student response

The integration of technology into elementary education has enabled teachers to design more engaging and interactive learning media. This study developed Canva-assisted interactive animated video media for teaching the water cycle in elementary integrated science and evaluated its validity and practicality. A Research and Development (R&D) approach was employed, utilizing the ADDIE model, which consists of five stages: Analysis, Design, Development, Implementation, and Evaluation. Data collection involved expert validation questionnaires, student response questionnaires, and teacher response questionnaires. The media was assessed by two media experts and three subject-matter experts. Results showed that the interactive animated video media achieved validity scores of 95% from media experts and 94% from subject-matter experts, both categorized as very valid. During implementation, 30 fifth-grade students and one classroom teacher participated. Practicality evaluation indicated positive responses, with student and teacher response scores of 87% and 97%, respectively, both classified as very practical. These findings indicate that the developed media is user-friendly for both teachers and students, enhances students’ attention, enthusiasm, and active participation in classroom learning, and supports visualization of the abstract concept of the water cycle. Thus, Canva-assisted interactive animated video media constitutes a valid and practical learning resource for elementary integrated science instruction.

This study aimed to develop and evaluate a Problem-Based Wordwall Edugame instructional package for sixth-grade Science and Social Studies (IPAS) and examine its association with students’ critical-thinking performance. Using a research-and-development approach guided by the ADDIE model, the study incorporated a quasi-experimental pretest–posttest comparison involving all 30 sixth-grade students at SDN 3 Sendangrejo, Indonesia, assigned by pretest scores to experimental (n = 15) and control (n = 15) groups. Data were collected through expert-validation sheets, classroom observations, teacher and student response questionnaires, and critical-thinking tests, and analyzed using descriptive statistics, assumption tests, paired- and independent-samples t-tests, and normalized gains. Expert validation yielded 87% for content, 89% for media, and 88% for learning devices; implementation reached 92.76%, and teacher and student responses each reached 93%. Mean critical-thinking scores increased from 56.80 to 89.87 in the experimental group and from 53.73 to 68.87 in the control group; normalized gains were 0.77 and 0.33, respectively. The posttest group difference was significant, t(28) = 12.73, p < .001. These findings are consistent with constructivist and problem-based learning research and suggest that pedagogically integrated gamification can support critical-thinking development. However, the single-school sample, nonrandom group allocation, and combined intervention limit causal inference and generalizability; larger controlled studies should test individual components and longer-term effects.

This study aimed to develop an Islamic Theology and Ethics learning module for Islamic Junior High Schools (Madrasah Tsanawiyah, MTs) based on tazkiyatun nafs (purification of the soul) for prospective Islamic Religious Education (IRE) teachers using the ADDIE development model. The research employed a research and development approach comprising five stages: analysis, design, development, implementation, and evaluation. The participants were 22 prospective IRE teachers enrolled in the Islamic Religious Education Materials for MTs course at STAI Al-Hamidiyah Bangkalan during the 2025/2026 academic year. Data were collected through expert validation forms, student response questionnaires, student reflections, observations, and documentation. Quantitative data were analyzed descriptively using percentages, while qualitative data were analyzed through data condensation, data display, and conclusion drawing. The validation results indicated that the module achieved feasibility scores of 91.00% from the subject matter expert and 89.00% from the instructional media expert, yielding an overall average of 90.00%, categorized as highly feasible. Student responses reached 83.18% (366 out of 440), indicating very positive responses. The practical examples received the highest score (86.36%), while the clarity and systematic presentation of the material received the lowest score (80.00%). Student reflections highlighted muhasabah (self-reflection), emotional regulation, moral awareness, and teacher role modeling as meaningful learning experiences. The module offers a contextual learning resource that integrates spiritual purification into Islamic Theology and Ethics education. However, the findings are limited to module feasibility and participants' perceptions and do not establish improvements in pedagogical competence or learning effectiveness. Future research should examine the module's effectiveness using larger samples and structured learning outcome assessments.

Conceptual understanding of fractions among third-grade elementary school students remains a challenge because the topic is abstract and teacher-centered instruction provides limited opportunities for students to study materials independently and actively. The initial condition in Grade III of SD Negeri 077279 Si’őfabanua showed that only 4 of 21 students (19%) achieved the school mastery criterion of 70, with a class average of 60. This study aimed to describe the implementation of an animated video-based flipped classroom and determine its improvement in students’ conceptual understanding of fractions. The study employed Classroom Action Research based on the Kemmis and McTaggart model and was conducted in two cycles. Each cycle consisted of planning, action, observation, and reflection. The participants were 21 third-grade students, consisting of 10 boys and 11 girls. Data were collected through conceptual understanding tests, teacher and student activity observations, student response questionnaires, and documentation. The data were analyzed descriptively using mean scores and learning mastery percentages. The results showed that the average score increased from 60 in the pre-cycle to 68 in Cycle I and 76 in Cycle II. Learning mastery increased from 19% in the pre-cycle to 57% in Cycle I and 86% in Cycle II. Teacher activity increased from 61% to 88%, while student activity increased from 69% to 82%. Student responses in Cycle II reached 86%, categorized as very positive. Therefore, the implementation of an animated video-based flipped classroom improved students’ conceptual understanding of fractions and encouraged more active participation in learning. ABSTRAK Pemahaman konsep pecahan pada siswa kelas III sekolah dasar masih menjadi permasalahan karena materi bersifat abstrak dan pembelajaran yang berpusat pada guru belum memberikan kesempatan yang cukup kepada siswa untuk mempelajari materi secara mandiri dan aktif. Kondisi awal di kelas III SD Negeri 077279 Si’őfabanua menunjukkan bahwa hanya 4 dari 21 siswa (19%) yang mencapai KKM 70 dengan nilai rata-rata kelas 60. Penelitian ini bertujuan untuk mendeskripsikan penerapan flipped classroom berbasis video animasi dan mengetahui peningkatan pemahaman konsep materi pecahan siswa. Penelitian menggunakan Penelitian Tindakan Kelas model Kemmis dan McTaggart yang dilaksanakan dalam dua siklus. Setiap siklus meliputi perencanaan, tindakan, observasi, dan refleksi. Subjek penelitian berjumlah 21 siswa yang terdiri atas 10 laki-laki dan 11 perempuan. Data dikumpulkan melalui tes pemahaman konsep, observasi aktivitas guru dan siswa, angket respons siswa, serta dokumentasi. Data dianalisis secara deskriptif melalui rata-rata dan persentase ketuntasan belajar. Hasil penelitian menunjukkan bahwa nilai rata-rata meningkat dari 60 pada pra-siklus menjadi 68 pada Siklus I dan 76 pada Siklus II. Ketuntasan belajar meningkat dari 19% pada pra-siklus menjadi 57% pada Siklus I dan 86% pada Siklus II. Aktivitas guru meningkat dari 61% menjadi 88%, sedangkan aktivitas siswa meningkat dari 69% menjadi 82%. Respons siswa pada Siklus II mencapai 86% dengan kategori sangat positif. Dengan demikian, penerapan flipped classroom berbasis video animasi dapat meningkatkan pemahaman konsep materi pecahan sekaligus mendorong keterlibatan siswa dalam pembelajaran.

This study aims to develop interactive learning media based on Articulate Storyline 3 to improve reading skills (maharah al-qirā’ah) in seventh-grade students at MTs Negeri 1 Gorontalo City. The method used was Research and Development (R&D) with the ADDIE model (Analysis, Design, Development, Implementation, and Evaluation). The subjects were 35 students in grade VII.12. Data were obtained through validation by media experts, material experts, and linguists, as well as teacher and student questionnaire responses. The validation results showed the media was categorized as very suitable, with 100% of media experts, 82.5% of material experts, and 80% of linguists. Student response to the media's use reached 80.36% and teacher response 83.33%, categorized as very good. Thus, the learning media based on Articulate Storyline 3 is declared valid, practical, and suitable for use in Arabic language learning, specifically Maharah al-Qirā’ah.

