teacher capacity

The article offers a comparative analysis of the concept of pedagogical mastery in Uzbek, Russian and international scholarship and systematises official statistical data on the teaching workforce in Uzbekistan's general secondary education. The study uses a documentary-analytical review, comparative analysis and descriptive statistics; no experimental component was conducted. According to the National Statistics Committee, the number of teachers in general secondary schools grew from 486.6 thousand in 2019/2020 to 577.7 thousand in 2025/2026 (+18.7%), women account for 72.5% of the workforce, and regional differences reach a factor of 4.6. International evidence (Shulman; Hattie; Kunter et al.; Darling-Hammond et al.) indicates that teaching quality depends less on workforce expansion than on the integration of knowledge, practice, personal-value, reflective and digital-methodological components. The author proposes a five-component integrative conceptual model and formulates recommendations for qualitative monitoring of teacher capacity and for the design of professional development

Since independence in 1963, Kenya has pursued educational reforms intended to align schooling and training with its social, economic, and political development priorities. This study traces the evolution of these reforms from the Ominde Commission of 1964 to the introduction of the Competency-Based Curriculum (CBC) in 2017 and examines their relationship with national development. A qualitative document review was employed to analyze reform trajectories across primary, secondary, technical and vocational, university, and examination systems. The review also considered policies concerning free primary and secondary education, bursary and scholarship schemes, and gender affirmative action, focusing on their implications for access, equity, and educational quality. The findings indicate that successive reforms have consistently positioned education as a means of promoting national unity, preparing the workforce, and strengthening civic participation. These priorities reflect the role assigned to education in advancing social cohesion, economic productivity, and political development. However, the translation of policy commitments into practice has remained constrained by inadequate funding, limitations in teacher capacity, and insufficient infrastructure. These implementation gaps restrict the extent to which educational reforms can achieve their intended developmental outcomes. The analysis emphasizes the importance of examining policy design alongside the resources and institutional capacity required for implementation. Sustained investment in teacher preparation and professional development, educational infrastructure, and systematic monitoring is necessary to strengthen reform delivery. The study concludes that education can contribute more durably to national development when policy ambitions are supported by consistent investment and implementation capacity. Its historical and policy perspective provides a basis for policymakers and educational stakeholders to assess reform priorities and strengthen connections between educational change and Kenya’s development goals.

This systematic literature review synthesizes empirical evidence on the relationship between instructional leadership and teacher self-efficacy and identifies the key mechanisms that mediate this relationship across diverse educational contexts. Following the PRISMA guidelines, a systematic search was conducted in the Scopus, ScienceDirect, and Google Scholar databases for empirical studies published between 2015 and 2025, using quantitative, qualitative, or mixed-methods designs and focusing on school-level instructional leadership and teacher self-efficacy. A total of 21 primary empirical studies met the inclusion criteria and were selected for qualitative synthesis. The review revealed a consistent positive relationship between instructional leadership and teacher self-efficacy. This relationship is supported by interconnected organizational, professional, and psychological mechanisms, including professional learning opportunities, teacher collaboration, supportive school environments, and trust in leadership. The findings indicate that effective instructional leadership is associated with stronger teacher confidence in their professional capabilities by fostering conducive conditions for learning and growth. Based on the synthesized evidence, this study proposes a Multi-Pathway Model that conceptualizes instructional leadership as a multi-level capacity-building process associated with stronger teacher self-efficacy. The review contributes to the educational leadership literature by providing an integrative explanation of the relationship between instructional leadership and teacher self-efficacy. It also offers practical implications for policymakers and school leaders to promote collaboration, continuous professional learning, and a positive school climate to enhance teacher capacity and sustain school improvement. Keywords: educational leadership, instructional leadership, teacher self-efficacy, professional learning, systematic literature review.

این مرور نظام‌مند ادبیات پژوهشی، شواهد تجربی مربوط به رابطه رهبری آموزشی و خودکارآمدی معلمان را تلفیق کرده و سازوکارهای کلیدی میانجی این رابطه را در زمینه‌های آموزشی متنوع شناسایی می‌کند. با پیروی از دستورالعمل‌های PRISMA، جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های Scopus، ScienceDirect و Google Scholar برای مطالعات تجربی منتشرشده بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ انجام شد که از طرح‌های کمی، کیفی یا آمیخته استفاده کرده و بر رهبری آموزشی در سطح مدرسه و خودکارآمدی معلمان تمرکز داشتند. در مجموع، ۲۱ مطالعه تجربی اولیه که معیارهای ورود را داشتند، برای سنتز کیفی انتخاب شدند. مرور انجام‌شده، رابطه مثبت و ثابتی میان رهبری آموزشی و خودکارآمدی معلمان نشان داد. این رابطه توسط سازوکارهای سازمانی، حرفه‌ای و روان‌شناختی به‌هم‌پیوسته، از جمله فرصت‌های یادگیری حرفه‌ای، همکاری معلمان، محیط‌های حمایتی مدرسه و اعتماد به رهبری پشتیبانی می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که رهبری آموزشی مؤثر با تقویت شرایط مناسب برای یادگیری و رشد، با اعتماد بیشتر معلمان به توانمندی‌های حرفه‌ای خود همراه است. بر اساس شواهد تلفیق‌شده، این مطالعه مدل چندمسیره‌ای را پیشنهاد می‌کند که رهبری آموزشی را به‌عنوان یک فرایند ظرفیت‌سازی چندسطحی مرتبط با خودکارآمدی قوی‌تر معلمان مفهوم‌سازی می‌کند. این مرور با ارائه تبیینی تلفیقی از رابطه رهبری آموزشی و خودکارآمدی معلمان، به ادبیات رهبری آموزشی کمک می‌کند. همچنین پیامدهای عملی برای سیاست‌گذاران و رهبران مدارس جهت ارتقای همکاری، یادگیری حرفه‌ای مستمر و اقلیم مثبت مدرسه به‌منظور افزایش ظرفیت معلمان و تداوم بهبود مدرسه ارائه می‌دهد.

