آموزش

The swift evolution of Artificial Intelligence (AI) is dramatically changing the landscape of education, especially when it comes to assessment. Traditional methods, which focus heavily on standardized tests and final evaluations, are falling short in capturing the complex cognitive, social, and digital skills that are essential in today’s world. This paper delves into the transformative power of AI in educational assessment and suggests a strategic framework for embracing digital change. By reviewing current literature, the study highlights AI-driven innovations like adaptive testing, automated grading, learning analytics, and competency-based assessment models. It also tackles important challenges such as ethical issues, algorithmic bias, data privacy, and maintaining academic integrity. The paper emphasizes that a comprehensive, policy-oriented, and pedagogically sound approach are crucial for effectively integrating AI into assessment systems. In the end, it offers practical strategies for institutions aiming to update their assessment practices in an AI-enhanced educational environment.

تحول سریع هوش مصنوعی (AI) به طور چشمگیری چشم‌انداز آموزش را، به ویژه در حوزه ارزیابی، دگرگون کرده است. روش‌های سنتی که عمدتاً بر آزمون‌های استاندارد و ارزیابی‌های نهایی تمرکز دارند، در سنجش مهارت‌های پیچیده شناختی، اجتماعی و دیجیتال که در دنیای امروز ضروری هستند، ناکارآمد شده‌اند. این مقاله به بررسی قدرت تحول‌آفرین هوش مصنوعی در ارزیابی آموزشی می‌پردازد و چارچوبی راهبردی برای پذیرش تغییر دیجیتال پیشنهاد می‌کند. با مرور ادبیات موجود، پژوهش به نوآوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی مانند آزمون‌های تطبیقی، نمره‌دهی خودکار، تحلیل یادگیری و مدل‌های ارزیابی مبتنی بر شایستگی می‌پردازد. همچنین به چالش‌های مهمی همچون مسائل اخلاقی، سوگیری الگوریتمی، حریم خصوصی داده‌ها و حفظ سلامت علمی اشاره می‌کند. مقاله تأکید می‌کند که رویکردی جامع، سیاست‌محور و مبتنی بر اصول آموزشی برای ادغام مؤثر هوش مصنوعی در نظام‌های ارزیابی ضروری است. در پایان، راهبردهای عملی برای نهادهایی که قصد به‌روزرسانی شیوه‌های ارزیابی خود در محیط آموزشی تقویت‌شده با هوش مصنوعی را دارند، ارائه می‌دهد.

The rapid adoption of generative artificial intelligence (AI) tools such as ChatGPT in second language (L2) writing instruction has produced a fast-growing body of research on AI-generated written corrective feedback. Two recent scoping reviews have mapped this literature broadly, focusing on feedback quality, learner uptake and pedagogical integration. However, neither review specifically examined how this literature treats grammatical and lexical development as distinct, measurable constructs, nor how it addresses the moderating role of learner proficiency over time. This scoping review synthesizes 30 empirical and methodological sources, identified through a targeted, PRISMA-ScR-informed search of Google Scholar, Scopus-indexed journal content and ERIC, together with citation networks, to map the state of longitudinal research on generative-AI-mediated feedback and grammatical-lexical development in L2/EFL writing. The review finds that most intervention studies remain limited to a single semester or shorter, that grammatical accuracy and lexical development are rarely measured as separate, co-tracked outcomes and that only a small number of very recent studies (2025-2026) have applied longitudinal growth-modelling techniques, none of which disentangle grammar from vocabulary or systematically test proficiency level as a moderator of developmental trajectories. No such study appears to have been conducted in the Vietnamese EFL context, based on the sources identified in this review. The review proposes a research agenda for longitudinal, multi-proficiency-level, construct-differentiated research on generative-AI-mediated feedback and outlines implications for instructional design and future primary research.

پذیرش سریع ابزارهای هوش مصنوعی مولد مانند ChatGPT در آموزش نگارش زبان دوم (L2) منجر به رشد سریع پژوهش‌ها در زمینه بازخورد اصلاحی نوشتاری تولیدشده توسط هوش مصنوعی شده است. دو مرور محدوده‌ای اخیر این ادبیات را به طور کلی ترسیم کرده‌اند و بر کیفیت بازخورد، جذب یادگیرنده و ادغام آموزشی تمرکز داشته‌اند. با این حال، هیچ‌یک از این مرورها به طور خاص بررسی نکرده‌اند که این ادبیات چگونه توسعه دستوری و واژگانی را به عنوان سازه‌هایی متمایز و قابل سنجش مورد توجه قرار می‌دهد و یا نقش تعدیل‌کننده سطح مهارت یادگیرنده در طول زمان را چگونه بررسی می‌کند. این مرور محدوده‌ای با ترکیب ۳۰ منبع تجربی و روش‌شناختی، که از طریق جستجوی هدفمند مبتنی بر PRISMA-ScR در Google Scholar، محتوای مجلات نمایه‌شده در Scopus و ERIC، همراه با شبکه‌های ارجاعی شناسایی شده‌اند، وضعیت پژوهش‌های طولی درباره بازخورد مبتنی بر هوش مصنوعی مولد و توسعه دستوری-واژگانی در نگارش زبان دوم/انگلیسی به عنوان زبان خارجی (EFL) را ترسیم می‌کند. یافته‌های مرور نشان می‌دهد که اغلب مطالعات مداخله‌ای به یک ترم یا کمتر محدود می‌شوند، دقت دستوری و توسعه واژگانی به ندرت به عنوان پیامدهایی جداگانه و همزمان سنجیده می‌شوند و تنها تعداد اندکی از مطالعات بسیار جدید (۲۰۲۵-۲۰۲۶) از تکنیک‌های مدل‌سازی رشد طولی استفاده کرده‌اند که هیچ‌یک از آن‌ها دستور زبان را از واژگان تفکیک نکرده یا سطح مهارت را به طور نظام‌مند به عنوان تعدیل‌کننده مسیرهای رشد بررسی نکرده‌اند. بر اساس منابع شناسایی‌شده در این مرور، هیچ مطالعه‌ای از این نوع در زمینه آموزش زبان انگلیسی به عنوان زبان خارجی در ویتنام انجام نشده است. این مرور، دستورکار پژوهشی برای مطالعات طولی، چندسطحی از نظر مهارت و متمایز از نظر سازه‌ای درباره بازخورد مبتنی بر هوش مصنوعی مولد ارائه می‌دهد و پیامدهایی برای طراحی آموزشی و پژوهش‌های اولیه آینده ترسیم می‌کند.

Computer science students are required to master data structures and algorithms, yet learning these topics often presents significant cognitive challenges. This study investigates whether a bundled package of adaptive personalization is associated with learning outcomes, perceived workload, and usability, using an existing educational visualization tool called VZOU (Visualization Zone of Understanding). The enhanced adaptive version of VZOU incorporates personalized learning paths structured around a visible learning progression map, enabling learners to monitor their progress, identify gaps, and take ownership of their learning path. Basic gamification features, Bloom-aligned progressive sequencing, and topic-specific formative quizzes are designed to support self-regulated learning through immediate feedback and motivational reinforcement. In a between-subjects study (N = 55), we compared control, non-adaptive, and adaptive groups. The adaptive group scored significantly higher on the post-test than the non-adaptive and control groups (mean 89.3 vs. 73.3 and 71.0 out of 100, respectively), and showed numerically but not statistically higher usability scores (SUS). Perceived mental workload showed a mixed pattern: the overall six-subscale NASA-TLX composite did not differ significantly by condition, though Mental Demand specifically was significantly higher in the adaptive group than in the control group, and a workload composite excluding self-rated success also differed significantly across conditions. The bundled adaptive VZOU package, combining a diagnostic-driven graph, gated progression, formative quizzes, and gamification, was associated with higher post-test performance, while raising certain aspects of perceived workload. As these components were not manipulated independently, the estimate reflects the package as a whole, not any single element.