این پژوهش با هدف توسعه رسانه یادگیری تعاملی مبتنی بر Articulate Storyline 3 به منظور ارتقاء مهارت خواندن (مهارت القِراءه) در دانش‌آموزان پایه هفتم مدرسه MTs Negeri 1 شهر گورونتالو انجام شده است. روش مورد استفاده، پژوهش و توسعه (R&D) با مدل ADDIE (تحلیل، طراحی، توسعه، اجرا و ارزیابی) بود. شرکت‌کنندگان شامل ۳۵ دانش‌آموز پایه هفتم کلاس VII.12 بودند. داده‌ها از طریق اعتبارسنجی توسط خبرگان رسانه، خبرگان محتوا و زبان‌شناسان، همچنین پرسشنامه‌های معلمان و دانش‌آموزان جمع‌آوری شد. نتایج اعتبارسنجی نشان داد که رسانه در دسته «بسیار مناسب» قرار دارد؛ به‌طوری‌که ۱۰۰٪ از خبرگان رسانه، ۸۲.۵٪ از خبرگان محتوا و ۸۰٪ از زبان‌شناسان این رسانه را تأیید کردند. پاسخ دانش‌آموزان به استفاده از این رسانه به ۸۰.۳۶٪ و پاسخ معلمان به ۸۳.۳۳٪ رسید که هر دو در دسته «بسیار خوب» قرار گرفتند. بنابراین، رسانه یادگیری مبتنی بر Articulate Storyline 3 معتبر، کاربردی و مناسب برای استفاده در آموزش زبان عربی، به‌ویژه مهارت القِراءه، اعلام می‌شود.

Critical thinking skills need to be mastered by students in all subjects, including science because science learning requires students to be able to solve problems and make mature decisions. Critical thinking is needed so that students are able to understand scientific concepts in depth and relate them to real-world problems, so they can solve challenges in the learning environment. The purpose of this study is to describe the improvement of students' critical thinking skills after the implementation of the Group Investigation type of cooperative learning model, the implementation of learning with the implementation of the Group Investigation model, students' responsses after the implementation of the Group Investigation model, and students' social skills after the implementation of the Group Investigation model. The material used is Additives. The type of research used is a one group pretest-posttest design with a sample of 26 eighth grade students of a public junior high school in the Wiyung district of Surabaya. Data collection techniques used are test, observation, and questionnaire techniques with instruments in the form of pretest and posttest test sheets, observation sheets for the implementation of learning and social skills, and student responsse questionnaires. The results showed that students' critical thinking skills increased after the implementation of the Group Investigation model with an N-gain of 0.72 in the high category, the implementation of the learning process was carried out with very good quality, learning received a positive responsse from students, and students' social skills were categorized as very good. Thus, it can be concluded that the Group Investigation model can be used to improve students' critical thinking skills with Ennis indicators including, providing simple explanations, building basic skills, concluding, providing further explanations, arranging strategies and tactics.

مهارت‌های تفکر انتقادی باید توسط دانش‌آموزان در تمامی دروس، از جمله علوم، تسلط یابند، زیرا یادگیری علوم مستلزم آن است که دانش‌آموزان قادر به حل مسئله و اتخاذ تصمیمات سنجیده باشند. تفکر انتقادی لازم است تا دانش‌آموزان بتوانند مفاهیم علمی را به طور عمیق درک کرده و آن‌ها را به مسائل دنیای واقعی مرتبط سازند تا بتوانند چالش‌های محیط یادگیری را حل کنند. هدف این پژوهش توصیف بهبود مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان پس از اجرای مدل یادگیری تعاونی نوع Group Investigation، نحوه اجرای یادگیری با به‌کارگیری مدل Group Investigation، واکنش دانش‌آموزان پس از اجرای مدل Group Investigation و مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان پس از اجرای مدل Group Investigation است. محتوای مورد استفاده، افزودنی‌ها بود. نوع پژوهش، طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با یک گروه و نمونه‌ای متشکل از ۲۶ دانش‌آموز پایه هشتم یک مدرسه متوسطه دولتی در منطقه Wiyung شهر سورابایا بود. تکنیک‌های گردآوری داده شامل آزمون، مشاهده و پرسشنامه با ابزارهایی نظیر برگه‌های پیش‌آزمون و پس‌آزمون، برگه‌های مشاهده اجرای یادگیری و مهارت‌های اجتماعی و پرسشنامه واکنش دانش‌آموزان بود. نتایج نشان داد که مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان پس از اجرای مدل Group Investigation با N-gain برابر با ۰٫۷۲ در دسته بالا افزایش یافت، اجرای فرایند یادگیری با کیفیت بسیار خوب انجام شد، یادگیری واکنش مثبت دانش‌آموزان را به همراه داشت و مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان در دسته بسیار خوب قرار گرفت. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که مدل Group Investigation می‌تواند برای ارتقاء مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان با شاخص‌های Ennis شامل ارائه توضیحات ساده، ایجاد مهارت‌های پایه، نتیجه‌گیری، ارائه توضیحات بیشتر و تنظیم راهبردها و تاکتیک‌ها مورد استفاده قرار گیرد.

Background- Critical thinking is an important skill for students, particularly in learning science concepts such as Earth’s rotation. Preliminary assessment showed that students’ critical thinking ability had a low category. Objectives- This study aimed to develop and conduct a preliminary evaluation of Rotation Media Interactive (ROMI) using Articulate Storyline for sixth-grade. Method- This study employed the ADDIE development model. The participants were sixth-grade students at a public elementary school in Palembang. The developed media was evaluated through expert validation, individual and small-group trials, and a field evaluation involving 18 students. Data were collected using expert validation sheets, student response questionnaires, and critical thinking tests. Results- ROMI obtained an average feasibility score of 94.71% from material, media, and practitioner validation, categorized as very feasible. Student responses indicated high practicality, with average scores of 93.06% in the individual trial and 93.15% in the small-group trial. In the field evaluation, the mean critical thinking test score increased from 62.89 to 93.89 after implementation, with a mean N-Gain of 0.835, categorized as high. Conclusions- ROMI received favorable expert evaluations and student responses and showed promising results in the preliminary field evaluation. However, the observed score increase cannot be attributed solely to ROMI. Further evaluation using larger samples and controlled or comparative designs is needed.

زمینه و هدف: تفکر انتقادی یکی از مهارت‌های مهم برای دانش‌آموزان، به‌ویژه در یادگیری مفاهیم علمی مانند گردش زمین است. ارزیابی مقدماتی نشان داد که توانایی تفکر انتقادی دانش‌آموزان در سطح پایینی قرار دارد. هدف: این پژوهش با هدف توسعه و ارزیابی مقدماتی رسانه تعاملی گردش (ROMI) با استفاده از نرم‌افزار Articulate Storyline برای دانش‌آموزان پایه ششم انجام شد. روش: این پژوهش از مدل توسعه ADDIE بهره برد. شرکت‌کنندگان شامل دانش‌آموزان پایه ششم یک مدرسه ابتدایی دولتی در پالمبانگ بودند. رسانه توسعه‌یافته از طریق اعتبارسنجی خبرگان، آزمون‌های فردی و گروهی کوچک، و ارزیابی میدانی با مشارکت ۱۸ دانش‌آموز مورد ارزیابی قرار گرفت. داده‌ها با استفاده از فرم‌های اعتبارسنجی خبرگان، پرسشنامه‌های پاسخ دانش‌آموزان و آزمون‌های تفکر انتقادی جمع‌آوری شد. یافته‌ها: رسانه ROMI میانگین امتیاز قابلیت استفاده ۹۴٫۷۱٪ را از اعتبارسنجی مواد، رسانه و متخصصان دریافت کرد که در دسته بسیار مطلوب قرار گرفت. پاسخ‌های دانش‌آموزان نشان‌دهنده عملی بودن بالای رسانه بود، به‌طوری که میانگین امتیاز در آزمون فردی ۹۳٫۰۶٪ و در آزمون گروهی کوچک ۹۳٫۱۵٪ بود. در ارزیابی میدانی، میانگین نمره آزمون تفکر انتقادی پس از اجرا از ۶۲٫۸۹ به ۹۳٫۸۹ افزایش یافت و میانگین N-Gain برابر با ۰٫۸۳۵ و در دسته بالا قرار گرفت. نتیجه‌گیری: رسانه ROMI ارزیابی‌های مطلوبی از سوی خبرگان و دانش‌آموزان دریافت کرد و در ارزیابی میدانی مقدماتی نتایج امیدوارکننده‌ای نشان داد. با این حال، افزایش مشاهده‌شده در نمرات را نمی‌توان صرفاً به ROMI نسبت داد. ارزیابی‌های بیشتر با نمونه‌های بزرگ‌تر و طرح‌های کنترل‌شده یا مقایسه‌ای مورد نیاز است.