This study aimed to determine the challenges encountered by Junior High School teachers of Domalandan Center Integrated School in teaching literature during School Year 2025–2026. It examined the respondents’ profile in terms of highest educational attainment, length of service, seminars attended, and subject taught; the level of challenges in learner-related, teacher-related, resource/material, and institutional/time factors; the relationship between profile and challenges; and proposed intervention measures. Anchored on Constructivism, Social Learning Theory, Cognitive Load Theory, and Schema Theory, and guided by Republic Act 10533 and relevant DepEd policies, the study employed a descriptive-survey design. Fifty Junior High School teachers from various learning areas served as respondents. Data were gathered through a researcher-made questionnaire and analyzed using frequency count, percentage, weighted mean, and Pearson correlation. Findings showed that most respondents were Bachelor’s degree holders with 6–10 years of teaching experience and moderate seminar participation. Teachers generally Encountered difficulties in teaching literature (overall mean 4.19). Learner-related (4.35) and resource/material (4.25) challenges were Highly Encountered, while teacher-related (4.10) and institutional/time (4.05) challenges were Encountered. Significant relationships were found between length of service and challenges (r = 0.62, p = 0.048) and between seminars attended and challenges (r = 0.71, p = 0.021). The study concludes that teaching experience and professional development influence the perception of instructional difficulties. It recommends targeted training, resource enhancement, learner-centered strategies, and sustained institutional support. The study aligns with Sustainable Development Goal 4 (Quality Education) by addressing barriers to effective literature instruction. It contributes to educational and institutional sustainability through improved teacher capacity, learner engagement, and resource provision that support long-term quality teaching and learning.

این پژوهش با هدف تعیین چالش‌های پیش‌روی دبیران دوره متوسطه اول مدرسه جامع Domalandan Center در تدریس ادبیات در سال تحصیلی ۲۰۲۵–۲۰۲۶ انجام شد. در این مطالعه، مشخصات پاسخ‌دهندگان از نظر بالاترین مدرک تحصیلی، سابقه خدمت، تعداد سمینارهای گذرانده‌شده و درس تدریسی بررسی شد؛ همچنین سطح چالش‌ها در عوامل مرتبط با یادگیرنده، معلم، منابع/مواد و عوامل نهادی/زمانی، رابطه بین مشخصات و چالش‌ها و اقدامات مداخله‌ای پیشنهادی مورد ارزیابی قرار گرفت. این پژوهش مبتنی بر نظریه‌های سازنده‌گرایی، یادگیری اجتماعی، بار شناختی و طرح‌واره و با راهنمایی قانون جمهوری ۱۰۵۳۳ و سیاست‌های مرتبط DepEd، از طرح پژوهش توصیفی-پیمایشی بهره برد. پنجاه دبیر دوره متوسطه اول از حوزه‌های مختلف یادگیری به عنوان پاسخ‌دهنده شرکت کردند. داده‌ها از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته گردآوری و با استفاده از فراوانی، درصد، میانگین وزنی و همبستگی پیرسون تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد که اکثر پاسخ‌دهندگان دارای مدرک کارشناسی با ۶ تا ۱۰ سال سابقه تدریس و مشارکت متوسط در سمینارها بودند. به طور کلی، دبیران در تدریس ادبیات با دشواری‌هایی مواجه بودند (میانگین کلی ۴.۱۹). چالش‌های مرتبط با یادگیرنده (۴.۳۵) و منابع/مواد (۴.۲۵) به میزان زیادی تجربه شد، در حالی که چالش‌های مرتبط با معلم (۴.۱۰) و نهادی/زمانی (۴.۰۵) تجربه شد. بین سابقه خدمت و چالش‌ها (r = 0.62, p = 0.048) و بین تعداد سمینارهای گذرانده‌شده و چالش‌ها (r = 0.71, p = 0.021) رابطه معناداری مشاهده شد. پژوهش نتیجه می‌گیرد که تجربه تدریس و توسعه حرفه‌ای بر ادراک دشواری‌های آموزشی تأثیرگذار است. پیشنهاد می‌شود آموزش‌های هدفمند، ارتقای منابع، راهبردهای یادگیرنده‌محور و حمایت نهادی پایدار تقویت شود. این مطالعه با هدف توسعه پایدار ۴ (آموزش با کیفیت) همسو بوده و با رفع موانع تدریس مؤثر ادبیات، به پایداری آموزشی و نهادی از طریق ارتقای توانمندی دبیران، افزایش مشارکت یادگیرندگان و تأمین منابع برای حمایت از آموزش و یادگیری با کیفیت در بلندمدت کمک می‌کند.

This community service program aims to strengthen teachers' capacity to integrate Islamic values ​​and noble character into vocational education at SMK Babussalam Teluk Pakedai. Research Gap: While Islamic-based character education has been widely discussed, community service programs that systematically integrate Islamic moral values ​​into skill-based vocational subjects and daily religious practices remain limited, particularly in general (non-religious) vocational schools. Novelty: This program develops an integrative model linking vocational competence with Islamic values—specifically ṣidiq (honesty), amānah (responsibility), ta‘āwun (cooperation), and itqan (professionalism)—supported by the teachers' religious backgrounds and the surrounding community environment. Methods: A participatory approach was employed through seminars, workshops, discussions, and implementation mentoring involving 20 teachers. Data were collected using a 20-item Likert scale questionnaire and analyzed using descriptive statistics, the Shapiro–Wilk normality test, and a paired-samples t-test. Results: The mean score increased from 60.95 to 86.80, representing a gain of 25.85 points; the data were normally distributed (p = 0.551), and the difference between the pre-test and post-test was highly significant (t = −20.36; p < 0.001). Significance: The program demonstrates that integrating Islamic values ​​into vocational instruction can enhance teachers' pedagogical competence, religious character, and professional ethics, while providing a replicable model for developing adaptive, professional, and morally grounded vocational education in the Society 5.0 era..

