Character education is an important foundation for preparing preservice teachers. However, the internalization of moral values does not necessarily entail the ability to make ethical decisions in professional practice. This article aims to synthesize the conceptual relationships among character education, moral development, professional identity, and professional ethics among preservice teachers and formulate a framework for strengthening teacher education. The study employed an integrative literature review involving targeted searches for major theoretical works and scholarly articles on character education, moral reasoning, teachers’ professional ethics, and preservice teacher education. The literature was analyzed thematically by comparing theoretical foundations, research contexts, findings, and pedagogical implications. The synthesis indicates that the transition from personal character to professional ethics is a nonlinear process integrating five mechanisms: recognition of values and moral sensitivity, role modeling, reasoning through ethical dilemmas, guided reflection during field placements, and an institutional culture consistent with ethical values. The synthesis also identifies a gap between ethical knowledge and the ability to apply moral concepts explicitly when considering conflicts between values. These findings underscore the need for ethics education that connects an understanding of norms with reasoning practice and reflection on professional experiences. This article proposes a Character–Professional Ethics Transition Model linking value internalization, moral reasoning, professional identity formation, and accountable ethical action. In practical terms, the framework may guide the integration of learning based on ethical dilemmas, reflection on field placements, and the strengthening of institutional culture into preservice teacher education. The proposed model requires empirical testing, particularly through longitudinal research in Indonesian teacher education contexts.
The article discusses the concepts of spirituality, morality, and personal qualities of students, reveals the essential characteristics of spiritual and moral education of students, and the importance of cooperation between parents and teachers in educational activities.
This study aims to develop an integrative conceptual model that connects student development management and Islamic Guidance and Counseling (Bimbingan dan Konseling Islam/BKI) within the framework of holistic student development in Islamic education. The study employs an integrative conceptual literature review to identify, examine, and synthesize relevant theoretical and conceptual perspectives. Literature was searched through Google Scholar, Garuda, and the Directory of Open Access Journals (DOAJ) during January–July 2026. From an initial 312 records, successive stages of duplicate removal, relevance screening, and full-text assessment resulted in a final corpus of 58 sources. The literature was analyzed through data extraction, initial coding, thematic categorization, cross-source comparison, and conceptual synthesis. The literature synthesis indicates conceptual convergence around the importance of integrating students’ spiritual, moral, psychological, and personal development within Islamic education. Based on this synthesis, the study proposes an integrative conceptual model comprising four interconnected components: fitrah as the philosophical and anthropological foundation of human potential; holistic Islamic education as the overarching developmental orientation; student development management as the institutional framework for planning, coordinating, and evaluating student development; and Islamic Guidance and Counseling as the professional support mechanism for identifying students’ needs and facilitating preventive, responsive, and developmental interventions. Functionally, fitrah establishes the foundational understanding of human potential, holistic Islamic education defines the developmental direction, student development management translates this orientation into coordinated institutional practices, and Islamic Guidance and Counseling provides individualized and group-based support within appropriate professional boundaries. These components operate as a mutually reinforcing framework for integrating educational planning, student support, and holistic development. The study concludes that this model offers a coherent conceptual basis for understanding student development in Islamic education, while its practical applicability and effectiveness require further empirical examination.
This descriptive study examined the reported extent of best teaching practices among private secondary school teachers in the Apostolic Vicariate of Tabuk, Kalinga and Apayao, Philippines. The 2015 investigation involved 70 teachers from 10 private secondary schools and used a five-point survey questionnaire addressing teachers’ professional conduct, subject-matter expertise, student-centered teaching, experiential learning, moral development, critical thinking, and facilitation. Frequencies, percentages, weighted means, and reported analysis-of-variance (ANOVA) comparisons were used. Most respondents were female (74.29%), aged 20–30 years (91.43%), college graduates (65.71%), and had served for 1–10 years (95.71%). The overall reported mean for teaching practices was 4.72, classified as “Very Much Use.” Strongly rated practices included facilitating group dynamics (M = 4.97), demonstrating expertise in the field (M = 4.96), and content knowledge (M = 4.90). The original ANOVA summaries classified differences by civil status (F = 10.1274), educational attainment (F = 8.4656), and years of service (F = 7.1212) as significant, while gender (F = 0.7169) and age (F = 1.602) were not. Because some source calculations, degrees of freedom, and narrative interpretations conflict, inferential decisions require verification from the original data. Overall, teachers reported frequent implementation of professionally grounded, values-oriented, and learner-responsive practices. The findings support continued contextualized faculty development, equitable instructional resources, and careful evaluation of classroom practices.
