conceptual analysis

Society 5.0 offers Islamic education new opportunities for personalized learning but also risks weakening intellectual agency, ethical judgment, and spiritual formation. This article analyzes the dialectic between technological modernization and the Islamization of knowledge to formulate a humanizing framework for Islamic education. It employs a qualitative integrative literature review supported by critical-philosophical and comparative-conceptual analysis. The synthesis proposes five interrelated dimensions: human dignity, epistemic verification, ethical responsibility, dialogical pedagogy, and accountable governance. These dimensions form the conceptual Humanization–Technology–Islamization of Knowledge Dialectic (DHT-IP) model, which proceeds through needs diagnosis, epistemic-ethical screening, pedagogical integration, and humanization evaluation. Technology is positioned as an instrument supporting learning and critical reasoning rather than replacing teachers’ moral judgment or learners’ responsibility. The model offers directions for curriculum, assessment, and institutional policy, while its effectiveness remains to be tested empirically across Islamic educational settings

Background Patient education is an important component of nursing care, influencing treatment outcomes, quality of life, and healthcare costs. However, educational practices are often generalized and may not address patients’ individual needs, health literacy, or socio-cultural contexts. Individualized patient education tailors content to patients’ characteristics, goals, and capabilities, and enhances adherence, satisfaction, and clinical outcomes. Existing tools mainly focus on general aspects of patient education, such as educational quality or provider competencies, and no comprehensive patient-centered tool has been established to assess the individualized nature of patient education. This may constrain systematic assessment and improvement of individualized educational practices. Therefore, this protocol aims to conceptualize individualized patient education, develop a measurement tool, and evaluate its psychometric properties. Methods This two-phase exploratory sequential mixed-methods study will be conducted in educational hospitals affiliated with Tabriz University of Medical Sciences, northwest Iran. Phase 1 will involve hybrid concept analysis, including a literature review and directed qualitative study using semi-structured interviews with patients with chronic diseases and their family members until data saturation, followed by directed content analysis to clarify the concept, identify provisional dimensions, and generate initial items, which will be evaluated quantitatively. Phase 2 will assess the tool’s psychometric properties. Face and content validity will be evaluated using qualitative feedback and the Impact Score, Content Validity Ratio, Content Validity Index, and Modified Kappa coefficient. Construct validity will be examined using exploratory and confirmatory factor analyses in SPSS v.24 and AMOS v.24, with independent samples of at least 200 participants per analysis. Reliability will be assessed using Cronbach’s alpha, McDonald’s omega, and test-retest stability. Interpretability and feasibility will also be evaluated. Discussion If the tool demonstrates adequate validity and reliability, it may provide a standardized measure for assessing individualized educational interventions and support quality improvement, patient engagement, and evidence-informed health education strategies.

Abstract Importance Bullying is increasingly understood as a social process in which peers influence whether it persists. Anti-bullying policies and programs often encourage bystanders to intervene directly, yet direct defending can carry social costs for defenders, and evidence that it reduces later victimization is mixed. Some interventions already target the peer rewards that sustain bullying, but participant-role classifications tend to absorb deliberate non-reinforcement into outsider behavior or passive bystanding. Objective This paper argues that withdrawing social reinforcement, the deliberate withholding of social rewards that peers confer on bullying, such as attention, approval, amplification, or audience participation, should be conceptualized as a distinct bystander response. Methods This conceptual analysis draws on the social-ecological framework, participant role theory, social cognitive theory, and evidence that the outsider category is internally heterogeneous. Results Withdrawing social reinforcement is functionally positive when it reflects a refusal to endorse bullying and reduces the social rewards available to the student who bullies. It differs from uninvolved passivity in intent and social function, and from indirect defending in primary target, because these responses act on different points in the social process of bullying. When enacted collectively, it may also signal reduced peer endorsement of bullying and shift perceived peer norms. Conclusions Helpful bystander responding should not be defined only by direct intervention. Bystanders can also target the social rewards that sustain bullying, and responses grouped as passive bystanding differ in whether they sustain or withhold those rewards. Future research should test whether withdrawing social reinforcement can be reliably distinguished from uninvolved passivity and indirect defending, and whether it reduces reinforcement for students who bully. Implications for Practice Withdrawing social reinforcement requires less public confrontation than direct defending, offering students who cannot or will not confront the student who bullies another way to respond. Schools can teach this method as an explicit option alongside upstanding.

Ecuadorian higher education policy combines the constitutional recognition of education as a right with admission rules that allocate scarce quotas through academic background, evaluations, and affirmative action measures. The objective of this article is to determine under what conditions meritocratic admission fulfills a legitimate allocative function and under which it becomes a judgment about the intellectual value of the applicants. A conceptual analysis is employed: Jacques Rancière's concepts of explanatory order, dumbness, intellectual emancipation, and equality of intelligences are placed in dialogue with meritocracy research, with the current regulatory framework, and with the available evidence on unequal access in Ecuador. The analysis distinguishes three propositions that are often confused: that applicants differ in their demonstrated preparation, that institutions should assign limited quotas, and that the resulting ordering reveals unequal intelligences. Only the first two are necessary to admit; the third is an inference that the framework allows to be questioned. Four conditions are specified: semantic totalization, interpretative monopoly, temporal fixation, and public circulation of the verdict under which an assignative procedure becomes part of an explanatory order, and it is shown that they are separable from assignment and therefore institutionally modifiable. Five rights-oriented design principles are proposed, with their stated foundation. It is concluded that a defensible alternative is not selection without standards, but selection that limits the meaning attributed to its instruments and identifies testable directions for future empirical research.