دانشجویان علوم کامپیوتر ملزم به تسلط بر ساختمان داده‌ها و الگوریتم‌ها هستند، اما یادگیری این مباحث اغلب با چالش‌های شناختی قابل توجهی همراه است. این پژوهش بررسی می‌کند که آیا یک بسته جامع شخصی‌سازی تطبیقی با پیامدهای یادگیری، بار ادراک‌شده و قابلیت استفاده ارتباط دارد یا خیر، و از یک ابزار تجسم آموزشی موجود به نام VZOU (منطقه تجسم فهم) استفاده می‌کند. نسخه تطبیقی پیشرفته VZOU مسیرهای یادگیری شخصی‌سازی‌شده‌ای را در قالب یک نقشه پیشرفت یادگیری قابل مشاهده ارائه می‌دهد که به یادگیرندگان امکان می‌دهد پیشرفت خود را پایش کنند، شکاف‌ها را شناسایی نمایند و مالکیت مسیر یادگیری خود را بر عهده گیرند. ویژگی‌های ابتدایی بازی‌وارسازی، توالی تدریجی منطبق با بلوم و آزمون‌های تکوینی موضوع‌محور به منظور حمایت از یادگیری خودتنظیمی از طریق بازخورد فوری و تقویت انگیزشی طراحی شده‌اند. در یک مطالعه بین‌گروهی (N = ۵۵)، گروه کنترل، غیرتطبیقی و تطبیقی با یکدیگر مقایسه شدند. گروه تطبیقی در آزمون پس از مداخله به طور معناداری نمره بالاتری نسبت به گروه‌های غیرتطبیقی و کنترل کسب کرد (میانگین ۸۹٫۳ در مقابل ۷۳٫۳ و ۷۱٫۰ از ۱۰۰، به ترتیب) و همچنین از نظر نمرات قابلیت استفاده (SUS) به صورت عددی اما نه معنادار آماری بالاتر بود. بار ذهنی ادراک‌شده الگوی ترکیبی نشان داد: ترکیب شش‌زیرمقیاس NASA-TLX به طور معناداری بر اساس شرایط تفاوت نداشت، اگرچه تقاضای ذهنی به طور خاص در گروه تطبیقی نسبت به گروه کنترل به طور معناداری بالاتر بود و ترکیب بار کاری بدون موفقیت خودارزیابی‌شده نیز به طور معناداری بین شرایط تفاوت داشت. بسته تطبیقی VZOU که ترکیبی از نمودار مبتنی بر تشخیص، پیشرفت مرحله‌ای، آزمون‌های تکوینی و بازی‌وارسازی است، با عملکرد بالاتر در آزمون پس از مداخله همراه بود، در حالی که برخی جنبه‌های بار ادراک‌شده را افزایش داد. از آنجا که این مؤلفه‌ها به طور مستقل دستکاری نشدند، این برآورد منعکس‌کننده بسته به طور کلی است، نه هیچ عنصر منفردی.

Background: This study examined the characteristics and recovery outcomes of acceptance-based interventions for individuals with trauma experience in Korea, using the psychological flexibility model as an analytic framework.Methods: Five Korean databases were searched, yielding 2,156 records; from these, fifteen intervention studies were selected. Intervention content was rated for each of the six processes and summarized using the triflex categories of open, aware, and active.Results: The program composition differed according to lineage. Five of the eight acceptance and commitment therapy-based programs addressed all six processes as distinct sessions, while six of the seven mindfulness-based programs were organized around awareness and did not address cognitive defusion or self as context. Committed action was the process least often identified as a distinct session. Recovery was operationalized mainly as symptom reduction, and acceptance showed the most consistent change, although this was measured less often.Conclusions: When developing acceptance-based interventions, processes that follow awareness training and recovery indicators beyond symptoms reduction warrant greater attention.

زمینه: این مطالعه ویژگی‌ها و پیامدهای بهبودی مداخلات مبتنی بر پذیرش را برای افراد دارای تجربه تروما در کره، با استفاده از مدل انعطاف‌پذیری روان‌شناختی به عنوان چارچوب تحلیلی، بررسی کرد. روش‌ها: پنج پایگاه داده کره‌ای جست‌وجو شد و ۲٬۱۵۶ رکورد به دست آمد؛ از میان آن‌ها، پانزده مطالعه مداخله‌ای انتخاب گردید. محتوای مداخلات برای هر یک از شش فرایند ارزیابی و با استفاده از دسته‌بندی سه‌گانه open، aware و active خلاصه شد. یافته‌ها: ترکیب برنامه‌ها بر اساس تبار متفاوت بود. پنج مورد از هشت برنامه مبتنی بر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، هر شش فرایند را به عنوان جلسات مجزا پوشش دادند، در حالی که شش مورد از هفت برنامه مبتنی بر ذهن‌آگاهی حول محور آگاهی سازمان یافته بودند و به گسست شناختی یا خود به عنوان زمینه نپرداخته بودند. اقدام متعهدانه کمترین فراوانی را به عنوان جلسه‌ای مجزا داشت. بهبودی عمدتاً به صورت کاهش نشانه‌ها عملیاتی شد و پذیرش بیشترین تغییر پایدار را نشان داد، اگرچه این متغیر کمتر اندازه‌گیری شده بود. نتیجه‌گیری: هنگام توسعه مداخلات مبتنی بر پذیرش، فرایندهایی که پس از آموزش آگاهی قرار می‌گیرند و شاخص‌های بهبودی فراتر از کاهش نشانه‌ها، نیازمند توجه بیشتری هستند.

Background: This study examined the pathway through which covert narcissism leads to relationship addiction through distress tolerance and emotion dysregulation in early adulthood.Methods: Data were collected from 394 Korean adults aged 18–39 years who were recruited using online convenience sampling. Participants completed measures of covert narcissism, distress tolerance, emotion dysregulation, and relationship addiction. The PROCESS macro was used for data analysis.Results: Both distress tolerance and emotion dysregulation partially mediated the relationship between covert narcissism and relationship addiction. Their double mediating effect was also significant, and the direct effect of covert narcissism on relationship addiction remained significant. This pattern remained when gender was included as a covariate.Conclusions: Individuals with high covert narcissism are sensitive to negative evaluations and easily hurt, thereby lowering their capacity to tolerate distress and intensifying difficulties in emotion regulation. Subsequently, they attempt to fulfil their unmet needs through others and become excessively absorbed in relationships. Therefore, interventions may be more effective when self-compassion-based approaches are used first to strengthen distress tolerance, followed by emotion regulation skills training, such as dialectical behavior therapy.

زمینه: این پژوهش مسیر تأثیر خودشیفتگی پنهان بر اعتیاد به رابطه از طریق تحمل پریشانی و اختلال در تنظیم هیجان در اوایل بزرگسالی را مورد بررسی قرار داد. روش‌ها: داده‌ها از ۳۹۴ بزرگسال کره‌ای در بازه سنی ۱۸ تا ۳۹ سال که با نمونه‌گیری در دسترس آنلاین انتخاب شده بودند، جمع‌آوری شد. شرکت‌کنندگان پرسشنامه‌های خودشیفتگی پنهان، تحمل پریشانی، اختلال در تنظیم هیجان و اعتیاد به رابطه را تکمیل کردند. برای تحلیل داده‌ها از ماکروی PROCESS استفاده شد. یافته‌ها: تحمل پریشانی و اختلال در تنظیم هیجان هر دو رابطه بین خودشیفتگی پنهان و اعتیاد به رابطه را به طور جزئی میانجی‌گری کردند. نقش میانجی‌گری مضاعف آن‌ها نیز معنادار بود و اثر مستقیم خودشیفتگی پنهان بر اعتیاد به رابطه همچنان معنادار باقی ماند. این الگو حتی با وارد کردن جنسیت به عنوان متغیر هم‌پراکنش نیز حفظ شد. نتیجه‌گیری: افرادی که سطح بالایی از خودشیفتگی پنهان دارند، نسبت به ارزیابی‌های منفی حساس بوده و به راحتی آسیب می‌بینند؛ در نتیجه، ظرفیت آن‌ها برای تحمل پریشانی کاهش یافته و مشکلات آن‌ها در تنظیم هیجان تشدید می‌شود. در پی آن، این افراد تلاش می‌کنند نیازهای برآورده‌نشده خود را از طریق دیگران تأمین کرده و بیش از حد در روابط غرق می‌شوند. بنابراین، مداخلات زمانی اثربخش‌تر خواهند بود که ابتدا رویکردهای مبتنی بر شفقت به خود برای تقویت تحمل پریشانی به کار گرفته شود و سپس آموزش مهارت‌های تنظیم هیجان مانند رفتاردرمانی دیالکتیکی دنبال گردد.

