جستجوی پیشرفته

The rapid development of digital technology has significantly affected the character formation of students, as the unfiltered flow of information risks eroding the moral values of the younger generation, while Indonesia's high internet penetration rate has not been matched by adequate digital empowerment readiness. This study aims to analyze and map the concept of digital literacy from an Islamic education perspective and its relevance to character formation of students in the digital era. The research employs a descriptive qualitative approach with a library research design, drawing on nationally and internationally indexed journal articles and relevant institutional reports as data sources, analyzed through content analysis and source triangulation. The findings reveal that digital literacy from an Islamic education perspective is multidimensional, encompassing technical-cognitive, ethical-spiritual, and institutional-pedagogical dimensions, in which Islamic values such as honesty, trustworthiness (amanah), and verification of information (tabayyun) serve as a relevant foundation for strengthening digital media ethics. Islamic Religious Education holds a strategic role as a value counterbalance amid extensive digital content exposure, although a gap remains between the ideal values pursued and the readiness of their implementation in practice. This study recommends developing digital literacy teaching materials that explicitly integrate Islamic values and strengthening educators' capacity to respond to the contemporary digital landscape, while also opening avenues for further empirical research to measure the effectiveness of such integrative models.

رشد سریع فناوری دیجیتال تأثیر قابل توجهی بر شکل‌گیری شخصیت دانش‌آموزان داشته است؛ چرا که جریان بی‌فیلتر اطلاعات، خطر فرسایش ارزش‌های اخلاقی نسل جوان را به همراه دارد، در حالی که نرخ بالای نفوذ اینترنت در اندونزی با آمادگی کافی برای توانمندسازی دیجیتال همراه نبوده است. هدف این پژوهش تحلیل و ترسیم مفهوم سواد دیجیتال از منظر آموزش اسلامی و ارتباط آن با شکل‌گیری شخصیت دانش‌آموزان در عصر دیجیتال است. این پژوهش با رویکرد کیفی توصیفی و با طرح پژوهش کتابخانه‌ای انجام شده است و از مقالات مجلات نمایه‌شده ملی و بین‌المللی و گزارش‌های نهادی مرتبط به عنوان منابع داده بهره گرفته و داده‌ها از طریق تحلیل محتوا و مثلث‌سازی منابع تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که سواد دیجیتال از منظر آموزش اسلامی چندبعدی است و ابعاد فنی-شناختی، اخلاقی-معنوی و نهادی-تربیتی را دربرمی‌گیرد، به طوری که ارزش‌های اسلامی همچون صداقت، امانت‌داری (امانه) و راستی‌آزمایی اطلاعات (تبیین) به عنوان بنیانی مرتبط برای تقویت اخلاق رسانه‌های دیجیتال عمل می‌کنند. آموزش دینی اسلامی نقش راهبردی به عنوان موازنه ارزشی در مواجهه با حجم گسترده محتوای دیجیتال ایفا می‌کند، هرچند همچنان فاصله‌ای میان ارزش‌های ایده‌آل مورد نظر و آمادگی برای اجرای عملی آن‌ها وجود دارد. این پژوهش توصیه می‌کند که مواد آموزشی سواد دیجیتال با ادغام صریح ارزش‌های اسلامی توسعه یابد و ظرفیت معلمان برای پاسخگویی به چشم‌انداز معاصر دیجیتال تقویت شود و همچنین زمینه‌ای برای پژوهش‌های تجربی بیشتر به منظور سنجش اثربخشی چنین الگوهای تلفیقی فراهم گردد.

The role of Teaching Assistants (TAs) in the United Kingdom has expanded substantially, particularly in supporting pupils with special educational needs and disabilities (SEND) in mainstream schools. Despite their central contribution to inclusive education, TAs’ emotional experiences and perspectives remain under-researched. This qualitative study explored how TAs experience and regulate the emotional demands of supporting pupils with SEND, alongside their perceptions of inclusion. Interpretative Phenomenological Analysis examined the lived experiences of eight TAs (aged 47–65) from one UK mainstream primary school. Semi-structured interviews were conducted, with reflexive practice embedded throughout analysis. Five Group Experiential Themes were identified: emotional labour and regulation; perceptions of inclusion in practice; relational dynamics and TA identity; parental relationships and emotional impact; and fulfilment, growth, and meaning in supporting SEND. TAs supported inclusion but described systemic barriers, including limited resources, training, and collaboration. They reported emotional labour that extended beyond the workplace, alongside professional fulfilment derived from pupil progress and attachment-based relationships. While these relationships supported pupils’ development, they also contributed to role ambiguity and emotional strain. The findings highlight the emotional complexity of TA work and the need for structured emotional and professional support to sustain wellbeing and inclusive practice.

نقش دستیاران آموزشی (TAs) در بریتانیا به طور قابل توجهی گسترش یافته است، به ویژه در حمایت از دانش‌آموزان دارای نیازهای ویژه آموزشی و ناتوانی‌ها (SEND) در مدارس عادی. با وجود نقش محوری آن‌ها در آموزش فراگیر، تجارب هیجانی و دیدگاه‌های دستیاران آموزشی کمتر مورد پژوهش قرار گرفته است. این مطالعه کیفی به بررسی نحوه تجربه و تنظیم الزامات هیجانی حمایت از دانش‌آموزان دارای SEND توسط دستیاران آموزشی، در کنار ادراک آن‌ها از شمول، پرداخته است. تحلیل پدیدارشناسی تفسیری (Interpretative Phenomenological Analysis) تجارب زیسته هشت دستیار آموزشی (در بازه سنی ۴۷ تا ۶۵ سال) از یک مدرسه ابتدایی عادی در بریتانیا را مورد بررسی قرار داد. مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته انجام شد و رویکرد بازتابی در سراسر تحلیل به کار گرفته شد. پنج مضمون تجربی گروهی شناسایی گردید: کار هیجانی و تنظیم آن؛ ادراک شمول در عمل؛ پویایی‌های رابطه‌ای و هویت دستیار آموزشی؛ روابط والدین و تأثیر هیجانی؛ و رضایت، رشد و معنا در حمایت از دانش‌آموزان دارای SEND. دستیاران آموزشی از شمول حمایت کردند اما به موانع نظام‌مند از جمله منابع محدود، آموزش ناکافی و همکاری اشاره نمودند. آن‌ها از کار هیجانی فراتر از محیط کار گزارش دادند، در کنار رضایت حرفه‌ای که از پیشرفت دانش‌آموزان و روابط مبتنی بر دلبستگی حاصل می‌شود. اگرچه این روابط به رشد دانش‌آموزان کمک می‌کند، اما به ابهام نقش و فشار هیجانی نیز منجر می‌شود. یافته‌ها پیچیدگی هیجانی کار دستیار آموزشی و نیاز به حمایت ساختاری هیجانی و حرفه‌ای برای حفظ سلامت روان و عمل فراگیر را برجسته می‌کند.

The development of Artificial Intelligence (AI) is increasingly mediating how humans acquire knowledge, make decisions, and perform cognitive activities. In higher education, the delegation of cognitive activities to algorithmic systems has the potential to shift human judgment and responsibility. This study aims to examine Qur’anic anthropology as a foundation for reframing human agency under increasingly AI-mediated conditions. This study employs a qualitative approach using a literature-based design and conceptual analysis. A semantic-contextual analysis is conducted on the Qur’anic terms al-insān, al-bashar, al-nās, Banī Ādam, al-ins, al-mar’, as well as the concepts of ‘abd and khalīfah. The findings are then synthesized with theories of human agency, moral responsibility, and AI ethics. The findings reveal that Qur’anic anthropology represents human beings as multidimensional entities possessing cognitive, relational, moral, spiritual, and teleological capacities. These dimensions are reconstructed into eight capacities of Qur’anic human agency: epistemic, moral, relational, spiritual, and teleological agency. The findings demonstrate that human agency from a Qur’anic perspective is not synonymous with absolute autonomy, but rather constitutes the capacity to understand, evaluate, choose, and act consciously within an orientation of values and responsibility. In the context of AI, Qur’anic Ethical Intelligence (QEI) is conceptualized as an ethical capacity to direct and evaluate the use of AI without surrendering human judgment and responsibility to algorithmic systems. As a conceptual study, this research does not empirically test the application of QEI among university students. Further research is therefore needed to validate and develop measurement instruments. This study connects Qur’anic anthropology with human agency under algorithmic conditions and proposes QEI as a framework for strengthening human agency resilience in the age of AI.