این برنامه خدمات اجتماعی با هدف تقویت توانمندی معلمان در ادغام ارزش‌های اسلامی و اخلاق نیکو در آموزش فنی‌وحرفه‌ای در دبیرستان فنی‌وحرفه‌ای Babussalam Teluk Pakedai اجرا می‌شود. شکاف پژوهشی: اگرچه آموزش مبتنی بر شخصیت اسلامی به طور گسترده مورد بحث قرار گرفته است، اما برنامه‌های خدمات اجتماعی که به طور نظام‌مند ارزش‌های اخلاقی اسلامی را در دروس مهارتی و حرفه‌ای و همچنین در اعمال دینی روزمره ادغام می‌کنند، به ویژه در مدارس فنی‌وحرفه‌ای عمومی (غیرمذهبی)، همچنان محدود هستند. نوآوری: این برنامه یک مدل تلفیقی توسعه می‌دهد که شایستگی‌های فنی‌وحرفه‌ای را با ارزش‌های اسلامی—به طور خاص صدق (راستگویی)، امانت (مسئولیت‌پذیری)، تعاون (همکاری) و اتقان (حرفه‌ای‌گری)—در پیوند با پیشینه دینی معلمان و محیط اجتماعی پیرامون آن‌ها، مرتبط می‌سازد. روش‌ها: رویکرد مشارکتی از طریق برگزاری سمینارها، کارگاه‌ها، بحث‌ها و راهنمایی در اجرای برنامه با مشارکت ۲۰ معلم به کار گرفته شد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه ۲۰ ماده‌ای بر اساس مقیاس لیکرت گردآوری و با آمار توصیفی، آزمون نرمالیتی Shapiro–Wilk و آزمون t زوجی تحلیل شدند. نتایج: میانگین نمره از ۶۰٫۹۵ به ۸۶٫۸۰ افزایش یافت که نشان‌دهنده افزایش ۲۵٫۸۵ واحدی است؛ داده‌ها توزیع نرمال داشتند (p = ۰٫۵۵۱) و تفاوت بین پیش‌آزمون و پس‌آزمون بسیار معنادار بود (t = −۲۰٫۳۶؛ p < ۰٫۰۰۱). اهمیت: این برنامه نشان می‌دهد که ادغام ارزش‌های اسلامی در آموزش فنی‌وحرفه‌ای می‌تواند شایستگی آموزشی، منش دینی و اخلاق حرفه‌ای معلمان را ارتقا دهد و در عین حال مدلی قابل تکرار برای توسعه آموزش فنی‌وحرفه‌ای سازگار، حرفه‌ای و مبتنی بر اخلاق در عصر جامعه ۵٫۰ ارائه کند.

Science learning at the junior secondary school (SMP) level plays a strategic role in developing students’ scientific literacy and critical thinking skills; however, its implementation continues to face various structural and pedagogical challenges. This study aims to analyze the problems of science learning at the SMP level in Parigi Moutong Regency from the perspective of science teachers as curriculum implementers in the field. A descriptive qualitative approach was employed, involving ten science teachers from ten public junior secondary schools distributed across several sub-districts with varying accreditation levels of A, B, and C. Data were collected using an instrument combining a four-point Likert scale and open-ended questions covering four aspects: scientific literacy, learning conditions, technology utilization, and virtual laboratory experience. The data were analyzed thematically through the stages of data reduction, data display, and conclusion drawing. The findings indicate that the main problems include low levels of students’ scientific literacy and critical thinking skills, learning that tends to emphasize procedural mastery of concepts and remains teacher-centered, limited laboratory facilities and practical equipment, and suboptimal utilization of digital technology, although most teachers are familiar with virtual laboratories such as PhET. Science teachers expressed the need for capacity building through training, integration of STEM-based Problem-Based Learning and Project-Based Learning models, and more systematic utilization of virtual laboratories. These findings provide a basis for strengthening teacher competencies and developing contextual learning innovations that are responsive to regional conditions.

آموزش علوم در مقطع متوسطه اول نقش راهبردی در توسعه سواد علمی و مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان ایفا می‌کند؛ با این حال، اجرای آن همچنان با چالش‌های ساختاری و آموزشی متعددی مواجه است. هدف این پژوهش تحلیل مسائل آموزش علوم در مقطع متوسطه اول شهرستان پاریگی موتونگ از منظر دبیران علوم به عنوان مجریان برنامه درسی در میدان عمل است. این مطالعه با رویکرد کیفی توصیفی انجام شده و شامل ده دبیر علوم از ده مدرسه متوسطه اول دولتی در مناطق مختلف با سطوح اعتبارسنجی A، B و C می‌باشد. داده‌ها با استفاده از ابزاری ترکیبی شامل مقیاس لیکرت چهار گزینه‌ای و پرسش‌های باز در چهار محور سواد علمی، شرایط یادگیری، بهره‌گیری از فناوری و تجربه آزمایشگاه مجازی گردآوری شد. داده‌ها به صورت موضوعی و از طریق مراحل کاهش داده، نمایش داده و نتیجه‌گیری تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که مسائل اصلی شامل پایین بودن سطح سواد علمی و مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان، آموزش مبتنی بر تسلط رویه‌ای بر مفاهیم و محوریت معلم، محدودیت امکانات آزمایشگاهی و تجهیزات عملی و استفاده ناکافی از فناوری دیجیتال است، هرچند اکثر دبیران با آزمایشگاه‌های مجازی مانند PhET آشنایی دارند. دبیران علوم نیاز به توانمندسازی از طریق آموزش، ادغام الگوهای یادگیری مبتنی بر مسئله و پروژه با رویکرد STEM و بهره‌گیری نظام‌مندتر از آزمایشگاه‌های مجازی را ابراز کردند. این یافته‌ها مبنایی برای تقویت شایستگی‌های معلمان و توسعه نوآوری‌های آموزشی زمینه‌مند و متناسب با شرایط منطقه‌ای فراهم می‌کند.

