Arabic language teaching

ABSTRACT Differences in Arabic language-use environments offer a perspective for understanding why speaking instruction does not always provide learners with comparable language experiences. This study examines mahārah taḥadduts through a comparison of the Arabic Language Education Program at UIN Raden Intan Lampung, Indonesia, and the Arabic Literature Program at Yarmouk University, Jordan. A qualitative approach was employed using a comparative case study design. Data were collected through observations, semi-structured interviews with lecturers, program heads, students, and alumni, as well as document analysis. The data were analyzed using the Miles and Huberman model, supplemented by within-case and cross-case analyses, while triangulation was employed to establish data trustworthiness. Both programs demonstrated relatively similar instructional patterns involving topic selection, preparation, presentations, dialogue, and question-and-answer sessions. The most notable distinction concerned their language-use environments. At UIN Raden Intan Lampung, speaking practice was largely confined to formally structured learning settings (by design), whereas at Yarmouk University, Arabic was also used in academic interactions and everyday communication (given). These differences were associated with variations in practice opportunities, forms of oral production, and affective-linguistic barriers, without treating the language environment as the sole determining factor. These findings inform the proposed Tiered Oral Production Model, which distinguishes scheduled production (Layer 1) from contextual production (Layer 2). Developing speaking proficiency therefore requires broader opportunities to use Arabic beyond the classroom, alongside further testing of the model across diverse educational contexts. ABSTRAK Perbedaan lingkungan penggunaan bahasa Arab memberikan perspektif untuk memahami mengapa pembelajaran keterampilan berbicara tidak selalu menghasilkan pengalaman berbahasa yang serupa. Penelitian ini menelaah pembelajaran mahārah taḥadduts melalui perbandingan Program Studi Pendidikan Bahasa Arab UIN Raden Intan Lampung dan Program Studi Sastra Arab Yarmouk University, Yordania. Kajian dilakukan dengan pendekatan kualitatif melalui desain studi kasus komparatif. Observasi, wawancara semi-terstruktur dengan dosen, ketua program studi, mahasiswa, dan alumni, serta dokumentasi digunakan untuk memperoleh data. Analisis mengikuti model Miles dan Huberman, kemudian diperdalam melalui penelaahan dalam-kasus dan lintas-kasus; triangulasi digunakan untuk memeriksa keabsahan data. Kedua program studi memperlihatkan pola instruksional yang relatif serupa, meliputi penentuan tema, persiapan, presentasi, dialog, dan tanya jawab. Pembeda yang menonjol terdapat pada ekologi penggunaan bahasa. Di UIN Raden Intan Lampung, praktik berbicara lebih banyak terikat pada ruang pembelajaran yang dirancang secara formal (by design), sedangkan di Yarmouk University bahasa Arab juga hadir dalam interaksi akademik dan keseharian (given). Perbedaan ini berkaitan dengan variasi kesempatan praktik, bentuk produksi lisan, dan hambatan afektif-linguistik, tanpa menempatkan lingkungan sebagai faktor tunggal. Temuan tersebut melandasi usulan Model Produksi Lisan Bertingkat, yang membedakan produksi terjadwal (Lapis 1) dan produksi kontekstual (Lapis 2). Pengembangan keterampilan berbicara karena itu perlu memperluas kesempatan penggunaan bahasa Arab di luar kelas sekaligus menguji model tersebut pada konteks pendidikan yang beragam.

Background-Tenth-grade students at Riyadhussholihiin Senior High School reported difficulties understanding existing Arabic textbooks due to limited explanations, exercises, multimedia support, and independent learning opportunities. A needs analysis involving 29 students showed that 80% strongly needed more accessible and engaging digital materials. Objectives-This study aimed to (1) develop Google Sites-based interactive Arabic teaching materials; (2) determine their feasibility; and (3) examine students’ reading, listening, writing, and speaking outcomes. Methods-This Research and Development study employed th ADDIE model. Data were collected through observation, interviews, needs-analysis questionnaires, expert-validation sheets, and pretest-posttest assessments. Results-The resulting Google Sites materials integrated texts, pronunciation audio, instructional videos, images, interactive exercises, and quizzes. The material-validation score was 87.98% (44/50), whereas the media-validation score was 82.86% (29/35). Students provided positive responses to the materials, with an overall response score of 87.98%. The reported mean total score increased from 59.30 before implementation to 73.99 after implementation, an increase of 24.77%; listening showed the largest percentage increase (29.45%). Conclusions-The materials were feasible for use and were associated with improved Arabic language learning-outcome scores in the participating class. The conclusion is limited to the study cohort and should not be interpreted as a separate claim about student motivation.