توسعه هوش مصنوعی (AI) به طور فزاینده‌ای در نحوه کسب دانش، تصمیم‌گیری و انجام فعالیت‌های شناختی توسط انسان‌ها نقش میانجی ایفا می‌کند. در آموزش عالی، واگذاری فعالیت‌های شناختی به سامانه‌های الگوریتمی می‌تواند موجب تغییر در قضاوت و مسئولیت انسانی شود. هدف این پژوهش بررسی انسان‌شناسی قرآنی به عنوان مبنایی برای بازنگری عاملیت انسانی در شرایطی است که به طور فزاینده‌ای با میانجی‌گری هوش مصنوعی مواجه هستیم. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از طراحی مبتنی بر مرور متون و تحلیل مفهومی انجام شده است. تحلیل معنایی-زمینه‌ای بر روی واژگان قرآنی الانسان، البشر، الناس، بنی‌آدم، الانس، المرء و همچنین مفاهیم عبد و خلیفه صورت گرفته است. یافته‌ها با نظریه‌های عاملیت انسانی، مسئولیت اخلاقی و اخلاق هوش مصنوعی تلفیق شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که انسان‌شناسی قرآنی، انسان را به عنوان موجودی چندبعدی با ظرفیت‌های شناختی، ارتباطی، اخلاقی، معنوی و غایتمند معرفی می‌کند. این ابعاد در قالب هشت ظرفیت عاملیت انسانی قرآنی شامل عاملیت معرفتی، اخلاقی، ارتباطی، معنوی و غایتمند بازسازی شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که عاملیت انسانی از منظر قرآنی معادل خودمختاری مطلق نیست، بلکه عبارت است از توانایی فهم، ارزیابی، انتخاب و عمل آگاهانه در چارچوب جهت‌گیری ارزشی و مسئولیت. در زمینه هوش مصنوعی، «هوش اخلاقی قرآنی» (QEI) به عنوان ظرفیتی اخلاقی برای هدایت و ارزیابی استفاده از هوش مصنوعی بدون واگذاری قضاوت و مسئولیت انسانی به سامانه‌های الگوریتمی مفهوم‌سازی می‌شود. این پژوهش به عنوان یک مطالعه مفهومی، به طور تجربی کاربرد QEI را در میان دانشجویان دانشگاهی آزمون نکرده است؛ بنابراین، پژوهش‌های بیشتری برای اعتبارسنجی و توسعه ابزارهای سنجش مورد نیاز است. این مطالعه انسان‌شناسی قرآنی را با عاملیت انسانی در شرایط الگوریتمی پیوند داده و QEI را به عنوان چارچوبی برای تقویت تاب‌آوری عاملیت انسانی در عصر هوش مصنوعی پیشنهاد می‌کند.

Introduction Although instruments exist to assess complex thinking in college students, their application has limitations in specific disciplinary contexts, and no validated measure is available specifically to assess this construct in the research training of Peruvian engineering students. This study aimed to develop and validate the Complex Thinking Scale for Scientific Research (CTS-SR) among Peruvian engineering students. Methods An instrumental study was conducted with 506 university students divided into non-overlapping exploratory ( n = 250) and confirmatory ( n = 256) subsamples. The scale was initially developed from a five-dimensional theoretical framework comprising problemsolving, critical analysis, metacognition, systems analysis, and creativity. Results Exploratory analyses indicated that the initial dimensions converged empirically into two broader, interrelated domains: criticalstrategic reasoning and metacognitive self-regulation with systemic understanding. The final two-factor model comprised 23 items and showed adequate fit in the confirmatory sample (CFI = 0.964; RMSEA = 0.059) and high internal consistency ( ω = 0.944). Complex thinking was positively associated with satisfaction with studies and positive stress and showed a weak negative association with negative stress. Discussion The CTS-SR-23 provides preliminary, context-specific psychometric evidence for assessing complex thinking in scientific research among Peruvian engineering students. Because the final model involved additional item refinement within the CFA subsample, the 23-item version has not yet been independently cross-validated. Further validation using the unchanged CTS-SR-23 in independent samples and across academic disciplines and cultural contexts is warranted.

مقدمه: اگرچه ابزارهایی برای سنجش تفکر پیچیده در دانشجویان دانشگاهی وجود دارد، کاربرد آن‌ها در زمینه‌های تخصصی رشته‌ای با محدودیت‌هایی مواجه است و تاکنون ابزار معتبری به طور خاص برای سنجش این سازه در آموزش پژوهشی دانشجویان مهندسی پرو تدوین نشده‌است. هدف این مطالعه، تدوین و اعتبارسنجی مقیاس تفکر پیچیده برای پژوهش علمی (CTS-SR) در میان دانشجویان مهندسی پرو بود. روش‌ها: این پژوهش از نوع مطالعات ابزاری بود که با مشارکت ۵۰۶ دانشجوی دانشگاهی انجام شد و نمونه به دو زیرنمونه غیرهمپوشان اکتشافی (n = 250) و تأییدی (n = 256) تقسیم گردید. مقیاس اولیه بر اساس چارچوب نظری پنج‌بعدی شامل حل مسئله، تحلیل انتقادی، فراشناخت، تحلیل سیستم‌ها و خلاقیت تدوین شد. یافته‌ها: تحلیل‌های اکتشافی نشان داد که ابعاد اولیه به صورت تجربی در دو حوزه کلی‌تر و مرتبط با یکدیگر همگرا می‌شوند: استدلال انتقادی-راهبردی و خودتنظیمی فراشناختی همراه با درک سیستمی. مدل نهایی دو عاملی شامل ۲۳ گویه بود و در نمونه تأییدی برازش مناسبی نشان داد (CFI = 0.964؛ RMSEA = 0.059) و از همسانی درونی بالایی برخوردار بود (ω = 0.944). تفکر پیچیده با رضایت از تحصیل و استرس مثبت رابطه مثبت و با استرس منفی رابطه منفی ضعیفی داشت. بحث: نسخه ۲۳ گویه‌ای CTS-SR شواهد روان‌سنجی اولیه و متناسب با زمینه را برای سنجش تفکر پیچیده در پژوهش علمی در میان دانشجویان مهندسی پرو ارائه می‌دهد. با توجه به اصلاحات انجام‌شده بر روی گویه‌ها در زیرنمونه تحلیل عاملی تأییدی، نسخه ۲۳ گویه‌ای هنوز به طور مستقل اعتبارسنجی متقابل نشده‌است. اعتبارسنجی بیشتر با استفاده از نسخه بدون تغییر CTS-SR-23 در نمونه‌های مستقل و در رشته‌ها و زمینه‌های فرهنگی مختلف توصیه می‌شود.

This study examined how governance modalities shape institutional performance at The Polytechnic of Ibadan, Nigeria, amid governance deficiency and stakeholder disaffection in post-colonial technical education. Grounded in Fiedler's Contingency Theory, it addressed the empirical gap on decision-making effectiveness within this specific institutional context. A descriptive survey design was adopted as an institutional case study. The population comprised 305 administrative and academic staff stratified into top-level administrators (n = 25), middle-level managers (n = 68), and operational-level staff (n = 212). A sample of 173 respondents was selected via stratified random sampling using Yamane's formula. Data were collected through a researcher-designed questionnaire measuring participatory, consultative, directive, and digital-enabled decision-making alongside administrative effectiveness dimensions. The instrument demonstrated strong reliability (α = 0.87 and 0.84). Descriptive statistics, Pearson correlation, multiple regression, and one-way ANOVA were applied using SPSS v.26 at p ≤ 0.05. Findings revealed strong positive associations between participatory and consultative modalities (r = 0.72, p < 0.01), inverse relationships for directive structures (r = −0.34 to −0.28, p < 0.01–0.05), and moderate technological alignment (r = 0.58–0.61, p < 0.01). Regression confirmed participatory (β = 0.298), consultative (β = 0.251), and digital (β = 0.187) mechanisms as positive predictors, with directive governance (β = −0.142) as a negative predictor, explaining 55% of the variance (R² = 0.55, F = 24.87, p < 0.001). It recommends digital literacy training for administrators, formal feedback loops, evidence-based benchmarking, integrated change management with technology deployment, and participatory governance reforms to redress hierarchical asymmetries.

