Creative thinking

Creativity is widely considered to be a core competency for learners and graduates in rapidly changing environments; personality research has identified two dispositions as relevant to creativity repeatedly: openness to experience (OE) and tolerance of ambiguity (TOA). This narrative review examined how OE, TOA and creativity are related (with particular attention to university undergraduates). The review clarifies the three constructs and their measures, summarizes evidence for OE–creativity, TOA–creativity and OE–TOA associations, compares theoretical accounts linking them together and proposes an integrative model in which TOA may explain how openness translates into creative thinking and achievement. Evidence for an OE–creativity link is substantial and comparatively consistent. Evidence for a TOA–creativity link is positive but less strong, relies heavily on self-report, and is concentrated in a small number of research groups. Formal tests of TOA as a mediator were not found. The review closes with methodological recommendations and a research agenda for undergraduate samples, including cross-cultural and longitudinal designs, and with implications for educators who wish to foster creativity as a student strength.

Research on information and communication technology (ICT) use and educational outcomes has reported positive, negative, and null associations, and little is known about creative thinking, which Programme for International Student Assessment (PISA) assessed for the first time in 2022. This study examined how profiles of ICT use relate to creative thinking and whether profile membership predicts creative thinking beyond the dimensions of use from which the profiles are derived. Using data from a large international sample of PISA 2022 students, latent profile analysis of the six Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD) dimensions of ICT use identified four profiles that differed mainly in the overall level of use. Creative thinking was compared across profiles using all plausible values, replicate weights and a bias-adjusted three-step approach, and random forest models compared the predictive value of the profiles and the dimensions. Students with below-average use scored highest, followed by those with above-average use, whereas students with very low and very high use scored lowest. The low scores at the two ends had different correlates: adjustment for socioeconomic status and gender substantially reduced the gap for very low use but left the gap for very high use almost unchanged. In the random forest models, the six dimensions predicted creative thinking better than profile membership did. Partial dependence plots showed higher predicted scores with more school activities outside the classroom and lower predicted scores with high weekday leisure use and more support or feedback via ICT. The findings suggest that the association between ICT use and creative thinking is not linear, and that profiles based on the level of use are useful for describing groups of students but carry less information than the dimensions of use.

It is widely believed that children are more creative than adults, yet direct empirical tests of this assumption are scarce. A qualitative pre-study indicated that creativity is commonly attributed to preschoolers and associated with intrinsically motivated engagement, informing the design of the main study. 92 preschool children and 70 adults completed a divergent thinking task and two drawing tasks varying in structure (free vs. goal-directed). Independent raters evaluated all products for novelty, effectiveness, and overall creativity; participants reported motivation, enjoyment, confidence, and anxiety. Adults outperformed children on externally rated creativity, particularly in structured tasks. In contrast, children reported higher confidence and motivation, lower anxiety, and—except in the structured drawing task—greater enjoyment. Together, these findings challenge the view that children are generally more creative than adults by showing that their apparent advantage lies in confident and intrinsically motivated engagement, whereas creative thinking performance increases with age.

به طور گسترده‌ای باور بر این است که کودکان نسبت به بزرگسالان خلاق‌تر هستند، اما آزمون‌های تجربی مستقیم این فرضیه نادر هستند. یک پیش‌مطالعه کیفی نشان داد که خلاقیت معمولاً به کودکان پیش‌دبستانی نسبت داده می‌شود و با درگیری انگیزشی درونی مرتبط است که طراحی مطالعه اصلی را اطلاع‌رسانی کرد. ۹۲ کودک پیش‌دبستانی و ۷۰ بزرگسال یک تکلیف تفکر واگرا و دو تکلیف نقاشی با میزان ساختار متفاوت (آزاد در برابر هدف‌محور) را انجام دادند. ارزیابان مستقل تمامی محصولات را از نظر نوآوری، اثربخشی و خلاقیت کلی ارزیابی کردند؛ شرکت‌کنندگان نیز انگیزش، لذت، اعتماد به نفس و اضطراب خود را گزارش دادند. بزرگسالان در خلاقیت ارزیابی‌شده توسط ارزیابان خارجی، به ویژه در تکالیف ساختاریافته، عملکرد بهتری نسبت به کودکان داشتند. در مقابل، کودکان اعتماد به نفس و انگیزش بالاتر، اضطراب کمتر و—به جز در تکلیف نقاشی ساختاریافته—لذت بیشتری را گزارش کردند. این یافته‌ها در مجموع دیدگاه رایج مبنی بر اینکه کودکان به طور کلی خلاق‌تر از بزرگسالان هستند را به چالش می‌کشد و نشان می‌دهد که برتری ظاهری آن‌ها در درگیری با اعتماد به نفس و انگیزش درونی نهفته است، در حالی که عملکرد تفکر خلاق با افزایش سن بهبود می‌یابد.