زمینه و هدف: دانش‌آموزان پایه دهم دبیرستان Riyadhussholihiin گزارش کردند که به دلیل محدودیت در توضیحات، تمرین‌ها، پشتیبانی چندرسانه‌ای و فرصت‌های یادگیری مستقل، درک کتاب‌های درسی عربی موجود برای آن‌ها دشوار است. تحلیل نیازسنجی با مشارکت ۲۹ دانش‌آموز نشان داد که ۸۰٪ آن‌ها به شدت به مواد دیجیتال قابل دسترس‌تر و جذاب‌تر نیاز دارند. اهداف: این پژوهش با هدف (۱) تدوین مواد آموزشی تعاملی زبان عربی مبتنی بر Google Sites؛ (۲) تعیین میزان قابلیت استفاده آن‌ها؛ و (۳) بررسی نتایج یادگیری دانش‌آموزان در مهارت‌های خواندن، شنیدن، نوشتن و صحبت کردن انجام شد. روش‌ها: این مطالعه از نوع پژوهش و توسعه و مبتنی بر مدل ADDIE بود. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه، پرسشنامه نیازسنجی، فرم‌های اعتبارسنجی خبرگان و آزمون‌های پیش‌آزمون-پس‌آزمون گردآوری شد. یافته‌ها: مواد آموزشی تدوین‌شده در Google Sites شامل متون، فایل‌های صوتی تلفظ، ویدئوهای آموزشی، تصاویر، تمرین‌های تعاملی و آزمون‌ها بود. امتیاز اعتبارسنجی محتوا ۸۷/۹۸٪ (۴۴ از ۵۰) و امتیاز اعتبارسنجی رسانه ۸۲/۸۶٪ (۲۹ از ۳۵) به دست آمد. دانش‌آموزان پاسخ‌های مثبتی به این مواد ارائه دادند و امتیاز کلی پاسخ‌دهی ۸۷/۹۸٪ بود. میانگین نمره کل از ۵۹/۳۰ پیش از اجرا به ۷۳/۹۹ پس از اجرا افزایش یافت که معادل ۲۴/۷۷٪ رشد بود؛ بیشترین افزایش درصدی مربوط به مهارت شنیداری (۲۹/۴۵٪) بود. نتیجه‌گیری: مواد آموزشی تدوین‌شده از نظر قابلیت استفاده مناسب بودند و با بهبود نمرات یادگیری زبان عربی در کلاس مورد مطالعه همراه بودند. نتیجه‌گیری صرفاً به نمونه پژوهش محدود است و نباید به عنوان ادعایی مستقل درباره انگیزش دانش‌آموزان تفسیر شود.

This study aims to map the global development of Arabic language education research through a bibliometric analysis of publication trends, journal sources, contributing institutions, countries of corresponding authors, and the most-cited documents. It also analyses keyword co-occurrence to identify major research themes, emerging trends, and potential future directions. Data were collected from the Scopus database using a structured search query, resulting in 166 documents after a rigorous screening process. Prior to analysis, metadata were cleaned using OpenRefine to ensure consistency and accuracy by standardizing author names, institutional affiliations, and keyword variations. Bibliometric analysis was conducted using Biblioshiny (R) and VOSviewer. In the VOSviewer analysis, a thesaurus file was applied to standardize terminology and eliminate duplication, ensuring accurate thematic mapping. The findings indicate a significant increase in publications over the past decade, reflecting growing academic interest in Arabic language education. The results show a strong dominance of technology-oriented journals, particularly in artificial intelligence and natural language processing. Research productivity is concentrated in the Middle East, especially in Saudi Arabia and Egypt, although international collaboration is gradually increasing. Highly cited documents tend to focus on computational approaches and the development of linguistic resources, highlighting their central role in advancing the field. Thematic analysis reveals five major research clusters, including machine learning, pedagogy, computational linguistics, speech processing, and natural language processing. The evolution of research topics shows a shift from traditional teaching approaches to advanced technologies such as deep learning and large language models. These patterns indicate an increasing integration of pedagogical and technological perspectives in the field. Future research directions include the development of large-scale Arabic datasets, the integration of explainable artificial intelligence, adaptive learning systems, and ethical considerations in AI-based education. These findings provide empirical insights for researchers and policymakers to support evidence-based development in Arabic language education.