Background-Scientific literacy is an essential competency for senior high school students, yet learning media integrating STEM and the Case Method remain limited. This study developed a STEM-based acid–base e-comic integrated with the Case Method to enhance students' scientific literacy. Objective-This study aimed to evaluate the validity, practicality, and effectiveness of the developed e-comic. Methods-A Research and Development (R&D) approach using the ADDIE model was employed. The product was validated by subject matter, media, and language experts, followed by field testing using a purposive sampling technique; this consisted of an initial field trial involving nine students from class XI IPA 1 and a main field trial involving 35 students from class XI IPA 3 at SMA Muhammadiyah 1 Pontianak. Data were collected using validation sheets, observations, interviews, and teacher and student response questionnaires. Results-The e-comic achieved high validity, with average scores of 4.7 for content and 4.6 for media and language. Teacher and student response scores indicated a highly practical category (96%, 87%, and 83%). The N-gain values ​​of 0.60 in the initial field test and 0.53 in the main field test indicate a moderate level of effectiveness for both criteria. Conclusion-The developed e-comic is valid, practical, and effective for chemistry learning and has the potential to improve students' scientific literacy.

زمینه و هدف: سواد علمی یکی از شایستگی‌های اساسی برای دانش‌آموزان دبیرستان است، اما رسانه‌های آموزشی که STEM و روش موردی را ادغام کنند، همچنان محدود هستند. این پژوهش به توسعه یک کمیک الکترونیکی مبتنی بر STEM درباره اسید و باز با ادغام روش موردی به منظور ارتقای سواد علمی دانش‌آموزان پرداخت. هدف: هدف این پژوهش، ارزیابی روایی، کاربردپذیری و اثربخشی کمیک الکترونیکی توسعه‌یافته بود. روش‌ها: رویکرد پژوهش و توسعه (R&D) با استفاده از مدل ADDIE به کار گرفته شد. محصول توسط متخصصان موضوع، رسانه و زبان مورد ارزیابی روایی قرار گرفت و سپس با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند در میدان آزمایش شد؛ این فرایند شامل یک آزمون میدانی اولیه با حضور ۹ دانش‌آموز از کلاس یازدهم علوم تجربی ۱ و یک آزمون میدانی اصلی با حضور ۳۵ دانش‌آموز از کلاس یازدهم علوم تجربی ۳ در دبیرستان Muhammadiyah 1 Pontianak بود. داده‌ها با استفاده از برگه‌های ارزیابی روایی، مشاهدات، مصاحبه‌ها و پرسشنامه‌های پاسخ معلمان و دانش‌آموزان گردآوری شد. یافته‌ها: کمیک الکترونیکی از نظر روایی در سطح بالایی قرار گرفت و میانگین نمرات ۴٫۷ برای محتوا و ۴٫۶ برای رسانه و زبان به دست آمد. نمرات پاسخ معلمان و دانش‌آموزان نشان‌دهنده کاربردپذیری بسیار بالا (۹۶٪، ۸۷٪ و ۸۳٪) بود. مقادیر N-gain برابر با ۰٫۶۰ در آزمون میدانی اولیه و ۰٫۵۳ در آزمون میدانی اصلی، اثربخشی متوسط برای هر دو معیار را نشان داد. نتیجه‌گیری: کمیک الکترونیکی توسعه‌یافته از نظر روایی، کاربردپذیری و اثربخشی برای آموزش شیمی مناسب است و پتانسیل ارتقای سواد علمی دانش‌آموزان را دارد.

Background: Photosynthesis involves interconnected and abstract biological processes that are difficult to visualize with conventional teaching materials. Research on code-enhanced digital worksheets for photosynthesis, particularly their validity, practicality, and contribution to conceptual understanding, remains limited. This study aimed to develop and evaluate a code-enhanced interactive digital worksheet on photosynthesis and effectiveness in improving students’ conceptual understanding. Methodology: The study employed a Research and Development approach using the ADDIE model, consisting of Analysis, Design, Development, Implementation, and Evaluation. The product was tested with 15 eleventh-grade students at Wira Bhakti Integrated High School. Data were collected using expert validation sheets, learning implementation observation sheets, teacher and student response questionnaires, and conceptual understanding tests. Data were analyzed using descriptive percentages and normalized gain (N-Gain). Findings: The digital worksheet obtained material and media validation scores of 84.29% and 87.78%, respectively, indicating high validity. Practicality was demonstrated by learning implementation, teacher response, and student response scores of 96.18%, 97.92%, and 94.88%, respectively, all categorized as highly practical. Students’ average score increased from 61.07 on the pretest to 86.73 on the posttest, with an N-Gain score of 0.66, indicating moderate improvement. Contribution: The findings provide preliminary evidence that the digital worksheet is valid and practical and may support conceptual understanding of photosynthesis. The contribution is a web-based worksheet integrating programmed interaction with animations, simulations, videos, quizzes, and learning activities.

زمینه: فتوسنتز شامل فرایندهای زیستی به‌هم‌پیوسته و انتزاعی است که تجسم آن‌ها با مواد آموزشی سنتی دشوار می‌باشد. پژوهش‌ها دربارهٔ کاربرگ‌های دیجیتال تقویت‌شده با کد برای فتوسنتز، به‌ویژه از نظر روایی، کاربردپذیری و نقش آن‌ها در ارتقای درک مفهومی، محدود است. هدف این مطالعه توسعه و ارزیابی یک کاربرگ دیجیتال تعاملی تقویت‌شده با کد دربارهٔ فتوسنتز و اثربخشی آن در بهبود درک مفهومی دانش‌آموزان بود. روش‌شناسی: این پژوهش با رویکرد تحقیق و توسعه و با استفاده از مدل ADDIE شامل تحلیل، طراحی، توسعه، اجرا و ارزیابی انجام شد. محصول با ۱۵ دانش‌آموز پایه یازدهم دبیرستان یکپارچه Wira Bhakti آزمون شد. داده‌ها با استفاده از برگه‌های اعتبارسنجی خبرگان، برگه‌های مشاهده اجرای یادگیری، پرسشنامه‌های پاسخ معلم و دانش‌آموز و آزمون‌های درک مفهومی گردآوری شد. داده‌ها با استفاده از درصدهای توصیفی و بهرهٔ افزایش نرمال‌شده (N-Gain) تحلیل گردید. یافته‌ها: کاربرگ دیجیتال امتیاز روایی محتوا و رسانه به ترتیب ۸۴٫۲۹٪ و ۸۷٫۷۸٪ را کسب کرد که نشان‌دهندهٔ روایی بالا است. کاربردپذیری با امتیازهای اجرای یادگیری، پاسخ معلم و پاسخ دانش‌آموز به ترتیب ۹۶٫۱۸٪، ۹۷٫۹۲٪ و ۹۴٫۸۸٪، که همگی در دستهٔ بسیار کاربردی قرار گرفتند، نشان داده شد. میانگین نمرهٔ دانش‌آموزان از ۶۱٫۰۷ در پیش‌آزمون به ۸۶٫۷۳ در پس‌آزمون افزایش یافت و امتیاز N-Gain برابر با ۰٫۶۶ بود که نشان‌دهندهٔ بهبود متوسط است. مشارکت: یافته‌ها شواهد اولیه‌ای ارائه می‌دهد که کاربرگ دیجیتال از روایی و کاربردپذیری بالایی برخوردار است و می‌تواند از درک مفهومی فتوسنتز حمایت کند. مشارکت این پژوهش ارائهٔ یک کاربرگ مبتنی بر وب است که تعامل برنامه‌ریزی‌شده با انیمیشن‌ها، شبیه‌سازی‌ها، ویدئوها، آزمونک‌ها و فعالیت‌های یادگیری را ادغام می‌کند.

Islamic Education (PAI) learning at SMPN 4 Pamekasan is still dominated by the one-way lecture method which makes students passive, coupled with the challenge of smartphone misuse during class hours. This study aims to develop a feasible, practical, and effective DIGI-COL (Digital Collaborative Learning) model to improve group activities and students' cognitive learning outcomes. The method used is Research and Development (R&D) by applying the ADDIE development model to a trial subject of 26 eighth-grade students. Data were collected using expert validation sheets, student response questionnaires, activity observation sheets, and learning outcome tests. The results showed that the DIGI-COL model was highly feasible theoretically with a percentage of 91.17% and highly practical to use with a practicality score of 83.82%. This model also proved effective in activating group collaboration by 84.0% and was able to increase the average cognitive score of students from an initial score of 61.20 to 85.60, with an N-Gain index of 0.63 in the medium category. In conclusion, the DIGI-COL model successfully overcomes student passivity and shifts the function of smartphones into a productive collaborative learning tool by integrating Islamic socio-religious values into digital technology platforms. Abstrak Pembelajaran Pendidikan Agama Islam (PAI) di SMPN 4 Pamekasan masih didominasi metode ceramah satu arah yang membuat siswa pasif, ditambah dengan adanya tantangan penyalahgunaan gawai saat jam pelajaran. Penelitian ini bertujuan untuk mengembangkan model pembelajaran DIGI-COL (Digital Collaborative Learning) yang layak, praktis, dan efektif guna meningkatkan aktivitas kelompok dan hasil belajar kognitif siswa. Metode yang digunakan adalah penelitian pengembangan (Research and Development) dengan menerapkan model ADDIE pada subjek uji coba sebanyak 26 siswa kelas VIII. Data dikumpulkan menggunakan instrumen lembar validasi ahli, angket respons siswa, lembar observasi aktivitas, serta tes hasil belajar. Hasil penelitian menunjukkan bahwa model DIGI-COL sangat layak secara teoretis dengan persentase 91,17% dan sangat praktis digunakan dengan skor kepraktisan mencapai 83,82%. Model ini juga terbukti efektif mengaktifkan kolaborasi kelompok sebesar 84,0% serta mampu menaikkan nilai rata-rata kognitif siswa dari skor awal 61,20 menjadi 85,60, dengan indeks N-Gain sebesar 0,63 dalam kategori sedang. Simpulannya, model DIGI-COL berhasil mengatasi pasivitas siswa dan mengalihkan fungsi gawai menjadi alat belajar kolaboratif yang produktif dengan menyatukan nilai sosioreligius Islam ke dalam platform teknologi digital.

