inhibiting factors

Developing students’ economic competence and creativity is essential to preparing them for economic challenges and changing societal demands. However, school entrepreneurship programs do not necessarily develop economic understanding and creativity equally, making evaluation of their implementation and learning outcomes necessary. This study aims to analyze the implementation, supporting and inhibiting factors, and effectiveness of an entrepreneurship-based school program in developing students’ economic competence and creativity at SMP Negeri 2 Tuhemberua. A qualitative descriptive approach was employed. Data were collected through interviews, documentation, and observations involving the school principal, supervising teacher, and five participating students. Data were analyzed through data reduction, data presentation, and conclusion drawing, with credibility examined through source and method triangulation. The findings indicate that the Cultivation and MSME Business Project supports students’ understanding of production, capital, costs, sales, and profit while encouraging product innovation, problem-solving, responsibility, and cooperation. Nevertheless, program effectiveness remains limited by insufficient time, inadequate facilities, difficulties in financial recordkeeping, and restricted marketing reach. Therefore, the program is effective as a practical learning experience but requires stronger structured reflection, financial literacy activities, and continuous evaluation to improve students’ economic competence and creativity. ABSTRAK Pengembangan kompetensi ekonomi dan kreativitas siswa penting untuk mempersiapkan mereka menghadapi tantangan ekonomi dan perubahan zaman. Namun, pelaksanaan program kewirausahaan di sekolah belum tentu menghasilkan penguasaan konsep ekonomi dan kreativitas secara seimbang sehingga perlu dievaluasi berdasarkan proses dan capaian pembelajarannya. Penelitian ini bertujuan menganalisis pelaksanaan, faktor pendukung dan penghambat, serta efektivitas program sekolah berbasis kewirausahaan dalam mengembangkan kompetensi ekonomi dan kreativitas siswa SMP Negeri 2 Tuhemberua. Penelitian menggunakan pendekatan kualitatif dengan metode deskriptif. Data dikumpulkan melalui wawancara, dokumentasi, dan pengamatan terhadap kepala sekolah, guru pembimbing, serta lima siswa peserta program. Analisis data dilakukan melalui reduksi data, penyajian data, dan penarikan kesimpulan, dengan keabsahan diperiksa melalui triangulasi sumber dan teknik. Hasil penelitian menunjukkan bahwa program Proyek Budidaya dan Usaha UMKM mendukung pemahaman siswa tentang produksi, modal, biaya, penjualan, dan keuntungan, sekaligus mendorong inovasi produk, pemecahan masalah, tanggung jawab, dan kerja sama. Efektivitas program belum optimal karena keterbatasan waktu, sarana, pencatatan keuangan, dan jangkauan pemasaran. Dengan demikian, program efektif sebagai pengalaman belajar praktis, tetapi memerlukan penguatan refleksi, literasi keuangan, dan evaluasi berkelanjutan.