Humanistic–religious education integrates spiritual values, social relationships, and character development in primary education. However, its conceptual dimensions, implementation mechanisms, and outcome evidence remain inconsistently documented, particularly in Satuan Pendidikan Kerjasama (SPK) schools. This study presents a systematic review protocol with preliminary synthesis to examine conceptualisation, implementation practices, potential best practices, and contextual conditions. The planned review covers publications from 2014 to 2026 across Scopus, Web of Science, ERIC, DOAJ, Google Scholar, and Indonesian academic sources. The preliminary corpus comprises ten studies identified through targeted searches, including qualitative case studies, quantitative and mixed-methods research, and conceptual analysis. Formal database searching, PRISMA screening, and critical appraisal remain incomplete. Preliminary patterns indicate that vertical–spiritual and horizontal–social dimensions predominate, while habituation and school culture feature prominently in implementation. Explicit curriculum mapping and family–community engagement are less consistently documented, and comparable pupil-outcome evidence remains limited. Evidence concerning SPK schools is particularly sparse, precluding definitive best-practice claims. A proposed four-layer framework may guide further synthesis of conceptual dimensions, implementation mechanisms, outcomes, and contextual conditions. These preliminary observations require verification through completion of the systematic review before supporting evidence-based recommendations.

The rapid transformation of higher education through digital technologies has changed how students acquire, evaluate, interpret, and construct knowledge. In philological education, where linguistic evidence and textual interpretation are central, epistemic competence is increasingly essential. This article analyzes theoretical and pedagogical approaches to enhancing philology students’ epistemic competence in digital learning environments. Using conceptual analysis and a critical synthesis of scholarship on epistemic cognition, digital literacy, and technology-enhanced education, the study develops a five-dimensional framework encompassing cognitive-epistemic understanding, critical analysis, metacognitive reflection, digital research, and ethical communication. It discusses problem-based inquiry, corpus-based analysis, collaborative interpretation, reflective portfolios, and critical verification of AI-generated materials as instructional strategies. These approaches are presented as pedagogical propositions rather than experimentally validated outcomes. The article argues that digital tools can support responsible academic judgment when they are accompanied by explicit instruction in evidence evaluation, awareness of uncertainty, and academic integrity. The framework provides a basis for curriculum design and future empirical research in university philology programs.

تحول سریع آموزش عالی از طریق فناوری‌های دیجیتال، نحوه کسب، ارزیابی، تفسیر و ساخت دانش توسط دانشجویان را دگرگون کرده است. در آموزش زبان‌شناسی، که شواهد زبانی و تفسیر متون در آن نقش محوری دارد، شایستگی معرفتی اهمیت فزاینده‌ای یافته است. این مقاله رویکردهای نظری و آموزشی برای ارتقای شایستگی معرفتی دانشجویان زبان‌شناسی در محیط‌های یادگیری دیجیتال را تحلیل می‌کند. با بهره‌گیری از تحلیل مفهومی و ترکیب انتقادی پژوهش‌ها در حوزه‌های شناخت معرفتی، سواد دیجیتال و آموزش مبتنی بر فناوری، این مطالعه چارچوبی پنج‌بعدی شامل فهم شناختی-معرفتی، تحلیل انتقادی، بازتاب فراشناختی، پژوهش دیجیتال و ارتباطات اخلاقی ارائه می‌دهد. در این مقاله، راهبردهای آموزشی همچون پژوهش مبتنی بر مسئله، تحلیل مبتنی بر پیکره، تفسیر مشارکتی، پرتفوی‌های بازتابی و راستی‌آزمایی انتقادی مواد تولیدشده توسط هوش مصنوعی مورد بحث قرار می‌گیرد. این رویکردها به عنوان پیشنهادهای آموزشی و نه نتایج تجربی اعتبارسنجی‌شده ارائه شده‌اند. مقاله استدلال می‌کند که ابزارهای دیجیتال می‌توانند از قضاوت علمی مسئولانه حمایت کنند، مشروط بر آنکه با آموزش صریح در ارزیابی شواهد، آگاهی از عدم قطعیت و رعایت صداقت علمی همراه باشند. این چارچوب مبنایی برای طراحی برنامه درسی و پژوهش‌های تجربی آتی در برنامه‌های دانشگاهی زبان‌شناسی فراهم می‌کند.

Organic chemistry occupies a contested place in pre-health education: required of nearly all premedical students, experienced as difficult, and justified on grounds that it “teaches you to think”, a claim too vague to evaluate or teach toward deliberately. Existing frameworks do not resolve this tension. This paper adopts a conceptual analysis approach, drawing on Ausubel's rote/meaningful learning distinction and the traditional transfer-of-learning literature, to propose impactful learning as a third pedagogical stage following rote and meaningful learning. Impactful learning is defined as the stage where procedural and reasoning skills exercised in mastering a discipline's content become generalizable cognitive tools deployable outside that discipline. Three key concepts are examined: the unit of transfer (the cognitive procedure, not the content), the extraction dimension (detachment of a practiced operation from the content that trained it), and the conditions under which such transfer becomes pedagogically achievable. These concepts are developed through three organic chemistry tasks as worked examples—resonance structures as constraint-satisfaction reasoning, reaction mechanisms as iterative-hypothesis testing, and stereochemistry as symbolic-to-spatial translation—each mapped onto a corresponding form of clinical reasoning. We further propose a four-step explicit transfer scaffolding model (Name, Perform, Bridge, Generate) as a testable methodological companion, grounded in Gick and Holyoak's analogical transfer research and Detterman's critique of spontaneous far transfer. The paper argues that naming impactful learning as a distinct pedagogical target, rather than assuming it as an automatic byproduct of meaningful understanding, has direct implications for instructional design and assessment in service courses across STEM disciplines.