A foundational assumption in applying Ajzen's Theory of Planned Behavior (TPB) to STEM teacher education is that prospective teachers' perceived behavioural control reflects the actual enabling conditions of their institutional environment. This study tests that assumption empirically in the context of STEM integration in Karachi, Pakistan, one of the most understudied urban teacher education landscapes in South Asia. Using an explanatory sequential mixed-methods design, we surveyed 310 prospective teachers and interviewed 15 teacher educators. Findings reveal that while prospective teachers held strongly positive perceptions of integrated STEM education and available opportunities, teacher educators consistently reported that actual STEM infrastructure, such as laboratories, digital tools, and interdisciplinary planning time, is substantially more limited. Furthermore, knowledge of STEM education emerged as the strongest predictor of positive perceptions, with self-efficacy and behavioural intentions also making significant contributions. Ultimately, the study identifies a systematic opportunity-reality divergence in which prospective teachers overestimate institutional support. This pattern reframes the local policy problem: the barrier to STEM implementation in Pakistan is not insufficient teacher motivation, but the structural absence of the enabling conditions that motivated teachers assume exist.

یکی از فرض‌های بنیادی در به‌کارگیری نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده آجزن (TPB) در آموزش معلمان STEM این است که کنترل رفتاری ادراک‌شده توسط معلمان آینده‌نگر، بازتاب‌دهنده شرایط واقعی تسهیل‌کننده در محیط نهادی آن‌ها است. این پژوهش به‌صورت تجربی این فرض را در زمینه‌ی ادغام STEM در کراچی، پاکستان، که یکی از کمتر مطالعه‌شده‌ترین بسترهای شهری آموزش معلمان در جنوب آسیا است، مورد آزمون قرار می‌دهد. با استفاده از طرح پژوهش ترکیبی تبیینی متوالی، از ۳۱۰ معلم آینده‌نگر پرسش‌نامه به‌عمل آمد و با ۱۵ مدرس معلم مصاحبه شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه معلمان آینده‌نگر نگرش‌های بسیار مثبتی نسبت به آموزش یکپارچه STEM و فرصت‌های موجود داشتند، مدرسان معلم به‌طور مداوم گزارش کردند که زیرساخت واقعی STEM، مانند آزمایشگاه‌ها، ابزارهای دیجیتال و زمان برنامه‌ریزی میان‌رشته‌ای، به‌طور قابل‌توجهی محدودتر است. افزون بر این، دانش آموزش STEM به‌عنوان قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده نگرش‌های مثبت ظاهر شد و خودکارآمدی و نیت‌های رفتاری نیز سهم معناداری داشتند. در نهایت، این پژوهش یک واگرایی نظام‌مند میان فرصت و واقعیت را شناسایی می‌کند که در آن معلمان آینده‌نگر حمایت نهادی را بیش از حد برآورد می‌کنند. این الگو مسئله سیاست‌گذاری محلی را بازتعریف می‌کند: مانع اجرای STEM در پاکستان، کمبود انگیزه معلم نیست، بلکه فقدان ساختاری شرایط تسهیل‌کننده‌ای است که معلمان باانگیزه فرض می‌کنند وجود دارد.

A foundational assumption in applying Ajzen's Theory of Planned Behavior (TPB) to STEM teacher education is that prospective teachers' perceived behavioural control reflects the actual enabling conditions of their institutional environment. This study tests that assumption empirically in the context of STEM integration in Karachi, Pakistan, one of the most understudied urban teacher education landscapes in South Asia. Using an explanatory sequential mixed-methods design, we surveyed 310 prospective teachers and interviewed 15 teacher educators. Findings reveal that while prospective teachers held strongly positive perceptions of integrated STEM education and available opportunities, teacher educators consistently reported that actual STEM infrastructure, such as laboratories, digital tools, and interdisciplinary planning time, is substantially more limited. Furthermore, knowledge of STEM education emerged as the strongest predictor of positive perceptions, with self-efficacy and behavioural intentions also making significant contributions. Ultimately, the study identifies a systematic opportunity-reality divergence in which prospective teachers overestimate institutional support. This pattern reframes the local policy problem: the barrier to STEM implementation in Pakistan is not insufficient teacher motivation, but the structural absence of the enabling conditions that motivated teachers assume exist.

یکی از فرض‌های بنیادی در به‌کارگیری نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده آجزن (TPB) در آموزش معلمان STEM این است که کنترل رفتاری ادراک‌شده توسط معلمان آینده‌نگر، بازتاب‌دهنده شرایط واقعی تسهیل‌کننده در محیط نهادی آن‌ها است. این پژوهش به‌صورت تجربی این فرض را در زمینه‌ی ادغام STEM در کراچی، پاکستان، که یکی از کمتر مطالعه‌شده‌ترین بسترهای شهری آموزش معلمان در جنوب آسیا است، مورد آزمون قرار می‌دهد. با استفاده از طرح پژوهش ترکیبی تبیینی متوالی، از ۳۱۰ معلم آینده‌نگر پرسش‌نامه به‌عمل آمد و با ۱۵ مدرس معلم مصاحبه شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه معلمان آینده‌نگر نگرش‌های بسیار مثبتی نسبت به آموزش یکپارچه STEM و فرصت‌های موجود داشتند، مدرسان معلم به‌طور مداوم گزارش کردند که زیرساخت واقعی STEM، مانند آزمایشگاه‌ها، ابزارهای دیجیتال و زمان برنامه‌ریزی میان‌رشته‌ای، به‌طور قابل‌توجهی محدودتر است. افزون بر این، دانش آموزش STEM به‌عنوان قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده نگرش‌های مثبت ظاهر شد و خودکارآمدی و نیت‌های رفتاری نیز سهم معناداری داشتند. در نهایت، این پژوهش یک واگرایی نظام‌مند میان فرصت و واقعیت را شناسایی می‌کند که در آن معلمان آینده‌نگر حمایت نهادی را بیش از حد برآورد می‌کنند. این الگو مسئله سیاست‌گذاری محلی را بازتعریف می‌کند: مانع اجرای STEM در پاکستان، کمبود انگیزه معلم نیست، بلکه فقدان ساختاری شرایط تسهیل‌کننده‌ای است که معلمان باانگیزه فرض می‌کنند وجود دارد.

Turkey hosts the world’s largest refugee population, and extracurricular activities have increasingly been positioned as potential supports for refugee students’ psycho-social adjustment, school belonging, and peer integration. However, a comprehensive synthesis of ECA-related outcomes for refugee students in Turkish educational settings remains absent from the literature. This systematic review examined the associations between extracurricular activity participation and refugee student outcomes across psychological, social, and educational settings-related domains. Following PRISMA guidelines, studies were evaluated using the Mixed Methods Appraisal Tool (MMAT), and findings were integrated through the Systematic What Is Known (SWIM) framework. Findings suggest that ECAs are associated with potential improvements in school attachment, perceived social wellbeing, and aspects of psychological adjustment; however, outcomes varied substantially across studies and participant groups, and the overall certainty of evidence remained low to very low. The findings further suggest that many extracurricular activities operate primarily within an integration-oriented framework, producing individual-level benefits without consistently addressing relational and structural barriers to equitable participation. The review highlights the importance of culturally responsive facilitation, inclusion-oriented programme design, and greater attention to refugee students’ own perspectives in future research and practice. Overall, extracurricular activities appear promising but insufficiently understood mechanisms for supporting refugee students’ inclusion and psycho-social adjustment within educational settings. Systematic review registration Open Science Framework (OSF), https://doi.org/10.17605/OSF.IO/EG4X8 .