این پژوهش به بررسی چگونگی تأثیر شیوه‌های حکمرانی بر عملکرد نهادی در پلی‌تکنیک ایبادان، نیجریه، در شرایط کمبود حکمرانی و نارضایتی ذینفعان در آموزش فنی پس از استعمار می‌پردازد. این مطالعه مبتنی بر نظریه اقتضایی فیدلر بوده و به خلأ تجربی در زمینه اثربخشی تصمیم‌گیری در این بستر نهادی خاص می‌پردازد. طرح پژوهش توصیفی-پیمایشی به عنوان مطالعه موردی نهادی اتخاذ شد. جامعه آماری شامل ۳۰۵ نفر از کارکنان اداری و آموزشی بود که به سه طبقه مدیران عالی‌رتبه (n = 25)، مدیران میان‌رده (n = 68) و کارکنان عملیاتی (n = 212) تقسیم شدند. نمونه‌ای متشکل از ۱۷۳ نفر با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای و فرمول یامانه انتخاب شد. داده‌ها از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته که شیوه‌های تصمیم‌گیری مشارکتی، مشورتی، دستوری و مبتنی بر فناوری دیجیتال را در کنار ابعاد اثربخشی اداری اندازه‌گیری می‌کرد، گردآوری شد. ابزار پژوهش از پایایی بالایی برخوردار بود (α = 0.87 و 0.84). برای تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی، همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و تحلیل واریانس یک‌طرفه با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ در سطح معناداری p ≤ 0.05 استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که بین شیوه‌های مشارکتی و مشورتی ارتباط مثبت قوی وجود دارد (r = 0.72, p < 0.01)، ساختارهای دستوری رابطه معکوس دارند (r = −0.34 تا −0.28, p < 0.01–0.05) و همسویی فناورانه در حد متوسط است (r = 0.58–0.61, p < 0.01). نتایج رگرسیون نشان داد که سازوکارهای مشارکتی (β = 0.298)، مشورتی (β = 0.251) و دیجیتال (β = 0.187) پیش‌بین‌های مثبت و حکمرانی دستوری (β = −0.142) پیش‌بین منفی عملکرد نهادی هستند و ۵۵٪ از واریانس را تبیین می‌کنند (R² = 0.55, F = 24.87, p < 0.001). بر اساس نتایج، آموزش سواد دیجیتال برای مدیران، ایجاد حلقه‌های بازخورد رسمی، الگوبرداری مبتنی بر شواهد، مدیریت تغییر یکپارچه با استقرار فناوری و اصلاحات حکمرانی مشارکتی برای رفع عدم تقارن سلسله‌مراتبی توصیه می‌شود.

Objective: The objective of this study is to investigate the effect of an intervention based on Thessalian traditional music on the development of intercultural sensitivity among students, with the aim of examining whether culturally grounded music education can support intercultural learning. Theoretical Framework: The study is grounded in intercultural education, particularly the view that meaningful engagement with culturally diverse forms of expression can promote cultural awareness. Method: The methodology adopted for this research comprises literature review and research methodology. A quantitative pretest–posttest intervention study was conducted with 40 students aged 10–12 years attending a Music School in Greece. Data collection was carried out through administration of Intercultural Sensitivity Scale before and after a music-based intervention. Results and Discussion: The results obtained revealed a statistically significant increase in students’ overall intercultural sensitivity. A statistically significant improvement was observed among girls, whereas no statistically significant change was observed among boys. Research Implications: The practical and theoretical implications of this research are discussed, providing insights into how the results can be applied or influence practices in the field of intercultural education. These implications could encompass enhancement of intercultural sensitivity and promotion of the social inclusion of individuals from diverse cultural backgrounds. Originality/Value: This study contributes to the literature by providing empirical evidence on the use of Thessalian traditional music as an educational tool for enhancing intercultural sensitivity among students. The relevance and value of this research are evidenced by demonstrating how culturally grounded music interventions can support intercultural and inclusive education.

هدف: هدف این پژوهش بررسی تأثیر مداخله‌ای مبتنی بر موسیقی سنتی تسالی بر توسعه حساسیت بین‌فرهنگی در میان دانشجویان است و با هدف بررسی این موضوع انجام شده است که آیا آموزش موسیقی مبتنی بر فرهنگ می‌تواند از یادگیری بین‌فرهنگی حمایت کند. چارچوب نظری: این مطالعه بر پایه آموزش بین‌فرهنگی استوار است، به‌ویژه با این دیدگاه که مشارکت معنادار با اشکال بیان متنوع فرهنگی می‌تواند آگاهی فرهنگی را ارتقا دهد. روش: روش‌شناسی به‌کار رفته در این پژوهش شامل مرور ادبیات و روش‌شناسی پژوهش است. یک مطالعه مداخله‌ای کمی پیش‌آزمون-پس‌آزمون با ۴۰ دانش‌آموز ۱۰ تا ۱۲ ساله که در یک مدرسه موسیقی در یونان تحصیل می‌کردند، انجام شد. گردآوری داده‌ها از طریق administering مقیاس حساسیت بین‌فرهنگی قبل و بعد از یک مداخله مبتنی بر موسیقی انجام گرفت. نتایج و بحث: نتایج به‌دست‌آمده نشان‌دهنده افزایش معنادار آماری در حساسیت بین‌فرهنگی کلی دانشجویان بود. بهبود معنادار آماری در میان دختران مشاهده شد، در حالی که تغییر معنادار آماری در میان پسران مشاهده نشد. پیامدهای پژوهشی: پیامدهای عملی و نظری این پژوهش مورد بحث قرار گرفته است و بینش‌هایی درباره چگونگی کاربرد نتایج یا تأثیر آن‌ها بر شیوه‌ها در زمینه آموزش بین‌فرهنگی ارائه می‌دهد. این پیامدها می‌توانند شامل ارتقای حساسیت بین‌فرهنگی و ترویج ادغام اجتماعی افراد با پیشینه‌های فرهنگی متنوع باشد. اصالت/ارزش: این مطالعه با ارائه شواهد تجربی درباره استفاده از موسیقی سنتی تسالی به‌عنوان یک ابزار آموزشی برای ارتقای حساسیت بین‌فرهنگی در میان دانشجویان، به ادبیات موضوع کمک می‌کند. ارتباط و ارزش این پژوهش با نشان دادن چگونگی حمایت مداخلات موسیقی مبتنی بر فرهنگ از آموزش بین‌فرهنگی و فراگیر، اثبات می‌شود.

Economics learning at the junior high school level plays a strategic role in building students' economic literacy, yet national and international assessment data indicate a declining trend in the literacy and engagement of Indonesian students. This study aims to describe the actual conditions of economics learning in junior high schools in Jakarta, covering teachers' instructional backgrounds, the characteristics of circulating teaching modules, and student engagement patterns, as an empirical foundation for model development. A descriptive qualitative design was applied. Data were collected through semi-structured interviews with social studies teachers and students, classroom observation, and document analysis of circulating economics teaching modules, then analysed using the interactive model of Miles, Huberman, and Saldana with source and technique triangulation. The findings show that most social studies teachers do not hold an economics education background, that most modules neither scaffold mastery experience gradually nor address the physiological-emotional dimension of learning, and that behavioural, emotional, cognitive, and agentic engagement indicators appear only sporadically. These conditions provide the rational basis for six characteristics of the Student Engagement Project-Based Learning model, namely contextual economic problems, project activity, collaboration, student autonomy, graduated scaffolding, and structured reflection.

یادگیری اقتصاد در سطح مدارس متوسطه اول نقش راهبردی در ارتقای سواد اقتصادی دانش‌آموزان ایفا می‌کند، با این حال داده‌های ارزیابی‌های ملی و بین‌المللی نشان‌دهنده روند کاهشی در سواد و درگیری دانش‌آموزان اندونزیایی است. هدف این پژوهش توصیف شرایط واقعی یادگیری اقتصاد در مدارس متوسطه اول شهر جاکارتا، شامل پیشینه آموزشی معلمان، ویژگی‌های ماژول‌های آموزشی رایج و الگوهای درگیری دانش‌آموزان، به‌عنوان بنیان تجربی برای توسعه مدل است. این پژوهش با رویکرد کیفی توصیفی انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با معلمان مطالعات اجتماعی و دانش‌آموزان، مشاهده کلاسی و تحلیل اسناد ماژول‌های آموزش اقتصاد جمع‌آوری و با استفاده از مدل تعاملی Miles، Huberman و Saldana و از طریق مثلث‌سازی منبع و روش تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که اکثر معلمان مطالعات اجتماعی دارای پیشینه تحصیلی در آموزش اقتصاد نیستند، اغلب ماژول‌ها تجربه تسلط تدریجی را پشتیبانی نمی‌کنند و به بعد فیزیولوژیک-هیجانی یادگیری نمی‌پردازند و شاخص‌های درگیری رفتاری، هیجانی، شناختی و عاملیت دانش‌آموزان تنها به‌صورت پراکنده مشاهده می‌شود. این شرایط مبنای منطقی برای شش ویژگی مدل یادگیری مبتنی بر پروژه با محوریت درگیری دانش‌آموز را فراهم می‌کند که عبارت‌اند از: مسائل اقتصادی زمینه‌ای، فعالیت پروژه‌ای، همکاری، خودمختاری دانش‌آموز، پله‌پله بودن حمایت آموزشی و بازتاب ساختاریافته.