This study investigated the direct and parent-mediated relationships of school-based management, capacity-strengthening programs, and teacher work ethic with school output quality. A quantitative causal survey was conducted from October to December 2025 among 245 teachers randomly selected from a population of 627 teachers in public elementary schools in North Aceh Regency, Indonesia. Data were collected using questionnaires operationalizing the five constructs and analyzed through descriptive statistics, prerequisite tests, regression, and path analysis. All variables were predominantly at moderate levels: school-based management (M = 81.13), capacity strengthening (M = 81.06), teacher work ethic (M = 79.30), parental involvement (M = 80.15), and school output quality (M = 81.20). Based on the decision statistics reported in the original analysis, all nine hypothesized direct, indirect, and simultaneous paths were accepted. The complete model accounted for 9.7% of the variance in school output quality, while parental involvement had the largest coefficient in the simultaneous equation (0.13), exceeding capacity strengthening (0.07), school-based management (0.04), and teacher work ethic (0.04). These results indicate that organizational autonomy and teacher-related resources are more consequential when translated into sustained school-family engagement. The findings imply that district improvement strategies should institutionalize participatory governance, job-embedded professional learning, supportive work cultures, and structured parental partnerships while also addressing the substantial unexplained variance through broader instructional, leadership, and socioeconomic factors.

این مطالعه به بررسی روابط مستقیم و میانجی‌گری‌شده توسط والدین میان مدیریت مبتنی بر مدرسه، برنامه‌های تقویت ظرفیت و اخلاق کاری معلمان با کیفیت خروجی مدرسه پرداخت. پژوهش به روش پیمایش علّی کمی از اکتبر تا دسامبر ۲۰۲۵ در میان ۲۴۵ معلم که به‌صورت تصادفی از جمعیت ۶۲۷ معلم مدارس ابتدایی دولتی در شهرستان آچه شمالی، اندونزی انتخاب شده بودند، انجام شد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌هایی که پنج سازه را عملیاتی می‌کردند گردآوری و از طریق آمار توصیفی، آزمون‌های پیش‌نیاز، رگرسیون و تحلیل مسیر تحلیل شدند. همه متغیرها عمدتاً در سطح متوسط قرار داشتند: مدیریت مبتنی بر مدرسه (M = 81.13)، تقویت ظرفیت (M = 81.06)، اخلاق کاری معلمان (M = 79.30)، مشارکت والدین (M = 80.15) و کیفیت خروجی مدرسه (M = 81.20). بر اساس آمار تصمیم‌گیری گزارش‌شده در تحلیل اصلی، هر ۹ مسیر فرضی مستقیم، غیرمستقیم و همزمان پذیرفته شدند. مدل کامل ۹.۷٪ از واریانس کیفیت خروجی مدرسه را تبیین کرد، در حالی که مشارکت والدین دارای بزرگ‌ترین ضریب در معادله همزمان (0.13) بود که از تقویت ظرفیت (0.07)، مدیریت مبتنی بر مدرسه (0.04) و اخلاق کاری معلمان (0.04) بیشتر بود. این نتایج نشان می‌دهد که خودمختاری سازمانی و منابع مرتبط با معلمان زمانی اهمیت بیشتری می‌یابند که به تعامل پایدار مدرسه و خانواده تبدیل شوند. یافته‌ها دلالت بر آن دارد که راهبردهای بهبود منطقه‌ای باید حکمرانی مشارکتی، یادگیری حرفه‌ای درون‌کار، فرهنگ‌های کاری حمایتی و مشارکت ساختاریافته والدین را نهادینه کنند و همزمان به واریانس توضیح‌داده‌نشده قابل توجه از طریق عوامل گسترده‌تر آموزشی، رهبری و اجتماعی‌اقتصادی بپردازند.

This study examines how Islamic madrasah curricula are often administratively replicated without embedding Islamic values or local wisdom. Using an explanatory sequential mixed-methods design, we surveyed 64 teachers and curriculum coordinators, then conducted 12 in-depth interviews. Quantitative analyses (descriptive statistics, Pearson correlation, simple regression) revealed that 78% of documents received only superficial identity changes and only 27% of teachers participated actively. Teacher engagement correlated strongly with document originality (r = 0.62; p < 0.01), while supervisory effectiveness explained 28% of quality variation. Qualitative themes highlight teachers' technical unpreparedness, viewing curriculum as an administrative burden, and a need for on-site case-based coaching. We propose a participatory mentoring model combining on-site training and document review to boost teachers' technical capacity and foster authentic, reflective, context-relevant curricula. Recommendations focus on sustained supervisory policy and co-design of curricula by teachers and supervisors.

این پژوهش بررسی می‌کند که چگونه برنامه‌های درسی مدارس اسلامی (مدارس دینی) اغلب به‌صورت اداری تکرار می‌شوند، بدون آنکه ارزش‌های اسلامی یا خرد بومی در آن‌ها نهادینه شود. با استفاده از طرح پژوهش آمیختهٔ تبیینی متوالی، ابتدا از ۶۴ معلم و هماهنگ‌کنندهٔ برنامهٔ درسی نظرسنجی شد و سپس ۱۲ مصاحبهٔ عمیق انجام گرفت. تحلیل‌های کمی (آمار توصیفی، همبستگی پیرسون، رگرسیون ساده) نشان داد که ۷۸٪ اسناد تنها تغییرات ظاهری در هویت دریافت کرده‌اند و تنها ۲۷٪ معلمان به‌طور فعال مشارکت داشته‌اند. مشارکت معلمان با اصالت اسناد همبستگی قوی داشت (r = 0.62؛ p < 0.01)، در حالی که اثربخشی نظارت ۲۸٪ از تغییرات کیفیت را تبیین کرد. مضامین کیفی به ناآمادگی فنی معلمان، تلقی برنامهٔ درسی به‌عنوان یک بار اداری و نیاز به آموزش موردی در محل اشاره دارند. ما یک الگوی راهنمایی مشارکتی را پیشنهاد می‌کنیم که آموزش حضوری و بازبینی اسناد را ترکیب می‌کند تا ظرفیت فنی معلمان افزایش یافته و برنامه‌های درسی اصیل، تأملی و متناسب با زمینه ایجاد شود. توصیه‌ها بر سیاست نظارتی پایدار و طراحی مشترک برنامهٔ درسی توسط معلمان و ناظران تأکید دارد.