This study aims to analyze the concept of educational learning in KH. Hasyim Asy'ari's thought and examine its relevance to contemporary Islamic education. Employing a qualitative descriptive approach through library research, this study utilizes Adāb al-‘Ālim wa al-Muta‘allim as the primary source, supported by relevant scholarly literature. Data were analyzed using qualitative content analysis involving thematic classification, contextual interpretation, and conceptual synthesis. The findings reveal that KH. Hasyim Asy'ari's educational philosophy integrates theocentric and anthropocentric orientations, emphasizing the interconnected development of intellectual, moral, spiritual, and humanistic dimensions. Educational learning is characterized by teachers' moral exemplarity, students' ethical responsibilities, and reciprocal relationships grounded in four essential principles: tazkiyat al-nafs (spiritual purification), al-ikhlāṣ (sincerity), at-tarāḥum (mutual compassion and respect), and at-tawādud (affection). These principles establish an integrated framework that positions educational interactions as instruments of character formation and spiritual development rather than merely knowledge transmission. This study contributes a conceptual framework for strengthening ethical teacher–student relationships and promoting holistic Islamic educational practices. The findings highlight the continuing relevance of KH. Hasyim Asy'ari's educational thought in addressing contemporary challenges related to moral development and character education.
این پژوهش با هدف تحلیل مفهوم یادگیری آموزشی در اندیشه KH. Hasyim Asy'ari و بررسی میزان ارتباط آن با آموزش اسلامی معاصر انجام شده است. این مطالعه با بهرهگیری از رویکرد توصیفی-کیفی و از طریق پژوهش کتابخانهای، اثر Adāb al-‘Ālim wa al-Muta‘allim را به عنوان منبع اصلی و منابع علمی مرتبط را به عنوان پشتیبان مورد استفاده قرار داده است. دادهها با استفاده از تحلیل محتوای کیفی شامل طبقهبندی موضوعی، تفسیر زمینهای و ترکیب مفهومی تحلیل شدند. یافتهها نشان میدهند که فلسفه آموزشی KH. Hasyim Asy'ari با ادغام جهتگیریهای تئوسنتریک و آنتروپوسنتریک، بر توسعه درهمتنیده ابعاد عقلانی، اخلاقی، معنوی و انسانگرایانه تأکید دارد. یادگیری آموزشی با الگو بودن اخلاقی معلمان، مسئولیتهای اخلاقی دانشآموزان و روابط متقابل مبتنی بر چهار اصل اساسی یعنی تزکیهالنفس (پالایش معنوی)، الاخلاص (اخلاص)، التراحم (همدلی و احترام متقابل) و التوادد (محبت) مشخص میشود. این اصول چارچوبی یکپارچه ایجاد میکنند که تعاملات آموزشی را به عنوان ابزاری برای شکلدهی شخصیت و رشد معنوی، و نه صرفاً انتقال دانش، جایگاه میبخشد. این پژوهش چارچوب مفهومی برای تقویت روابط اخلاقی معلم و دانشآموز و ترویج رویکردهای جامع آموزش اسلامی ارائه میدهد. یافتهها بر تداوم اهمیت اندیشه آموزشی KH. Hasyim Asy'ari در مواجهه با چالشهای معاصر مرتبط با رشد اخلاقی و تربیت شخصیتی تأکید میکنند.