As human–AI cooperation becomes increasingly prevalent, reliable instruments for assessing the subjective quality of cooperative human–AI interaction are needed. We introduce two theoretically grounded scales: the Perceived Cooperativity Scale (PCS), grounded in joint activity theory, and the Teaming Perception Scale (TPS), grounded in evolutionary cooperation theory. The PCS captures an agent’s perceived cooperative capability and practice within a single interaction sequence; the TPS captures the emergent sense of teaming arising from mutual contribution and support. Both scales were adapted for human–human cooperation to enable cross-agent comparisons. Across three studies (complete N=409) encompassing a cooperative card game (N1=94), LLM interaction (N2=182), and a decision-support system (N3=133), analyses of dimensionality, reliability, and validity indicated that both scales successfully differentiated between cooperation partners of varying cooperative quality and showed construct validity in line with expectations. The scales provide a basis for empirical investigation and system evaluation across a wide range of human–AI cooperation contexts.

با گسترش روزافزون همکاری انسان‌-هوش مصنوعی، ابزارهای قابل اعتماد برای سنجش کیفیت ذهنی تعاملات تعاونی انسان‌-هوش مصنوعی مورد نیاز است. ما دو مقیاس نظریه‌محور معرفی می‌کنیم: مقیاس ادراک همکاری (PCS) مبتنی بر نظریه فعالیت مشترک و مقیاس ادراک تیمی (TPS) مبتنی بر نظریه تکاملی همکاری. PCS توانمندی و عملکرد تعاونی ادراک‌شده یک عامل را در یک توالی تعامل منفرد اندازه‌گیری می‌کند؛ TPS حس پدیداری تیمی ناشی از مشارکت و حمایت متقابل را می‌سنجد. هر دو مقیاس برای همکاری انسان‌-انسان نیز تطبیق داده شده‌اند تا امکان مقایسه بین عامل‌ها فراهم شود. در سه مطالعه (کل N=409) شامل یک بازی کارتی تعاونی (N1=94)، تعامل با LLM (N2=182) و یک سامانه پشتیبان تصمیم‌گیری (N3=133)، تحلیل‌های ابعادی، پایایی و روایی نشان داد که هر دو مقیاس به طور موفقیت‌آمیزی میان شرکای همکاری با کیفیت تعاونی متفاوت تمایز قائل می‌شوند و روایی سازه‌ای مطابق با انتظارات را نشان می‌دهند. این مقیاس‌ها مبنایی برای پژوهش‌های تجربی و ارزیابی سامانه‌ها در طیف وسیعی از زمینه‌های همکاری انسان‌-هوش مصنوعی فراهم می‌کنند.

Our study examines the role of leaders in employee recovery. We hypothesize that supervisor support for recovery (between-person) will buffer the impact of daily workload (within-person) on evening psychological detachment (within-person). We tested this hypothesis with a 7-day experience sampling methodology study using data from 545 employees, 1970 valid end-of-work observations (51% response rate), and 2040 valid end-of-day observations (53% response rate), with 1321 days containing both an end-of-work and end-of-day observation (34% completion rate) during the study period. Using multilevel regression analysis, we found that higher supervisor support for recovery did buffer the negative effect of workload, such that even on days with high workload, employees with high supervisor support for recovery were better able to psychologically detach from work in the evenings than their counterparts. Our results indicate that positive leadership behavior supporting employee recovery can be beneficial for helping employees manage the variations in workload demands through more effective recovery. This study is one of the first to incorporate leader behavior on the effect of the daily relationship between workload and evening psychological detachment. Finally, supervisor support for recovery can be a key target for organizational intervention to support employee recovery and well-being.

پژوهش حاضر نقش رهبران در بازیابی کارکنان را مورد بررسی قرار می‌دهد. ما فرض کردیم که حمایت سرپرست از بازیابی (بین‌فردی) تأثیر بار کاری روزانه (درون‌فردی) بر جداشدگی ذهنی عصرگاهی (درون‌فردی) را تعدیل خواهد کرد. این فرضیه با استفاده از روش‌شناسی نمونه‌برداری تجربی ۷ روزه و داده‌های ۵۴۵ کارمند، ۱۹۷۰ مشاهده معتبر پایان کار (نرخ پاسخ‌دهی ۵۱٪) و ۲۰۴۰ مشاهده معتبر پایان روز (نرخ پاسخ‌دهی ۵۳٪) و ۱۳۲۱ روز که هر دو مشاهده پایان کار و پایان روز را داشتند (نرخ تکمیل ۳۴٪) در طول دوره مطالعه آزمون شد. با استفاده از تحلیل رگرسیون چندسطحی، دریافتیم که حمایت بالاتر سرپرست از بازیابی، اثر منفی بار کاری را تعدیل می‌کند؛ به‌گونه‌ای که حتی در روزهایی با بار کاری بالا، کارکنانی که حمایت بالایی از سوی سرپرست برای بازیابی دریافت می‌کنند، بهتر می‌توانند در عصرها از کار جدا شوند نسبت به همتایان خود. نتایج ما نشان می‌دهد که رفتار رهبری مثبت در حمایت از بازیابی کارکنان می‌تواند برای کمک به کارکنان در مدیریت تغییرات تقاضاهای بار کاری از طریق بازیابی مؤثرتر سودمند باشد. این مطالعه از نخستین پژوهش‌هایی است که رفتار رهبر را در تأثیر رابطه روزانه بین بار کاری و جداشدگی ذهنی عصرگاهی وارد می‌کند. در نهایت، حمایت سرپرست از بازیابی می‌تواند هدف کلیدی برای مداخله سازمانی به منظور حمایت از بازیابی و بهزیستی کارکنان باشد.

The integration of emerging biomedical research into higher education offers opportunities to develop scientific reasoning, biotechnology literacy, and innovation-oriented competencies. This study explores the potential of Challenge-Based Learning (CBL) through breast-milk-derived bioactive peptides and cancer research as an authentic context for biotechnology education. A qualitative descriptive research design is employed, involving students from biotechnology, biology, biomedical science, or related higher education programs. Data are collected through students’ written reflections, group discussions, and proposed solutions developed during structured learning activities. The data are analyzed thematically to examine three dimensions: biotechnology literacy and understanding of scientific evidence, scientific reasoning and critical thinking, and biomedical innovation and responsible problem-solving. The study positions breast-milk-derived bioactive compounds as a context for examining molecular biology, evaluating experimental and clinical evidence, and understanding the translation of scientific discoveries into potential therapeutic applications. Rather than treating emerging biomedical research as established clinical practice, the learning framework emphasizes scientific accuracy, recognition of uncertainty, and ethical responsibility. This study is expected to contribute to biotechnology education by providing insights into the use of authentic biomedical challenges to support interdisciplinary learning and responsible innovation. The findings may inform the design of educational activities that connect scientific knowledge with contemporary biomedical research without requiring specialized laboratory facilities.

ادغام پژوهش‌های نوین زیست‌پزشکی در آموزش عالی فرصت‌هایی را برای توسعه استدلال علمی، سواد زیست‌فناوری و شایستگی‌های نوآورانه فراهم می‌کند. این مطالعه پتانسیل یادگیری مبتنی بر چالش (CBL) را از طریق پپتیدهای زیست‌فعال مشتق‌شده از شیر مادر و پژوهش سرطان به عنوان بستری اصیل برای آموزش زیست‌فناوری بررسی می‌کند. طرح پژوهش توصیفی کیفی به کار گرفته شده و دانشجویان رشته‌های زیست‌فناوری، زیست‌شناسی، علوم زیست‌پزشکی یا برنامه‌های مرتبط آموزش عالی را دربر می‌گیرد. داده‌ها از طریق تأملات مکتوب دانشجویان، بحث‌های گروهی و راه‌حل‌های پیشنهادی که طی فعالیت‌های آموزشی ساختارمند توسعه یافته‌اند، گردآوری می‌شوند. داده‌ها به صورت تماتیک تحلیل می‌شوند تا سه بُعد را بررسی کنند: سواد زیست‌فناوری و درک شواهد علمی، استدلال علمی و تفکر انتقادی، و نوآوری زیست‌پزشکی و حل مسئله مسئولانه. این مطالعه ترکیبات زیست‌فعال مشتق‌شده از شیر مادر را به عنوان بستری برای بررسی زیست‌شناسی مولکولی، ارزیابی شواهد تجربی و بالینی، و درک ترجمه کشفیات علمی به کاربردهای درمانی بالقوه مطرح می‌کند. به جای تلقی پژوهش‌های نوین زیست‌پزشکی به عنوان عمل بالینی تثبیت‌شده، چارچوب یادگیری بر دقت علمی، شناسایی عدم قطعیت و مسئولیت اخلاقی تأکید دارد. انتظار می‌رود این مطالعه با ارائه بینش‌هایی درباره استفاده از چالش‌های اصیل زیست‌پزشکی برای حمایت از یادگیری میان‌رشته‌ای و نوآوری مسئولانه، به آموزش زیست‌فناوری کمک کند. یافته‌ها می‌توانند طراحی فعالیت‌های آموزشی را که دانش علمی را به پژوهش‌های معاصر زیست‌پزشکی پیوند می‌دهند، بدون نیاز به امکانات تخصصی آزمایشگاهی، اطلاع‌رسانی کنند.