یادگیری تعلیمات اسلامی (PAI) در مدرسه متوسطه اول شماره ۴ پامکاسان همچنان تحت سلطه روش سخنرانی یک‌سویه است که موجب انفعال دانش‌آموزان می‌شود و این امر با چالش سوءاستفاده از تلفن‌های هوشمند در ساعات کلاس همراه است. هدف این پژوهش، توسعه مدل یادگیری DIGI-COL (یادگیری مشارکتی دیجیتال) است که از نظر قابلیت اجرا، عملی بودن و اثربخشی، مناسب باشد تا فعالیت‌های گروهی و نتایج یادگیری شناختی دانش‌آموزان را بهبود بخشد. روش مورد استفاده، پژوهش و توسعه (R&D) با به‌کارگیری مدل توسعه ADDIE بر روی ۲۶ دانش‌آموز پایه هشتم به عنوان نمونه آزمایشی است. داده‌ها با استفاده از برگه‌های اعتبارسنجی خبرگان، پرسشنامه پاسخ‌دهی دانش‌آموزان، برگه‌های مشاهده فعالیت و آزمون نتایج یادگیری جمع‌آوری شد. نتایج نشان داد که مدل DIGI-COL از نظر نظری بسیار قابل اجرا است (۹۱/۱۷٪) و از نظر عملی بودن نیز با امتیاز ۸۳/۸۲٪ بسیار عملی است. این مدل همچنین در فعال‌سازی همکاری گروهی با میزان ۸۴/۰٪ مؤثر بود و توانست میانگین نمره شناختی دانش‌آموزان را از ۶۱/۲۰ به ۸۵/۶۰ افزایش دهد و شاخص N-Gain معادل ۰/۶۳ در دسته متوسط به دست آمد. در نتیجه، مدل DIGI-COL موفق شد انفعال دانش‌آموزان را برطرف کند و کارکرد تلفن‌های هوشمند را به ابزاری برای یادگیری مشارکتی و سازنده تبدیل نماید و ارزش‌های اجتماعی-دینی اسلام را در بستر فناوری دیجیتال ادغام کند.

Generasi muda harus memiliki literasi sains yang kuat agar dapat terlibat dalam kehidupan masyarakat yang aktif dan bertanggung jawab, mengingat pesatnya perkembangan ilmu pengetahuan dan teknologi. Tujuan dari proyek ini adalah untuk membuat Lembar Kerja Peserta Didik (LKPD) tentang ekosistem yang berbasis Pembelajaran Berbasis Masalah (PBL) dan dapat diandalkan, bermanfaat, serta efisien untuk mengajarkan literasi sains kepada siswa SMA kelas sepuluh. Model pengembangan 4-D (define, design, develop, disseminate) digunakan sebagai metodologi penelitian. Tiga faktor digunakan untuk mengukur kelayakan produk: validitas, yang dinilai oleh profesional menggunakan lembar validasi; kepraktisan, yang diamati selama pelaksanaan; dan efektivitas, yang ditentukan berdasarkan hasil pretest dan posttest serta survei respons siswa. Sebanyak dua puluh siswa dari kelas X-5 SMA Negeri 1 Sidayu, Gresik, berpartisipasi dalam uji coba terbatas. Berdasarkan indikator literasi sains yang terkait dengan KKTP, hasilnya menunjukkan bahwa LKPD yang dihasilkan memenuhi kriteria sangat berhasil dengan kelengkapan belajar sebesar 96,67%, praktis dengan penerapan pembelajaran 100%, dan sangat valid dengan skor 99,62%. Tingkat reaksi positif siswa adalah 97,28%, dan skor N-gain 0,75 berada dalam kategori tinggi. Oleh karena itu, LKPD berbasis PBL pada konten ekosistem ini dianggap dapat dilakukan dan layak digunakan sebagai bahan ajar untuk mengembangkan literasi sains siswa. Kata Kunci: Pengembangan LKPD, Validitas LKPD, Kepraktisan LKPD dan Keefektifan LKPD, Literasi Sains. Young generations must possess strong scientific literacy in order to engage in active and responsible community life, given the speed at which science and technology are developing. The purpose of this project is to create a Student Worksheet (LKPD) on ecosystems that is based on Problem Based Learning (PBL) and is reliable, useful, and efficient for teaching scientific literacy to high school students in the tenth grade. The 4-D development model (define, design, develop, disseminate) is the research methodology employed. Three factors are used to gauge the product's viability: validity, which is evaluated by professionals using a validation sheet; practicality, which is observed during implementation; and efficacy, which is determined by the results of the pretest and posttest as well as student response surveys. Twenty pupils from class X-5 of SMA Negeri 1 Sidayu, Gresik, participated in limited trials. Based on science literacy indicators relating to KKTP, the results demonstrated that the produced LKPD satisfies the following criteria: it is extremely successful with a learning completeness of 96.67%, practical with 100% application of learning, and very valid with a score of 99.62%. The pupils' positive reaction rate is 97.28%, and the N-gain score of 0.75 is in the high category. As a result, this PBL-based LKPD on the ecosystem content is considered doable and suitable for use as instructional material to develop students' scientific literacy. Keywords: LKPD Development, LKPD Validity, LKPD Practicality and LKPD Effectiveness, Science Literacy.

نسل جوان باید دارای سواد علمی قوی باشد تا بتواند در زندگی اجتماعی فعال و مسئولانه مشارکت کند، با توجه به سرعت پیشرفت علم و فناوری. هدف این پژوهش، تهیهٔ «برگهٔ کار دانش‌آموز» (LKPD) دربارهٔ اکوسیستم مبتنی بر یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) است که قابل اعتماد، مفید و کارآمد برای آموزش سواد علمی به دانش‌آموزان پایه دهم دبیرستان باشد. مدل توسعهٔ ۴-دی (تعریف، طراحی، توسعه، اشاعه) به عنوان روش‌شناسی پژوهش به کار رفته است. سه عامل برای سنجش قابلیت محصول استفاده شده است: روایی که توسط متخصصان با استفاده از برگهٔ ارزیابی روایی سنجیده می‌شود؛ عملی بودن که در حین اجرا مشاهده می‌شود؛ و اثربخشی که بر اساس نتایج پیش‌آزمون و پس‌آزمون و همچنین نظرسنجی پاسخ دانش‌آموزان تعیین می‌شود. بیست دانش‌آموز از کلاس X-5 دبیرستان دولتی شماره ۱ سیدایو، گرسیک، در آزمون محدود شرکت کردند. بر اساس شاخص‌های سواد علمی مرتبط با KKTP، نتایج نشان داد که LKPD تولیدشده معیارهای زیر را داراست: بسیار موفق با میزان تکمیل یادگیری ۹۶٫۶۷٪، عملی با اجرای ۱۰۰٪ یادگیری، و بسیار معتبر با امتیاز ۹۹٫۶۲٪. نرخ واکنش مثبت دانش‌آموزان ۹۷٫۲۸٪ و امتیاز N-gain برابر با ۰٫۷۵ در دستهٔ بالا قرار دارد. بنابراین، این LKPD مبتنی بر PBL در مبحث اکوسیستم قابل اجرا و شایستهٔ استفاده به عنوان محتوای آموزشی برای توسعهٔ سواد علمی دانش‌آموزان ارزیابی می‌شود.