شیمی آلی جایگاهی مناقشه‌برانگیز در آموزش پیش‌سلامت دارد: تقریباً برای همه دانشجویان پیش‌پزشکی الزامی است، به‌عنوان درسی دشوار تجربه می‌شود و با این توجیه که «به شما یاد می‌دهد چگونه فکر کنید» توجیه می‌شود؛ ادعایی که بیش از حد مبهم است تا بتوان آن را ارزیابی یا به‌طور هدفمند تدریس کرد. چارچوب‌های موجود این تنش را حل نمی‌کنند. این مقاله با اتخاذ رویکرد تحلیل مفهومی و با بهره‌گیری از تمایز یادگیری طوطی‌وار/معنادار آوسوبل و ادبیات سنتی انتقال یادگیری، یادگیری تأثیرگذار را به‌عنوان مرحله سوم آموزشی پس از یادگیری طوطی‌وار و معنادار پیشنهاد می‌کند. یادگیری تأثیرگذار به‌عنوان مرحله‌ای تعریف می‌شود که در آن مهارت‌های رویه‌ای و استدلالی که در تسلط بر محتوای یک رشته تمرین شده‌اند، به ابزارهای شناختی قابل تعمیم تبدیل می‌شوند که می‌توان آن‌ها را خارج از آن رشته به کار برد. سه مفهوم کلیدی بررسی می‌شوند: واحد انتقال (فرآیند شناختی، نه محتوا)، بُعد استخراج (جدا شدن یک عملیات تمرین‌شده از محتوایی که آن را آموزش داده است) و شرایطی که تحت آن چنین انتقالی از نظر آموزشی قابل تحقق می‌شود. این مفاهیم از طریق سه تکلیف شیمی آلی به‌عنوان مثال‌های حل‌شده توسعه می‌یابند—ساختارهای رزونانسی به‌عنوان استدلال ارضای محدودیت، مکانیسم‌های واکنش به‌عنوان آزمون فرضیه تکرارشونده و استریوشیمی به‌عنوان ترجمه نمادین به فضایی—که هر یک بر نوعی استدلال بالینی متناظر نگاشته می‌شوند. همچنین، یک مدل چهارمرحله‌ای صریح برای پشتیبانی انتقال (Name, Perform, Bridge, Generate) به‌عنوان یک همراه روش‌شناختی قابل آزمون، مبتنی بر پژوهش انتقال قیاسی Gick و Holyoak و نقد Detterman بر انتقال دور خودانگیخته، پیشنهاد می‌شود. مقاله استدلال می‌کند که نام‌گذاری یادگیری تأثیرگذار به‌عنوان هدف آموزشی متمایز، به‌جای فرض گرفتن آن به‌عنوان محصول جانبی خودکار فهم معنادار، پیامدهای مستقیمی برای طراحی آموزشی و ارزشیابی در دروس خدماتی در سراسر رشته‌های STEM دارد.

The role and responsibilities of pilots have been evolving as advanced automation systems are being integrated for flight operations. Operator state monitoring (OSM) helps ensure safety and improve performance by detecting and predicting degraded operator state during operations. Despite growing interest in OSM, no unified framework exists that integrates impairment definitions, sensor criteria, and interface design requirements. This work is presented as a conceptual analysis that establishes a foundational framework for operator state monitoring system (OSMS) development, addressing what an OSMS should monitor, what types of operator state changes should be detected, the characteristics of sensing and communication needed to support these functions and the operational considerations that should inform future development. A literature review establishes potential impairment and incapacitation events for pilots, identifies relevant physiological features to support detection of these events, and assess the possible impact of such events on flight operations to inform a system response. Existing work concentrates on military and automotive contexts and on workload, fatigue, and drowsiness rather than the acute-event end of the impairment continuum; the framework developed here spans the normal to impaired to incapacitated range required for in-flight operations. OSMSs should be developed based on a multi-modal data approach consisting of physiological features, pilot performance and activity, aircraft state and environmental data, as well as contain a means for pilots to self-report input. Heart, breathing, and behavioral features are affected across the widest range of events, making them broad-coverage candidates for sensor selection, though breadth of coverage is distinct from diagnostic specificity and no single feature is treated as a standalone indicator. The remaining recommendations address the engineering of sensing and processing for the flight deck. Design guidance for the alert and notification interface is presented alongside the recommendations. As OSMSs mature, this framework can serve as a critical reference for developing robust, reliable, and widely accepted solutions in aviation.

نقش‌ها و مسئولیت‌های خلبانان با ادغام سامانه‌های پیشرفته خودکارسازی در عملیات پروازی در حال تحول است. پایش وضعیت اپراتور (OSM) به تضمین ایمنی و بهبود عملکرد از طریق شناسایی و پیش‌بینی افت وضعیت اپراتور در حین عملیات کمک می‌کند. با وجود افزایش علاقه به OSM، هنوز چارچوب یکپارچه‌ای که تعاریف اختلال، معیارهای حسگر و الزامات طراحی رابط را ادغام کند، وجود ندارد. این پژوهش به‌عنوان یک تحلیل مفهومی ارائه می‌شود که چارچوبی بنیادی برای توسعه سامانه پایش وضعیت اپراتور (OSMS) ایجاد می‌کند و به این پرسش‌ها می‌پردازد که یک OSMS باید چه مواردی را پایش کند، چه نوع تغییراتی در وضعیت اپراتور باید شناسایی شود، ویژگی‌های حسگری و ارتباطی مورد نیاز برای پشتیبانی از این کارکردها چیست و ملاحظات عملیاتی که باید توسعه آینده را هدایت کند کدام‌اند. مرور ادبیات، رویدادهای بالقوه اختلال و ناتوانی خلبانان را شناسایی می‌کند، ویژگی‌های فیزیولوژیکی مرتبط برای پشتیبانی از شناسایی این رویدادها را معرفی می‌کند و تأثیر احتمالی چنین رویدادهایی بر عملیات پروازی را برای اطلاع‌رسانی به پاسخ سامانه ارزیابی می‌کند. پژوهش‌های موجود عمدتاً بر زمینه‌های نظامی و خودرویی و بر بارکاری، خستگی و خواب‌آلودگی متمرکز شده‌اند تا انتهای حاد طیف اختلال؛ چارچوب ارائه‌شده در اینجا دامنه طبیعی تا اختلال‌یافته تا ناتوان‌شده مورد نیاز برای عملیات پروازی را پوشش می‌دهد. OSMSها باید بر اساس رویکرد داده‌های چندوجهی شامل ویژگی‌های فیزیولوژیکی، عملکرد و فعالیت خلبان، وضعیت هواپیما و داده‌های محیطی توسعه یابند و همچنین باید امکان ورود داده‌های خودگزارشی توسط خلبان را فراهم کنند. ویژگی‌های قلبی، تنفسی و رفتاری در گسترده‌ترین دامنه رویدادها تحت تأثیر قرار می‌گیرند و آن‌ها را به گزینه‌هایی با پوشش وسیع برای انتخاب حسگر تبدیل می‌کند، هرچند گستره پوشش با ویژگی تشخیصی متفاوت است و هیچ ویژگی به‌تنهایی به‌عنوان شاخص مستقل تلقی نمی‌شود. سایر توصیه‌ها به مهندسی حسگری و پردازش برای کابین پرواز می‌پردازد. راهنمای طراحی برای رابط هشدار و اعلان همراه با توصیه‌ها ارائه شده است. با بلوغ OSMSها، این چارچوب می‌تواند به‌عنوان مرجعی حیاتی برای توسعه راهکارهای مقاوم، قابل‌اعتماد و مورد پذیرش گسترده در هوانوردی مورد استفاده قرار گیرد.