Inclusive education aims to offer equitable learning opportunities, meaningful participation, and a sense of belonging to students with special needs within regular school environments. This study examined teachers lived experiences in implementing inclusive education and the support strategies they employed to address the diverse needs of learners. Utilizing a phenomenological qualitative design, the study involved eight regular classroom teachers from Van Lang School and Doan Thi Diem Halong School in Halong City, Quang Ninh Province, Vietnam, who were selected through purposive sampling. Data were gathered through semi-structured individual interviews and analyzed using a thematic analysis. The findings identified eight themes: inclusive education as equality and belonging, flexible and differentiated teaching strategies, peer support and meaningful participation, emotional and behavioral management, limited formal training and experiential learning, collaboration with parents and school personnel, challenges in resources, time, and classroom management, and positive experiences of student success and inclusion. Teachers noted that inclusive education requires patience, adaptability, collaboration, continuous learning, and meaningful opportunities for students to participate. The findings further suggest that effective inclusion requires more than individual teacher efforts; it relies on professional development, adequate resources, collaborative support, systematic monitoring, and a supportive classroom culture. Based on the findings, an Inclusive Classroom Support and Development (ICSD) Framework was proposed to enhance teacher capacity, stakeholder collaboration, classroom resources, student-centered engagement, monitoring and evaluation, and inclusive classroom culture. This study highlights the importance of coordinated school-level support to strengthen inclusive education practices and improve the experiences of students with special needs in regular school settings.

آموزش فراگیر با هدف ارائه فرصت‌های یادگیری برابر، مشارکت معنادار و احساس تعلق به دانش‌آموزان با نیازهای ویژه در محیط‌های مدارس عادی طراحی شده است. این پژوهش به بررسی تجارب زیسته معلمان در اجرای آموزش فراگیر و راهبردهای حمایتی مورد استفاده آنان برای پاسخ‌گویی به نیازهای متنوع یادگیرندگان پرداخت. با بهره‌گیری از طرح کیفی پدیدارشناسانه، هشت معلم کلاس عادی از مدارس Van Lang و Doan Thi Diem Halong در شهر Halong، استان Quang Ninh، ویتنام، که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده بودند، در این مطالعه شرکت کردند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته فردی گردآوری و با استفاده از تحلیل تماتیک مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها هشت تم را شناسایی کردند: آموزش فراگیر به‌مثابه برابری و تعلق، راهبردهای تدریس انعطاف‌پذیر و تمایز یافته، حمایت همسالان و مشارکت معنادار، مدیریت هیجانی و رفتاری، آموزش رسمی محدود و یادگیری تجربی، همکاری با والدین و کارکنان مدرسه، چالش‌های منابع، زمان و مدیریت کلاس، و تجارب مثبت موفقیت و فراگیری دانش‌آموزان. معلمان اشاره کردند که آموزش فراگیر مستلزم صبر، سازگاری، همکاری، یادگیری مستمر و فرصت‌های معنادار برای مشارکت دانش‌آموزان است. یافته‌ها همچنین نشان می‌دهد که فراگیری مؤثر فراتر از تلاش‌های فردی معلمان بوده و به توسعه حرفه‌ای، منابع کافی، حمایت‌های مشارکتی، پایش نظام‌مند و فرهنگ حمایتی کلاس نیازمند است. بر اساس یافته‌ها، چارچوب حمایت و توسعه کلاس فراگیر (ICSD) برای ارتقای ظرفیت معلمان، همکاری ذی‌نفعان، منابع کلاسی، مشارکت دانش‌آموزمحور، پایش و ارزیابی و فرهنگ کلاس فراگیر پیشنهاد شد. این پژوهش بر اهمیت حمایت هماهنگ در سطح مدرسه برای تقویت شیوه‌های آموزش فراگیر و بهبود تجارب دانش‌آموزان با نیازهای ویژه در محیط‌های مدارس عادی تأکید می‌کند.

This study examined the gap between access to mathematics instructional materials and their classroom use in four selected public and private primary schools in Kabul City. A descriptive–comparative survey involved 211 students and 28 mathematics teachers, using verified frequencies and percentages from the approved master’s thesis. Public-school students reported greater access (73.3%) and classroom use (63.6%) than private-school students (49.4% and 42.5%, respectively), while conversion efficiency was nearly identical (86.8% vs. 86.0%). Teacher and student reports differed across indicators of teacher capacity and participation. Constraints were more prominent in private schools, particularly textbook alignment and limited professional development. The findings emphasize distinguishing resource availability from classroom use and considering curriculum alignment, teacher support, and student participation when evaluating instructional-material provision.

این پژوهش به بررسی شکاف میان دسترسی به مواد آموزشی ریاضی و استفاده از آن‌ها در کلاس درس در چهار مدرسه ابتدایی دولتی و غیردولتی منتخب در شهر کابل پرداخت. این مطالعه به روش توصیفی–مقایسه‌ای و با مشارکت ۲۱۱ دانش‌آموز و ۲۸ معلم ریاضی انجام شد و فراوانی‌ها و درصدهای تأییدشده از پایان‌نامه کارشناسی ارشد مصوب مورد استفاده قرار گرفت. دانش‌آموزان مدارس دولتی دسترسی بیشتری (۷۳٫۳٪) و استفاده بیشتری در کلاس (۶۳٫۶٪) نسبت به دانش‌آموزان مدارس غیردولتی (۴۹٫۴٪ و ۴۲٫۵٪ به‌ترتیب) گزارش کردند، در حالی‌که کارایی تبدیل تقریباً یکسان بود (۸۶٫۸٪ در مقابل ۸۶٫۰٪). گزارش‌های معلمان و دانش‌آموزان در شاخص‌های ظرفیت معلم و مشارکت تفاوت داشت. محدودیت‌ها در مدارس غیردولتی برجسته‌تر بود، به‌ویژه در هم‌راستایی کتاب‌های درسی و توسعه حرفه‌ای محدود. یافته‌ها بر تمایز میان دسترسی به منابع و استفاده از آن‌ها در کلاس و همچنین توجه به هم‌راستایی برنامه درسی، حمایت معلم و مشارکت دانش‌آموز در ارزیابی تأمین مواد آموزشی تأکید می‌کند.