این مطالعه با هدف نقشه‌برداری از روند جهانی توسعه پژوهش‌های آموزش زبان عربی از طریق تحلیل کتاب‌سنجی روندهای انتشار، منابع مجلات، نهادهای مشارکت‌کننده، کشورهای نویسندگان مسئول و اسناد پرارجاع انجام شده است. همچنین، هم‌رخدادی واژگان کلیدی برای شناسایی محورهای اصلی پژوهش، روندهای نوظهور و جهت‌گیری‌های آینده مورد تحلیل قرار گرفته است. داده‌ها با استفاده از یک پرسش ساختاریافته از پایگاه داده Scopus گردآوری شد که پس از فرایند غربالگری دقیق، ۱۶۶ سند به دست آمد. پیش از تحلیل، فراداده‌ها با استفاده از OpenRefine برای اطمینان از یکنواختی و دقت، از طریق استانداردسازی نام نویسندگان، وابستگی‌های سازمانی و گونه‌های واژگان کلیدی پاک‌سازی شد. تحلیل کتاب‌سنجی با استفاده از Biblioshiny (R) و VOSviewer انجام گرفت. در تحلیل VOSviewer، یک فایل اصطلاحنامه برای استانداردسازی واژگان و حذف تکرار به کار رفت تا نقشه‌برداری موضوعی با دقت انجام شود. یافته‌ها نشان‌دهنده افزایش قابل توجه انتشارات در دهه گذشته و بازتاب‌دهنده رشد علاقه علمی به آموزش زبان عربی است. نتایج حاکی از غلبه چشمگیر مجلات فناوری‌محور، به ویژه در حوزه هوش مصنوعی و پردازش زبان طبیعی است. تولید پژوهش عمدتاً در خاورمیانه، به ویژه عربستان سعودی و مصر متمرکز است، هرچند همکاری‌های بین‌المللی به تدریج در حال افزایش است. اسناد پرارجاع عمدتاً بر رویکردهای محاسباتی و توسعه منابع زبانی متمرکزند و نقش محوری آن‌ها در پیشبرد این حوزه را برجسته می‌کنند. تحلیل موضوعی پنج خوشه اصلی پژوهشی شامل یادگیری ماشین، آموزش، زبان‌شناسی محاسباتی، پردازش گفتار و پردازش زبان طبیعی را نشان می‌دهد. تحول موضوعات پژوهشی، گذار از رویکردهای سنتی آموزش به فناوری‌های پیشرفته‌ای چون یادگیری عمیق و مدل‌های زبانی بزرگ را آشکار می‌سازد. این الگوها نشان‌دهنده ادغام فزاینده دیدگاه‌های آموزشی و فناورانه در این حوزه است. جهت‌گیری‌های آینده پژوهش شامل توسعه داده‌مجموعه‌های بزرگ زبان عربی، ادغام هوش مصنوعی قابل تبیین، سامانه‌های یادگیری تطبیقی و ملاحظات اخلاقی در آموزش مبتنی بر هوش مصنوعی است. این یافته‌ها بینش‌های تجربی برای پژوهشگران و سیاست‌گذاران به منظور حمایت از توسعه مبتنی بر شواهد در آموزش زبان عربی فراهم می‌کند.