Liberation heritage occupies a central place in South Africa’s political and intellectual landscape, yet its implications for curriculum transformation in higher education remain under-theorised. While post-apartheid universities have increasingly embraced calls for the decolonisation and Africanisation of knowledge, debates surrounding curriculum reform often invoke liberation narratives without critically interrogating how these historical legacies shape contemporary knowledge production. This article offers a conceptual analysis of the relationship between liberation heritage and the politics of curriculum transformation in South African higher education. The paper draws on the critical pedagogical framework of Paulo Freire, particularly his work Pedagogy of the Oppressed, to reconceptualise curriculum transformation as part of a broader project of intellectual and political liberation. From this perspective, education is understood not merely as a site of knowledge transmission but as a terrain of struggle where historical relations of power, domination, and resistance are reproduced and contested. The article argues that liberation heritage functions both as a symbolic resource and as a contested political discourse within contemporary debates on curriculum reform. By engaging key concepts within Critical Pedagogy, Curriculum Studies, and Political Science, the article develops a conceptual framework that links liberation heritage to processes of epistemic transformation in higher education. It contends that the persistence of colonial epistemological structures within university curricula reflects a tension between the historical ideals of liberation and the institutional realities of post-apartheid knowledge systems. The paper therefore proposes that meaningful curriculum transformation requires moving beyond symbolic invocations of liberation toward pedagogical praxis that cultivates critical consciousness and epistemic plurality. In doing so, the article contributes to emerging debates on decolonisation, liberation heritage, and the politics of knowledge production in twenty-first-century Africa.

میراث رهایی‌بخش جایگاهی مرکزی در چشم‌انداز سیاسی و فکری آفریقای جنوبی دارد، اما پیامدهای آن برای تحول برنامهٔ درسی در آموزش عالی همچنان کمتر نظریه‌پردازی شده است. اگرچه دانشگاه‌های پساآپارتاید به طور فزاینده‌ای خواستار استعمارزدایی و آفریقایی‌سازی دانش شده‌اند، اما مباحث مربوط به اصلاح برنامهٔ درسی اغلب روایات رهایی‌بخش را بدون واکاوی انتقادی این‌که چگونه این میراث‌های تاریخی تولید دانش معاصر را شکل می‌دهند، مطرح می‌کنند. این مقاله تحلیلی مفهومی از رابطهٔ میان میراث رهایی‌بخش و سیاست‌های تحول برنامهٔ درسی در آموزش عالی آفریقای جنوبی ارائه می‌دهد. مقاله با تکیه بر چارچوب پداگوژی انتقادی Paulo Freire، به ویژه اثر او «پداگوژی ستمدیدگان»، تحول برنامهٔ درسی را به عنوان بخشی از پروژه‌ای گسترده‌تر برای رهایی فکری و سیاسی بازاندیشی می‌کند. از این منظر، آموزش نه صرفاً به عنوان مکانی برای انتقال دانش، بلکه به عنوان عرصه‌ای برای مبارزه که در آن مناسبات تاریخی قدرت، سلطه و مقاومت بازتولید و به چالش کشیده می‌شوند، درک می‌شود. مقاله استدلال می‌کند که میراث رهایی‌بخش هم به عنوان منبعی نمادین و هم به عنوان گفتمانی سیاسی و مناقشه‌برانگیز در مباحث معاصر اصلاح برنامهٔ درسی ایفای نقش می‌کند. با بهره‌گیری از مفاهیم کلیدی در پداگوژی انتقادی، مطالعات برنامهٔ درسی و علوم سیاسی، مقاله چارچوبی مفهومی ارائه می‌دهد که میراث رهایی‌بخش را به فرایندهای تحول معرفتی در آموزش عالی پیوند می‌زند. مقاله بر این باور است که تداوم ساختارهای معرفتی استعماری در برنامه‌های درسی دانشگاهی، بازتاب‌دهندهٔ تنش میان آرمان‌های تاریخی رهایی و واقعیت‌های نهادی نظام‌های دانش پساآپارتاید است. بنابراین مقاله پیشنهاد می‌کند که تحول معنادار برنامهٔ درسی مستلزم فراتر رفتن از ارجاعات نمادین به رهایی و حرکت به سوی کنش پداگوژیک است که آگاهی انتقادی و تکثر معرفتی را پرورش می‌دهد. از این رهگذر، مقاله به مباحث نوظهور دربارهٔ استعمارزدایی، میراث رهایی‌بخش و سیاست‌های تولید دانش در آفریقای قرن بیست‌ویکم کمک می‌کند.

Debates about soft competencies usually ask whether they matter for performance. This article asks a different question: why their development has become a necessity that education systems must address deliberately, and why the response must be pedagogical rather than only managerial. Using a conceptual analysis that combines an integrative review of research on skills, leadership and adult learning, an analysis of national policy documents, and baseline diagnostic data on 239 university managers in Uzbekistan, the article develops a multi-level account of this necessity. It shows that demand for soft competencies converges from five levels: global labour markets, national reform, the higher education system, the university as an organisation, and the mediated nature of managerial work itself. The baseline data indicate a substantial shortfall, with 40.2% of managers assessed at a low level and the weakest results in the motivational-value cluster. The article then argues that the necessity is socio-pedagogical: a social demand that cannot be met by selection or regulation alone, but requires purposeful, diagnosis-based and transfer-oriented learning in adulthood. Five functions of such development are identified, and design principles for corporate higher education are proposed, together with a critical discussion of the risks of the soft-skills agenda.