This study aims to develop Assemblr EDU learning media assisted by Canva that is valid, practical, and effective in improving students’ learning motivation on the Human Digestive System topic for Grade V at UPT SDN 060817 Medan. The background of this research is based on the low learning motivation of students, evidenced by an initial diagnostic test average of 35.46 (below the minimum completeness criteria), and conventional teaching methods. The research method used was Research and Development (R&D) with the ADDIE development model. The research subjects were 26 Grade V students. Data collection instruments included motivation questionnaires (pre-post), concept comprehension tests, expert validation sheets, and SPSS statistical analysis. Instrument validity testing showed 12 out of 20 items were valid with Cronbach’s Alpha reliability = 0.843 (highly reliable). The Kolmogorov-Smirnov normality test showed normally distributed motivation data (Sig. pretest = 0.094; posttest = 0.200 > 0.05), and homogeneity was confirmed by Levene’s test (Sig. = 0.406 > 0.05). Concept comprehension test results showed a significant increase from pretest mean 79.38 (highest 100, lowest 40) to posttest mean 86.65 (highest 100, lowest 58). Student response (81.41%) and teacher response (86.67%). Assemblr EDU media assisted by Canva was proven feasible and effective for science learning in elementary school.

هدف این پژوهش، توسعه رسانه آموزشی Assemblr EDU با کمک Canva است که از نظر روایی، کاربردپذیری و اثربخشی در بهبود انگیزه یادگیری دانش‌آموزان در مبحث دستگاه گوارش انسان برای پایه پنجم در UPT SDN 060817 مدان مورد ارزیابی قرار گیرد. زمینه این پژوهش بر اساس پایین بودن انگیزه یادگیری دانش‌آموزان است که با میانگین آزمون تشخیصی اولیه ۳۵٫۴۶ (کمتر از معیار حداقل کفایت) و استفاده از روش‌های تدریس سنتی مشخص شد. روش پژوهش، تحقیق و توسعه (R&D) با مدل توسعه ADDIE بود. جامعه پژوهش شامل ۲۶ دانش‌آموز پایه پنجم بود. ابزارهای گردآوری داده شامل پرسشنامه انگیزش (پیش‌آزمون و پس‌آزمون)، آزمون درک مفاهیم، برگه‌های اعتبارسنجی خبرگان و تحلیل آماری SPSS بود. آزمون روایی ابزار نشان داد که ۱۲ مورد از ۲۰ گویه معتبر بودند و پایایی آلفای کرونباخ = ۰٫۸۴۳ (بسیار قابل اعتماد) به دست آمد. آزمون نرمالیتی کولموگروف-اسمیرنوف نشان داد داده‌های انگیزشی به طور نرمال توزیع شده‌اند (Sig. پیش‌آزمون = ۰٫۰۹۴؛ پس‌آزمون = ۰٫۲۰۰ > ۰٫۰۵) و همگنی با آزمون لوین تأیید شد (Sig. = ۰٫۴۰۶ > ۰٫۰۵). نتایج آزمون درک مفاهیم افزایش معناداری را از میانگین پیش‌آزمون ۷۹٫۳۸ (بیشترین ۱۰۰، کمترین ۴۰) به میانگین پس‌آزمون ۸۶٫۶۵ (بیشترین ۱۰۰، کمترین ۵۸) نشان داد. پاسخ دانش‌آموزان (۸۱٫۴۱٪) و پاسخ معلمان (۸۶٫۶۷٪) بود. رسانه Assemblr EDU با کمک Canva برای آموزش علوم در دبستان قابل قبول و اثربخش شناخته شد.

Penelitian ini bertujuan mengembangkan e-booklet yang memenuhi kriteria kelayakan pada materi struktur dan fungsi sel sebagai media pembelajaran untuk meningkatkan literasi digital peserta didik kelas XI SMA. Literasi digital menjadi kompetensi esensial dalam pembelajaran abad ke-21 karena menuntut kemampuan peserta didik dalam mengakses, memahami, serta mengolah informasi secara kritis melalui teknologi digital. Namun demikian, integrasi literasi digital dalam kurikulum masih belum optimal, khususnya pada aspek pencarian informasi di internet, navigasi hiperteks, evaluasi konten, dan penyusunan pengetahuan. Penelitian ini menerapkan model 4D yang terdiri atas tahap define, design, develop, dan disseminate. Instrumen yang digunakan meliputi lembar validasi ahli, angket respon peserta didik, lembar observasi, serta tes literasi digital berupa pre-test dan post-test. Hasil penelitian menunjukkan bahwa e-booklet yang dikembangkan memiliki tingkat validitas sangat tinggi dengan skor 97,5%. Tingkat kepraktisan juga tergolong sangat baik dengan respon peserta didik sebesar 99,5% serta aktivitas belajar mencapai 100%. Selain itu, terjadi peningkatan kemampuan literasi digital dengan kategori tinggi pada seluruh indikator, ditunjukkan oleh rata-rata N-Gain sebesar 0,84. Oleh karena itu, e-booklet ini layak digunakan sebagai media pembelajaran biologi untuk mendukung literasi digital di tingkat sekolah menengah. Kata Kunci: Literasi Digital, E-booklet, Struktur dan Fungsi Sel This research is intended to develop a viable e-booklet focusing on Cell Structure and Function as an instructional medium to improve the digital literacy competencies of eleventh-grade high school students. Digital literacy constitutes a fundamental skill in 21st-century education, as it enables learners to access, analyze, and critically interpret information through digital platforms. Nevertheless, the integration of digital literacy skills into the curriculum remains limited, particularly in areas such as online information retrieval, hypertext navigation, content evaluation, and knowledge construction. This study applied the 4D development model, encompassing the stages of define, design, develop, and disseminate. The instruments utilized included expert validation sheets, student response questionnaires, observation forms, and digital literacy assessments in the form of pre-tests and post-tests aligned with learning objectives and literacy indicators. The findings revealed that the developed e-booklet attained a highly valid classification with a validation score of 97.5%. Its practicality was evidenced by positive student responses (99.5%) and optimal student engagement (100%). Furthermore, the comparison of pre-test and post-test results demonstrated a significant enhancement in digital literacy skills, with a high improvement level across all indicators and an average N-Gain score of 0.84. Thus, the e-booklet is deemed appropriate as a biology learning resource to foster students’ digital literacy within the framework of 21st-century education. Keywords: Digital Literacy, E-booklet, Cell structure and function

این پژوهش با هدف توسعه ای‌بوکلت که دارای معیارهای شایستگی لازم در موضوع ساختار و عملکرد سلول به عنوان رسانه آموزشی برای ارتقاء سواد دیجیتال دانش‌آموزان پایه یازدهم دبیرستان است، انجام شده‌است. سواد دیجیتال به عنوان یکی از شایستگی‌های اساسی در آموزش قرن بیست‌ویکم مطرح می‌شود، چرا که مستلزم توانایی دانش‌آموزان در دسترسی، درک و پردازش انتقادی اطلاعات از طریق فناوری‌های دیجیتال است. با این حال، ادغام سواد دیجیتال در برنامه درسی هنوز به طور مطلوب صورت نگرفته‌است، به ویژه در زمینه‌هایی مانند جستجوی اطلاعات در اینترنت، ناوبری ابرمتن، ارزیابی محتوا و ساخت دانش. این پژوهش از مدل توسعه 4D شامل مراحل تعریف، طراحی، توسعه و اشاعه استفاده کرده‌است. ابزارهای مورد استفاده شامل برگه‌های اعتبارسنجی خبرگان، پرسشنامه‌های پاسخ‌دهی دانش‌آموزان، فرم‌های مشاهده و آزمون‌های سواد دیجیتال به صورت پیش‌آزمون و پس‌آزمون بوده‌است. نتایج پژوهش نشان داد که ای‌بوکلت توسعه‌یافته دارای سطح اعتبار بسیار بالا با امتیاز ۹۷٫۵٪ است. میزان کاربردپذیری نیز بسیار مطلوب ارزیابی شد، به طوری که پاسخ دانش‌آموزان ۹۹٫۵٪ و میزان مشارکت در فعالیت‌های یادگیری ۱۰۰٪ بود. علاوه بر این، افزایش قابل توجهی در توانایی سواد دیجیتال با دسته‌بندی بالا در تمامی شاخص‌ها مشاهده شد، به طوری که میانگین N-Gain برابر با ۰٫۸۴ بود. بنابراین، این ای‌بوکلت به عنوان رسانه آموزشی زیست‌شناسی برای حمایت از سواد دیجیتال در سطح دبیرستان مناسب ارزیابی می‌شود.