Improving educational quality requires human resource (HR) management that supports teachers’ continuous professional development and adaptation to global demands. This study aims to describe the management of educational HR transformation toward global quality at SMP Muhammadiyah 15 Surabaya and identify its supporting and inhibiting factors. A qualitative approach was employed, with data collected through non-participant observation, interviews, and documentation. Informants were selected through purposive sampling and included the vice principal, the vice principal for curriculum, two teachers, and two students. Data were analyzed through data reduction, data display, conclusion drawing, and verification. The findings indicate that HR transformation is managed through planning, organizing, implementation, supervision, and evaluation. Development programs include internal and external training, a teacher learning community, weekly learning reflection, monthly coaching, and academic supervision. Supporting factors include a collaborative culture, regular professional guidance, and school support. Inhibiting factors comprise limited time, insufficient openness in reflection, short coaching sessions, delayed follow-up, and some teachers’ extrinsic motivation. These findings provide contextual insights into school-level HR management but do not establish program effectiveness in improving student learning outcomes or achieving global quality standards. ABSTRAK Peningkatan mutu pendidikan membutuhkan manajemen sumber daya manusia (SDM) yang mampu mengembangkan kompetensi guru secara berkelanjutan dan adaptif terhadap tuntutan global. Penelitian ini bertujuan mendeskripsikan manajemen transformasi SDM pendidikan menuju mutu global di SMP Muhammadiyah 15 Surabaya serta mengidentifikasi faktor pendukung dan penghambatnya. Penelitian menggunakan pendekatan kualitatif dengan teknik pengumpulan data berupa observasi non-partisipan, wawancara, dan dokumentasi. Informan dipilih secara purposive, meliputi wakil kepala sekolah, wakil kepala sekolah bidang kurikulum, dua guru, dan dua peserta didik. Data dianalisis melalui reduksi data, penyajian data, serta penarikan kesimpulan dan verifikasi. Hasil penelitian menunjukkan bahwa transformasi SDM dikelola melalui perencanaan, pengorganisasian, pelaksanaan, pengawasan, dan evaluasi. Program pengembangan mencakup pelatihan internal dan eksternal, komunitas belajar, learning reflection mingguan, coaching bulanan, dan supervisi akademik. Faktor pendukung meliputi budaya kolaborasi, pembinaan rutin, serta dukungan sekolah, sedangkan hambatannya mencakup keterbatasan waktu, keterbukaan refleksi, durasi coaching, keterlambatan tindak lanjut, dan motivasi ekstrinsik sebagian guru. Temuan ini bersifat kontekstual dan belum membuktikan efektivitas program terhadap hasil belajar atau pencapaian standar mutu global.

Research on fitrah-based education is mostly conceptual or situated in early childhood and primary schools; its implementation in junior high schools bound by the national curriculum remains underexplored. This qualitative case study describes the forms of implementation, strategies for developing students' academic and spiritual potential, supporting and inhibiting factors, and implications for students at SMP Ar-Rauf Tangerang. Data came from interviews with seven informants, observation, and documents, analyzed with the Miles, Huberman, and Saldaña model. Four forms of implementation emerged: an integrated curriculum, learning centered on students' uniqueness, narrative assessment (Rapor Fitrah), and a nurturing school culture. Potential was developed through talent mapping, personalized Qur'an memorization, nature-based entrepreneurship, and differentiated instruction. Educator vision, parental involvement, and the environment supported implementation; tension with the national curriculum, teacher workload, and varied parental understanding inhibited it. The study proposes the Formal School Fitrah Ecosystem model.

