilitator training than by geographic setting. Theoretically, the study demonstrates that andragogical principles are selectively operationalized in IFAE contexts, mediated by institutional structures and facilitator preparation. The study recommends strengthening andragogically grounded facilitator professional development, institutionalizing participatory needs assessment to ensure meaningful learner involvement in program planning, and reactivating non-functional IFAE centers as critical policy priorities.

این پژوهش که بر نظریه آندراگوژی Knowles استوار است، با بهره‌گیری از طرح مطالعه موردی مقایسه‌ای کیفی در چارچوب پارادایم سازه‌گرایی، به بررسی نحوه به‌کارگیری اصول آندراگوژی توسط تسهیل‌گران در مراکز شهری و روستایی IFAE در منطقه North Mecha Woreda، ایالت منطقه‌ای Amhara، اتیوپی می‌پردازد. ۱۹ مشارکت‌کننده شامل ۲ تسهیل‌گر، ۱۶ یادگیرنده بزرگسال و ۱ کارشناس آموزش بزرگسالان و غیررسمی (ANFE) با روش نمونه‌گیری هدفمند و سرشماری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، بحث‌های گروهی متمرکز و مشاهده گردآوری و با استفاده از شش فرضیه آندراگوژیک Knowles به عنوان چارچوب تحلیلی اصلی، به صورت تماتیک تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که تسهیل‌گران عموماً از رویکردهای آموزشی یادگیرنده‌محور، تجربی و متناسب با زمینه استفاده می‌کنند که از کاربرد فوری یادگیری در هر دو محیط حمایت می‌کند. بومی‌سازی آموزش، ارزیابی مبتنی بر عملکرد و تبادل تجربی مبتنی بر همسالان به عنوان اصول آندراگوژیک بیش از همه به طور مستمر اجرا شده‌اند. با این حال، یادگیرندگان بزرگسال به طور نظام‌مند از برنامه‌ریزی برنامه و نیازسنجی کنار گذاشته شده‌اند که این امر مهم‌ترین فاصله میان نظریه آندراگوژی و عمل IFAE را نشان می‌دهد. مرکز روستایی نسبت به مرکز شهری، اجرای عمیق‌تر و هدفمندتری از اصول آندراگوژیک را نشان داد و کیفیت اجرا بیش از آنکه به موقعیت جغرافیایی وابسته باشد، به آموزش تسهیل‌گر مربوط بود. از نظر نظری، این پژوهش نشان می‌دهد که اصول آندراگوژیک به صورت گزینشی در زمینه‌های IFAE عملیاتی می‌شوند و این امر تحت تأثیر ساختارهای نهادی و آمادگی تسهیل‌گران قرار دارد. پژوهش توصیه می‌کند که توسعه حرفه‌ای تسهیل‌گران مبتنی بر آندراگوژی تقویت شود، نیازسنجی مشارکتی برای تضمین مشارکت معنادار یادگیرندگان در برنامه‌ریزی برنامه نهادینه گردد و مراکز غیرعملیاتی IFAE به عنوان اولویت‌های مهم سیاستی مجدداً فعال شوند.