This study examined the effectiveness of Outcomes-Based Education (OBE) in teaching Grade 8 English and provided a basis for crafting an instructional guide during the academic year 2014–2015. Specifically, it described OBE in terms of objectives, approaches, content, and evaluation; assessed the extent to which these areas were attained and developed; identified instructional activities; and examined their perceived contributions to learners’ competencies. A descriptive research design was employed involving 20 permanent secondary English teachers with at least three years of experience from Cluster/North III, Caloocan City, selected through purposive sampling. Data were collected through questionnaires, supplemented by informal interviews and documentary analysis, and analyzed using frequency, percentage, weighted mean, and ranking. Findings indicated that the four areas of OBE were attained and developed to a high extent. The approach emphasized shared responsibility for learning, student-centered activities, alignment of intended learning outcomes with teaching activities and assessment tasks, and criteria-based evaluation. Teachers identified visual aids, rewards, drills, training, classroom assessments, and challenging learning tasks among the activities supporting implementation. Respondents perceived OBE activities as contributing to communication, critical thinking, creative thinking, and other Grade 8 English learning competencies. The study concluded that OBE practices addressed the identified instructional areas and contributed to improved learning competencies. Based on these findings, an instructional guide was developed to enhance OBE implementation. The study recommended clearer learning outcomes, high expectations, varied opportunities to demonstrate learning, teacher training, administrative support, and improved instructional resources to strengthen classroom instruction and support effective learning.

این پژوهش اثربخشی آموزش مبتنی بر نتایج (OBE) را در تدریس زبان انگلیسی پایه هشتم مورد بررسی قرار داد و مبنایی برای تدوین یک راهنمای آموزشی در سال تحصیلی ۲۰۱۴–۲۰۱۵ فراهم آورد. به طور خاص، OBE از نظر اهداف، رویکردها، محتوا و ارزشیابی توصیف شد؛ میزان تحقق و توسعه این حوزه‌ها ارزیابی گردید؛ فعالیت‌های آموزشی شناسایی شد؛ و نقش ادراک‌شده آن‌ها در ارتقای شایستگی‌های یادگیرندگان بررسی گردید. این پژوهش با طرح توصیفی و با مشارکت ۲۰ معلم رسمی زبان انگلیسی متوسطه با حداقل سه سال سابقه از منطقه Cluster/North III شهر Caloocan که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند، انجام شد. داده‌ها از طریق پرسشنامه، مصاحبه‌های غیررسمی و تحلیل اسناد گردآوری و با استفاده از فراوانی، درصد، میانگین وزنی و رتبه‌بندی تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد که چهار حوزه OBE در سطح بالایی تحقق یافته و توسعه یافته‌اند. رویکرد مورد نظر بر مسئولیت مشترک در یادگیری، فعالیت‌های دانش‌آموزمحور، همسویی اهداف یادگیری مورد انتظار با فعالیت‌های آموزشی و وظایف ارزشیابی و ارزشیابی مبتنی بر معیار تأکید داشت. معلمان، وسایل بصری، پاداش‌ها، تمرین‌ها، آموزش‌ها، ارزشیابی‌های کلاسی و تکالیف یادگیری چالش‌برانگیز را از جمله فعالیت‌های مؤثر در اجرای OBE شناسایی کردند. پاسخ‌دهندگان فعالیت‌های OBE را در ارتقای شایستگی‌های ارتباطی، تفکر انتقادی، تفکر خلاق و سایر شایستگی‌های یادگیری زبان انگلیسی پایه هشتم مؤثر دانستند. نتیجه‌گیری پژوهش نشان داد که شیوه‌های OBE به حوزه‌های آموزشی شناسایی‌شده پاسخ داده و به بهبود شایستگی‌های یادگیری کمک کرده‌اند. بر اساس این یافته‌ها، یک راهنمای آموزشی برای ارتقای اجرای OBE تدوین شد. پژوهش پیشنهاد کرد که برای تقویت آموزش کلاسی و حمایت از یادگیری مؤثر، اهداف یادگیری شفاف‌تر، انتظارات بالا، فرصت‌های متنوع برای نشان دادن یادگیری، آموزش معلمان، حمایت اداری و منابع آموزشی بهبود یافته فراهم شود.