The rapid development of digital technology has transformed how elementary school children learn, communicate, and interact, presenting both opportunities and challenges for their education and moral development. From the perspective of Islamic education, children's technology use requires appropriate parental guidance to ensure that digital activities align with Islamic values. This study aims to explore parental mediation strategies, identify challenges in supervising children's digital activities, and examine the integration of Islamic educational values into digital parenting practices at SDN 01 Pontianak Utara. The novelty of this study lies in its examination of digital parenting through the integration of parental mediation, technology-assisted supervision, and Islamic educational values within the elementary school context. This study employed a descriptive qualitative approach with a field research design. Data were collected through participatory observation, in-depth interviews with parents and Islamic Education teachers, and documentation. Data analysis followed the Miles and Huberman interactive model, consisting of data reduction, data display, and conclusion drawing, while source triangulation was applied to ensure data credibility. The findings identified three major challenges: limited parental digital literacy, inadequate supervision of children's digital activities, and the need for technology-assisted parental mediation through applications such as Google Family Link. Furthermore, the findings indicate that effective digital parenting requires more than technological restrictions, emphasizing collaboration between parents and schools alongside the integration of Islamic moral values. This study contributes to the development of Islamic digital parenting practices by highlighting the importance of combining technological supervision, parental guidance, and Islamic educational values to create a safer and more responsible digital environment for elementary school children.
توسعه سریع فناوری دیجیتال شیوههای یادگیری، ارتباط و تعامل کودکان دبستانی را دگرگون کرده است و فرصتها و چالشهایی را برای آموزش و رشد اخلاقی آنان به همراه آورده است. از منظر آموزش اسلامی، استفاده کودکان از فناوری نیازمند راهنمایی مناسب والدین است تا فعالیتهای دیجیتال آنان با ارزشهای اسلامی همسو باشد. هدف این پژوهش، بررسی راهبردهای میانجیگری والدین، شناسایی چالشهای نظارت بر فعالیتهای دیجیتال کودکان و بررسی ادغام ارزشهای تربیت اسلامی در شیوههای فرزندپروری دیجیتال در دبستان SDN 01 Pontianak Utara است. نوآوری این پژوهش در بررسی فرزندپروری دیجیتال از طریق ادغام میانجیگری والدین، نظارت مبتنی بر فناوری و ارزشهای تربیت اسلامی در بستر دبستان نهفته است. این پژوهش با رویکرد کیفی توصیفی و طرح پژوهش میدانی انجام شده است. دادهها از طریق مشاهده مشارکتی، مصاحبه عمیق با والدین و معلمان آموزش اسلامی و اسناد گردآوری شد. تحلیل دادهها بر اساس مدل تعاملی Miles و Huberman شامل کاهش داده، نمایش داده و نتیجهگیری انجام شد و برای اطمینان از اعتبار دادهها از مثلثسازی منابع استفاده گردید. یافتهها سه چالش عمده را شناسایی کرد: سواد دیجیتال محدود والدین، نظارت ناکافی بر فعالیتهای دیجیتال کودکان و نیاز به میانجیگری والدین با کمک فناوری از طریق برنامههایی مانند Google Family Link. همچنین یافتهها نشان میدهد که فرزندپروری دیجیتال مؤثر فراتر از محدودیتهای فناورانه است و بر همکاری والدین و مدرسه در کنار ادغام ارزشهای اخلاقی اسلامی تأکید دارد. این پژوهش با برجستهسازی اهمیت ترکیب نظارت فناورانه، راهنمایی والدین و ارزشهای تربیت اسلامی، به توسعه شیوههای فرزندپروری دیجیتال اسلامی برای ایجاد محیط دیجیتال ایمنتر و مسئولانهتر برای کودکان دبستانی کمک میکند.