Life Skills Education (LSE) is now a crucial element of holistic learning in the 21st century, with the focus on the socio-emotional, cognitive, and behavioural progression among students. LSE is of special importance in the context of Eklavya Model Residential Schools (EMRS) as the schools cater to the needs of Scheduled Tribe (ST) students, where socio-cultural, linguistic, and economic issues impact them. This qualitative research which has been sponsored by the Indian Council of Social Science Research (ICSSR) under the major and minor research project for the session 2024-2025 investigated the opinions and best practices as well as assessment methods of teachers in reference to LSE in EMRS, even as the study explored the connection between tribal culture and the development of life skills. The semi-structured interviews were used to collect data on 20 EMRS teachers in Uttar Pradesh and Madhya Pradesh and were analysed thematically. The results of the study indicate that educators have a general perception of what life skills entail and how LSE is significant in equipping students to address real-life issues. The attitude of teachers towards the inclusion of LSE in the school curricula was positive, and the approaches that were considered to be effective were group activities, role-play, and collaborative learning. There exist gaps, though, arising because of insufficient training, no formal teaching modules and no formal assessment techniques. The research recommends the significance of culturally contextualised pedagogies, teacher capacity building and well-organised assessment frameworks to reinforce the LSE delivery and guarantee effective socio-emotional development in tribal students.

آموزش مهارت‌های زندگی (LSE) در قرن بیست‌ویکم به عنوان یکی از عناصر اساسی یادگیری جامع مطرح است و بر پیشرفت اجتماعی-هیجانی، شناختی و رفتاری دانش‌آموزان تمرکز دارد. اهمیت LSE در زمینه مدارس شبانه‌روزی مدل اکلوییا (EMRS) به‌ویژه برجسته است، زیرا این مدارس به نیازهای دانش‌آموزان اقوام ثبت‌شده (ST) می‌پردازند که مسائل اجتماعی-فرهنگی، زبانی و اقتصادی بر آن‌ها تأثیرگذار است. این پژوهش کیفی که با حمایت شورای تحقیقات علوم اجتماعی هند (ICSSR) در قالب پروژه‌های پژوهشی عمده و فرعی برای سال تحصیلی 2024-2025 انجام شده است، به بررسی دیدگاه‌ها و بهترین شیوه‌ها و همچنین روش‌های ارزیابی معلمان در ارتباط با LSE در EMRS پرداخته و همچنین ارتباط میان فرهنگ قبیله‌ای و توسعه مهارت‌های زندگی را مورد مطالعه قرار داده است. برای جمع‌آوری داده‌ها از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 20 معلم EMRS در ایالت‌های اوتار پرادش و مادیا پرادش استفاده شد و داده‌ها به روش تحلیل تماتیک بررسی گردید. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که معلمان درک کلی از ماهیت مهارت‌های زندگی و اهمیت LSE در تجهیز دانش‌آموزان برای مواجهه با مسائل واقعی زندگی دارند. نگرش معلمان نسبت به گنجاندن LSE در برنامه درسی مدارس مثبت بوده و رویکردهایی مانند فعالیت‌های گروهی، ایفای نقش و یادگیری مشارکتی مؤثر تلقی شده‌اند. با این حال، شکاف‌هایی به دلیل آموزش ناکافی، نبود ماژول‌های آموزشی رسمی و فقدان تکنیک‌های ارزیابی رسمی وجود دارد. پژوهش بر اهمیت روش‌های آموزشی بومی‌سازی‌شده، توانمندسازی معلمان و چارچوب‌های ارزیابی منسجم برای تقویت ارائه LSE و تضمین رشد اجتماعی-هیجانی مؤثر در دانش‌آموزان قبیله‌ای تأکید می‌کند.

This research analyzes the consensus of Islamic education stakeholders regarding the tawhid paradigm as an epistemological foundation for integrating Islamic religious education and general sciences in responding to environmental degradation. Methods: Using a sequential explanatory mixed-methods design with 22 respondents from eight ethnic backgrounds in Indonesia. Data were collected through a validated 16-item structured survey (Cronbach's Alpha >0.80) measuring four dimensions: Tawhid-Environment Understanding, Knowledge Integration, Islamic Value-Based Ecological Awareness, and Paradigm-Dualism of Sciences. Analysis used descriptive statistics and reliability testing. Results and Conclusion: Strong consensus (91.4% positive responses) toward tawhid-based integration (M=4.39). The tawhid paradigm demonstrates universal explanatory power and transformative potential for ecological awareness. However, a significant gap exists between ideological awareness (90%) and institutional practice (77%) that still separates religious and general sciences. Implications: The tawhid paradigm can address knowledge dualism, requiring systemic transformation at epistemological, curricular, institutional, and policy levels through curriculum redesign and teacher capacity development.

این پژوهش به تحلیل اجماع ذینفعان آموزش اسلامی درباره پارادایم توحید به عنوان بنیان معرفت‌شناختی برای ادغام آموزش دینی اسلامی و علوم عمومی در پاسخ به تخریب محیط زیست می‌پردازد. روش‌ها: با استفاده از طرح آمیخته تبیینی متوالی و با مشارکت ۲۲ پاسخ‌دهنده از هشت پیشینه قومی در اندونزی. داده‌ها از طریق پرسشنامه ساختاریافته ۱۶‌سؤالی معتبر (آلفای کرونباخ >۰٫۸۰) که چهار بُعد را می‌سنجد: فهم توحید-محیط زیست، ادغام دانش، آگاهی زیست‌محیطی مبتنی بر ارزش‌های اسلامی، و پارادایم دوگانه‌انگاری علوم، گردآوری شد. تحلیل با استفاده از آمار توصیفی و آزمون پایایی انجام گرفت. نتایج و نتیجه‌گیری: اجماع قوی (۹۱٫۴٪ پاسخ مثبت) نسبت به ادغام مبتنی بر توحید (M=4.39) مشاهده شد. پارادایم توحید قدرت تبیین جهانی و پتانسیل تحول‌آفرین برای آگاهی زیست‌محیطی را نشان می‌دهد. با این حال، شکاف معناداری میان آگاهی ایدئولوژیک (۹۰٪) و عمل نهادی (۷۷٪) که همچنان علوم دینی و عمومی را جدا می‌کند، وجود دارد. پیامدها: پارادایم توحید می‌تواند دوگانه‌انگاری دانش را رفع کند و مستلزم تحول نظام‌مند در سطوح معرفت‌شناختی، برنامه درسی، نهادی و سیاستی از طریق بازطراحی برنامه درسی و توسعه ظرفیت معلمان است.