This study investigates the phonological interference of the Mandailing dialect in the acquisition of Arabic phonemes among Mandailing-speaking university students during Qur’anic recitation. Drawing on a qualitative descriptive design, the research analyzes recorded recitations of selected Qur’anic passages, complemented by semi-structured interviews, to identify error patterns and their dialectal sources. The analysis is informed by autosegmental phonology, contrastive phonology, and Tajwid-based classifications of lahn jali and lahn khafi. Prior work on Mandailing phonology shows a seven-vowel system and nineteen consonants without pharyngeal, uvular, and emphatic segments characteristic of Arabic, creating structural asymmetries that foster negative transfer in recitation. Data reveal recurrent substitutions such as /q/→/k/, /ṣ/→/s/, and omission or weakening of /ʕ/ and /ħ/, as well as prosodic deviations in nabr (stress) and tanghim (intonation). These errors reflect perceptual assimilation of unfamiliar Arabic sounds into closest Mandailing categories and limited explicit phonetic training. The article discusses implications for Arabic language pedagogy in Indonesian higher education, including the integration of focused phonetic drills, natural imitation methods, and talaqqi-based recitation training, and proposes a phonology-informed instructional model to reduce fossilization of dialect-induced errors.

این پژوهش به بررسی تداخل آوایی گویش ماندایلینگ در اکتساب فونم‌های زبان عربی در میان دانشجویان دانشگاهی گویشور ماندایلینگ هنگام تلاوت قرآن می‌پردازد. با بهره‌گیری از طرح پژوهش توصیفی-کیفی، تلاوت‌های ضبط‌شده از بخش‌های منتخب قرآن تحلیل شده و با مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته تکمیل می‌گردد تا الگوهای خطا و منشأ گویشی آن‌ها شناسایی شود. تحلیل داده‌ها بر اساس آواشناسی خودبخشی (autosegmental phonology)، آواشناسی تقابلی (contrastive phonology) و طبقه‌بندی‌های تجویدی لحن جلی و لحن خفی انجام می‌شود. پژوهش‌های پیشین درباره آواشناسی ماندایلینگ نشان می‌دهد که این گویش دارای نظام هفت‌واکه‌ای و نوزده همخوان است و فاقد واج‌های حلقی، کامی-حلقی و مؤکدِ مختص زبان عربی می‌باشد که این ناهمسانی‌های ساختاری، زمینه‌ساز انتقال منفی در تلاوت می‌شود. داده‌ها جایگزینی‌های مکرری همچون /q/→/k/، /ṣ/→/s/ و حذف یا تضعیف /ʕ/ و /ħ/ و همچنین انحرافات آهنگی در نبر (nabr) و تغنیم (tanghim) را نشان می‌دهد. این خطاها بازتابی از همانندسازی ادراکی آواهای ناآشنای عربی با نزدیک‌ترین مقوله‌های ماندایلینگ و آموزش آوایی محدود است. مقاله پیامدهای این یافته‌ها را برای آموزش زبان عربی در آموزش عالی اندونزی، از جمله ادغام تمرینات آوایی متمرکز، روش‌های تقلید طبیعی و آموزش تلاوت مبتنی بر تلقی، مورد بحث قرار داده و مدل آموزشی مبتنی بر آواشناسی را برای کاهش فسیل‌شدن خطاهای ناشی از گویش پیشنهاد می‌کند.