This study aims to describe the implementation of gratitude habituation (pembiasaan bersyukur) in early childhood at TK Negeri 2 Pagar Alam, identify supporting and inhibiting factors, and analyze the implications for children's religious and moral development. A qualitative case study approach was employed, with data collected through participant observation, semi-structured interviews with teachers and the school principal, and documentation analysis. Data were analyzed using the Miles and Huberman interactive model, complemented by triangulation to ensure validity. The findings reveal that gratitude habituation is implemented through three main pathways: (1) structured daily routines including morning prayers (doa pagi), the recitation of Asmaul Husna, and thanksgiving expressions (Alhamdulillah) before and after activities; (2) teacher role modeling through spontaneous expressions of gratitude and verbal reinforcement; and (3) contextual integration through storytelling, singing, and sharing activities (berbagi). The habituation process follows a gradual pattern of recognition (mengenal), repetition (mengulang), internalization (menghayati), and spontaneous expression. Supporting factors include consistent teacher commitment, a supportive school culture, and parental collaboration. Inhibiting factors encompass children's developmental variability, limited media resources, and inconsistent home reinforcement. This study contributes to the literature on Islamic character education in early childhood and offers practical implications for kindergarten practitioners in Muslim-majority contexts.
هدف این پژوهش توصیف اجرای عادتدهی به شکرگزاری در اوایل کودکی در دبستان دولتی شماره ۲ پاگار آلام، شناسایی عوامل تسهیلکننده و بازدارنده، و تحلیل پیامدهای آن برای رشد دینی و اخلاقی کودکان است. این پژوهش با رویکرد کیفی مطالعه موردی انجام شده است و دادهها از طریق مشاهده مشارکتی، مصاحبههای نیمهساختاریافته با معلمان و مدیر مدرسه، و تحلیل اسناد گردآوری شدهاند. تحلیل دادهها با استفاده از مدل تعاملی مایلز و هابرمن و تکمیل آن با مثلثسازی به منظور اطمینان از روایی صورت گرفته است. یافتهها نشان میدهد که عادتدهی به شکرگزاری از طریق سه مسیر اصلی اجرا میشود: (۱) روالهای ساختاریافته روزانه شامل دعای صبح، قرائت اسماالحسنی و بیان عبارات شکرگزاری (الحمدلله) پیش و پس از فعالیتها؛ (۲) الگوپذیری از معلم از طریق ابرازهای خودجوش شکرگزاری و تقویت کلامی؛ و (۳) ادغام زمینهای از طریق قصهگویی، آوازخوانی و فعالیتهای اشتراکی (بربگی). فرایند عادتدهی به صورت تدریجی شامل شناخت، تکرار، درونسازی و ابراز خودجوش دنبال میشود. عوامل تسهیلکننده شامل تعهد مستمر معلمان، فرهنگ حمایتی مدرسه و همکاری والدین است. عوامل بازدارنده شامل تفاوتهای رشدی کودکان، محدودیت منابع رسانهای و عدم تقویت منسجم در خانه میباشد. این پژوهش به ادبیات آموزش شخصیت اسلامی در اوایل کودکی افزوده و پیامدهای عملی برای مربیان مهدکودک در زمینههای با اکثریت مسلمان ارائه میدهد.
This study aims to explore the principal's efforts in fostering organizational culture at MTs Darunnajah Jakarta, particularly in creating an educational climate that supports character development, discipline, and quality of learning. This study uses a qualitative approach with a case study type. Data were collected through in-depth interviews with the principal, teachers, administrative staff, and students, participant observation of madrasah activities, and documentation analysis. The data obtained were analyzed using the Miles and Huberman model which includes data reduction, data presentation, and conclusion drawing. The results show that organizational culture at MTs Darunnajah Jakarta is characterized by the existence of behavioral rules, norms, and dominant values that emphasize respect, politeness, discipline, and kinship. The principal plays a central role in fostering this culture through structural strategies, such as religious programs and routine activities, as well as non-structural strategies such as role models, moral development, and democratic communication. Supporting factors for fostering organizational culture include parental involvement, teacher loyalty, and the existence of character-building programs, while inhibiting factors include limited resources and the inactivity of some teachers and students. These findings emphasize the importance of visionary, transformational, and participatory leadership in building a productive and competitive organizational culture in madrasas.