Persistent assessment inequities in linguistically and culturally diverse classrooms necessitate contextually grounded frameworks that advance both academic excellence and educational justice. The study developed, implemented, and evaluated a culturally responsive, equity-driven, and differentiated pedagogical-assessment framework for STEM learning in multilingual and socioeconomically diverse classrooms in Ghana. A convergent parallel mixed-methods design integrated qualitative data (interviews, observations, focus groups) with quantitative measures (pre-post-tests, subscale gains, ANCOVA, and Bayesian analyses). The study involved 210 participants 24 STEM teachers, 6 headteachers, and 180 Primary 4-6 pupils from six public basic schools in Ghana. Quantitative findings revealed statistically significant learning gains across schools and domains. Mean post-test scores increased by 13.96 points (29.12%), with a large overall effect size (Cohen’s d = 1.68; Hedges’ g = 1.89; η ² = 0.79; p < 0.001), indicating strong practical and educational significance. Subscale analyses showed consistent and convergent gains across all framework dimensions, including conceptual mastery (d = 1.72), application of skills (d = 1.67), inclusive strategy use (d = 1.62), opportunity-to-learn (d = 1.59), tiered instruction (d = 1.66), flexible grouping (d = 1.64), linguistic alignment (d = 1.70), and cultural asset integration ( d = 1.69), all demonstrating large effects (d > 1.5). ANCOVA results confirmed significant effects of the intervention across all domains while controlling for pre-test performance, including inquiry-based STEM practices (F = 26.03, p < .001, η²ₚ = 0.10), integrated STEM tasks (F = 19.38, p < .001, η²ₚ = .077), equity-driven instructional practices (η²ₚ = 0.05–0.07), differentiated pedagogical assessment (η²ₚ = 0.04–0.05), and culturally responsive assessment practices (η²ₚ = 0.05–0.06). The pre-test covariate remained significant ( F = 88.21, p < .001, η² = 0.328), indicating the importance of baseline achievement while confirming robust intervention effects Bayesian analyses indicated strong evidential support (posterior probabilities > 0.98; Bayes Factors = 28.1–36.4). Qualitative findings corroborated these results, highlighting increased teacher capacity for culturally relevant task design and improved student engagement and identity affirmation. The study offers empirically grounded guidance for decolonizing STEM assessment in multilingual and underserved contexts.

تداوم نابرابری‌های ارزشیابی در کلاس‌های درس با تنوع زبانی و فرهنگی، چارچوب‌هایی را ایجاب می‌کند که مبتنی بر زمینه بوده و همزمان تعالی علمی و عدالت آموزشی را ارتقا دهند. این پژوهش، چارچوبی پداگوژیک-ارزشیابی مبتنی بر پاسخگویی فرهنگی، عدالت‌محور و تمایزیافته برای یادگیری STEM در کلاس‌های چندزبانه و با تنوع اجتماعی-اقتصادی در غنا توسعه داده، اجرا و ارزیابی کرد. طرح پژوهش آمیخته‌ی همگرا و موازی، داده‌های کیفی (مصاحبه‌ها، مشاهده‌ها، گروه‌های کانونی) را با سنجه‌های کمی (پیش‌آزمون-پس‌آزمون، افزایش زیرمقیاس‌ها، ANCOVA و تحلیل‌های بیزی) تلفیق نمود. شرکت‌کنندگان پژوهش شامل ۲۱۰ نفر (۲۴ معلم STEM، ۶ مدیر مدرسه و ۱۸۰ دانش‌آموز پایه چهارم تا ششم ابتدایی) از شش مدرسه‌ی دولتی در غنا بودند. یافته‌های کمی نشان دادند که افزایش معنادار آماری در یادگیری در سراسر مدارس و حوزه‌ها مشاهده شد. میانگین نمرات پس‌آزمون به میزان ۱۳.۹۶ نمره (۲۹.۱۲٪) افزایش یافت و اندازه‌ی اثر کلی بزرگ بود (d کوهن = ۱.۶۸؛ g هجز = ۱.۸۹؛ η² = ۰.۷۹؛ p < 0.001) که دلالت بر اهمیت عملی و آموزشی قوی دارد. تحلیل زیرمقیاس‌ها، افزایش‌های همگرا و سازگار را در تمامی ابعاد چارچوب نشان داد، از جمله تسلط مفهومی (d = ۱.۷۲)، کاربرد مهارت‌ها (d = ۱.۶۷)، استفاده از راهبردهای فراگیر (d = ۱.۶۲)، فرصت برای یادگیری (d = ۱.۵۹)، آموزش لایه‌بندی‌شده (d = ۱.۶۶)، گروه‌بندی انعطاف‌پذیر (d = ۱.۶۴)، همسویی زبانی (d = ۱.۷۰) و ادغام سرمایه‌ی فرهنگی (d = ۱.۶۹) که همگی اندازه‌ی اثر بزرگ (d > ۱.۵) را نشان دادند. نتایج ANCOVA اثرات معنادار مداخله را در تمامی حوزه‌ها در حالی که عملکرد پیش‌آزمون کنترل شده بود تأیید کرد، از جمله شیوه‌های مبتنی بر پژوهش STEM (F = ۲۶.۰۳، p < .001، η²ₚ = ۰.۱۰)، تکالیف یکپارچه‌ی STEM (F = ۱۹.۳۸، p < .001، η²ₚ = .۰۷۷)، شیوه‌های تدریس عدالت‌محور (η²ₚ = ۰.۰۵–۰.۰۷)، ارزشیابی پداگوژیک تمایزیافته (η²ₚ = ۰.۰۴–۰.۰۵) و شیوه‌های ارزشیابی مبتنی بر پاسخگویی فرهنگی (η²ₚ = ۰.۰۵–۰.۰۶). متغیر همپراش پیش‌آزمون همچنان معنادار باقی ماند (F = ۸۸.۲۱، p < .001، η² = ۰.۳۲۸) که اهمیت پیشرفت پایه را در عین تأیید اثرات قوی مداخله نشان می‌دهد. تحلیل‌های بیزی شواهد قوی (احتمال پسین > ۰.۹۸؛ عوامل بیز = ۲۸.۱–۳۶.۴) را نشان دادند. یافته‌های کیفی این نتایج را تأیید کردند و افزایش ظرفیت معلمان برای طراحی تکالیف مرتبط با فرهنگ و بهبود مشارکت و تأیید هویت دانش‌آموزان را برجسته ساختند. این پژوهش راهنمایی مبتنی بر شواهد برای استعمارزدایی ارزشیابی STEM در زمینه‌های چندزبانه و محروم ارائه می‌دهد.