Purpose of the study: This study aims to examine the effect of STEAM-based learning (Science, Technology, Engineering, Arts, and Mathematics) on elementary school students’ creativity in mathematics through an analysis of relevant scientific literature. Methodology: This study employed a literature review method. Data were obtained from various national and international journals, conference proceedings, and other scientific sources discussing STEAM-based learning and students’ creativity in mathematics education. The data were analyzed descriptively to identify the main findings related to the research topic. Main Findings: The review indicates that STEAM-based learning has a positive effect on the creativity of elementary school students. The integration of science, technology, engineering, arts, and mathematics enhances students’ creative thinking, problem-solving, collaboration, and ability to generate innovative ideas in solving mathematical problems. Project-based and contextual learning emerged as key factors supporting the development of students’ creativity. Novelty/Originality of this study: The novelty of this study lies in synthesizing findings from various studies on the implementation of STEAM-based learning in elementary school mathematics education. This synthesis provides a more comprehensive understanding of the contribution of the STEAM approach to the development of students’ creativity and its implications for mathematics teaching practices in elementary schools.

هدف مطالعه: هدف این پژوهش بررسی تأثیر یادگیری مبتنی بر STEAM (علوم، فناوری، مهندسی، هنر و ریاضیات) بر خلاقیت دانش‌آموزان دبستانی در ریاضیات از طریق تحلیل ادبیات علمی مرتبط است. روش‌شناسی: این پژوهش از روش مرور ادبیات استفاده کرده است. داده‌ها از منابع مختلفی شامل مجلات ملی و بین‌المللی، مجموعه مقالات همایش‌ها و سایر منابع علمی که به یادگیری مبتنی بر STEAM و خلاقیت دانش‌آموزان در آموزش ریاضیات پرداخته‌اند، گردآوری شده‌اند. داده‌ها به صورت توصیفی تحلیل شدند تا یافته‌های اصلی مرتبط با موضوع پژوهش شناسایی شوند. یافته‌های اصلی: مرور انجام‌شده نشان می‌دهد که یادگیری مبتنی بر STEAM تأثیر مثبتی بر خلاقیت دانش‌آموزان دبستانی دارد. ادغام علوم، فناوری، مهندسی، هنر و ریاضیات موجب ارتقای تفکر خلاق، حل مسئله، همکاری و توانایی تولید ایده‌های نوآورانه در حل مسائل ریاضی توسط دانش‌آموزان می‌شود. یادگیری مبتنی بر پروژه و یادگیری زمینه‌محور به عنوان عوامل کلیدی در حمایت از رشد خلاقیت دانش‌آموزان شناسایی شدند. نوآوری/اصالت پژوهش: نوآوری این پژوهش در تلفیق یافته‌های مطالعات مختلف درباره اجرای یادگیری مبتنی بر STEAM در آموزش ریاضیات دبستانی است. این تلفیق، درک جامع‌تری از نقش رویکرد STEAM در توسعه خلاقیت دانش‌آموزان و پیامدهای آن برای شیوه‌های تدریس ریاضیات در مدارس ابتدایی ارائه می‌دهد.

Project-Based Learning (PjBL) is a learning strategy that can enhance competencies, including creativity. Creative thinking is one of the 21st-century skills that students need to possess. This study was motivated by the low level of students’ creative thinking skills, as indicated by a pretest average score of 49.14, which is below the Learning Objective Mastery Criteria (KKTP) of 78. Previous research has shown that PjBL and Student Worksheets (LKPD) can support the development of creative thinking skills; however, research integrating both approaches into the reproductive system curriculum at the Madrasah Aliyah level remains limited. This study aims to determine the effect of PjBL supported by Student Worksheets (LKPD) on the creative thinking skills of 11th-grade students at MAN 1 Pekanbaru. The study employed a quantitative approach using a quasi-experimental research method through a pretest-posttest control group design. The sample consisted of Class XI.2 Health 1 as the control group and Class XI.3 Health 2 as the experimental group, each comprising 33 students. The instrument used was a creative thinking test. The results of the hypothesis test showed a significant difference (Sig. 0.000 < 0.05; calculated t-value 5.593 > critical t-value 1.998). The average posttest score for the experimental group was 78.30% and for the control group 69.19%, with a difference of 9.11 points. PjBL supported by LKPD had a significant effect on creative thinking skills.