هدف این پژوهش بررسی تلاشهای مدیر مدرسه در تقویت فرهنگ سازمانی در مدرسه MTs Darunnajah جاکارتا، بهویژه در ایجاد فضای آموزشی که از پرورش شخصیت، انضباط و کیفیت یادگیری حمایت میکند، میباشد. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش مطالعه موردی انجام شده است. دادهها از طریق مصاحبههای عمیق با مدیر مدرسه، معلمان، کارکنان اداری و دانشآموزان، مشاهده مشارکتی فعالیتهای مدرسه و تحلیل اسناد گردآوری شدهاند. دادههای بهدستآمده با استفاده از مدل Miles و Huberman شامل کاهش داده، ارائه داده و نتیجهگیری تحلیل شدند. نتایج نشان میدهد که فرهنگ سازمانی در مدرسه MTs Darunnajah جاکارتا با وجود قواعد رفتاری، هنجارها و ارزشهای غالب که بر احترام، ادب، انضباط و خویشاوندی تأکید دارند، مشخص میشود. مدیر مدرسه نقش محوری در تقویت این فرهنگ از طریق راهبردهای ساختاری مانند برنامههای مذهبی و فعالیتهای روتین و همچنین راهبردهای غیرساختاری مانند الگو بودن، پرورش اخلاقی و ارتباط دموکراتیک ایفا میکند. عوامل حمایتکننده در تقویت فرهنگ سازمانی شامل مشارکت والدین، وفاداری معلمان و وجود برنامههای پرورش شخصیت است و عوامل بازدارنده شامل محدودیت منابع و غیرفعال بودن برخی معلمان و دانشآموزان میباشد. این یافتهها بر اهمیت رهبری آیندهنگر، تحولآفرین و مشارکتی در ساخت فرهنگ سازمانی مولد و رقابتی در مدارس تأکید میکند.
The rapid development of the digital era poses critical challenges to university students' moral resilience, necessitating effective character-building strategies, particularly within science-based higher education institutions. This study examines the simultaneous and partial effects of Islamic Value Integration and Religious Academic Climate on student behavior. Using a quantitative survey approach, data were collected from 100 undergraduate students at IPB University through purposive sampling and analyzed using Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM). The findings show that Islamic Value Integration and Religious Academic Climate jointly explain 58.2% of the variance in student behavior (R² = 0.582). Islamic Value Integration has a positive and significant effect on student behavior (β = 0.539, t = 4.214, p = 0.000), indicating that value-based learning and lecturer role modeling provide an important instructional foundation for students' moral development. In contrast, Religious Academic Climate does not show a statistically significant direct effect on student behavior (β = −0.171, t = 0.926, p = 0.355), suggesting that its influence may operate through indirect or contextual pathways not captured in the present model. Overall, the findings indicate that student moral resilience in the digital era is shaped more directly by the internalization of Islamic values through formal learning processes than by religious academic climate alone.
رشد سریع عصر دیجیتال چالشهای اساسیای را برای تابآوری اخلاقی دانشجویان دانشگاهی ایجاد میکند و نیازمند راهبردهای مؤثر پرورش شخصیت، بهویژه در مؤسسات آموزش عالی مبتنی بر علوم است. این پژوهش به بررسی اثرات همزمان و جزئی ادغام ارزشهای اسلامی و فضای آکادمیک دینی بر رفتار دانشجویان میپردازد. با استفاده از رویکرد پیمایش کمی، دادهها از ۱۰۰ دانشجوی کارشناسی دانشگاه IPB به روش نمونهگیری هدفمند گردآوری و با مدلیابی معادلات ساختاری حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) تحلیل شد. یافتهها نشان میدهد که ادغام ارزشهای اسلامی و فضای آکادمیک دینی به طور مشترک ۵۸/۲ درصد از واریانس رفتار دانشجویان را تبیین میکنند (R² = 0.582). ادغام ارزشهای اسلامی تأثیر مثبت و معناداری بر رفتار دانشجویان دارد (β = 0.539, t = 4.214, p = 0.000) که نشان میدهد یادگیری مبتنی بر ارزش و الگو بودن اساتید، بنیان آموزشی مهمی برای رشد اخلاقی دانشجویان فراهم میکند. در مقابل، فضای آکادمیک دینی تأثیر مستقیم معناداری بر رفتار دانشجویان نشان نمیدهد (β = −0.171, t = 0.926, p = 0.355) و این امر حاکی از آن است که تأثیر آن ممکن است از طریق مسیرهای غیرمستقیم یا زمینهای که در مدل حاضر لحاظ نشدهاند، اعمال شود. در مجموع، یافتهها نشان میدهد که تابآوری اخلاقی دانشجویان در عصر دیجیتال بیشتر به واسطه درونیسازی ارزشهای اسلامی از طریق فرایندهای یادگیری رسمی شکل میگیرد تا صرفاً فضای آکادمیک دینی.