ترکیه میزبان بزرگ‌ترین جمعیت پناهندگان در جهان است و فعالیت‌های فوق‌برنامه به طور فزاینده‌ای به عنوان حمایت‌های بالقوه برای سازگاری روانی‌اجتماعی، تعلق به مدرسه و ادغام با همسالان دانش‌آموزان پناهنده مطرح شده‌اند. با این حال، تاکنون ترکیب جامعی از پیامدهای مرتبط با فعالیت‌های فوق‌برنامه برای دانش‌آموزان پناهنده در محیط‌های آموزشی ترکیه در ادبیات پژوهش وجود ندارد. این مرور نظام‌مند به بررسی ارتباط بین مشارکت در فعالیت‌های فوق‌برنامه و پیامدهای دانش‌آموزان پناهنده در حوزه‌های روان‌شناختی، اجتماعی و مرتبط با محیط آموزشی پرداخت. مطابق با دستورالعمل‌های PRISMA، مطالعات با استفاده از ابزار ارزیابی روش‌های ترکیبی (MMAT) ارزیابی شدند و یافته‌ها از طریق چارچوب Systematic What Is Known (SWIM) یکپارچه گردیدند. یافته‌ها نشان می‌دهند که فعالیت‌های فوق‌برنامه با بهبودهای بالقوه در دلبستگی به مدرسه، بهزیستی اجتماعی ادراک‌شده و جنبه‌هایی از سازگاری روان‌شناختی مرتبط هستند؛ با این حال، پیامدها در میان مطالعات و گروه‌های شرکت‌کننده به طور قابل توجهی متفاوت بود و قطعیت کلی شواهد در سطح پایین تا بسیار پایین باقی ماند. یافته‌ها همچنین نشان می‌دهند که بسیاری از فعالیت‌های فوق‌برنامه عمدتاً در چارچوبی با رویکرد ادغام عمل می‌کنند و منافع در سطح فردی ایجاد می‌کنند بدون آن‌که به طور مستمر به موانع ارتباطی و ساختاری برای مشارکت برابر بپردازند. این مرور بر اهمیت تسهیل فرهنگی‌پاسخگو، طراحی برنامه با رویکرد شمول و توجه بیشتر به دیدگاه‌های خود دانش‌آموزان پناهنده در پژوهش‌ها و عمل آینده تأکید می‌کند. در مجموع، فعالیت‌های فوق‌برنامه به نظر می‌رسد سازوکارهایی امیدوارکننده اما ناکافی برای حمایت از شمول و سازگاری روانی‌اجتماعی دانش‌آموزان پناهنده در محیط‌های آموزشی باشند. ثبت مرور نظام‌مند: Open Science Framework (OSF)، ‏https://doi.org/10.17605/OSF.IO/EG4X8 .

Introduction Legal and Ethical Business (LEB) curricula in higher education (HE) are traditionally taught through lectures and subsequently assessed via invigilated examinations. These methods have been shown to result in suboptimal student engagement, with challenges to students inculcating the desired theoretical knowledge. Studies have shown that authentic assessment (AA) offers a viable alternative towards enhancement of student learning, engagement, and skill development while maintaining academic integrity. This study proposes an authentic assessment practical framework for LEB. The proposed framework may support the adoption of AA in LEB curricula and in turn have a positive impact on student learning in higher education. Methods A systematic literature review (SLR) was employed to identify, evaluate, and synthesise existing research on the topic. The review followed a structured search, screening and categorisation process to develop the proposed evidence-informed framework for AA. Results A structured framework is proposed for implementing AA in Legal and Ethical Business curricula, comprising of five key processes: (1) selecting appropriate AA forms; (2) aligning AA characteristics with the chosen assessment design; (3) incorporating the anticipated impacts of AA; (4) implementing the designed AA within the curricula; and (5) evaluating its effectiveness. Discussion The proposed framework informed by the SLR and pedagogical experience of the author, aims to guide educators in adopting AA practices that are context-specific, pedagogically-sound, and aligned with learning outcomes. It offers a scaffolded framework for LEB curricula so that it can be structured across key dimensions of authenticity including real-world complexity, core knowledge and skills, as well as meaningful application in the contextual learning environment. It also offers potential applicability to other regulatory curricula in business education and other disciplines with similar learning outcomes. It may support institutions in upholding the necessity for continuous quality enhancement including innovation in teaching, learning and assessment, thereby enhancing the overall student learning experience.

مقدمه: برنامه‌های درسی حقوقی و اخلاقی کسب‌وکار (LEB) در آموزش عالی به طور سنتی از طریق سخنرانی تدریس و سپس از طریق آزمون‌های نظارت‌شده ارزیابی می‌شوند. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که این روش‌ها منجر به مشارکت کمتر دانشجویان شده و دانشجویان در درونی‌سازی دانش نظری مطلوب با چالش‌هایی مواجه می‌شوند. مطالعات نشان داده‌اند که ارزیابی اصیل (AA) جایگزینی مناسب برای ارتقاء یادگیری، مشارکت و توسعه مهارت‌های دانشجویان است و در عین حال یکپارچگی علمی را حفظ می‌کند. این مطالعه چارچوب عملی ارزیابی اصیل را برای LEB پیشنهاد می‌کند. چارچوب پیشنهادی می‌تواند از پذیرش AA در برنامه‌های درسی LEB حمایت کند و در نتیجه تأثیر مثبتی بر یادگیری دانشجویان در آموزش عالی داشته باشد. روش‌ها: مرور نظام‌مند ادبیات (SLR) برای شناسایی، ارزیابی و ترکیب پژوهش‌های موجود در این حوزه به کار گرفته شد. این مرور با یک فرایند جستجوی ساختاریافته، غربالگری و دسته‌بندی به منظور توسعه چارچوب مبتنی بر شواهد برای AA دنبال شد. نتایج: چارچوبی ساختاریافته برای اجرای AA در برنامه‌های درسی حقوقی و اخلاقی کسب‌وکار پیشنهاد شده است که شامل پنج فرایند کلیدی است: (۱) انتخاب اشکال مناسب AA؛ (۲) همسویی ویژگی‌های AA با طراحی ارزیابی انتخاب‌شده؛ (۳) گنجاندن تأثیرات مورد انتظار AA؛ (۴) اجرای AA طراحی‌شده در برنامه درسی؛ و (۵) ارزیابی اثربخشی آن. بحث: چارچوب پیشنهادی که مبتنی بر SLR و تجربه آموزشی نویسنده است، با هدف راهنمایی مدرسان در پذیرش شیوه‌های AA که متناسب با زمینه، از نظر آموزشی معتبر و همسو با نتایج یادگیری هستند، ارائه شده است. این چارچوب ساختاریافته برای برنامه‌های درسی LEB ارائه می‌دهد تا بتوان آن را در ابعاد کلیدی اصالت از جمله پیچیدگی دنیای واقعی، دانش و مهارت‌های اصلی و همچنین کاربرد معنادار در محیط یادگیری زمینه‌ای ساختاربندی کرد. همچنین قابلیت کاربرد بالقوه در سایر برنامه‌های درسی مقرراتی در آموزش کسب‌وکار و سایر رشته‌ها با نتایج یادگیری مشابه را دارد. این چارچوب می‌تواند از مؤسسات در حفظ ضرورت ارتقای مستمر کیفیت از جمله نوآوری در تدریس، یادگیری و ارزیابی حمایت کند و در نتیجه تجربه کلی یادگیری دانشجویان را ارتقاء دهد.

Purpose Family cultural capital is an established explanation of educational inequality, and its relationship with academic achievement has been examined in previous Chinese research. Rather than proposing a new cultural-capital construct, this study provides an extension by examining the relative associations of cultural resources, parental education level and parent-child communication with academic achievement among high school students in Linfen, Shanxi Province. Methodology The study focuses on a smaller-city educational setting that has received less attention than national datasets and major metropolitan contexts in the literature considered here. A cross-sectional questionnaire survey was administered to 200 students aged 16–18 from two high schools in Linfen, Shanxi Province, selected through stratified cluster sampling. Academic achievement was measured using students’ reported end-of-term performance across three municipal examination subjects. Findings Correlation and regression analyses showed that all three dimensions were significantly and positively associated with academic outcomes, with parental education level showing the strongest association. The combined model accounted for nearly 69% of the variance in academic performance. The findings suggest that cultural resources, parental education level and meaningful parent-child communication are interrelated dimensions of the family context, but the results should not be interpreted as evidence of mediation because mediation effects were not formally tested. Originality Accordingly, the contribution of the study lies not in claiming novelty for the individual variables, but in examining whether established family cultural-capital relationships remain observable, and with what relative strength, within this specific high-school context. Implications The findings offer practical implications for family-school collaboration and context-sensitive educational support.