یادگیری مبتنی بر پروژه (PjBL) یک راهبرد آموزشی است که می‌تواند شایستگی‌هایی از جمله خلاقیت را ارتقاء دهد. تفکر خلاق یکی از مهارت‌های قرن بیست و یکم است که دانش‌آموزان باید دارا باشند. این پژوهش با انگیزه سطح پایین مهارت‌های تفکر خلاق دانش‌آموزان انجام شد، به‌گونه‌ای که میانگین نمره پیش‌آزمون 49.14 بود که پایین‌تر از معیار تسلط بر اهداف یادگیری (KKTP) با مقدار 78 است. پژوهش‌های پیشین نشان داده‌اند که PjBL و کاربرگ دانش‌آموز (LKPD) می‌توانند از توسعه مهارت‌های تفکر خلاق حمایت کنند؛ با این حال، پژوهش‌هایی که هر دو رویکرد را در برنامه درسی دستگاه تولیدمثل در سطح مدرسه متوسطه دینی (مدرسه علیا) ادغام کرده باشند، محدود است. هدف این پژوهش تعیین تأثیر PjBL با پشتیبانی کاربرگ دانش‌آموز (LKPD) بر مهارت‌های تفکر خلاق دانش‌آموزان پایه یازدهم در MAN 1 Pekanbaru است. این پژوهش با رویکرد کمی و با استفاده از روش شبه‌آزمایشی از نوع طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل انجام شد. نمونه شامل کلاس XI.2 Health 1 به عنوان گروه کنترل و کلاس XI.3 Health 2 به عنوان گروه آزمایش بود که هر یک شامل 33 دانش‌آموز بودند. ابزار مورد استفاده، آزمون تفکر خلاق بود. نتایج آزمون فرضیه تفاوت معناداری را نشان داد (Sig. 0.000 < 0.05؛ مقدار t محاسبه‌شده 5.593 > مقدار t بحرانی 1.998). میانگین نمره پس‌آزمون برای گروه آزمایش 78.30٪ و برای گروه کنترل 69.19٪ بود که اختلافی معادل 9.11 امتیاز داشت. PjBL با پشتیبانی LKPD تأثیر معناداری بر مهارت‌های تفکر خلاق داشت.

Pembelajaran padaaabad ke-21 menuntut proses yang semakin kompleks dan adaptif terhadap dinamika perkembangan zaman. Kurikulum Merdeka mengarahkan pencapaian delapan dimensi profil lulusan, salah satunya kreativitas yang berkaitan dengan kemampuan individu dalam berpikir kreatif. Keterampilan ini menjadi kebutuhan penting bagi murid guna mendorong peningkatan mutu pendidikan di Indonesia. Penerapan model Project-Based Learning dinilai mampu memfasilitasi pengembangan kemampuan dalam berpikir kreatif tersebut. Penelitian ini diarahkan untuk mengembangkan e-book berbasis Project-Based Learning pada materi Keanekaragaman Hayati yang dinilai layak berdasarkan aspek validitas, kepraktisan, serta keefektifan dalam meningkatkan kemampuan berpikir kreatif murid. Prosedur pengembangan mengacu pada model 4-D yang meliputi tahapan define, design, develop, dan disseminate. Aspek validitas diperoleh melalui penilaian dosen ahli; kepraktisan ditinjau dari keterlaksanaan pembelajaran, respons murid, serta tingkat keterbacaan; sedangkan keefektifan diukur berdasarkan ketercapaian indikator berpikir kreatif dan hasil penilaian proyek. Analisis data dilakukan secara deskriptif kualitatif dengan menggunakan instrumen berupa lembar validasi, lembar observasi, angket respons, uji keterbacaan, tes, serta lembar penilaian proyek. Produk yang dihasilkan berupa e-book berbasis PjBL dengan fitur Bio-Think, Bio-Planning, Bio-Logbook, Bio-Showing, dan Bio-Evaluate yang terintegrasi dengan sintaks Project-Based Learning serta indikator berpikir kreatif. Hasil uji validitas menunjukkan skor rata-rata sebesar 3,83. Kepraktisan dari observasi keterlaksanaan pembelajaran 98,5%, respons murid 97,40%, serta uji keterbacaan pada level 10. Keefektifan dari ketercapaian indikator berpikir kreatif dengan kategori sangat baik, yaitu fluency, flexibility, originality, elaboration berturut-turut sebesar 92,5%; 94,3%; 93,2% dan 80,3% dan penilaian proyek 96,65%. Berdasarkan hasil tersebut e-book berbasis PjBL dinyatakan layak digunakan sebagai bahan ajar serta mampu melatih berpikir kreatif berdasarkan validitas, kepraktisan, dan keefektifan. Kata Kunci: Kemampuan Berpikir Kreatif, E-Book, Model Pembelajaran Project-Based Learning, Keanekaragaman Hayati. Learning in the 21st century demands increasingly complex and adaptive processes to the dynamics of modern development. The Independent Curriculum directs the achievement of eight dimensions of the graduate profile, one of which is creativity, which is related to an individual's ability to think creatively. This skill is a crucial requirement for students to drive improvements in the quality of education in Indonesia. The application of the Project-Based Learning model is considered capable of facilitating the development of creative thinking skills. This research is directed at developing a Project-Based Learning-based e-book on Biodiversity material that is deemed feasible based on aspects of validity, practicality, and effectiveness in improving students' creative thinking skills. The development procedure refers to the 4-D model, which includes the stages of define, design, develop, and disseminate. Validity is obtained through assessments by expert lecturers; practicality is reviewed from the implementation of learning, student responses, and readability; while effectiveness is measured based on the achievement of creative thinking indicators and the results of project assessments. Data analysis was conducted descriptively and qualitatively using instruments such as validation sheets, observation sheets, response questionnaires, readability tests, tests, and project assessment sheets. The resulting product is a PjBL-based e-book with Bio-Think, Bio-Planning, Bio-Logbook, Bio-Showing, and Bio-Evaluate features integrated with Project-Based Learning syntax and creative thinking indicators. The validity test results show an average score of 3.83. The practicality of the learning implementation observation is 98.5%, student responses are 97.40%, and the readability test is at level 10. The effectiveness of the achievement of creative thinking indicators with a very good category, namely fluency, flexibility, originality, elaboration respectively at 92.5%; 94.3%; 93.2% and 80.3% and project assessment is 96.65%. Based on these results, the PjBL-based e-book is declared suitable for use as teaching materials and is able to train creative thinking based on validity, practicality, and effectiveness. Keywords: Ability Creative Thinking, E-Book, Project-Based Learning Model, Biodiversity.