بحث‌ها پیرامون شایستگی‌های نرم معمولاً این پرسش را مطرح می‌کنند که آیا این شایستگی‌ها برای عملکرد اهمیت دارند یا خیر. این مقاله پرسش متفاوتی را مطرح می‌کند: چرا توسعه این شایستگی‌ها به ضرورتی تبدیل شده است که نظام‌های آموزشی باید به طور هدفمند به آن بپردازند و چرا پاسخ به این ضرورت باید تربیتی باشد و نه صرفاً مدیریتی. با بهره‌گیری از تحلیلی مفهومی که شامل مرور تلفیقی پژوهش‌ها درباره مهارت‌ها، رهبری و یادگیری بزرگسالان، تحلیل اسناد سیاستی ملی و داده‌های تشخیصی پایه از ۲۳۹ مدیر دانشگاهی در ازبکستان است، مقاله روایتی چندسطحی از این ضرورت ارائه می‌دهد. نتایج نشان می‌دهد که تقاضا برای شایستگی‌های نرم از پنج سطح همگرا می‌شود: بازارهای کار جهانی، اصلاحات ملی، نظام آموزش عالی، دانشگاه به عنوان یک سازمان و ماهیت میانجی‌گرانه کار مدیریتی. داده‌های پایه نشان‌دهنده کمبود قابل توجهی است، به طوری که ۴۰٫۲٪ از مدیران در سطح پایین ارزیابی شده‌اند و ضعیف‌ترین نتایج در خوشه انگیزشی-ارزشی مشاهده می‌شود. سپس مقاله استدلال می‌کند که این ضرورت، ماهیتی اجتماعی-تربیتی دارد: تقاضایی اجتماعی که صرفاً با گزینش یا مقررات قابل پاسخگویی نیست، بلکه نیازمند یادگیری هدفمند، مبتنی بر تشخیص و انتقال‌محور در بزرگسالی است. پنج کارکرد برای چنین توسعه‌ای شناسایی شده و اصول طراحی برای آموزش عالی شرکتی پیشنهاد می‌شود، همراه با بحث انتقادی درباره مخاطرات دستورکار مهارت‌های نرم.

The development of Artificial Intelligence (AI) is increasingly mediating how humans acquire knowledge, make decisions, and perform cognitive activities. In higher education, the delegation of cognitive activities to algorithmic systems has the potential to shift human judgment and responsibility. This study aims to examine Qur’anic anthropology as a foundation for reframing human agency under increasingly AI-mediated conditions. This study employs a qualitative approach using a literature-based design and conceptual analysis. A semantic-contextual analysis is conducted on the Qur’anic terms al-insān, al-bashar, al-nās, Banī Ādam, al-ins, al-mar’, as well as the concepts of ‘abd and khalīfah. The findings are then synthesized with theories of human agency, moral responsibility, and AI ethics. The findings reveal that Qur’anic anthropology represents human beings as multidimensional entities possessing cognitive, relational, moral, spiritual, and teleological capacities. These dimensions are reconstructed into eight capacities of Qur’anic human agency: epistemic, moral, relational, spiritual, and teleological agency. The findings demonstrate that human agency from a Qur’anic perspective is not synonymous with absolute autonomy, but rather constitutes the capacity to understand, evaluate, choose, and act consciously within an orientation of values and responsibility. In the context of AI, Qur’anic Ethical Intelligence (QEI) is conceptualized as an ethical capacity to direct and evaluate the use of AI without surrendering human judgment and responsibility to algorithmic systems. As a conceptual study, this research does not empirically test the application of QEI among university students. Further research is therefore needed to validate and develop measurement instruments. This study connects Qur’anic anthropology with human agency under algorithmic conditions and proposes QEI as a framework for strengthening human agency resilience in the age of AI.

توسعه هوش مصنوعی (AI) به طور فزاینده‌ای در نحوه کسب دانش، تصمیم‌گیری و انجام فعالیت‌های شناختی توسط انسان‌ها نقش میانجی ایفا می‌کند. در آموزش عالی، واگذاری فعالیت‌های شناختی به سامانه‌های الگوریتمی می‌تواند موجب تغییر در قضاوت و مسئولیت انسانی شود. هدف این پژوهش بررسی انسان‌شناسی قرآنی به عنوان مبنایی برای بازنگری عاملیت انسانی در شرایطی است که به طور فزاینده‌ای با میانجی‌گری هوش مصنوعی مواجه هستیم. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از طراحی مبتنی بر مرور متون و تحلیل مفهومی انجام شده است. تحلیل معنایی-زمینه‌ای بر روی واژگان قرآنی الانسان، البشر، الناس، بنی‌آدم، الانس، المرء و همچنین مفاهیم عبد و خلیفه صورت گرفته است. یافته‌ها با نظریه‌های عاملیت انسانی، مسئولیت اخلاقی و اخلاق هوش مصنوعی تلفیق شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که انسان‌شناسی قرآنی، انسان را به عنوان موجودی چندبعدی با ظرفیت‌های شناختی، ارتباطی، اخلاقی، معنوی و غایتمند معرفی می‌کند. این ابعاد در قالب هشت ظرفیت عاملیت انسانی قرآنی شامل عاملیت معرفتی، اخلاقی، ارتباطی، معنوی و غایتمند بازسازی شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که عاملیت انسانی از منظر قرآنی معادل خودمختاری مطلق نیست، بلکه عبارت است از توانایی فهم، ارزیابی، انتخاب و عمل آگاهانه در چارچوب جهت‌گیری ارزشی و مسئولیت. در زمینه هوش مصنوعی، «هوش اخلاقی قرآنی» (QEI) به عنوان ظرفیتی اخلاقی برای هدایت و ارزیابی استفاده از هوش مصنوعی بدون واگذاری قضاوت و مسئولیت انسانی به سامانه‌های الگوریتمی مفهوم‌سازی می‌شود. این پژوهش به عنوان یک مطالعه مفهومی، به طور تجربی کاربرد QEI را در میان دانشجویان دانشگاهی آزمون نکرده است؛ بنابراین، پژوهش‌های بیشتری برای اعتبارسنجی و توسعه ابزارهای سنجش مورد نیاز است. این مطالعه انسان‌شناسی قرآنی را با عاملیت انسانی در شرایط الگوریتمی پیوند داده و QEI را به عنوان چارچوبی برای تقویت تاب‌آوری عاملیت انسانی در عصر هوش مصنوعی پیشنهاد می‌کند.