هدف: سرمایه فرهنگی خانواده به عنوان یکی از تبیین‌های شناخته‌شده نابرابری آموزشی مطرح است و رابطه آن با پیشرفت تحصیلی در پژوهش‌های پیشین چین مورد بررسی قرار گرفته است. این مطالعه به جای ارائه یک ساختار جدید از سرمایه فرهنگی، با بررسی ارتباط نسبی منابع فرهنگی، سطح تحصیلات والدین و ارتباط والد-فرزند با پیشرفت تحصیلی در میان دانش‌آموزان دبیرستانی شهر Linfen در استان Shanxi، گسترشی بر پژوهش‌های پیشین ارائه می‌دهد. روش‌شناسی: این پژوهش بر محیط آموزشی یک شهر کوچک تمرکز دارد که در مقایسه با داده‌های ملی و زمینه‌های کلان‌شهری، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. یک پیمایش مقطعی با استفاده از پرسشنامه از ۲۰۰ دانش‌آموز ۱۸-۱۶ ساله از دو دبیرستان شهر Linfen در استان Shanxi که با نمونه‌گیری خوشه‌ای طبقه‌بندی‌شده انتخاب شده بودند، انجام شد. پیشرفت تحصیلی با استفاده از عملکرد گزارش‌شده دانش‌آموزان در پایان ترم در سه درس آزمون شهری سنجیده شد. یافته‌ها: تحلیل همبستگی و رگرسیون نشان داد که هر سه بُعد به طور معنادار و مثبت با نتایج تحصیلی مرتبط هستند و سطح تحصیلات والدین قوی‌ترین ارتباط را نشان داد. مدل ترکیبی تقریباً ۶۹٪ از واریانس عملکرد تحصیلی را تبیین کرد. یافته‌ها حاکی از آن است که منابع فرهنگی، سطح تحصیلات والدین و ارتباط معنادار والد-فرزند ابعاد مرتبط با زمینه خانوادگی هستند، اما نتایج نباید به عنوان شواهدی از میانجی‌گری تفسیر شوند، زیرا اثرات میانجی‌گری به طور رسمی آزمون نشده‌اند. اصالت: بنابراین، سهم این مطالعه نه در ادعای نوآوری متغیرهای منفرد، بلکه در بررسی این است که آیا روابط شناخته‌شده سرمایه فرهنگی خانواده همچنان در این بستر خاص دبیرستانی قابل مشاهده است و با چه قدرت نسبی. پیامدها: یافته‌ها پیامدهای عملی برای همکاری خانواده و مدرسه و حمایت آموزشی حساس به زمینه ارائه می‌کند.

Generative artificial intelligence (AI) has intensified longstanding questions about teachers' roles and the pedagogical conditions under which technology supports learner autonomy. This qualitatively driven embedded mixed-methods study examined practices reported and represented by Israeli teachers during an eight-week professional development program on AI, self-regulated learning, and learner-centered pedagogy. The primary qualitative strand drew on reflections, open-ended questionnaire responses, lesson plans, and pedagogical artifacts and used a hybrid deductive-inductive analysis. An exploratory quantitative strand compared 61 consenting pre-program submissions with 26 consenting post-program submissions. Because submissions were anonymous and unlinked, Welch independent-samples tests were used. Post-program means were descriptively higher for reflective teaching, AI-supported planning, and inquiry-oriented design, and essentially unchanged for differentiated instruction; none of the four comparisons was statistically significant after Holm adjustment. Qualitative analysis generated five interconnected dimensions: designing for learner agency, self-regulated teaching and reflection, AI-supported learning design, designing for capability development, and critical AI literacy. The findings support a dual-layer interpretation in which teachers' reflective regulation and critical judgment mediate the design of opportunities intended to support learner agency and capability. Because the study measured teachers' reports and artifacts rather than students' experiences or outcomes, its contribution concerns pedagogical intentions and professional learning, not demonstrated gains in learner agency.

هوش مصنوعی مولد، پرسش‌های دیرینه‌ای را درباره نقش معلمان و شرایط آموزشی‌ای که در آن فناوری از خودمختاری یادگیرنده حمایت می‌کند، تشدید کرده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش ترکیبی تعبیه‌شده، به بررسی رویکردهایی پرداخت که معلمان اسرائیلی در طول یک برنامه توسعه حرفه‌ای هشت‌هفته‌ای درباره هوش مصنوعی، یادگیری خودتنظیمی و آموزش یادگیرنده‌محور گزارش و ارائه کردند. بخش اصلی کیفی پژوهش مبتنی بر بازتاب‌ها، پاسخ‌های پرسشنامه باز، طرح‌های درس و مصنوعات آموزشی بود و از تحلیل ترکیبی استقرایی-قیاسی بهره گرفت. بخش کمّی اکتشافی، ۶۱ مورد ارسالی پیش از برنامه را با ۲۶ مورد ارسالی پس از برنامه (با رضایت شرکت‌کنندگان) مقایسه کرد. با توجه به ناشناس و غیرمرتبط بودن داده‌ها، از آزمون‌های مستقل Welch استفاده شد. میانگین‌های پس از برنامه به طور توصیفی برای تدریس تأملی، برنامه‌ریزی با حمایت هوش مصنوعی و طراحی مبتنی بر پژوهش بالاتر بود و برای آموزش تفکیک‌شده تقریباً بدون تغییر باقی ماند؛ هیچ‌یک از چهار مقایسه پس از اصلاح Holm از لحاظ آماری معنادار نبود. تحلیل کیفی پنج بُعد به‌هم‌پیوسته را شناسایی کرد: طراحی برای عاملیت یادگیرنده، تدریس و بازتاب خودتنظیمی، طراحی یادگیری با حمایت هوش مصنوعی، طراحی برای توسعه قابلیت و سواد انتقادی هوش مصنوعی. یافته‌ها از تفسیر دو‌لایه‌ای حمایت می‌کنند که در آن تنظیم تأملی و قضاوت انتقادی معلمان، واسطه طراحی فرصت‌هایی است که با هدف حمایت از عاملیت و قابلیت یادگیرنده انجام می‌شود. از آنجا که این مطالعه گزارش‌ها و مصنوعات معلمان را سنجیده و نه تجربه‌ها یا پیامدهای دانش‌آموزان را، سهم آن به نیت‌های آموزشی و یادگیری حرفه‌ای مربوط می‌شود، نه بهبود اثبات‌شده عاملیت یادگیرنده.

Amid increasing societal expectations to improve the quality of childcare professionals in Japan, this study examined whether participation in recurrent education programs offered by a local university is associated with changes in childcare workers' interactions with children and the content of their practices.The analysis focused on changes in scores within the "Understanding" and "Conviction" domains of the CRAYON BOOK assessment (for children aged 1-2 years), particularly total scores and the frequency of the frequency of selecting the midpoint score (3 points).Longitudinal changes were analyzed using the recurrent education participation rate, total scores, and the frequency of 3-point responses.At Nursery School B (formerly Nursery School A), four-year trends revealed significant differences across all indicators: total scores and 3-point frequencies in both the "Understanding" and "Conviction" domains.In both domains, total scores declined from the first to the second year but subsequently showed an increasing trend.The frequency of 3-point responses peaked in 2020 in both domains, declined thereafter, and later increased again.Similarly, at Nursery School M, significant differences across the three-year period were observed for all indicators in both domains.