Penelitian ini bertujuan mengetahui efektivitas platform pembelajaran BioDigital Human terhadap peningkatan pemahaman siswa pada materi sistem pencernaan dan mengkaji peran keterlaksanaan aktivitas pembelajaran dan tingkat literasi digital siswa dalam mendukung peningkatan pemahaman tersebut. Penelitian menggunakan desain pre-experimental one-group pretest-posttest, yang melibatkan 36 siswa kelas XI MIPA di SMA Negeri 6 Madiun. Pengumpulan data dilakukan dengan menggunakan instrumen tes, angket respon siswa, dan observasi keterlaksanaan pembelajaran. Analisis data dilakukan menggunakan uji Wilcoxon. Hasil uji Wilcoxon menunjukkan adanya perbedaan yang signifikan antara nilai pretest dan posttest dengan hasil Asymp.Sig.(2-tailed)<0,001 yang mengindikasikan adanya pengaruh platform pembelajaran BioDigital Human terhadap peningkatan pemahaman siswa pada materi sistem pencernaan. Hasil tes pemahaman siswa menunjukkan 81% siswa telah tuntas dan tujuan pembelajaran sebagian besar telah tercapai. Peningkatan pemahaman siswa dipengaruhi faktor keterlaksanaan aktivitas pembelajaran siswa yang mendapatkan kategori baik sampai sangat baik, serta kemampuan literasi digital siswa yang berada pada level L3 yang menunjukkan bahwa siswa telah mampu memanfaatkan keterampilan literasi digital secara mandiri dan terintegrasi dalam menggunakan platform untuk membantu pemahaman konsep. Kata Kunci: BioDigital Human, media pembelajaran tiga dimensi, pemahaman materi, sistem pencernaan This study aims to investigate the effectiveness of the BioDigital Human platform in improving students’ understanding of the digestive system and examine the contribution of learning implementation and students’ digital literacy levels to this improvement. A pre-experimental one-group pretest–posttest design was employed, involving 36 eleventh-grade science students (Grade XI MIPA) from SMA Negeri 6 Madiun. Data were collected through achievement tests, student response questionnaires, and observations of learning implementation. Statistical analysis was conducted using the Wilcoxon signed-rank test. The Wilcoxon test results confirmed a significant difference between pretest and posttest scores with a Asymp.Sig.(2-tailed)<0.001, showing that the effect of BioDigital Human platform for enhancing students’ understanding of the human digestive system. The students’ understanding test showed that 81% of students achieved learning mastery, and most of learning goals were accomplished. The improvement of students’ understanding was influenced by learning implementation activities which were categorized as good to very good, as well as students’ digital literacy skills which were mostly at level L3, indicating that they were able to utilize digital literacy skills independently and in an integrated manner when using the platform to support conceptual understanding. Keywords: BioDigital Human, 3D learning media, student comprehension, digestive system.

این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی پلتفرم آموزشی BioDigital Human در ارتقای درک دانش‌آموزان از مبحث دستگاه گوارش و بررسی نقش اجرای فعالیت‌های یادگیری و سطح سواد دیجیتال دانش‌آموزان در حمایت از این ارتقا انجام شده‌است. پژوهش حاضر با استفاده از طرح پیش‌آزمایشی یک‌گروهی با پیش‌آزمون و پس‌آزمون انجام شد و ۳۶ دانش‌آموز پایه یازدهم رشته علوم تجربی (XI MIPA) از دبیرستان دولتی شماره ۶ مادیون را دربر گرفت. داده‌ها با استفاده از آزمون پیشرفت تحصیلی، پرسشنامه پاسخ دانش‌آموزان و مشاهده اجرای یادگیری گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون رتبه‌ای ویلکاکسون انجام گرفت. نتایج آزمون ویلکاکسون تفاوت معناداری را بین نمرات پیش‌آزمون و پس‌آزمون با مقدار Asymp.Sig.(2-tailed)<0.001 نشان داد که بیانگر تأثیر پلتفرم آموزشی BioDigital Human بر ارتقای درک دانش‌آموزان از مبحث دستگاه گوارش است. نتایج آزمون درک دانش‌آموزان نشان داد که ۸۱٪ دانش‌آموزان به حدنصاب یادگیری دست یافته‌اند و بیشتر اهداف آموزشی محقق شده‌اند. ارتقای درک دانش‌آموزان تحت تأثیر اجرای فعالیت‌های یادگیری که در دسته خوب تا بسیار خوب قرار گرفتند و همچنین مهارت‌های سواد دیجیتال دانش‌آموزان که عمدتاً در سطح L3 بودند، قرار داشت؛ به‌گونه‌ای که دانش‌آموزان قادر بودند مهارت‌های سواد دیجیتال را به‌صورت مستقل و یکپارچه در استفاده از پلتفرم جهت کمک به درک مفهومی به‌کار گیرند.

Pembelajaran Biologi pada Kurikulum Merdeka menekankan pendekatan deep learning untuk membentuk dimensi profil lulusan, khususnya penalaran kritis, yang selaras dengan tuntutan keterampilan abad ke-21 meliputi critical thinking, communication, collaboration, dan creativity. Namun, bahan ajar di sekolah masih terbatas dan belum optimal mendukung pembelajaran berbasis masalah serta pemanfaatan teknologi pembelajaran interaktif, khususnya pada materi Sistem Pencernaan Manusia. Penelitian ini memiliki tujuan merancang serta menilai kelayakan buku saku interaktif berbasis Problem Based Learning yang dilengkapi dengan Augmented Reality guna meningkatkan kemampuan berpikir kritis siswa kelas XI SMA. Penelitian menggunakan model pengembangan 4D dengan uji coba skala terbatas dilakukan pada 25 siswa kelas XI di SMA Negeri 7 Surabaya. Instrumen meliputi validasi ahli, angket respon siswa, observasi keterlaksanaan pembelajaran, uji keterbacaan grafik Fry, serta soal pretest dan posttest. Hasil menunjukkan tingkat validitas sangat valid dengan nilai 98.38%, kepraktisan sangat praktis berdasarkan respon siswa mendapatkan nilai 98.4% dan keterlaksanaan pembelajaran mendapatkan nilai 97.47%, serta keterbacaan yang sesuai dengan tingkat kelas XI. Keefektifan ditunjukkan oleh peningkatan nilai rata-rata dari 54 menjadi 93.2 dengan nilai N-gain sebesar 0,8 yang termasuk dalam kategori tinggi serta tingkat ketuntasan belajar mencapai 100%, dan peningkatan ketercapaian indikator berpikir kritis dari 52% cukup tuntas menjadi 94.33% sangat tuntas. Dengan demikian, buku saku interaktif dinyatakan layak, praktis, dan efektif sebagai media pembelajaran Biologi untuk meningkatkan kemampuan berpikir kritis siswa. Kata Kunci: buku saku, PBL, pembelajaran abad-21, berpikir kritis. Biology learning in the Independent Curriculum emphasizes a deep learning approach to shape graduate profile dimensions, particularly critical reasoning, which aligns with the demands of 21st-century skills including critical thinking, communication, collaboration, and creativity. However, teaching materials in schools are still limited and do not optimally support problem-based learning and the use of interactive learning technology, especially in the Human Digestive System material. This study aims to design and assess the feasibility of an interactive pocketbook based on Problem Based Learning equipped with Augmented Reality to improve the critical thinking skills of 11th-grade high school students. The study used a 4D development model with a limited-scale trial conducted on 25 11th-grade students at SMA Negeri 7 Surabaya. Instruments included expert validation, student response questionnaires, learning implementation observations, Fry graph readability tests, and pretest and posttest questions. The results showed a very valid level of validity with a value of 98.38%, very practicality based on student responses obtained a value of 98.4% and learning implementation obtained a value of 97.47%, as well as readability appropriate for the 11th-grade level. Effectiveness is demonstrated by an increase in the average score from 54 to 93.2, with an N-gain of 0.8, which is considered high. The learning completion rate reached 100%. The critical thinking indicator achievement increased from 52% (quite complete) to 94.33% (very complete). Therefore, the interactive pocketbook is deemed feasible, practical, and effective as a Biology learning medium to enhance students' critical thinking skills. Keywords: pocket books, PBL, 21st-century learning, critical thinking.