Logic-Based Therapy (LBT) is a method of philosophical counseling and psychotherapy based on Rational-Emotive Behavior Therapy (REBT) that uses logic, philosophy, and a network of “guiding virtues” to treat behavioral and emotional dysfunctions. This paper attempts to show how this virtue-oriented approach to psychotherapy can be potentially useful in counseling couples who may have sexual performance issues or other broader relational issues and seek to build healthy sexual, romantic relationships. As argued here, this is because such love is characterized by deep interpersonal commitment, compassionate caring, and security, which are strongly supported by LBT’s guiding virtues such as empathy, authenticity, self/other respect, courage, and metaphysical security. Beginning with a conceptual analysis of romantic love as a virtue-oriented construct, this paper introduces key aspects of LBT, as distinct from standard REBT, and presents a case study of a couple in a sexless relationship where one partner has an anger-control problem. Through the latter case study, the paper attempts to illustrate how 6 commonplace obstructions to romantic love (targeted by LBT) can potentially be successfully treated by applying LBT’s system of matching virtues.

روان‌درمانی مبتنی بر منطق (LBT) روشی در مشاوره فلسفی و روان‌درمانی است که بر اساس رفتاردرمانی عقلانی-هیجانی (REBT) بنا شده و از منطق، فلسفه و شبکه‌ای از «فضیلت‌های راهنما» برای درمان اختلالات رفتاری و هیجانی بهره می‌گیرد. این مقاله تلاش می‌کند نشان دهد که این رویکرد فضیلت‌محور به روان‌درمانی چگونه می‌تواند در مشاوره زوج‌هایی که ممکن است با مشکلات عملکرد جنسی یا سایر مسائل گسترده‌تر رابطه‌ای مواجه باشند و در پی ایجاد روابط جنسی و عاشقانه سالم هستند، بالقوه مفید باشد. همان‌گونه که در اینجا استدلال می‌شود، علت این امر آن است که چنین عشقی با تعهد عمیق بین‌فردی، مراقبت دلسوزانه و امنیت مشخص می‌شود که به‌شدت توسط فضیلت‌های راهنمای LBT مانند همدلی، اصالت، احترام به خود/دیگری، شجاعت و امنیت متافیزیکی حمایت می‌شود. این مقاله با تحلیل مفهومی عشق رمانتیک به‌عنوان یک ساختار فضیلت‌محور آغاز می‌شود، جنبه‌های کلیدی LBT را که آن را از REBT استاندارد متمایز می‌کند معرفی می‌کند و مطالعه موردی یک زوج در یک رابطه بدون رابطه جنسی را که یکی از طرفین مشکل کنترل خشم دارد، ارائه می‌دهد. این مقاله از طریق این مطالعه موردی تلاش می‌کند نشان دهد که چگونه ۶ مانع رایج بر سر راه عشق رمانتیک (که هدف LBT هستند) می‌توانند بالقوه با به‌کارگیری نظام تطبیق فضیلت‌های LBT با موفقیت درمان شوند.

This article examines the narrative of Adam and Eve from the perspectives of psychology of religion and spiritual counseling and care, drawing on the therapeutic functions of sacred texts. Grounded in the long-standing healing power of narratives, bibliotherapy is discussed within the context of sacred texts, with particular attention to spiritual bibliotherapy’s capacity to access individuals’ moral, emotional, and existential processes. Within this framework, the study relates the Adam and Eve narrative to the concept of moral injury, which has gained increasing prominence in contemporary psychological literature, and explores the potential of sacred narratives in processes of spiritual repair. The research adopts a qualitative approach, employing purposive literature review and conceptual analysis. Classical and modern interpretations of the Adam and Eve narrative in the Torah and the Qur’an, together with literature on psychology of religion and moral injury, were analyzed using Braun and Clarke’s thematic analysis framework. Four core themes were identified: will and responsibility; transgression and rebellion; shame and alienation; and hope and redemption. The findings demonstrate that the narrative makes visible the moral and spiritual ruptures following value violations and offers a meaningful foundation of hope for spiritual healing through confrontation and repentance. The study concludes that the Adam and Eve narrative can serve as a bibliotherapeutic resource in spiritual care.

این مقاله روایت آدم و حوا را از منظر روان‌شناسی دین و مشاوره و مراقبت معنوی مورد بررسی قرار می‌دهد و بر کارکردهای درمانی متون مقدس تأکید می‌کند. با تکیه بر قدرت دیرپای شفابخشی روایت‌ها، کتاب‌درمانی در بستر متون مقدس مورد بحث قرار گرفته و به‌ویژه به ظرفیت کتاب‌درمانی معنوی برای دسترسی به فرایندهای اخلاقی، هیجانی و وجودی افراد توجه شده است. در این چارچوب، پژوهش روایت آدم و حوا را به مفهوم آسیب اخلاقی که در ادبیات روان‌شناسی معاصر اهمیت فزاینده‌ای یافته است مرتبط می‌کند و ظرفیت روایت‌های مقدس را در فرایندهای ترمیم معنوی بررسی می‌نماید. این پژوهش رویکردی کیفی اتخاذ کرده و از مرور هدفمند متون و تحلیل مفهومی بهره برده است. تفسیرهای کلاسیک و مدرن از روایت آدم و حوا در تورات و قرآن، همراه با ادبیات روان‌شناسی دین و آسیب اخلاقی، با استفاده از چارچوب تحلیل تماتیک Braun و Clarke تحلیل شده‌اند. چهار مضمون اصلی شناسایی شد: اراده و مسئولیت؛ تخطی و عصیان؛ شرم و بیگانگی؛ و امید و رستگاری. یافته‌ها نشان می‌دهند که این روایت، گسست‌های اخلاقی و معنوی پس از نقض ارزش‌ها را آشکار می‌سازد و بنیانی معنادار از امید برای شفای معنوی از طریق مواجهه و توبه فراهم می‌کند. نتیجه پژوهش آن است که روایت آدم و حوا می‌تواند به‌عنوان منبعی کتاب‌درمانگرانه در مراقبت معنوی مورد استفاده قرار گیرد.