در میان افزایش انتظارات اجتماعی برای ارتقای کیفیت حرفه‌ای کارکنان مراقبت از کودک در ژاپن، این مطالعه بررسی کرد که آیا مشارکت در برنامه‌های آموزش بازآموزی ارائه‌شده توسط یک دانشگاه محلی با تغییرات در تعاملات کارکنان مراقبت از کودک با کودکان و محتوای عملکردهای آنان مرتبط است یا خیر. تحلیل بر تغییرات نمرات در حوزه‌های «درک» و «اعتقاد» ارزیابی CRAYON BOOK (برای کودکان ۱ تا ۲ ساله) متمرکز بود، به‌ویژه نمرات کل و فراوانی انتخاب نمره میانی (۳ امتیاز). تغییرات طولی با استفاده از نرخ مشارکت در آموزش بازآموزی، نمرات کل و فراوانی پاسخ‌های ۳ امتیازی تحلیل شد. در مهدکودک B (که قبلاً مهدکودک A بود)، روندهای چهار ساله تفاوت‌های معناداری را در تمام شاخص‌ها نشان داد: نمرات کل و فراوانی ۳ امتیازی در هر دو حوزه «درک» و «اعتقاد». در هر دو حوزه، نمرات کل از سال اول تا دوم کاهش یافت اما پس از آن روند افزایشی نشان داد. فراوانی پاسخ‌های ۳ امتیازی در سال ۲۰۲۰ در هر دو حوزه به اوج رسید، سپس کاهش یافت و بعداً دوباره افزایش یافت. به طور مشابه، در مهدکودک M نیز تفاوت‌های معناداری در طول سه سال برای تمام شاخص‌ها در هر دو حوزه مشاهده شد.

Graduate employability remains a central concern in computing education, where students are expected to move from academic learning into professional environments requiring technical, organisational, social and self-management capabilities. This study examines, from a Scholarship of Teaching and Learning perspective, changes in students’ self-reported work readiness after participation in a curriculum-embedded consultant–client project workflow in an undergraduate computing module in Botswana. The module required student teams to elicit requirements, complete benchmarking activities, develop an e-learning module, participate in structured meetings, prepare staged deliverables, demonstrate outputs to peer-client teams and submit final handover documentation. A within-cohort pre–post survey design was used. Self-reported work readiness was measured before and after the module using an adapted Work Readiness Scale. Thirty-two students with matched pre- and post-module responses were included in the final analysis. Wilcoxon signed-rank tests were used to compare pre- and post-module scores. Significant increases were found in organisational acumen, work competence, social intelligence and overall self-reported work readiness, while personal characteristics did not change significantly. Sensitivity analysis excluding one influential case showed that work competence, social intelligence and overall self-reported work readiness remained significant, while organisational acumen became a non-significant positive trend. The study provides practical guidance for computing educators by illustrating how professional project practices can be made explicit, structured and assessable within the curriculum.

اشتغال‌پذیری فارغ‌التحصیلان همچنان یکی از دغدغه‌های اصلی در آموزش رایانه است، جایی که انتظار می‌رود دانشجویان از یادگیری دانشگاهی به محیط‌های حرفه‌ای با نیاز به توانمندی‌های فنی، سازمانی، اجتماعی و خودمدیریتی منتقل شوند. این مطالعه از منظر بورس آموزش و یادگیری، تغییرات در آمادگی شغلی خودگزارش‌شده دانشجویان پس از مشارکت در جریان کاری پروژه مشاور–مشتری تعبیه‌شده در برنامه درسی یک واحد درسی کارشناسی رایانه در بوتسوانا را بررسی می‌کند. این واحد درسی مستلزم آن بود که تیم‌های دانشجویی نیازمندی‌ها را استخراج کنند، فعالیت‌های بنچمارکینگ را انجام دهند، یک واحد آموزش الکترونیکی توسعه دهند، در جلسات ساختاریافته شرکت کنند، تحویل‌دادنی‌های مرحله‌ای آماده سازند، خروجی‌ها را به تیم‌های همتای مشتری ارائه دهند و مستندات نهایی واگذاری را ارائه نمایند. از طرح پیمایش پیش‌آزمون–پس‌آزمون درون‌گروهی استفاده شد. آمادگی شغلی خودگزارش‌شده پیش و پس از واحد درسی با استفاده از نسخه تعدیل‌شده مقیاس آمادگی شغلی سنجیده شد. سی‌ودو دانشجو با پاسخ‌های منطبق پیش و پس از واحد درسی در تحلیل نهایی وارد شدند. برای مقایسه نمرات پیش و پس از واحد درسی از آزمون رتبه علامت‌دار ویلکاکسون استفاده شد. افزایش معناداری در فراست سازمانی، شایستگی شغلی، هوش اجتماعی و آمادگی شغلی کلی خودگزارش‌شده مشاهده شد، در حالی که ویژگی‌های فردی تغییر معناداری نداشتند. تحلیل حساسیت با حذف یک مورد تأثیرگذار نشان داد که شایستگی شغلی، هوش اجتماعی و آمادگی شغلی کلی خودگزارش‌شده همچنان معنادار باقی ماندند، در حالی که فراست سازمانی به روند مثبت غیرمعنادار تبدیل شد. این مطالعه با تبیین چگونگی صریح، ساختارمند و قابل ارزیابی کردن شیوه‌های پروژه حرفه‌ای در برنامه درسی، راهنمایی عملی برای مدرسان رایانه ارائه می‌دهد.

Economics students often struggle with the mathematical analysis of the discipline. Interactive tools created by textbook publishers overcome some of these challenges but often impose additional costs on students and lack customizability that would optimize learning. GeoGebra is an alternative tool for students with no additional explicit cost that promotes active engagement. Through GeoGebra apps, educators can create interactive assignments, embed reflective activities into case studies, and develop other applications, all based on the instructor’s creativity. Originally designed for mathematics, GeoGebra’s graphing, spreadsheet, and algebra capabilities can be adapted to help students learn and apply economic concepts in an immersive way. Additionally, the web-based application makes it possible for activities to be used in in-person, online, or hybrid settings. The objective of this paper is to introduce economics instructors to GeoGebra by providing several examples and applications of the tool and discuss its advantages and disadvantages to better inform instructor course tool selection. It contributes to future economics pedagogy by raising awareness of an innovative, cost-effective, accessible tool that enables educators to share activities with others and create their own immersive learning environments in economics. This paper provides educators with practical insights for leveraging GeoGebra’s capabilities.

دانشجویان اقتصاد اغلب در تحلیل ریاضی این رشته با دشواری مواجه می‌شوند. ابزارهای تعاملی ارائه‌شده توسط ناشران کتاب‌های درسی برخی از این چالش‌ها را برطرف می‌کنند، اما معمولاً هزینه‌های اضافی برای دانشجویان ایجاد می‌کنند و فاقد قابلیت سفارشی‌سازی لازم برای بهینه‌سازی یادگیری هستند. GeoGebra ابزاری جایگزین برای دانشجویان است که هزینه صریح اضافی ندارد و مشارکت فعال را ترویج می‌کند. از طریق اپلیکیشن‌های GeoGebra، مدرسان می‌توانند تکالیف تعاملی ایجاد کنند، فعالیت‌های تأملی را در مطالعات موردی ادغام نمایند و سایر کاربردها را بر اساس خلاقیت خود توسعه دهند. GeoGebra که در اصل برای ریاضیات طراحی شده است، قابلیت‌های رسم نمودار، صفحه گسترده و جبر را دارد که می‌توان آن‌ها را برای کمک به دانشجویان در یادگیری و به‌کارگیری مفاهیم اقتصادی به شیوه‌ای فراگیر تطبیق داد. علاوه بر این، این برنامه مبتنی بر وب امکان استفاده از فعالیت‌ها را در محیط‌های حضوری، آنلاین یا ترکیبی فراهم می‌کند. هدف این مقاله معرفی GeoGebra به مدرسان اقتصاد از طریق ارائه چندین مثال و کاربرد از این ابزار و بحث درباره مزایا و معایب آن به‌منظور اطلاع‌رسانی بهتر در انتخاب ابزارهای آموزشی توسط مدرسان است. این مقاله با افزایش آگاهی نسبت به ابزاری نوآورانه، مقرون‌به‌صرفه و در دسترس که به مدرسان امکان اشتراک‌گذاری فعالیت‌ها با دیگران و ایجاد محیط‌های یادگیری فراگیر در اقتصاد را می‌دهد، به آینده آموزش اقتصاد کمک می‌کند. این مقاله بینش‌های عملی برای بهره‌گیری از قابلیت‌های GeoGebra در اختیار مدرسان قرار می‌دهد.