یادگیری زیست‌شناسی در برنامه درسی مستقل بر رویکرد یادگیری عمیق برای شکل‌دهی ابعاد پروفایل فارغ‌التحصیلان، به ویژه استدلال انتقادی، تأکید دارد که با الزامات مهارت‌های قرن بیست و یکم شامل تفکر انتقادی، ارتباط، همکاری و خلاقیت همسو است. با این حال، مواد آموزشی در مدارس هنوز محدود بوده و به طور بهینه از یادگیری مبتنی بر مسئله و استفاده از فناوری یادگیری تعاملی، به ویژه در مبحث دستگاه گوارش انسان، پشتیبانی نمی‌کنند. هدف این پژوهش طراحی و ارزیابی شایستگی کتابچه تعاملی مبتنی بر یادگیری مبتنی بر مسئله مجهز به واقعیت افزوده به منظور ارتقاء مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان پایه یازدهم دبیرستان است. این پژوهش از مدل توسعه 4D استفاده کرده و آزمون مقیاس محدود بر روی ۲۵ دانش‌آموز پایه یازدهم در دبیرستان دولتی شماره ۷ سورابایا انجام شد. ابزارها شامل روایی خبرگان، پرسشنامه پاسخ دانش‌آموزان، مشاهده اجرای یادگیری، آزمون خوانایی نمودار Fry و سؤالات پیش‌آزمون و پس‌آزمون بود. نتایج نشان داد سطح روایی بسیار بالا با مقدار ۹۸٫۳۸٪، میزان کاربردپذیری بسیار بالا بر اساس پاسخ دانش‌آموزان با مقدار ۹۸٫۴٪ و اجرای یادگیری با مقدار ۹۷٫۴۷٪ و همچنین خوانایی متناسب با سطح پایه یازدهم به دست آمد. اثربخشی با افزایش میانگین نمره از ۵۴ به ۹۳٫۲ و مقدار N-gain برابر با ۰٫۸ که در دسته بالا قرار می‌گیرد، نشان داده شد. نرخ تکمیل یادگیری به ۱۰۰٪ رسید. میزان دستیابی به شاخص تفکر انتقادی از ۵۲٪ (نسبتاً کامل) به ۹۴٫۳۳٪ (کاملاً کامل) افزایش یافت. بنابراین، کتابچه تعاملی به عنوان رسانه یادگیری زیست‌شناسی برای ارتقاء مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان، شایسته، کاربردی و مؤثر ارزیابی می‌شود.

Pengembangan keterampilan berpikir kritis merupakan kebutuhan krusial dalam pendidikan abad 21, khususnya pada mata pelajaran biologi yang melibatkan materi kompleks dan abstrak seperti sistem sirkulasi. Siswa tidak hanya perlu menguasai konsep, tetapi juga mampu menganalisis data secara mendalam, mengevaluasi informasi, serta menyimpulkan temuan. Penggunaan E-LKPD memberikan peluang pembelajaran interaktif, terorganisir, dan optimal untuk mengasah berpikir kritis. Akan tetapi, pengamatan awal di SMA Negeri 7 Surabaya mengungkap bahwa partisipasi siswa dalam aktivitas seperti praktikum dan penelitian saintifik masih rendah, sehingga latihan keterampilan berpikir kritis belum terealisasi secara maksimal. Penelitian ini difokuskan untuk menghasilkan E-LKPD materi sistem sirkulasi dengan model Guided Inquiry yang valid, praktis, serta efektif guna melatih keterampilan berpikir kritis siswa. Proses pengembangan mengadopsi model 4D, mencakup fase definisi, perancangan, pengembangan, dan penyebaran. Pengumpulan data dilakukan melalui validasi oleh ahli media, ahli materi, dan guru biologi, pengamatan pelaksanaan pembelajaran, angket respons positif siswa, serta tes awal (pretest) dan akhir (posttest). Temuan penelitian mengindikasikan bahwa E-LKPD yang dihasilkan sangat valid dengan skor 90,25% dan 93,50%. Aspek kepraktisan tercermin dari tingkat pelaksanaan pembelajaran 98,46% serta respons positif siswa yang mencapai 99,31%. Sementara itu, keefektifan dibuktikan oleh peningkatan skor tes rata-rata menjadi 86,95, ketuntasan belajar kelas 100%, dan nilai N-gain 0,72 (kategori tinggi). Dengan demikian, E-LKPD berbasis Guided Inquiry ini dinyatakan valid, praktis, dan efektif, diterapkan pada pembelajaran biologi materi sistem sirkulasi untuk melatih keterampilan berpikir kritis siswa. Kata Kunci: E-LKPD, Guided Inquiry, sistem sirkulasi, keterampilan berpikir kritis The cultivation of critical thinking skills is a vital requirement in 21st-century education, particularly in biology lessons that cover complex and abstract topics such as the circulatory system. Students are expected not only to grasp concepts but also to deeply analyze data, evaluate evidence, and draw reasoned conclusions. The integration of E-LKPD (Electronic Student Worksheets) offers interactive, well-structured, and effective opportunities to sharpen critical thinking abilities. However, initial observations at SMA Negeri 7 Surabaya revealed low student engagement in activities like laboratory experiments and scientific investigations, limiting the potential to develop these skills optimally. This study aimed to produce a valid, practical, and effective E-LKPD on the circulatory system material using the Guided Inquiry model to enhance students' critical thinking competencies. The development followed the 4D model, encompassing the define, design, develop, and disseminate phases. Data were gathered through expert validation by media specialists, content experts, and biology teachers; classroom implementation observations; student response questionnaires; and pre- and post-tests. Findings indicated that the developed E-LKPD achieved high validity scores of 90.25% and 93.50%. Practicality was demonstrated by a 98.46% implementation rate and 99.31% positive student responses. Effectiveness was evidenced by an average post-test score of 86.95, 100% classical completeness, and an N-gain value of 0.72 (high category). Therefore, the Guided Inquiry-based E-LKPD is deemed valid, practical, and effective for use in biology instruction on the circulatory system to foster students' critical thinking skills. Keywords: electronic student worksheets, Guided Inquiry, circulatory system, critical thinking skills.

توسعه مهارت‌های تفکر انتقادی یک نیاز اساسی در آموزش قرن بیست‌ویکم به‌شمار می‌رود، به‌ویژه در درس زیست‌شناسی که شامل مباحث پیچیده و انتزاعی مانند دستگاه گردش خون است. دانش‌آموزان نه تنها باید مفاهیم را فراگیرند، بلکه باید قادر به تحلیل عمیق داده‌ها، ارزیابی اطلاعات و نتیجه‌گیری منطقی نیز باشند. استفاده از E-LKPD (برگه‌های کار الکترونیکی دانش‌آموز) فرصت‌هایی تعاملی، ساختارمند و بهینه برای پرورش تفکر انتقادی فراهم می‌کند. با این حال، مشاهدات اولیه در دبیرستان دولتی شماره ۷ سورابایا نشان داد که مشارکت دانش‌آموزان در فعالیت‌هایی مانند آزمایشگاه و پژوهش‌های علمی پایین است و در نتیجه تمرین مهارت‌های تفکر انتقادی به‌طور کامل محقق نشده‌است. این پژوهش با هدف تولید E-LKPD مبحث دستگاه گردش خون با مدل جستجوی هدایت‌شده که از نظر روایی، کاربردپذیری و اثربخشی تأیید شده باشد، جهت آموزش مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان انجام شد. فرایند توسعه با مدل 4D شامل مراحل تعریف، طراحی، توسعه و اشاعه صورت گرفت. داده‌ها از طریق روایی‌سنجی توسط متخصصان رسانه، متخصصان محتوا و دبیران زیست‌شناسی، مشاهده اجرای کلاس، پرسشنامه پاسخ مثبت دانش‌آموزان و آزمون‌های پیش و پس از آموزش گردآوری شد. یافته‌ها نشان داد که E-LKPD تولیدشده از روایی بسیار بالایی با امتیاز ۹۰/۲۵٪ و ۹۳/۵۰٪ برخوردار است. جنبه کاربردپذیری با نرخ اجرای ۹۸/۴۶٪ و پاسخ مثبت دانش‌آموزان به میزان ۹۹/۳۱٪ نمایان شد. اثربخشی نیز با میانگین نمره پس‌آزمون ۸۶/۹۵، موفقیت کامل کلاس (۱۰۰٪) و مقدار N-gain برابر با ۰/۷۲ (دسته‌بندی بالا) اثبات گردید. بنابراین، E-LKPD مبتنی بر جستجوی هدایت‌شده از نظر روایی، کاربردپذیری و اثربخشی تأیید شده و برای آموزش زیست‌شناسی مبحث دستگاه گردش خون به‌منظور پرورش مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان مناسب است.