یادگیری در قرن بیست‌ویکم مستلزم فرایندهایی است که به طور فزاینده‌ای پیچیده و سازگار با پویایی‌های توسعه معاصر باشد. برنامه درسی مستقل، دستیابی به هشت بعد از پروفایل فارغ‌التحصیلان را هدایت می‌کند که یکی از آن‌ها خلاقیت است و با توانایی فرد در تفکر خلاق مرتبط است. این مهارت، نیاز اساسی برای دانش‌آموزان به منظور ارتقای کیفیت آموزش در اندونزی به شمار می‌رود. به کارگیری مدل یادگیری مبتنی بر پروژه، قادر به تسهیل توسعه مهارت‌های تفکر خلاق دانسته شده است. این پژوهش با هدف توسعه کتاب الکترونیکی مبتنی بر یادگیری مبتنی بر پروژه در مبحث تنوع زیستی انجام شده است که بر اساس جنبه‌های روایی، کاربردپذیری و اثربخشی در بهبود توانایی تفکر خلاق دانش‌آموزان، قابل قبول ارزیابی شده است. فرایند توسعه بر اساس مدل ۴-بعدی شامل مراحل تعریف، طراحی، توسعه و انتشار صورت گرفته است. روایی از طریق ارزیابی اساتید خبره به دست آمده است؛ کاربردپذیری از منظر اجرای آموزش، پاسخ دانش‌آموزان و میزان خوانایی بررسی شده است؛ در حالی که اثربخشی بر اساس تحقق شاخص‌های تفکر خلاق و نتایج ارزیابی پروژه سنجیده شده است. تحلیل داده‌ها به صورت توصیفی-کیفی با استفاده از ابزارهایی مانند برگه‌های اعتبارسنجی، برگه‌های مشاهده، پرسشنامه‌های پاسخ، آزمون خوانایی، آزمون‌ها و برگه‌های ارزیابی پروژه انجام شده است. محصول نهایی، کتاب الکترونیکی مبتنی بر PjBL با ویژگی‌های Bio-Think، Bio-Planning، Bio-Logbook، Bio-Showing و Bio-Evaluate است که با دستورالعمل‌های یادگیری مبتنی بر پروژه و شاخص‌های تفکر خلاق ادغام شده است. نتایج آزمون روایی، میانگین نمره ۳٫۸۳ را نشان می‌دهد. کاربردپذیری از مشاهده اجرای آموزش ۹۸٫۵٪، پاسخ دانش‌آموزان ۹۷٫۴۰٪ و آزمون خوانایی در سطح ۱۰ گزارش شده است. اثربخشی تحقق شاخص‌های تفکر خلاق با دسته‌بندی بسیار خوب، به ترتیب برای روانی، انعطاف‌پذیری، اصالت و بسط به میزان ۹۲٫۵٪؛ ۹۴٫۳٪؛ ۹۳٫۲٪ و ۸۰٫۳٪ و ارزیابی پروژه ۹۶٫۶۵٪ بوده است. بر اساس این نتایج، کتاب الکترونیکی مبتنی بر PjBL به عنوان منبع آموزشی مناسب و توانمند در آموزش تفکر خلاق بر اساس روایی، کاربردپذیری و اثربخشی اعلام می‌شود.