Critical thinking skills are among the essential competencies that must be developed in elementary school students to face the increasingly complex challenges of 21st-century life. The Science, Technology, Engineering, and Mathematics (STEM) approach emerges as an educational innovation that integrates four disciplines in an integrated, contextual, and problem-solving-oriented manner. This article aims to examine in depth the contribution of STEM-based learning to the critical thinking skills of elementary school students through a library research method. The study reviewed various scientific literature including national and international journal articles, educational textbooks, research reports, and relevant curriculum documents published between 2010 and 2024. The results indicate that STEM-based learning significantly contributes to the enhancement of students' critical thinking skills through several mechanisms: (1) encouraging students to identify and formulate problems systematically; (2) training analytical, evaluative, and synthetic skills through engineering design; (3) building scientific thinking habits through authentic projects; (4) developing evidence-based inference and argumentation skills; and (5) habituating self-reflection and self-regulation. All six aspects of critical thinking according to Facione are organically facilitated in STEM learning activities. This article concludes that STEM integration in elementary science learning is an effective and empirically proven strategy for building critical thinking foundations from an early age.

مهارت‌های تفکر انتقادی از جمله شایستگی‌های اساسی هستند که باید در دانش‌آموزان دبستانی برای مواجهه با چالش‌های فزاینده و پیچیده زندگی قرن بیست‌ویکم توسعه یابند. رویکرد علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات (STEM) به عنوان یک نوآوری آموزشی مطرح می‌شود که چهار حوزه مذکور را به صورت یکپارچه، زمینه‌مند و مسئله‌محور ادغام می‌کند. هدف این مقاله بررسی عمیق سهم یادگیری مبتنی بر STEM بر مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان دبستانی از طریق روش پژوهش کتابخانه‌ای است. در این مطالعه، متون علمی مختلف شامل مقالات مجلات ملی و بین‌المللی، کتاب‌های درسی آموزشی، گزارش‌های پژوهشی و اسناد برنامه‌درسی مرتبط که بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ منتشر شده‌اند، مرور شده است. نتایج نشان می‌دهد که یادگیری مبتنی بر STEM به طور معناداری به ارتقای مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان از طریق چندین سازوکار کمک می‌کند: (۱) تشویق دانش‌آموزان به شناسایی و صورت‌بندی نظام‌مند مسائل؛ (۲) تمرین مهارت‌های تحلیلی، ارزیابانه و ترکیبی از طریق طراحی مهندسی؛ (۳) ایجاد عادات تفکر علمی از طریق پروژه‌های اصیل؛ (۴) توسعه مهارت‌های استنتاج و استدلال مبتنی بر شواهد؛ و (۵) عادت‌دهی به خودبازتابی و خودتنظیمی. هر شش جنبه تفکر انتقادی بر اساس مدل Facione به طور ارگانیک در فعالیت‌های یادگیری STEM تسهیل می‌شود. این مقاله نتیجه می‌گیرد که ادغام STEM در آموزش علوم دبستانی، راهبردی مؤثر و اثبات‌شده تجربی برای بنیان‌گذاری تفکر انتقادی از سنین پایین است.

The present study aimed to fill the gap in the limited evidence concerning the integration of concept-based instruction, self-directed learning, and project-based learning in a holistic framework to develop 4Cs among Cambodian student teachers. This paper employs an integrative, multiobjective approach to synthesize data from five empirical studies on 300 student teachers at Battambang Teacher Education College. The study adopts a mixed-methods approach to triangulate data using validated 4Cs rubrics, self-directed learning, questionnaires (α = 0.94), and thematic analysis of reflection journals. The results show that compared with separate teaching methods, the integrated framework yields better synergistic effects. Pilot implementation revealed that critical thinking improved by 20%, teamwork by 18%, and self-directed learning by 22%. The data support a four-step, scalable model that includes identifying the concept, planning the SDL, developing the project, and conducting structured reflection. Policy implications include ensuring that national standards for teacher education specify consistent teaching methods and promote 21st-century skills. This study offers practical guidance for ensuring that teacher training meets both global educational standards and the needs of the local community. A variety of mixed methods should be employed rather than the sole use of a method.

پژوهش حاضر با هدف پر کردن خلأ شواهد محدود پیرامون ادغام آموزش مبتنی بر مفهوم، یادگیری خودراهبر و یادگیری مبتنی بر پروژه در یک چارچوب کل‌نگر به منظور توسعه چهار مهارت کلیدی (4Cs) در میان دانشجومعلمان کامبوجی انجام شده است. این مقاله با رویکردی تلفیقی و چندهدفه به ترکیب داده‌های پنج مطالعه تجربی بر روی ۳۰۰ دانشجومعلم در کالج آموزش معلمان باتمبنگ می‌پردازد. این پژوهش از روش ترکیبی برای مثلث‌سازی داده‌ها با استفاده از روبریک‌های معتبر 4Cs، یادگیری خودراهبر، پرسشنامه‌ها (α = ۰/۹۴) و تحلیل تماتیک ژورنال‌های بازتابی بهره گرفته است. نتایج نشان می‌دهد که در مقایسه با روش‌های تدریس مجزا، چارچوب ادغام‌شده اثرات هم‌افزای بهتری ایجاد می‌کند. اجرای آزمایشی نشان داد که تفکر انتقادی ۲۰٪، کار گروهی ۱۸٪ و یادگیری خودراهبر ۲۲٪ بهبود یافته است. داده‌ها از یک مدل چهارمرحله‌ای و مقیاس‌پذیر شامل شناسایی مفهوم، برنامه‌ریزی یادگیری خودراهبر، توسعه پروژه و انجام بازتاب ساختاریافته حمایت می‌کنند. پیامدهای سیاستی شامل اطمینان از این است که استانداردهای ملی آموزش معلمان، روش‌های تدریس منسجم را مشخص کرده و مهارت‌های قرن بیست‌ویکم را ترویج دهند. این مطالعه راهنمای عملی برای اطمینان از انطباق آموزش معلمان با استانداردهای آموزشی جهانی و نیازهای جامعه محلی ارائه می‌دهد. توصیه می‌شود از روش‌های ترکیبی متنوع به جای استفاده صرف از یک روش بهره گرفته شود.

Background: Locomotor movement ability is a fundamental basis of motor development for elementary school-aged children. However, empirical data show that 39.28% of third-grade students remain in the average category of locomotor movement mastery, caused by monotonous teaching methods that provide little meaningful movement stimulation. Relay games are viewed as an alternative learning approach that can integrate coordination and balance in a contextual and enjoyable way. Objective: This study aims to analyze the effect of relay-game-based Physical, Sport, and Health Education (PJOK) learning on locomotor movement ability—particularly coordination and balance—in third-grade elementary school students. Method: This study used a quantitative approach with a one-group pretest-posttest design. The research subjects were 28 third-grade students of SDN Sumbersari 1 Malang, selected through purposive sampling. The instrument was a locomotor movement assessment rubric with five indicators: movement coordination, balance, movement accuracy, agility, and body control. Data were analyzed using the Shapiro-Wilk normality test and a paired sample t-test with the help of SPSS 26. Results: The mean score increased from 61.25 (pretest) to 79.82 (posttest). The paired sample t-test result showed t = -14.763 with Sig. (2-tailed) = 0.000 < 0.05. Conclusion: Relay-game-based PJOK learning has a significant effect on improving the locomotor movement ability of third-grade elementary school students. Implication: Elementary PJOK teachers are recommended to integrate relay games in a structured and progressive manner as a primary strategy for developing students' locomotor movement ability.