Arabic communication is a central outcome of language learning, yet many students in Malaysian religious secondary schools experience difficulty using Arabic confidently and meaningfully. This study investigated pedagogical practices that support Arabic communicative competence in religious secondary schools in Kuala Terengganu, Malaysia. A qualitative case-study design was employed involving 12 teachers of al-Lughah al-‘Arabiyyah al-Mu‘asirah (Arabic subject in religious school) from three schools. Participants were selected purposively based on their qualifications and teaching experience. Data were collected through semi-structured interviews, audio-recorded, transcribed verbatim, and analysed thematically through familiarisation, initial coding, theme development, review, definition, and reporting. Trustworthiness was strengthened through expert validation, participant confirmation, an audit trail, and triangulation. Four themes emerged: communicative approaches, teaching strategies, teacher professionalism, and implementation challenges. Effective practices included interaction-based activities, explicit emphasis on speaking, strategic use of Arabic and Malay, technology integration, varied instructional methods, student-centred learning, and purposeful teaching materials. Teachers’ Arabic proficiency, pedagogical competence, lesson planning, and professional disposition also shaped the quality of instruction. However, inadequate infrastructure, limited Arabic-speaking environments, and students’ restricted vocabulary, confidence, and motivation constrained implementation. The findings show that communicative competence is supported not by a single technique but by alignment among meaningful interaction, comprehensible input, structured participation, adaptive scaffolding, teacher expertise, and enabling school conditions. Arabic instruction should therefore provide sustained opportunities for purposeful speaking, progressively increase comprehensible Arabic use, integrate digital and non-digital resources, and differentiate support according to learner readiness. Institutional support remains essential for sustaining communicative practice beyond individual teacher effort across classrooms and school settings.

ارتباط به زبان عربی یکی از نتایج اصلی یادگیری زبان است، اما بسیاری از دانش‌آموزان مدارس متوسطه دینی در مالزی در استفاده از زبان عربی به‌صورت معنادار و با اعتماد به نفس با دشواری مواجه هستند. این پژوهش به بررسی رویکردهای آموزشی حمایت‌کننده از شایستگی ارتباطی زبان عربی در مدارس متوسطه دینی در کوالا ترنگانو، مالزی پرداخت. این مطالعه با استفاده از طرح پژوهش کیفی موردی و با مشارکت ۱۲ معلم درس «اللغه العربیه المعاصره» (موضوع زبان عربی در مدرسه دینی) از سه مدرسه انجام شد. شرکت‌کنندگان به‌صورت هدفمند و بر اساس صلاحیت‌ها و تجربه تدریس انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری، ضبط صوتی، به‌صورت کلمه به کلمه رونویسی و با روش تحلیل تماتیک شامل آشنایی، کدگذاری اولیه، توسعه تم‌ها، بازبینی، تعریف و گزارش تحلیل شدند. اعتبار داده‌ها از طریق اعتبارسنجی توسط خبرگان، تأیید شرکت‌کنندگان، ردپای حسابرسی و مثلث‌سازی تقویت شد. چهار تم اصلی استخراج شد: رویکردهای ارتباطی، راهبردهای تدریس، حرفه‌ای‌گری معلمان و چالش‌های اجرا. شیوه‌های مؤثر شامل فعالیت‌های مبتنی بر تعامل، تأکید صریح بر مهارت گفتاری، استفاده راهبردی از زبان عربی و مالایی، ادغام فناوری، روش‌های متنوع تدریس، یادگیری دانش‌آموزمحور و مواد آموزشی هدفمند بود. مهارت زبانی معلمان، شایستگی آموزشی، برنامه‌ریزی درسی و نگرش حرفه‌ای معلمان نیز کیفیت آموزش را تحت تأثیر قرار داد. با این حال، زیرساخت ناکافی، محیط‌های محدود برای صحبت به عربی و دامنه واژگان، اعتماد به نفس و انگیزه محدود دانش‌آموزان، اجرای این رویکردها را با محدودیت مواجه ساخت. یافته‌ها نشان می‌دهد که شایستگی ارتباطی نه با یک تکنیک منفرد، بلکه با همسویی میان تعامل معنادار، ورودی قابل فهم، مشارکت ساختاریافته، حمایت تطبیقی، تخصص معلم و شرایط تسهیل‌کننده مدرسه تقویت می‌شود. بنابراین آموزش زبان عربی باید فرصت‌های مستمر برای گفت‌وگوی هدفمند فراهم کند، استفاده قابل فهم از زبان عربی را به‌تدریج افزایش دهد، منابع دیجیتال و غیر دیجیتال را ادغام کند و حمایت آموزشی را بر اساس آمادگی یادگیرندگان تفکیک نماید. حمایت نهادی برای تداوم تمرین ارتباطی فراتر از تلاش فردی معلمان در کلاس‌ها و محیط مدرسه ضروری است.