Penelitian pengembangan ini bertujuan menghasilkan Lembar Kerja Peserta Didik (LKPD) berbasis Project Based Learning (PjBL) pada materi perubahan lingkungan yang layak ditinjau dari aspek kevalidan, kepraktisan, dan keefektifan untuk melatihkan keterampilan berpikir kreatif siswa. Model pengembangan yang digunakan adalah Research and Development (R&D) dengan alur 4D (Define, Design, Develop, Disseminate). Produk ini diujicobakan kepada 34 siswa kelas X SMA Negeri 14 Surabaya. Kepraktisan LKPD ditinjau berdasarkan pengamatan keterlaksanaan aktivitas dan respon siswa, sedangkan keefektifan diukur melalui ketuntasan hasil belajar serta ketercapaian indikator berpikir kreatif. Seluruh data dianalisis menggunakan teknik deskriptif kuantitatif. Hasil uji validitas menunjukkan LKPD memperoleh skor 95,97% dengan kategori sangat valid. Tingkat kepraktisan mencapai 100% berdasarkan keterlaksanaan aktivitas dan 94,67% berdasarkan respon siswa, sehingga masuk kategori sangat praktis. Keefektifan LKPD menunjukkan hasil signifikan dengan perolehan skor N-Gain hasil belajar sebesar 0,72 dan indikator berpikir kreatif sebesar 1,34, di mana keduanya termasuk dalam kategori tinggi. Dapat disimpulkan bahwa LKPD berbasis PjBL pada materi perubahan lingkungan yang dikembangkan layak digunakan dalam proses pembelajaran. Kata Kunci: LKPD, Project Based Learning (PjBL), Perubahan Lingkungan, Berpikir Kreatif. This development research aims to produce Student Worksheets (LKPD) based on Project-Based Learning (PjBL) on the topic of environmental change that are suitable in terms of validity, practicality, and effectiveness for developing students’ creative thinking skills. The development model used is Research and Development (R&D) following the 4D process (Define, Design, Develop, Disseminate). This product was pilot-tested with 34 tenth-grade students at State High School 14 Surabaya. The practicality of the worksheets was assessed based on observations of the implementation of activities and student responses, while effectiveness was measured through the achievement of learning outcomes and the attainment of creative thinking indicators. All data were analyzed using quantitative descriptive techniques. The validity test results showed that the worksheets achieved a score of 95.97%, falling into the “highly valid” category. The level of practicality reached 100% based on the implementation of activities and 94.67% based on student responses, thus falling into the “highly practical” category. The effectiveness of the worksheets showed significant results with an N-Gain score for learning outcomes of 0.72 and a creative thinking indicator score of 1.34, both of which fall into the high category. It can be concluded that the PjBL-based worksheets on the topic of environmental change that were developed are suitable for use in the learning process. Keywords: LKPD, Project-Based Learning (PjBL), Environmental Change, Creative Thinking.