زمینه: توانایی حرکات لوکوموتور، اساس بنیادی رشد حرکتی کودکان در سنین دبستان است. با این حال، داده‌های تجربی نشان می‌دهد که ۳۹/۲۸٪ از دانش‌آموزان پایه سوم همچنان در دسته متوسط تسلط بر حرکات لوکوموتور قرار دارند که این امر ناشی از روش‌های تدریس یکنواخت و فاقد تحریک حرکتی معنادار است. بازی‌های امدادی به عنوان رویکردی جایگزین در آموزش مطرح می‌شوند که می‌تواند هماهنگی و تعادل را به شیوه‌ای زمینه‌مند و لذت‌بخش ادغام کند. هدف: هدف این پژوهش، تحلیل تأثیر آموزش تربیت‌بدنی، ورزش و سلامت (PJOK) مبتنی بر بازی‌های امدادی بر توانایی حرکات لوکوموتور، به ویژه هماهنگی و تعادل، در دانش‌آموزان پایه سوم دبستان است. روش: این پژوهش با رویکرد کمی و طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون تک‌گروهی انجام شد. جامعه پژوهش شامل ۲۸ دانش‌آموز پایه سوم دبستان SDN Sumbersari 1 Malang بود که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار پژوهش، چک‌لیست ارزیابی حرکات لوکوموتور با پنج شاخص: هماهنگی حرکتی، تعادل، دقت حرکت، چابکی و کنترل بدن بود. داده‌ها با استفاده از آزمون نرمالیتی Shapiro-Wilk و آزمون t زوجی با کمک نرم‌افزار SPSS 26 تحلیل شد. یافته‌ها: میانگین نمره از ۶۱/۲۵ (پیش‌آزمون) به ۷۹/۸۲ (پس‌آزمون) افزایش یافت. نتیجه آزمون t زوجی نشان داد t = ‎-۱۴/۷۶۳ با Sig. (دوطرفه) = ۰/۰۰۰ < ۰/۰۵. نتیجه‌گیری: آموزش PJOK مبتنی بر بازی‌های امدادی تأثیر معناداری بر بهبود توانایی حرکات لوکوموتور دانش‌آموزان پایه سوم دبستان دارد. پیشنهاد: به معلمان PJOK دبستان توصیه می‌شود بازی‌های امدادی را به صورت ساختاریافته و تدریجی به عنوان راهبرد اصلی در توسعه توانایی حرکات لوکوموتور دانش‌آموزان ادغام کنند.

Teaching Pancasila in elementary schools requires learning experiences that help students understand and apply the values of Pancasila in their daily lives. This study aims to analyze the implementation of Project-Based Learning (PjBL) grounded in local wisdom, the Pancasila values developed, its contribution to learning, and the gaps in previous research. The study employed a systematic literature review (SLR) method with selection criteria based on PRISMA 2020. Articles were searched via Harzing’s Publish or Perish using the Google Scholar database for publications from 2020 to 2026. Of the 150 articles identified, 12 met the criteria and were analyzed descriptively through thematic synthesis. The results of the study indicate that PjBL provides students with opportunities to understand the values of Pancasila through project planning, collaboration, product creation, presentations, and reflection. Integrating local wisdom as the context and activities of a project brings learning closer to students’ experiences. The most consistent findings relate to the strengthening of mutual cooperation, collaboration, responsibility, empathy, and respect for differences; a number of studies also report improvements in conceptual understanding and creativity. However, the direct integration of local traditions remains limited; most studies were conducted in a single classroom or school, and their long-term impacts have not been extensively researched. Thus, PjBL based on local wisdom has the potential to support contextual learning in Pancasila Education, but it requires structured project design and teacher guidance, as well as further testing in more diverse contexts.

آموزش پاندسیلا در مدارس ابتدایی نیازمند تجاربی آموزشی است که به دانش‌آموزان کمک کند تا ارزش‌های پاندسیلا را در زندگی روزمره خود درک و به کار گیرند. هدف این پژوهش تحلیل اجرای یادگیری مبتنی بر پروژه (PjBL) مبتنی بر خرد بومی، ارزش‌های پاندسیلا توسعه‌یافته، سهم آن در یادگیری و شکاف‌های پژوهش‌های پیشین است. این مطالعه با روش مرور نظام‌مند ادبیات (SLR) و معیارهای انتخاب مبتنی بر PRISMA 2020 انجام شد. مقالات از طریق Harzing’s Publish or Perish با استفاده از پایگاه داده Google Scholar برای انتشارات سال‌های 2020 تا 2026 جستجو شدند. از میان 150 مقاله شناسایی‌شده، 12 مقاله با معیارها مطابقت داشتند و به صورت توصیفی از طریق سنتز موضوعی تحلیل شدند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که PjBL فرصت‌هایی را برای دانش‌آموزان فراهم می‌کند تا ارزش‌های پاندسیلا را از طریق برنامه‌ریزی پروژه، همکاری، خلق محصول، ارائه و بازتاب درک کنند. ادغام خرد بومی به عنوان زمینه و فعالیت‌های پروژه، یادگیری را به تجربیات دانش‌آموزان نزدیک‌تر می‌کند. یافته‌های منسجم‌تر مربوط به تقویت همکاری متقابل، همکاری، مسئولیت‌پذیری، همدلی و احترام به تفاوت‌ها است؛ شماری از پژوهش‌ها نیز بهبود درک مفهومی و خلاقیت را گزارش کرده‌اند. با این حال، ادغام مستقیم سنت‌های بومی همچنان محدود است؛ بیشتر مطالعات در یک کلاس یا مدرسه انجام شده‌اند و تأثیرات بلندمدت آن‌ها به طور گسترده بررسی نشده است. بنابراین، PjBL مبتنی بر خرد بومی پتانسیل حمایت از یادگیری زمینه‌مند در آموزش پاندسیلا را دارد، اما نیازمند طراحی ساختاریافته پروژه و راهنمایی معلم و همچنین آزمون بیشتر در زمینه‌های متنوع‌تر است.

Anxiety and depression frequently co-occur in children and adolescents, but studies of their joint presentation use different units of analysis. This scoping review examined how those approaches connect and where evidence remains limited. We searched PubMed, Web of Science Core Collection, Scopus, and APA PsycINFO for English-language studies available from 2010 to 11 May 2026. We mapped 205 eligible studies across eight non-exclusive empirical themes and interpreted their distribution from a developmental perspective. Study designs varied with the constructs examined. Among 52 symptom-network studies, 37 analysed cross-sectional data and 15 used longitudinal or trajectory cohort designs. Only 16 of 170 risk-factor studies also evaluated treatment outcomes. One symptom-network study linked network-derived findings to a neurobiological measure. Developmental and geographical coverage was uneven. Three studies were child-focused, and the United States and China accounted for 69.27% of the evidence. The descriptive Global South aggregate accounted for 5.85%. These patterns identify priorities for longitudinal within-person research, developmental stratification, and studies linking symptom models to biological measures and intervention mechanisms. Locally validated measures and research in underrepresented settings are needed to assess whether findings transfer across populations.

اضطراب و افسردگی اغلب در کودکان و نوجوانان به طور هم‌زمان رخ می‌دهند، اما مطالعات مربوط به بروز مشترک آن‌ها از واحدهای تحلیل متفاوتی استفاده می‌کنند. این مرور گسترده بررسی می‌کند که این رویکردها چگونه به یکدیگر مرتبط می‌شوند و در کدام زمینه‌ها شواهد همچنان محدود باقی مانده‌اند. پایگاه‌های PubMed، Web of Science Core Collection، Scopus و APA PsycINFO برای مطالعات انگلیسی‌زبان منتشرشده از سال ۲۰۱۰ تا ۱۱ مه ۲۰۲۶ جست‌وجو شدند. تعداد ۲۰۵ مطالعه واجد شرایط در هشت محور تجربی غیرانحصاری ترسیم و توزیع آن‌ها از منظر تحولی تفسیر شد. طرح‌های مطالعاتی با توجه به سازه‌های مورد بررسی متفاوت بودند. از میان ۵۲ مطالعه شبکه نشانه‌ای، ۳۷ مطالعه داده‌های مقطعی را تحلیل کردند و ۱۵ مطالعه از طرح‌های طولی یا کوهورت مسیر استفاده نمودند. تنها ۱۶ مطالعه از ۱۷۰ مطالعه عامل خطر، پیامدهای درمان را نیز ارزیابی کردند. یک مطالعه شبکه نشانه‌ای یافته‌های مبتنی بر شبکه را به یک شاخص عصب‌زیستی مرتبط ساخت. پوشش تحولی و جغرافیایی نامتوازن بود. سه مطالعه بر کودکان متمرکز بودند و ایالات متحده و چین ۶۹.۲۷٪ از شواهد را به خود اختصاص دادند. مجموع توصیفی کشورهای جنوب جهانی ۵.۸۵٪ را شامل شد. این الگوها اولویت‌هایی را برای پژوهش‌های طولی درون‌فردی، لایه‌بندی تحولی و مطالعاتی که مدل‌های نشانه‌ای را به شاخص‌های زیستی و سازوکارهای مداخله‌ای پیوند می‌دهند، مشخص می‌کند. ابزارهای بومی‌سازی‌شده و پژوهش در محیط‌های کمتر نمایان‌شده برای ارزیابی انتقال‌پذیری یافته‌ها میان جمعیت‌ها مورد نیاز است.