Large-group lectures (150 students and upwards) remain a central component of healthcare professions education despite longstanding concerns about passivity, limited interaction, and difficulties in providing formative feedback at scale. These concerns have acquired renewed relevance as educators face digitally connected student cohorts, ubiquitous smartphones, and growing concerns about digital distraction. Student response systems (SRS), initially introduced through dedicated “clickers” and now commonly accessed through students’ own digital devices, offer one approach to transforming the large lecture from a predominantly transmission-oriented format into an interactive learning environment. Meta-analytic evidence indicates positive effects of SRS on cognitive and non-cognitive learning outcomes, while research across psychology, nursing, medicine, dentistry, and other higher education settings suggests that their educational value depends less on the technology itself than on the pedagogical processes it enables. In this Perspective , we argue for a shift from viewing SRS primarily as engagement technology towards understanding it as pedagogical infrastructure for retrieval, formative assessment, peer discussion, feedback, self-monitoring, and metacognitive calibration in large lectures. Drawing on nearly two decades of research and educational experience with response technology, we propose an evolution from SRS 1.0 , centred on response and participation, through SRS 2.0 , centred on formative feedback and dialogue, towards SRS 3.0 , where artificial intelligence may enable adaptive questioning, misconception detection, personalised feedback, and instructor decision support. This development creates new opportunities for healthcare professions education, but also requires renewed attention to pedagogy, digital competence, privacy, cognitive offloading, and the role of the educator.

سخنرانی‌های گروهی بزرگ (۱۵۰ دانشجو و بیشتر) همچنان بخش مرکزی آموزش حرفه‌های سلامت را تشکیل می‌دهند، با وجود نگرانی‌های دیرینه درباره انفعالی بودن، تعامل محدود و دشواری در ارائه بازخورد تکوینی در مقیاس وسیع. این نگرانی‌ها با مواجهه مربیان با نسل‌های دانشجویی متصل به فضای دیجیتال، تلفن‌های هوشمند فراگیر و نگرانی‌های فزاینده درباره حواس‌پرتی دیجیتال، اهمیت تازه‌ای یافته‌اند. سامانه‌های پاسخ‌دهی دانشجویی (SRS)، که ابتدا از طریق «کلیکر»های اختصاصی معرفی شدند و اکنون معمولاً از طریق دستگاه‌های دیجیتال شخصی دانشجویان قابل دسترسی هستند، رویکردی برای تبدیل سخنرانی‌های بزرگ از قالب عمدتاً انتقال‌محور به محیط یادگیری تعاملی ارائه می‌کنند. شواهد فراتحلیلی نشان‌دهنده تأثیرات مثبت SRS بر پیامدهای یادگیری شناختی و غیرشناختی است، در حالی که پژوهش‌ها در حوزه‌های روان‌شناسی، پرستاری، پزشکی، دندان‌پزشکی و سایر محیط‌های آموزش عالی حاکی از آن است که ارزش آموزشی این سامانه‌ها بیش از آنکه به خود فناوری وابسته باشد، به فرایندهای آموزشی که امکان‌پذیر می‌سازند بستگی دارد. در این مقاله دیدگاه، ما بر لزوم تغییر نگرش از SRS به‌عنوان فناوری تعامل به‌سوی درک آن به‌عنوان زیرساخت آموزشی برای بازیابی، ارزشیابی تکوینی، بحث همتایان، بازخورد، خودپایشگری و کالیبراسیون فراشناختی در سخنرانی‌های بزرگ تأکید می‌کنیم. با اتکا به نزدیک به دو دهه پژوهش و تجربه آموزشی با فناوری پاسخ‌دهی، سیر تحول از SRS 1.0 با محوریت پاسخ‌دهی و مشارکت، به SRS 2.0 با محوریت بازخورد تکوینی و گفت‌وگو، و نهایتاً به SRS 3.0 که در آن هوش مصنوعی می‌تواند امکان پرسش‌گری تطبیقی، شناسایی سوءبرداشت‌ها، بازخورد شخصی‌سازی‌شده و پشتیبانی تصمیم‌گیری برای مدرس را فراهم کند، پیشنهاد می‌کنیم. این تحول فرصت‌های جدیدی برای آموزش حرفه‌های سلامت ایجاد می‌کند، اما مستلزم توجه مجدد به آموزش، شایستگی دیجیتال، حریم خصوصی، برون‌سپاری شناختی و نقش مدرس نیز هست.

Foundational basic science courses in early health sciences curricula are characterized by high conceptual density, complex disciplinary content, and large student enrollments. In this demanding environment, students frequently rely on superficial rote memorization rather than deep conceptual understanding, compromising the overarching curricular goal of establishing robust scientific foundations for subsequent clinical training. The pedagogical strategy implemented in this study consisted of an instructional framework combining weekly curated short instructional videos with asynchronous, incentivized online formative quizzes, designed to provide students with opportunities to identify conceptual gaps and perform active retrieval practice. Utilizing a multi-campus, observational quasi-experimental design across two consecutive cohorts of first-year dental students ( N = 771), the association between active quiz completion (Responders) and raw summative examination performance was analyzed. Active participation in the strategy was significantly and positively associated with raw summative examination scores across all evaluation periods (Cohen's d = 0.37–0.77), with continuous milestone completion accounting for 14.1% of the total variance in overall semester performance ( η 2 = 0.1409). Additionally, a concept-matched anchor-question design aligned with Bloom's revised taxonomy was implemented ( N = 412) to explore whether active participation was associated with item-level performance on higher-order questions, operationalized into categorical response profiles (Null, Basic, and Deep). Although small effect sizes were observed (Cramer's V = 0.10–0.11), item-level response profile distributions between Responders and Non-responders did not reach statistical significance following False Discovery Rate adjustment ( p adj >.25). The instructional design described here provides an adaptable, operationally scalable formative framework for large-enrollment health science courses. Prospective and longitudinal studies will be valuable to further investigate the relationship between continuous formative scaffolding and both long-term knowledge retention and higher-order analytical performance.

دروس علوم پایه بنیادین در اوایل برنامه‌های درسی علوم سلامت با تراکم مفهومی بالا، محتوای پیچیده رشته‌ای و تعداد زیاد دانشجویان مشخص می‌شوند. در این محیط پر‌چالش، دانشجویان اغلب به حفظیات سطحی تکیه می‌کنند تا درک عمیق مفهومی، که این امر هدف کلی برنامه درسی مبنی بر ایجاد بنیان‌های علمی قوی برای آموزش بالینی بعدی را به خطر می‌اندازد. راهبرد آموزشی به‌کاررفته در این پژوهش شامل چارچوبی آموزشی بود که ویدئوهای آموزشی کوتاه هفتگی گزینش‌شده را با آزمون‌های تکوینی آنلاین غیرهمزمان و مشوق‌دار ترکیب می‌کرد تا فرصت‌هایی برای شناسایی خلأهای مفهومی و تمرین بازیابی فعال برای دانشجویان فراهم آورد. با استفاده از طرح شبه‌آزمایشی مشاهده‌ای چند‌دانشگاهی در دو گروه متوالی از دانشجویان سال اول دندانپزشکی (N = 771)، ارتباط بین تکمیل فعال آزمون‌ها (پاسخ‌دهندگان) و عملکرد خام در آزمون‌های جمع‌بندی مورد تحلیل قرار گرفت. مشارکت فعال در این راهبرد به طور معنادار و مثبت با نمرات خام آزمون‌های جمع‌بندی در تمامی دوره‌های ارزیابی مرتبط بود (d کوهن = 0.37–0.77)، به‌طوری که تکمیل مستمر مراحل، ۱۴.۱٪ از واریانس کل عملکرد ترم را تبیین کرد (η۲ = 0.1409). علاوه بر این، طراحی سؤال لنگر مفهومی منطبق با طبقه‌بندی بازنگری‌شده بلوم (N = 412) به کار گرفته شد تا بررسی شود که آیا مشارکت فعال با عملکرد در سطح آیتم در سؤالات سطوح بالاتر، که به پروفایل‌های پاسخ‌دهی طبقه‌ای (Null، Basic و Deep) عملیاتی شده بود، مرتبط است یا خیر. اگرچه اندازه اثرات کوچک مشاهده شد (V کرامر = 0.10–0.11)، توزیع پروفایل‌های پاسخ‌دهی در سطح آیتم بین پاسخ‌دهندگان و غیرپاسخ‌دهندگان پس از اصلاح نرخ کشف کاذب از نظر آماری معنادار نشد (p adj >.25). طراحی آموزشی توصیف‌شده در اینجا، چارچوب تکوینی قابل تطبیق و مقیاس‌پذیری عملیاتی برای دروس علوم سلامت با ثبت‌نام بالا فراهم می‌کند. مطالعات آینده‌نگر و طولی برای بررسی بیشتر رابطه بین پشتیبانی تکوینی مستمر و هر دو نگهداری دانش بلندمدت و عملکرد تحلیلی سطوح بالاتر ارزشمند خواهند بود.