این پژوهش توسعه‌ای با هدف تولید کاربرگ دانش‌آموز (LKPD) مبتنی بر یادگیری مبتنی بر پروژه (PjBL) در موضوع تغییرات محیطی انجام شده است که از نظر روایی، کاربردپذیری و اثربخشی برای تمرین مهارت‌های تفکر خلاق دانش‌آموزان مناسب باشد. مدل توسعه مورد استفاده، پژوهش و توسعه (R&D) با فرآیند ۴D (تعریف، طراحی، توسعه، انتشار) است. این محصول بر روی ۳۴ دانش‌آموز پایه دهم دبیرستان دولتی شماره ۱۴ سورابایا به صورت آزمایشی اجرا شد. کاربردپذیری کاربرگ‌ها بر اساس مشاهده اجرای فعالیت‌ها و پاسخ‌های دانش‌آموزان ارزیابی شد، در حالی که اثربخشی از طریق دستیابی به نتایج یادگیری و تحقق شاخص‌های تفکر خلاق سنجیده شد. تمامی داده‌ها با استفاده از تکنیک‌های توصیفی کمی تحلیل شدند. نتایج آزمون روایی نشان داد که کاربرگ‌ها امتیاز ۹۵٫۹۷٪ را کسب کردند که در دسته «بسیار معتبر» قرار می‌گیرد. سطح کاربردپذیری بر اساس اجرای فعالیت‌ها ۱۰۰٪ و بر اساس پاسخ دانش‌آموزان ۹۴٫۶۷٪ بود که هر دو در دسته «بسیار کاربردی» قرار می‌گیرند. اثربخشی کاربرگ‌ها نتایج معناداری را با امتیاز N-Gain برای نتایج یادگیری برابر با ۰٫۷۲ و امتیاز شاخص تفکر خلاق برابر با ۱٫۳۴ نشان داد که هر دو در دسته بالا قرار می‌گیرند. می‌توان نتیجه گرفت که کاربرگ‌های مبتنی بر PjBL در موضوع تغییرات محیطی که توسعه یافته‌اند، برای استفاده در فرایند یادگیری مناسب هستند.

This study was motivated by the dominant use of conventional instructional media that has not been optimally utilized, causing students to be passive and limiting their thinking ability to Lower Order Thinking Skills. The low creative thinking ability of fourth-grade students at MI Nurul Falah Muncul underlies the need for innovative and engaging learning media. This study aims to determine the effect of Pop Up Book learning media on students' creative thinking ability in Social Studies (IPS). This research used a quantitative experimental approach with a quasi-experimental, non-equivalent control group design. The population consisted of 57 fourth-grade students of MI Nurul Falah Muncul, with samples taken through purposive sampling divided into Class IV-A (28 students) as the control group receiving conventional instruction and Class IV-B (29 students) as the experimental group using Pop Up Book media. Data were collected through observation, documentation, and essay tests. The results showed that the mean score of the experimental group (76.03) was slightly higher than the control group (74.75); however, the Independent Samples T-Test (Sig. 2-tailed = 0.360) and Mann-Whitney U Test (Asymp. Sig. 2-tailed = 0.349) both produced significance values above 0.05, indicating that there was no statistically significant difference in students' creative thinking ability between those taught with Pop Up Book media and those taught conventionally on the topic of social problems in the local environment.

این پژوهش با انگیزه استفاده غالب از رسانه‌های آموزشی سنتی که به طور بهینه مورد استفاده قرار نگرفته‌اند و موجب انفعال دانش‌آموزان و محدود شدن توانایی تفکر آن‌ها به مهارت‌های تفکر سطح پایین (Lower Order Thinking Skills) شده است، انجام شده‌است. پایین بودن توانایی تفکر خلاق دانش‌آموزان پایه چهارم مدرسه MI Nurul Falah Muncul، نیاز به رسانه‌های آموزشی نوآورانه و جذاب را برجسته می‌کند. هدف این پژوهش تعیین تأثیر رسانه آموزشی کتاب پاپ‌آپ بر توانایی تفکر خلاق دانش‌آموزان در درس مطالعات اجتماعی (IPS) است. این پژوهش با رویکرد آزمایشی کمی و طرح شبه‌آزمایشی با گروه کنترل غیرمعادل انجام شده‌است. جامعه آماری شامل ۵۷ دانش‌آموز پایه چهارم مدرسه MI Nurul Falah Muncul بود که نمونه‌ها به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به دو گروه تقسیم شدند: کلاس IV-A (۲۸ نفر) به عنوان گروه کنترل با آموزش سنتی و کلاس IV-B (۲۹ نفر) به عنوان گروه آزمایش با استفاده از رسانه کتاب پاپ‌آپ. داده‌ها از طریق مشاهده، مستندسازی و آزمون‌های تشریحی جمع‌آوری شد. نتایج نشان داد میانگین نمره گروه آزمایش (۷۶٫۰۳) کمی بالاتر از گروه کنترل (۷۴٫۷۵) بود؛ با این حال، آزمون T مستقل (Sig. 2-tailed = 0.360) و آزمون Mann-Whitney U (Asymp. Sig. 2-tailed = 0.349) هر دو مقادیر معناداری بالاتر از ۰٫۰۵ ارائه دادند که نشان‌دهنده عدم تفاوت معنادار آماری در توانایی تفکر خلاق دانش‌آموزان بین گروه آموزش دیده با رسانه کتاب پاپ‌آپ و گروه آموزش دیده به شیوه سنتی در موضوع مسائل اجتماعی محیط محلی است.