Background Artificial intelligence (AI) is rapidly changing education through generative AI, adaptive learning systems, automated assessment, intelligent teaching, and data-driven learning support. More and more AI-powered systems are mediating learning, communication, information searching, and, in some cases, emotional support. These technologies offer great promise for enhancing access, personalization, efficiency, and learner engagement, but they also present substantial psychological, ethical, and developmental problems. These challenges are exacerbated in Sub-Saharan Africa by inequalities in digital access, inadequate regulatory capacity, insufficient data-protection systems, language and cultural under-representation, and uneven institutional preparation. Policy and implications In this policy brief, we look at AI in education from the perspective of educational psychology, with a special emphasis on student well-being, learner agency, and resilience. It proposes that AI governance should extend beyond considerations of technology adoption and academic efficiency to explore how AI impacts autonomy, motivation, critical thinking, creativity, social relationships, psychological safety, and autonomous learning. The report emphasizes the importance of learner-centered national AI policies, age-appropriate safeguards, increased teacher capacity, inclusion of AI literacy in curricula, safeguarding of learner data, equal access to digital technology, culturally relevant artificial intelligence systems, and meaningful student participation in AI governance. Policies should ensure that AI is used to promote learning, yet safeguard student well-being, autonomy, privacy, dignity, and cognitive growth. It also underscores the need for African-led research and cross-sector collaboration to generate context-specific information on the long-term implications of AI for learners. Recommendations The brief argues that the success of AI integration in Sub-Saharan African education should be gauged not just by the acceptance of technology, but by its contribution to psychologically healthy, critically thinking, resilient, and autonomous learners. Conclusions A human-centered approach is therefore very important to ensuring that AI is a help and not a hindrance to the developmental and relational underpinnings of education.

زمینه: هوش مصنوعی (AI) به سرعت در حال تغییر آموزش از طریق هوش مصنوعی مولد، سامانه‌های یادگیری تطبیقی، ارزیابی خودکار، آموزش هوشمند و پشتیبانی یادگیری مبتنی بر داده است. سامانه‌های مبتنی بر هوش مصنوعی به طور فزاینده‌ای واسطه یادگیری، ارتباطات، جستجوی اطلاعات و در برخی موارد، حمایت عاطفی می‌شوند. این فناوری‌ها نویدبخش ارتقای دسترسی، شخصی‌سازی، کارآمدی و مشارکت یادگیرنده هستند، اما همچنین مشکلات روان‌شناختی، اخلاقی و تحولی قابل توجهی را به همراه دارند. این چالش‌ها در آفریقای زیرصحرایی به دلیل نابرابری در دسترسی دیجیتال، ظرفیت ناکافی مقررات‌گذاری، سامانه‌های ناکافی حفاظت از داده‌ها، کم‌نمایی زبانی و فرهنگی و آمادگی نهادی نامتوازن تشدید می‌شوند. سیاست و پیامدها: در این سیاست‌نامه، به هوش مصنوعی در آموزش از منظر روان‌شناسی تربیتی با تأکید ویژه بر بهزیستی دانش‌آموز، عاملیت یادگیرنده و تاب‌آوری پرداخته می‌شود. پیشنهاد می‌شود که حکمرانی هوش مصنوعی باید فراتر از ملاحظات پذیرش فناوری و کارآمدی علمی باشد و تأثیر هوش مصنوعی بر خودمختاری، انگیزش، تفکر انتقادی، خلاقیت، روابط اجتماعی، امنیت روان‌شناختی و یادگیری خودگردان را بررسی کند. این گزارش بر اهمیت سیاست‌های ملی هوش مصنوعی مبتنی بر یادگیرنده، تدابیر حفاظتی متناسب با سن، افزایش ظرفیت معلمان، گنجاندن سواد هوش مصنوعی در برنامه‌های درسی، حفاظت از داده‌های یادگیرنده، دسترسی برابر به فناوری دیجیتال، سامانه‌های هوش مصنوعی متناسب با فرهنگ و مشارکت معنادار دانش‌آموزان در حکمرانی هوش مصنوعی تأکید می‌کند. سیاست‌ها باید تضمین کنند که هوش مصنوعی برای ارتقای یادگیری به کار گرفته شود، اما بهزیستی، خودمختاری، حریم خصوصی، کرامت و رشد شناختی دانش‌آموزان نیز حفظ گردد. همچنین بر ضرورت پژوهش‌های هدایت‌شده توسط آفریقا و همکاری بین‌بخشی برای تولید اطلاعات متناسب با زمینه در خصوص پیامدهای بلندمدت هوش مصنوعی برای یادگیرندگان تأکید می‌شود. توصیه‌ها: این سیاست‌نامه استدلال می‌کند که موفقیت ادغام هوش مصنوعی در آموزش آفریقای زیرصحرایی باید نه تنها با پذیرش فناوری، بلکه با سهم آن در پرورش یادگیرندگان سالم از نظر روان‌شناختی، منتقد، تاب‌آور و خودمختار سنجیده شود. نتیجه‌گیری: بنابراین رویکرد انسان‌محور برای اطمینان از اینکه هوش مصنوعی به جای مانع، یاری‌رسان بنیان‌های تحولی و ارتباطی آموزش باشد، بسیار مهم است.