Gratitude, one virtue that reflects a person's high moral standards, is a culturally sensitive construct expressed differently across cultural contexts. Definitions and perceptions of gratitude among children may differ from one community to another and from one region of the world to another. This study used a phenomenological design, coupled with the Indigenous standpoint theoretical framework and related participatory methodologies, to understand the virtue of gratitude among children. Conducting a qualitative survey, the authors utilized focus group discussions and key informant interviews to investigate how adolescents and adults from the pastoralist Turkana of northern Kenya and the Amhara of central Ethiopia defined and perceived gratitude in children aged 4–8 years. The authors analyzed the data thematically. The findings indicate that gratitude is defined variously as an innate capacity, an action, an expression of other virtues, and a feeling used to commune with both humans and the spirit world. Thus, gratitude reflects appreciation, thankfulness, and a positive response to acts of generosity or opportunities provided. Participants noted that gratitude manifested in children through their emotional dispositions, social interactions and relationships with others; their moral values; their actions and behaviors; and other positive character virtues. The most frequent recurring theme was defining gratitude as a relational skill used with both people and the spiritual world. These findings have implications for programs that support children developing positive virtues: they should be rooted in local cultural traditions and stress values prioritized by local communities.
شکرگزاری، که یکی از فضایل منعکسکننده استانداردهای بالای اخلاقی فرد است، مفهومی حساس به فرهنگ بوده و در زمینههای فرهنگی مختلف به شیوههای متفاوتی ابراز میشود. تعاریف و برداشتها از شکرگزاری در میان کودکان ممکن است از یک جامعه به جامعه دیگر و از یک منطقه جهان به منطقهای دیگر متفاوت باشد. این مطالعه با استفاده از طرح پدیدارشناختی و چارچوب نظری دیدگاه بومی و روششناسیهای مشارکتی مرتبط، به بررسی فضیلت شکرگزاری در میان کودکان پرداخت. نویسندگان با انجام یک پیمایش کیفی، از بحثهای گروهی متمرکز و مصاحبههای مطلعان کلیدی برای بررسی نحوه تعریف و برداشت نوجوانان و بزرگسالان از جوامع دامدار ترکانا در شمال کنیا و آمهارا در مرکز اتیوپی از شکرگزاری در کودکان ۴ تا ۸ ساله استفاده کردند. دادهها به صورت تماتیک تحلیل شدند. یافتهها نشان میدهد که شکرگزاری به شیوههای مختلفی همچون ظرفیت ذاتی، عمل، ابراز سایر فضایل و احساسی برای ارتباط با انسانها و جهان روحانی تعریف میشود. بنابراین، شکرگزاری بازتابی از قدردانی، سپاسگزاری و واکنش مثبت به اعمال سخاوتآمیز یا فرصتهای فراهمشده است. شرکتکنندگان اشاره کردند که شکرگزاری در کودکان از طریق گرایشهای هیجانی، تعاملات اجتماعی و روابط با دیگران، ارزشهای اخلاقی، اعمال و رفتارها و سایر فضایل مثبت شخصیتی بروز مییابد. پرتکرارترین مضمون، تعریف شکرگزاری به عنوان مهارت ارتباطی مورد استفاده با انسانها و جهان معنوی بود. این یافتهها برای برنامههایی که از رشد فضایل مثبت در کودکان حمایت میکنند، پیامدهایی دارد: این برنامهها باید ریشه در سنتهای فرهنگی محلی داشته و بر ارزشهایی که توسط جوامع محلی اولویتبندی میشوند، تأکید کنند.