Abstract Due to the shortage of qualified special/inclusive educators in Australian schools, many students with disability are not taught or supported by a teacher with appropriate skills and knowledge. In this discussion paper, we argue that this problem is part of the larger issue of out-of-field teaching, but to date little attention has been paid to this contention. The specific skills and knowledge of qualified special/inclusive educators are unique to the specialisation and include both content and pedagogical knowledge, equivalent to the pedagogical and discipline knowledge of qualified maths or science teachers. Since out-of-field teaching can have deleterious effects on both teachers and students, we call for a clear definition of the knowledge and skills required for special/inclusive education positions, for actions to address the shortage of qualified special/inclusive educators, and for more research into the outcomes of employing unqualified teachers in special/inclusive education positions within the context of out-of-field teaching.

چکیده: به دلیل کمبود معلمان واجد شرایط در حوزه آموزش ویژه/شمولی در مدارس استرالیا، بسیاری از دانش‌آموزان دارای معلولیت توسط معلمی با مهارت‌ها و دانش مناسب آموزش ندیده یا حمایت نمی‌شوند. در این مقاله بحثی، استدلال می‌کنیم که این مشکل بخشی از مسئله بزرگ‌تر تدریس خارج از رشته است، اما تاکنون توجه اندکی به این موضوع شده است. مهارت‌ها و دانش خاص معلمان واجد شرایط آموزش ویژه/شمولی منحصر به این تخصص بوده و شامل دانش محتوایی و پداگوژیک است که معادل دانش پداگوژیک و دانشی معلمان واجد شرایط ریاضی یا علوم می‌باشد. از آنجا که تدریس خارج از رشته می‌تواند تأثیرات زیان‌باری بر معلمان و دانش‌آموزان داشته باشد، خواستار تعریف روشن دانش و مهارت‌های مورد نیاز برای موقعیت‌های آموزش ویژه/شمولی، اقداماتی برای رفع کمبود معلمان واجد شرایط آموزش ویژه/شمولی و پژوهش‌های بیشتر درباره پیامدهای به‌کارگیری معلمان فاقد صلاحیت در موقعیت‌های آموزش ویژه/شمولی در زمینه تدریس خارج از رشته هستیم.

The aim of this study is to determine the views of Vocational School students regarding employment planning and to analyze these views in the context of the education–employment relationship and various demographic variables. Method: The study was conducted using the survey model, and the study population consisted of first- and second-year students studying at the Vocational Schools within Harran University during the 2025–2026 academic year. The sample consisted of a total of 642 students determined through convenience sampling. The data were collected through a questionnaire developed by the researchers and analyzed using descriptive statistical techniques, including percentages, frequencies, and the Chi-square test. Findings: The vast majority of the participating Vocational School students are aware of preparing an employment plan as a prerequisite for finding a suitable job after graduation. However, very few of these students have prepared a CV, which is the most concrete indicator of employment planning. While the employment preferences of the participating students are concentrated on working in the public sector, they remain pessimistic and undecided about employment options other than this. The participating students receive support from workplace internships, their families, field-specific courses, and instructors regarding planning their employment after graduation; they receive partial support from elective courses and their social environment, while they do not receive support from the school's career counseling unit or social media. As a result, it can be predicted that the profile of Vocational School students who insist on working in the public sector, are not open to options other than this, and do not receive the necessary support for employment planning during the educational process carries the risk of hindering their transition from education to employment.

هدف این پژوهش تعیین دیدگاه‌های دانشجویان مدارس فنی و حرفه‌ای درباره برنامه‌ریزی اشتغال و تحلیل این دیدگاه‌ها در زمینه رابطه آموزش و اشتغال و متغیرهای جمعیت‌شناختی مختلف است. روش: این پژوهش با استفاده از مدل پیمایشی انجام شده و جامعه پژوهش شامل دانشجویان سال اول و دوم مدارس فنی و حرفه‌ای دانشگاه Harran در سال تحصیلی ۲۰۲۵–۲۰۲۶ بوده است. نمونه پژوهش شامل ۶۴۲ دانشجو است که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شده‌اند. داده‌ها از طریق پرسشنامه‌ای که توسط پژوهشگران تدوین شده بود جمع‌آوری و با استفاده از تکنیک‌های آماری توصیفی از جمله درصد، فراوانی و آزمون کای‌اسکوئر تحلیل گردید. یافته‌ها: اکثریت قریب به اتفاق دانشجویان مدارس فنی و حرفه‌ای شرکت‌کننده از ضرورت تهیه برنامه اشتغال به عنوان پیش‌نیاز یافتن شغل مناسب پس از فارغ‌التحصیلی آگاه هستند. با این حال، تعداد بسیار کمی از این دانشجویان رزومه (CV) که ملموس‌ترین شاخص برنامه‌ریزی اشتغال است را تهیه کرده‌اند. در حالی که ترجیحات شغلی دانشجویان شرکت‌کننده عمدتاً بر اشتغال در بخش دولتی متمرکز است، نسبت به گزینه‌های اشتغال غیر از این، بدبین و مردد باقی می‌مانند. دانشجویان شرکت‌کننده در زمینه برنامه‌ریزی اشتغال پس از فارغ‌التحصیلی از کارآموزی‌های محیط کار، خانواده، دروس تخصصی و اساتید خود حمایت دریافت می‌کنند؛ از دروس اختیاری و محیط اجتماعی خود حمایت نسبی دریافت می‌کنند، در حالی که از واحد مشاوره شغلی مدرسه یا شبکه‌های اجتماعی حمایتی دریافت نمی‌کنند. در نتیجه، می‌توان پیش‌بینی کرد که پروفایل دانشجویان مدارس فنی و حرفه‌ای که بر اشتغال در بخش دولتی اصرار دارند، به گزینه‌های دیگر تمایل ندارند و حمایت لازم برای برنامه‌ریزی اشتغال را در فرآیند آموزشی دریافت نمی‌کنند، با خطر ایجاد مانع در گذار از آموزش به اشتغال مواجه است.

Background: Junior high school Social Studies has a civic mandate beyond content mastery. Community-connected approaches may strengthen that mandate by linking disciplinary concepts to local issues, institutions, evidence, and public action. Objective: This narrative review examined how community-connected Social Studies may support adolescent civic learning, with attention to place-based inquiry, action civics, open classroom climate, civic self-efficacy, student voice, digital civic learning, and the Philippine context. Methods: A structured narrative search prioritized peer-reviewed literature from 2019 to 2025 in Social Studies, civic education, middle-level education, and adolescent civic development. Foundational and official curriculum sources were added when necessary. Sources were compared by context, instructional approach, civic outcome, and implementation condition, guided by SANRA principles. Results: Six patterns emerged. Local and place-based inquiry was strongest when community contexts functioned as evidence rather than decoration. Action-oriented experiences supported civic competence when students had authentic choices and feasible roles. Open discussion connected local relevance to democratic reasoning, while civic self-efficacy helped translate knowledge into participation intentions. Digital civic learning expanded the public sphere but required explicit source evaluation. Benefits depended on teacher preparation, classroom safety, equitable access, and community support. Philippine scholarship supports deliberative and citizenship-oriented purposes, but junior high school empirical evidence remains limited. Conclusion: Community-connected Social Studies is best understood as an instructional architecture that links local inquiry, disciplinary evidence, deliberation, civic skill, and reflective action. Philippine research should test this architecture through longitudinal and classroom-based designs.