This study examines how educational supervision and educational evaluation can be integrated to improve the quality of Islamic educational institutions at the madrasah tsanawiyah (MTs) level in Samarinda. The problem addressed is that supervision and evaluation are often discussed and managed as separate routines, so supervision findings rarely serve as evidence for institutional quality decisions. The study aims to explain the relationship between the two, to formulate an integration model, and to identify supporting and inhibiting factors. It employed a qualitative library research design. Data were drawn from scientific articles published between 2021 and 2026, a government regulation on national education standards, and a local study conducted at an MTs in Samarinda, and were analyzed through data reduction, data display, and conclusion drawing with source triangulation. The results show that supervision supplies process evidence, while evaluation turns that evidence into quality decisions. Integration is best designed as a five-stage cycle: quality mapping, supervision planning, supervision implementation, evaluation of results and impacts, and follow-up coaching. An illustrative application shows that a small MTs can run this cycle through a quality team, a shared instrument, and a collaborative coaching approach. Leadership, quality culture, time management, and documentation of follow-up determine its success. The model is conceptual and requires empirical testing in further field research.

این مطالعه به بررسی چگونگی ادغام نظارت آموزشی و ارزیابی آموزشی به منظور ارتقای کیفیت مؤسسات آموزش اسلامی در سطح مدرسه متوسطه اول (مدرسه تسناویّه، MTs) در شهر ساماریندا می‌پردازد. مسئله مورد بررسی این است که نظارت و ارزیابی غالباً به عنوان فعالیت‌هایی جداگانه مورد بحث و مدیریت قرار می‌گیرند، به‌گونه‌ای که یافته‌های نظارت به ندرت به عنوان شواهدی برای تصمیم‌گیری‌های مرتبط با کیفیت مؤسسه مورد استفاده قرار می‌گیرند. هدف پژوهش، تبیین رابطه میان این دو، تدوین یک مدل ادغام و شناسایی عوامل تسهیل‌کننده و بازدارنده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش مطالعه کتابخانه‌ای انجام شده است. داده‌ها از مقالات علمی منتشرشده بین سال‌های 2021 تا 2026، یک مقرره دولتی درباره استانداردهای ملی آموزش و یک مطالعه محلی انجام‌شده در یک مدرسه MTs در ساماریندا گردآوری و از طریق کاهش داده‌ها، نمایش داده‌ها و نتیجه‌گیری با استفاده از مثلث‌سازی منابع تحلیل شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که نظارت شواهد فرایندی را فراهم می‌کند، در حالی که ارزیابی این شواهد را به تصمیمات مرتبط با کیفیت تبدیل می‌کند. ادغام به بهترین نحو به صورت یک چرخه پنج‌مرحله‌ای طراحی می‌شود: نقشه‌برداری کیفیت، برنامه‌ریزی نظارت، اجرای نظارت، ارزیابی نتایج و پیامدها و پیگیری و هدایت بعدی. یک کاربرد نمونه نشان می‌دهد که یک مدرسه MTs کوچک می‌تواند این چرخه را از طریق یک تیم کیفیت، ابزار مشترک و رویکرد هدایت مشارکتی اجرا کند. رهبری، فرهنگ کیفیت، مدیریت زمان و مستندسازی پیگیری‌ها موفقیت این مدل را تعیین می‌کنند. این مدل مفهومی است و نیازمند آزمون تجربی در پژوهش‌های میدانی بعدی می‌باشد.

In this paper, the novel The Remains of the Day is used as a framing device to explore government policy for initial teacher education in England. Referring to the lack of freedom to ‘act in and with the world’, we draw on Biesta’s work on subjectification and Heidegger’s concept of Being to argue that teacher educators’ freedom to use their professional judgement and expertise is being stifled by an overly technicist policy framework, making teacher educators themselves the ‘missing subject’ in teacher education. In the empirical section of this philosophically driven piece, we present comments from 13 teacher educators who were interviewed to investigate the extent to which they believe the current policy framework provides a sufficient basis for teacher education. The paper offers original insights into the cost of policy constraints at an ontological level, which lead to the detriment of pre-service teachers and ultimately the pupils they teach. The paper concludes with a call, as in the novel, to ‘seize the remains of the day’ and seek redemptive possibilities for change.

در این مقاله، رمان «باقی‌مانده‌های روز» به عنوان ابزاری مفهومی برای بررسی سیاست‌های دولتی در آموزش ابتدایی معلمان در انگلستان به کار رفته است. با اشاره به فقدان آزادی برای «عمل کردن در جهان و با جهان»، با استناد به آثار Biesta درباره فاعلیت و مفهوم هستی نزد هایدگر، استدلال می‌شود که آزادی مربیان معلم برای استفاده از قضاوت حرفه‌ای و تخصص خود، توسط چارچوب سیاستی بیش از حد فن‌محور محدود شده است و این امر موجب شده است که خود مربیان معلم به «فاعل غایب» در آموزش معلمان بدل شوند. در بخش تجربی این پژوهش با رویکرد فلسفی، دیدگاه‌های ۱۳ مربی معلم که مورد مصاحبه قرار گرفته‌اند، ارائه می‌شود تا میزان اعتقاد آن‌ها به کفایت چارچوب سیاستی فعلی برای آموزش معلمان بررسی شود. این مقاله بینش‌های نوینی درباره هزینه‌های محدودیت‌های سیاستی در سطح هستی‌شناختی ارائه می‌دهد که به زیان معلمان پیش‌خدمت و در نهایت دانش‌آموزان آن‌ها منجر می‌شود. مقاله با دعوتی، همانند رمان، برای «بهره‌گیری از باقی‌مانده‌های روز» و جست‌وجوی امکان‌های رستگاری‌بخش برای تغییر به پایان می‌رسد.

Despite organizations espousing a desire for creative ideas, decision-makers often do not recognize creative ideas and reject them. We ask what the consequences of creative idea recognition failure are for the relationship between the idea generator (as well as others who witness the failure) and the decision-maker. We theorize and show in two experiments that idea generators and third-party observers trust a decision-maker less when the decision-maker fails to recognize a creative idea, because they view the decision-maker as less competent. This effect holds when we manipulate the idea’s creativity (Study 1), use participants’ subjective perceptions of the idea’s creativity (Studies 1 and 2), and when using creativity ratings by external raters (Study 2). Additionally, we also demonstrate that idea generators and third-party observers trust a decision-maker more when the decision-maker recognizes a creative idea, because they view the decision-maker as more competent. This effect only consistently emerges when using participants’ subjective creativity perceptions. We also find perceived warmth as a parallel mediator, but only when using participants’ subjective creativity perceptions. Finally, we demonstrate that these effects are not solely due to accuracy or surprise. We discuss the theoretical implications of these findings and provide directions for future research.

با وجود آنکه سازمان‌ها تمایل خود را به ایده‌های خلاقانه ابراز می‌کنند، تصمیم‌گیرندگان اغلب ایده‌های خلاقانه را شناسایی نمی‌کنند و آن‌ها را رد می‌نمایند. این پژوهش به این پرسش می‌پردازد که پیامدهای عدم شناسایی ایده‌های خلاقانه برای رابطه میان تولیدکننده ایده (و همچنین سایر افرادی که شاهد این ناکامی هستند) و تصمیم‌گیرنده چیست. ما به صورت نظری و تجربی در دو آزمایش نشان می‌دهیم که تولیدکنندگان ایده و ناظران ثالث، زمانی که تصمیم‌گیرنده در شناسایی یک ایده خلاقانه ناکام می‌ماند، اعتماد کمتری به او دارند، زیرا او را کم‌صلاحیت‌تر ارزیابی می‌کنند. این اثر زمانی که خلاقیت ایده را دستکاری می‌کنیم (مطالعه ۱)، از ادراکات ذهنی شرکت‌کنندگان نسبت به خلاقیت ایده استفاده می‌کنیم (مطالعات ۱ و ۲)، و همچنین زمانی که از ارزیابی‌های خلاقیت توسط ارزیابان بیرونی بهره می‌بریم (مطالعه ۲) نیز مشاهده می‌شود. افزون بر این، نشان می‌دهیم که تولیدکنندگان ایده و ناظران ثالث زمانی که تصمیم‌گیرنده یک ایده خلاقانه را شناسایی می‌کند، اعتماد بیشتری به او دارند، زیرا او را باصلاحیت‌تر می‌دانند. این اثر تنها زمانی به طور پیوسته مشاهده می‌شود که از ادراکات ذهنی شرکت‌کنندگان نسبت به خلاقیت استفاده شود. همچنین، گرمی ادراک‌شده به عنوان یک میانجی موازی شناسایی شد، اما فقط زمانی که از ادراکات ذهنی شرکت‌کنندگان نسبت به خلاقیت بهره گرفته شد. در نهایت، نشان می‌دهیم که این اثرات صرفاً ناشی از دقت یا شگفتی نیستند. پیامدهای نظری این یافته‌ها مورد بحث قرار گرفته و جهت‌گیری‌هایی برای پژوهش‌های آتی ارائه می‌شود.