Pancasila has predominantly been interpreted within a rational-normative philosophical tradition that emphasises conceptual coherence, logical consistency, and systematic relationships among its five principles. While this approach has contributed significantly to the development of Pancasila philosophy, it remains limited in explaining how Pancasila functions as a living reality within Indonesian society. This study proposes an alternative interpretation by examining Pancasila through Ernst Cassirer’s philosophy of symbolic forms. Employing a qualitative philosophical approach, the research applies a conceptual adequacy test combined with interpretative conceptual analysis to evaluate the extent to which Pancasila fulfils the characteristics of a symbolic system. The analysis reconstructs five conceptual criteria derived from Cassirer’s theory—mediating function, meaning construction, collective dimension, experiential orientation, and independence from empirical verification—and systematically maps them onto the structure and functions of Pancasila. The findings demonstrate that each principle (sila) operates not merely as a normative proposition but as a symbolic form that mediates collective meaning, shapes civic identity, provides ethical and political orientation, and legitimises Indonesia’s socio-political order. Furthermore, the study argues that interpreting Pancasila as a symbolic system offers an alternative epistemological framework that complements the dominant rational-formal tradition by explaining its enduring relevance through symbolic mediation rather than solely through logical coherence. This reinterpretation expands contemporary Pancasila studies by connecting them with philosophy of culture, symbolic philosophy, and interpretative approaches to political thought, while providing broader implications for Pancasila education, civic education, and future philosophical research.

پانچاسیلا عمدتاً در چارچوب سنت فلسفی عقلانی-هنجاری تفسیر شده است که بر انسجام مفهومی، سازگاری منطقی و روابط نظام‌مند میان پنج اصل آن تأکید دارد. اگرچه این رویکرد سهم قابل توجهی در توسعه فلسفه پانچاسیلا داشته است، اما در تبیین نحوه عملکرد پانچاسیلا به‌عنوان یک واقعیت زنده در جامعه اندونزی محدود باقی می‌ماند. این پژوهش با بررسی پانچاسیلا از منظر فلسفه اشکال نمادین ارنست کاسیرر، تفسیر جایگزینی را پیشنهاد می‌کند. با به‌کارگیری رویکرد فلسفی کیفی، پژوهش حاضر آزمون کفایت مفهومی را در ترکیب با تحلیل مفهومی تفسیری به‌کار می‌گیرد تا میزان تحقق ویژگی‌های یک نظام نمادین توسط پانچاسیلا را ارزیابی کند. تحلیل انجام‌شده پنج معیار مفهومی برگرفته از نظریه کاسیرر—کارکرد میانجی‌گری، ساخت معنایی، بُعد جمعی، جهت‌گیری تجربی و استقلال از راستی‌آزمایی تجربی—را بازسازی کرده و به‌صورت نظام‌مند بر ساختار و کارکردهای پانچاسیلا منطبق می‌سازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که هر اصل (سیلا) نه صرفاً به‌عنوان گزاره‌ای هنجاری، بلکه به‌عنوان یک شکل نمادین عمل می‌کند که معنای جمعی را میانجی‌گری می‌کند، هویت مدنی را شکل می‌دهد، جهت‌گیری اخلاقی و سیاسی فراهم می‌آورد و نظم اجتماعی-سیاسی اندونزی را مشروعیت می‌بخشد. افزون بر این، پژوهش استدلال می‌کند که تفسیر پانچاسیلا به‌عنوان یک نظام نمادین، چارچوب معرفت‌شناختی جایگزینی ارائه می‌دهد که سنت عقلانی-رسمی غالب را با تبیین تداوم اهمیت پانچاسیلا از طریق میانجی‌گری نمادین، و نه صرفاً انسجام منطقی، تکمیل می‌کند. این بازتفسیر، مطالعات معاصر پانچاسیلا را با فلسفه فرهنگ، فلسفه نمادین و رویکردهای تفسیری به اندیشه سیاسی پیوند می‌زند و پیامدهای گسترده‌تری برای آموزش پانچاسیلا، آموزش مدنی و پژوهش‌های فلسفی آینده فراهم می‌آورد.

Teacher preparation programs have quickly adopted artificial intelligence tools, but the ethical, social, and environmental dimensions of that adoption receive comparatively little attention in how future educators are trained. This conceptual analysis addresses that gap by asking how AI competence, sustainability education, and ethical technology use can be integrated into teacher preparation as a single coherent framework rather than three parallel add-ons. Drawing on critical digital pedagogy, domain-specific cognition theory, and Mezirow's transformative learning theory, we synthesize policy documents and peer-reviewed literature on AI in education, sustainability education, and teacher preparation to develop the SAGE Model (Sustainability and AI for Global Educators). SAGE organizes teacher preparation around three interconnected pillars: Critical Integration, which addresses how AI systems reflect the assumptions and biases of their design; Applied Problem-Solving, which situates AI and sustainability literacy in authentic classroom and systems-level challenges; and Reflexive Praxis, which asks candidates to examine their own judgment and positionality when using AI tools. The model treats AI as an instrument that can extend, not replace, educator judgment in addressing complex sustainability and equity problems in practice. This is a conceptual contribution: SAGE has not yet been implemented or empirically validated in a teacher preparation program, and the paper closes by outlining what that validation would require. The paper examines ethical considerations and challenges of AI in education, presents the SAGE Model and its theoretical grounding with illustrative applications across K–12 and higher education, and discusses implications for practice, policy, and future research.