The United Nations Sustainable Development Goal 4 (SDG 4) position creativity as a critical competency in 21st -century STEAM education, highlighting the urgency of cultivating students’ capacity to navigate complex transdisciplinary challenges. Although problem-based learning (PBL) has become a prevalent instructional approach, empirical evidence regarding its specific efficacy for fostering creative thinking remains inconclusive. This systematic review and meta-analysis investigated whether PBL is associated with improved creativity outcomes among undergraduate STEAM students, with particular relevance to international education contexts. Following PRISMA guidelines, fifteen peer-reviewed articles (2015–2025) were included, with six providing sufficient data for meta-analysis (k = 6). The pooled effect size (Hedges’ g = 1.64, 95% CI: 0.96–2.32) suggests a positive association between PBL and creativity outcomes compared to traditional instruction. However, given the small study count and substantial heterogeneity (I² = 88.5%), these results should be interpreted as preliminary and exploratory. Assessment priorities diverge across disciplinary contexts, with arts and humanities foregrounding aesthetic originality and self-expression, while science and engineering fields emphasise solution feasibility and collaborative problem-solving. Pure PBL and its variants demonstrate relevance for creative skill development, though subgroup comparisons remain descriptive due to limited study numbers. Notably, the included studies employed diverse, non-standardized creativity instruments across different disciplines, which significantly limits comparability and generalizability. These findings offer preliminary empirical insights for educators, and curriculum designers, yet the high heterogeneity and measurement variability underscore the need for future research with validated standardized assessments.

هدف چهارم توسعه‌ی پایدار سازمان ملل متحد (SDG 4) خلاقیت را به‌عنوان یکی از شایستگی‌های حیاتی در آموزش STEAM قرن بیست‌ویکم مطرح می‌کند و بر ضرورت پرورش توانایی دانشجویان برای مواجهه با چالش‌های پیچیده‌ی میان‌رشته‌ای تأکید دارد. اگرچه یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) به رویکردی رایج در آموزش تبدیل شده است، شواهد تجربی درباره‌ی اثربخشی خاص آن در پرورش تفکر خلاق همچنان نامشخص باقی مانده است. این مرور نظام‌مند و فراتحلیل بررسی می‌کند که آیا PBL با بهبود پیامدهای خلاقیت در میان دانشجویان مقطع کارشناسی STEAM مرتبط است یا خیر، با تأکید ویژه بر زمینه‌های آموزش بین‌المللی. مطابق با دستورالعمل‌های PRISMA، پانزده مقاله‌ی داوری‌شده (۲۰۱۵–۲۰۲۵) وارد مطالعه شدند که شش مورد از آن‌ها داده‌های کافی برای فراتحلیل فراهم کردند (k = 6). اندازه‌ی اثر تجمیعی (Hedges’ g = 1.64، فاصله‌ی اطمینان ۹۵٪: 0.96–2.32) نشان‌دهنده‌ی ارتباط مثبت بین PBL و پیامدهای خلاقیت در مقایسه با آموزش سنتی است. با این حال، با توجه به تعداد اندک مطالعات و ناهمگنی قابل توجه (I² = 88.5%)، این نتایج باید مقدماتی و اکتشافی تلقی شوند. اولویت‌های ارزیابی در زمینه‌های مختلف رشته‌ای متفاوت است؛ به‌طوری که هنر و علوم انسانی بر اصالت زیباشناختی و خودابرازی تأکید دارند، در حالی که حوزه‌های علوم و مهندسی بر امکان‌پذیری راه‌حل و حل مسئله‌ی مشارکتی تمرکز می‌کنند. PBL خالص و گونه‌های آن برای توسعه‌ی مهارت‌های خلاقانه اهمیت دارند، هرچند مقایسه‌های زیرگروهی به دلیل محدودیت تعداد مطالعات، صرفاً توصیفی باقی می‌ماند. شایان ذکر است که مطالعات واردشده از ابزارهای متنوع و غیر استاندارد سنجش خلاقیت در رشته‌های مختلف استفاده کرده‌اند که این امر مقایسه‌پذیری و تعمیم‌پذیری را به طور قابل توجهی محدود می‌کند. این یافته‌ها بینش‌های تجربی مقدماتی برای مدرسان و طراحان برنامه‌ی درسی فراهم می‌آورد، اما ناهمگنی بالا و تنوع ابزارهای سنجش بر ضرورت پژوهش‌های آتی با ارزیابی‌های استاندارد و معتبر تأکید می‌کند.