زمینه: مطالعات اجتماعی در دوره متوسطه اول دارای مأموریت مدنی فراتر از تسلط بر محتوا است. رویکردهای مرتبط با جامعه می‌توانند این مأموریت را با پیوند مفاهیم رشته‌ای به مسائل، نهادها، شواهد و کنش عمومی محلی تقویت کنند. هدف: این مرور روایی بررسی کرد که چگونه مطالعات اجتماعی مرتبط با جامعه می‌تواند یادگیری مدنی نوجوانان را با توجه به پژوهش مبتنی بر مکان، کنش مدنی، فضای باز کلاسی، خودکارآمدی مدنی، صدای دانش‌آموز، یادگیری مدنی دیجیتال و زمینه فیلیپین حمایت کند. روش‌ها: جستجوی ساختاریافته روایی، ادبیات داوری‌شده از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵ در حوزه مطالعات اجتماعی، آموزش مدنی، آموزش در سطح متوسطه و رشد مدنی نوجوانان را در اولویت قرار داد. منابع بنیادی و برنامه درسی رسمی در صورت لزوم افزوده شدند. منابع بر اساس زمینه، رویکرد آموزشی، پیامد مدنی و شرایط اجرا با راهنمایی اصول SANRA مقایسه شدند. نتایج: شش الگو شناسایی شد. پژوهش محلی و مبتنی بر مکان زمانی قوی‌تر بود که زمینه‌های جامعه به عنوان شواهد و نه تزئینات عمل می‌کردند. تجارب مبتنی بر کنش، زمانی شایستگی مدنی را تقویت می‌کرد که دانش‌آموزان انتخاب‌های اصیل و نقش‌های عملی داشتند. بحث آزاد، ارتباط محلی را به استدلال دموکراتیک پیوند می‌داد، در حالی که خودکارآمدی مدنی به ترجمه دانش به قصد مشارکت کمک می‌کرد. یادگیری مدنی دیجیتال حوزه عمومی را گسترش داد اما نیازمند ارزیابی صریح منابع بود. مزایا وابسته به آمادگی معلم، امنیت کلاس، دسترسی عادلانه و حمایت جامعه بود. پژوهش‌های فیلیپین از اهداف تأملی و شهروندی حمایت می‌کنند، اما شواهد تجربی در دوره متوسطه اول همچنان محدود است. نتیجه‌گیری: مطالعات اجتماعی مرتبط با جامعه را باید به عنوان معماری آموزشی دانست که پژوهش محلی، شواهد رشته‌ای، تأمل، مهارت مدنی و کنش بازتابی را پیوند می‌دهد. پژوهش‌های فیلیپین باید این معماری را از طریق طرح‌های طولی و مبتنی بر کلاس آزمون کنند.

Abstract Many studies have used post-tests to examine word-related factors, such as encounter frequency, that influence L2 learners’ incidental acquisition of single words. However, less is known about how context affects the processing and acquisition of multi-word units, such as non-literal English phrasal verbs (PVs), which are particularly challenging for L2 learners to master. This eye-tracking study investigated how contextual richness influences L2 learners’ processing and acquisition of non-literal English PVs. Fifty-seven Chinese-L1 postgraduate students were randomly assigned to three groups, each reading eight low-frequency PVs in contexts varying in informativeness: more informative , less informative and uninformative. Vocabulary post-tests and delayed post-tests assessed incidental learning gains. Results indicated that more informative contexts enhanced form retention, whereas less informative contexts facilitated meaning recognition. These findings contribute to cognitive theories of word learning and offer practical insights for L2 vocabulary instruction.

چکیده: پژوهش‌های بسیاری از آزمون‌های پس‌آزمون برای بررسی عوامل مرتبط با واژه، مانند فراوانی مواجهه، که بر یادگیری تصادفی واژگان منفرد توسط زبان‌آموزان زبان دوم تأثیر می‌گذارند، استفاده کرده‌اند. با این حال، اطلاعات کمتری دربارهٔ چگونگی تأثیر زمینه بر پردازش و یادگیری واحدهای چندواژه‌ای، مانند افعال عبارتی غیرحرفی انگلیسی (PVs)، که به‌ویژه برای زبان‌آموزان زبان دوم چالش‌برانگیز هستند، وجود دارد. این مطالعه ردیابی چشم به بررسی تأثیر غنای زمینه‌ای بر پردازش و یادگیری افعال عبارتی غیرحرفی انگلیسی توسط زبان‌آموزان زبان دوم پرداخت. پنجاه‌وهفت دانشجوی کارشناسی‌ارشد چینی‌زبان به‌طور تصادفی به سه گروه تقسیم شدند که هر یک هشت فعل عبارتی کم‌فراوانی را در زمینه‌هایی با میزان اطلاع‌رسانی متفاوت (بیشتر اطلاع‌رسان، کمتر اطلاع‌رسان و بدون اطلاع‌رسانی) مطالعه کردند. آزمون‌های واژگان و آزمون‌های تأخیری برای ارزیابی میزان یادگیری تصادفی به‌کار رفتند. نتایج نشان داد که زمینه‌های بیشتر اطلاع‌رسان به حفظ شکل کمک می‌کنند، در حالی که زمینه‌های کمتر اطلاع‌رسان به شناسایی معنای افعال عبارتی کمک می‌کنند. این یافته‌ها به نظریه‌های شناختی یادگیری واژه کمک می‌کنند و بینش‌های عملی برای آموزش واژگان زبان دوم ارائه می‌دهند.

Digital transformation has reshaped technical and vocational education and training (TVET), accelerating the adoption of learning management systems, mobile learning, immersive technologies, and AI-enabled instructional tools. Although technology acceptance has been widely studied, existing research remains theoretically fragmented and insufficiently synthesised within vocational contexts characterised by practice-oriented, skill-based, and industry-aligned learning.This study presents a systematic review of approximately 100 empirical and review studies published between 1989 and 2025, guided by PRISMA 2020 guidelines. Integrating perspectives from the Technology Acceptance Model, UTAUT/UTAUT2, Social Cognitive Theory, the Stimulus–Organism–Response framework, and learning sciences, the review identifies four overarching categories of factors influencing technology acceptance in TVET: technical, psychological, environmental and institutional, and cognitive–affective mechanisms.The findings demonstrate that technology acceptance in vocational education is a multi-level, learning-centred process shaped by learners’ cognitive processing, emotional experience, motivation, and engagement. Building on this synthesis, the study proposes an integrated conceptual framework that embeds technology acceptance within the pedagogical and institutional context of TVET, highlighting procedural learning, authenticity, industry alignment, and cultural context.

تحول دیجیتال آموزش‌های فنی و حرفه‌ای (TVET) را دگرگون ساخته و به تسریع پذیرش سامانه‌های مدیریت یادگیری، یادگیری سیار، فناوری‌های غوطه‌ور و ابزارهای آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی انجامیده است. اگرچه پذیرش فناوری به طور گسترده‌ای مورد مطالعه قرار گرفته است، پژوهش‌های موجود از نظر نظری پراکنده بوده و در زمینه‌های فنی و حرفه‌ای که با یادگیری مبتنی بر عمل، مهارت‌محور و همسو با صنعت مشخص می‌شوند، به اندازه کافی تلفیق نشده‌اند. این مطالعه مرور نظام‌مند حدود ۱۰۰ مطالعه تجربی و مروری منتشرشده بین سال‌های ۱۹۸۹ تا ۲۰۲۵ را با راهنمایی دستورالعمل‌های PRISMA 2020 ارائه می‌دهد. با ادغام دیدگاه‌های مدل پذیرش فناوری، UTAUT/UTAUT2، نظریه شناخت اجتماعی، چارچوب محرک–سازمان–پاسخ و علوم یادگیری، این مرور چهار دسته کلی از عوامل مؤثر بر پذیرش فناوری در TVET را شناسایی می‌کند: عوامل فنی، روان‌شناختی، محیطی و نهادی، و سازوکارهای شناختی–عاطفی. یافته‌ها نشان می‌دهد که پذیرش فناوری در آموزش فنی و حرفه‌ای فرایندی چندسطحی و یادگیرنده‌محور است که تحت تأثیر پردازش شناختی، تجربه عاطفی، انگیزش و درگیری یادگیرندگان قرار دارد. بر اساس این تلفیق، مطالعه حاضر چارچوب مفهومی یکپارچه‌ای را پیشنهاد می‌کند که پذیرش فناوری را در بستر آموزشی و نهادی TVET جای می‌دهد و بر یادگیری فرایندی، اصالت، همسویی با صنعت و زمینه فرهنگی تأکید می‌کند.