برنامه‌های تربیت معلم به سرعت ابزارهای هوش مصنوعی را پذیرفته‌اند، اما ابعاد اخلاقی، اجتماعی و زیست‌محیطی این پذیرش نسبتاً کمتر در آموزش معلمان آینده مورد توجه قرار گرفته است. این تحلیل مفهومی به این خلأ می‌پردازد و می‌پرسد چگونه می‌توان شایستگی هوش مصنوعی، آموزش پایداری و استفاده اخلاقی از فناوری را به عنوان یک چارچوب منسجم و نه سه افزونه موازی در تربیت معلم ادغام کرد. با بهره‌گیری از پداگوژی انتقادی دیجیتال، نظریه شناخت دامنه‌محور و نظریه یادگیری تحولی Mezirow، اسناد سیاستی و ادبیات داوری‌شده درباره هوش مصنوعی در آموزش، آموزش پایداری و تربیت معلم را برای توسعه مدل SAGE (پایداری و هوش مصنوعی برای معلمان جهانی) تلفیق می‌کنیم. مدل SAGE تربیت معلم را حول سه رکن به‌هم‌پیوسته سازمان‌دهی می‌کند: ادغام انتقادی که به چگونگی بازتاب مفروضات و سوگیری‌های طراحی در سیستم‌های هوش مصنوعی می‌پردازد؛ حل مسئله کاربردی که سواد هوش مصنوعی و پایداری را در چالش‌های واقعی کلاس درس و سطح نظام قرار می‌دهد؛ و کنش بازاندیشانه که از داوطلبان می‌خواهد قضاوت و جایگاه خود را هنگام استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی بررسی کنند. این مدل، هوش مصنوعی را ابزاری می‌داند که می‌تواند قضاوت معلم را در مواجهه با مسائل پیچیده پایداری و عدالت در عمل گسترش دهد، نه جایگزین آن شود. این مقاله یک مشارکت مفهومی است: مدل SAGE هنوز در برنامه تربیت معلم اجرا یا به طور تجربی اعتبارسنجی نشده است و مقاله با ترسیم الزامات این اعتبارسنجی پایان می‌یابد. مقاله به بررسی ملاحظات و چالش‌های اخلاقی هوش مصنوعی در آموزش، ارائه مدل SAGE و مبانی نظری آن با کاربردهای نمونه در آموزش K–12 و آموزش عالی، و بحث درباره پیامدهای آن برای عمل، سیاست و پژوهش‌های آینده می‌پردازد.

Gameful work design is increasingly used to make tasks, feedback, performance systems, and workplace interaction more engaging, yet its consequences remain double-edged. Existing research has largely explained these differences in terms of motivation, technology acceptance, or performance outcomes, offering limited insight into why similar features are interpreted differently across employees and contexts. Drawing on cognitive appraisal theory and a bounded integrative evidence base of 52 publications, this conceptual analysis develops an emotional appraisal framework of gameful work design. The framework analytically distinguishes five interrelated appraisal domains—system characteristics, task design, self-evaluation and identity, social interaction, and organizational meaning—and explains how external design cues acquire supportive or threatening meanings through appraisal. These meanings shape emotional reactions, which may subsequently influence individual, team, and organizational outcomes. Eight propositions translate the framework into domain-focused, cross-pathway, multilevel, and temporal relationships for future testing. By clarifying what employees appraise and how appraisal processes link similar gameful features to divergent consequences, the framework extends cognitive-emotional explanations of work gamification. It provides a focused agenda for future research.

طراحی بازی‌گونه کار به طور فزاینده‌ای برای جذاب‌تر کردن وظایف، بازخورد، سیستم‌های عملکرد و تعاملات محیط کار به کار می‌رود، اما پیامدهای آن همچنان دو‌سویه باقی مانده است. پژوهش‌های موجود عمدتاً این تفاوت‌ها را بر اساس انگیزش، پذیرش فناوری یا پیامدهای عملکردی تبیین کرده‌اند و بینش محدودی درباره اینکه چرا ویژگی‌های مشابه توسط کارکنان و در زمینه‌های مختلف به گونه‌ای متفاوت تفسیر می‌شوند، ارائه داده‌اند. با اتکا بر نظریه ارزیابی شناختی و شواهد تلفیقی محدود از ۵۲ منبع، این تحلیل مفهومی چارچوبی برای ارزیابی هیجانی در طراحی بازی‌گونه کار توسعه می‌دهد. این چارچوب به طور تحلیلی پنج حوزه ارزیابی مرتبط با یکدیگر—ویژگی‌های سیستم، طراحی وظیفه، ارزیابی و هویت فردی، تعامل اجتماعی و معنای سازمانی—را متمایز می‌کند و توضیح می‌دهد که چگونه نشانه‌های طراحی بیرونی از طریق ارزیابی، معانی حمایتی یا تهدیدآمیز پیدا می‌کنند. این معانی واکنش‌های هیجانی را شکل می‌دهند که ممکن است به نوبه خود بر پیامدهای فردی، تیمی و سازمانی تأثیر بگذارند. هشت گزاره، چارچوب را به روابط متمرکز بر حوزه، میان‌مسیر، چندسطحی و زمانی برای آزمون‌های آتی ترجمه می‌کنند. با روشن ساختن اینکه کارکنان چه چیزی را ارزیابی می‌کنند و چگونه فرایندهای ارزیابی ویژگی‌های بازی‌گونه مشابه را به پیامدهای متفاوت پیوند می‌دهد، این چارچوب تبیین‌های شناختی-هیجانی از بازی‌وارسازی کار را گسترش می‌دهد و دستورکار متمرکزی برای پژوهش‌های آینده فراهم می‌کند.