STEM-focused higher education systems worldwide face increasing pressure to prepare learners for complex, ill-structured challenges, from climate resilience to AI ethics, that demand adaptive expertise and integrative thinking. Yet most higher education environments remain oriented toward near transfer, emphasizing the application of knowledge within familiar boundaries more consistently than flexible reasoning across diverse contexts. This essay advances the Fractal Systems Model (FSM), an equity-centered conceptual framework that integrates cognitive, sociocultural, and systems-theoretical perspectives to examine how higher education systems might be designed to support adaptive expertise. FSM reconceptualizes far transfer as a potentially designable system property shaped by recursively aligned learning processes across educational scales. Drawing on research in cognitive science, situated learning, equity studies, and Discipline-Based Education Research, the model specifies how opportunities for abstraction, integration, and recontextualization can recur across the micro, meso, and macro levels of higher education. FSM further proposes that alignment across these levels may strengthen opportunities for far transfer and adaptive expertise while reducing reliance on isolated courses or selective enrichment experiences. The model offers researchers, practitioners, and policymakers an empirically testable systems framework for examining how equitable learning ecosystems can be designed to support adaptive expertise for the complex challenges of the twenty-first century.

سیستم‌های آموزش عالی با تمرکز بر STEM در سراسر جهان با فشار فزاینده‌ای برای آماده‌سازی یادگیرندگان جهت مواجهه با چالش‌های پیچیده و ساختارنیافته، از تاب‌آوری اقلیمی تا اخلاق هوش مصنوعی، که نیازمند تخصص انطباقی و تفکر تلفیقی هستند، روبه‌رو می‌باشند. با این حال، اغلب محیط‌های آموزش عالی همچنان بر انتقال نزدیک متمرکز هستند و کاربرد دانش در چارچوب‌های آشنا را بیش از استدلال انعطاف‌پذیر در زمینه‌های متنوع مورد تأکید قرار می‌دهند. این مقاله مدل سیستم‌های فراکتال (FSM) را به عنوان یک چارچوب مفهومی با محوریت عدالت معرفی می‌کند که دیدگاه‌های شناختی، جامعه‌فرهنگی و نظریه سیستم‌ها را برای بررسی چگونگی طراحی سیستم‌های آموزش عالی به منظور حمایت از تخصص انطباقی ادغام می‌کند. مدل FSM، انتقال دور را به عنوان یک ویژگی بالقوه قابل طراحی سیستم بازتعریف می‌کند که توسط فرآیندهای یادگیری هم‌تراز و بازگشتی در مقیاس‌های مختلف آموزشی شکل می‌گیرد. با بهره‌گیری از پژوهش‌ها در علوم شناختی، یادگیری موقعیتی، مطالعات عدالت و پژوهش آموزش مبتنی بر رشته، این مدل مشخص می‌کند که چگونه فرصت‌های انتزاع، ادغام و بازمتن‌سازی می‌توانند در سطوح خرد، میانه و کلان آموزش عالی تکرار شوند. مدل FSM همچنین پیشنهاد می‌کند که هم‌ترازی در این سطوح می‌تواند فرصت‌های انتقال دور و تخصص انطباقی را تقویت کند و در عین حال اتکا به دوره‌های منفرد یا تجارب غنی‌سازی گزینشی را کاهش دهد. این مدل چارچوبی نظام‌مند و قابل آزمون تجربی برای پژوهشگران، متخصصان و سیاست‌گذاران فراهم می‌آورد تا بررسی کنند چگونه زیست‌بوم‌های یادگیری عادلانه می‌توانند برای حمایت از تخصص انطباقی در مواجهه با چالش‌های پیچیده قرن بیست‌ویکم طراحی شوند.

As Tribal Nations explore emerging opportunities in bio-based economies, hemp education offers a meaningful platform for integrating land stewardship, cultural knowledge, community priorities, and workforce development. Yet existing science, technology, engineering, and mathematics (STEM) and agricultural education models rarely provide culturally grounded approaches that integrate Indigenous epistemologies, land-based pedagogy, and sovereignty-centered economic development. This article introduces a conceptual Indigenous land-based curriculum framework for culturally grounded STEM and agricultural education, using hemp education as an applied and relational learning context. Grounded in Indigenous research methodologies and guided by a Two-Eyed Seeing orientation, the framework was developed through qualitative conceptual inquiry and iterative synthesis of scholarship on Indigenous epistemologies, culturally grounded STEM education, land-based learning, and community-centered economic development. Centered on Land, Culture, Voice, and Economics as foundational dimensions of curriculum design, the model is represented through a flower metaphor that emphasizes holistic, experiential, place-based, community-based, and intergenerational learning. Indigenous values of reciprocity, relationality, responsibility, and respect further shape how teaching and learning are enacted within the framework. By articulating a cohesive pedagogical structure that bridges Indigenous knowledge systems, applied STEM learning, and sustainable bio-based economic futures, the article offers a conceptual model for designing culturally grounded curricula, advances scholarship on Indigenous land-based curriculum design, and provides a foundation for future curriculum development and research.

همزمان با اینکه ملت‌های قبیله‌ای فرصت‌های نوظهور در اقتصادهای زیستی را بررسی می‌کنند، آموزش شاهدانه بستری معنادار برای ادغام سرپرستی زمین، دانش فرهنگی، اولویت‌های جامعه و توسعه نیروی کار فراهم می‌آورد. با این حال، مدل‌های موجود آموزش علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات (STEM) و کشاورزی به ندرت رویکردهایی مبتنی بر فرهنگ ارائه می‌دهند که معرفت‌شناسی‌های بومی، آموزش مبتنی بر زمین و توسعه اقتصادی مبتنی بر حاکمیت را ادغام کنند. این مقاله چارچوب مفهومی برنامه درسی مبتنی بر زمین بومی را برای آموزش STEM و کشاورزی مبتنی بر فرهنگ معرفی می‌کند و از آموزش شاهدانه به عنوان زمینه‌ای کاربردی و ارتباطی برای یادگیری بهره می‌گیرد. این چارچوب که بر مبنای روش‌شناسی‌های پژوهش بومی و با هدایت رویکرد «دیدن با دو چشم» تدوین شده است، از طریق پژوهش مفهومی کیفی و ترکیب تدریجی آثار علمی درباره معرفت‌شناسی‌های بومی، آموزش STEM مبتنی بر فرهنگ، یادگیری مبتنی بر زمین و توسعه اقتصادی مبتنی بر جامعه توسعه یافته است. این مدل با تمرکز بر زمین، فرهنگ، صدا و اقتصاد به عنوان ابعاد بنیادین طراحی برنامه درسی، از استعاره گل برای نمایش یادگیری کل‌نگر، تجربی، مبتنی بر مکان، مبتنی بر جامعه و بین‌نسلی بهره می‌گیرد. ارزش‌های بومی همچون دوسویگی، ارتباط‌مندی، مسئولیت‌پذیری و احترام نیز نحوه اجرای آموزش و یادگیری را در این چارچوب شکل می‌دهند. این مقاله با تبیین ساختاری آموزشی که نظام‌های دانشی بومی، یادگیری کاربردی STEM و آینده‌های اقتصادی زیستی پایدار را به هم پیوند می‌دهد، مدلی مفهومی برای طراحی برنامه‌های درسی مبتنی بر فرهنگ ارائه می‌دهد، پژوهش‌ها در زمینه طراحی برنامه درسی مبتنی بر زمین بومی را پیش می‌برد و بنیانی برای توسعه و پژوهش‌های آتی برنامه درسی فراهم می‌کند.