ABSTRACT Short story writing instruction among eighth-grade students at SMP NW Aikmual faces several challenges, including generating ideas, developing thoughts, selecting appropriate words, accessing reading references, and maintaining concentration. This study aims to describe the teacher’s role in supporting the development of students’ short story writing skills and to identify the supporting and inhibiting factors in the learning process. The study employed a descriptive qualitative approach involving seven informants selected through purposive sampling, comprising one Indonesian language teacher and six eighth-grade students directly involved in short story writing activities. Data were collected through semi-structured interviews, observations, and documentation, then analyzed through data reduction, data presentation, and conclusion drawing. The findings indicate that the teacher acts as a facilitator by providing learning materials and short story examples, a motivator through encouragement and appreciation, a mentor by guiding students in generating ideas and developing stories, and an evaluator by providing corrections and feedback. Supporting factors include teacher guidance, student motivation, and the availability of learning resources, while inhibiting factors include difficulties in developing ideas, limited vocabulary and reading references, and concentration problems. These findings indicate that targeted and continuous teacher support helps facilitate the short story writing process according to students’ needs. ABSTRAK Pembelajaran menulis cerpen pada siswa kelas VIII SMP NW Aikmual masih menghadapi kendala dalam menemukan ide, mengembangkan gagasan, merangkai kata, memperoleh referensi bacaan, dan mempertahankan konsentrasi. Penelitian ini bertujuan mendeskripsikan peran guru dalam mendukung proses pengembangan kemampuan menulis cerpen serta mengidentifikasi faktor pendukung dan penghambat pembelajaran. Penelitian menggunakan pendekatan deskriptif kualitatif dengan tujuh informan yang dipilih secara purposive sampling, terdiri atas satu guru Bahasa Indonesia dan enam siswa kelas VIII yang terlibat langsung dalam pembelajaran menulis cerpen. Data dikumpulkan melalui wawancara semi-terstruktur, observasi, dan dokumentasi, kemudian dianalisis melalui reduksi data, penyajian data, dan penarikan kesimpulan. Hasil penelitian menunjukkan bahwa guru berperan sebagai fasilitator melalui penyediaan materi dan contoh cerpen, motivator melalui dorongan dan apresiasi, pembimbing melalui pendampingan dalam menentukan ide dan mengembangkan cerita, serta evaluator melalui koreksi dan umpan balik. Faktor pendukung meliputi bimbingan guru, motivasi siswa, dan ketersediaan sumber belajar, sedangkan faktor penghambat mencakup kesulitan mengembangkan gagasan, keterbatasan kosakata dan referensi, serta masalah konsentrasi. Temuan ini menunjukkan bahwa dukungan guru yang terarah dan berkelanjutan berperan dalam memfasilitasi proses menulis sesuai kebutuhan siswa.

This study is motivated by the declining use of sagata, a form of Lampung oral literature, due to the influence of global culture and reduced transmission of the local language to younger generations. It aims to describe the implementation of sagata instruction among fifth-grade students at MIN 10 Bandar Lampung, including planning, implementation, evaluation, and supporting/inhibiting factors. A qualitative descriptive approach was used. The subjects were three participants: one Lampung language teacher, one madrasah principal, and one fifth-grade student selected through purposive sampling. Data were collected through observation, interviews, and documentation, then analyzed through data condensation, data display, and conclusion drawing; data validity was established through triangulation. Findings show that instructional planning was carried out systematically, covering module development, objective formulation, material selection, method selection, media preparation, and evaluation planning. Supporting factors included madrasah support, teachers’ roles, and student enthusiasm, while inhibiting factors included limited sagata-specific teaching materials, varying student vocabulary mastery, and the declining everyday use of sagata. Overall, sagata instruction has been implemented in a structured manner, though further strengthening of materials, media, and practice opportunities is needed to sustain its preservation through formal education. ABSTRAK Penelitian ini dilatarbelakangi oleh menurunnya penggunaan sagata, salah satu bentuk sastra lisan masyarakat Lampung, akibat derasnya arus budaya global serta berkurangnya pewarisan bahasa daerah kepada generasi muda. Penelitian ini bertujuan mendeskripsikan implementasi pembelajaran sastra lisan sagata pada siswa kelas V MIN 10 Bandar Lampung, mencakup perencanaan, pelaksanaan, evaluasi, serta faktor pendukung dan penghambat pembelajaran. Penelitian menggunakan pendekatan kualitatif dengan jenis penelitian deskriptif. Subjek penelitian berjumlah tiga orang, yaitu satu guru Bahasa Lampung, satu kepala madrasah, dan satu siswa kelas V yang dipilih melalui teknik purposive sampling. Data dikumpulkan melalui observasi, wawancara, dan dokumentasi, kemudian dianalisis melalui kondensasi data, penyajian data, dan penarikan kesimpulan. Keabsahan data diuji melalui triangulasi. Hasil penelitian menunjukkan bahwa perencanaan pembelajaran sagata dilakukan secara sistematis melalui penyusunan modul ajar, perumusan tujuan, penentuan materi, pemilihan metode, penyiapan media, dan perencanaan evaluasi. Faktor pendukung meliputi dukungan madrasah, peran guru, serta antusiasme siswa, sementara faktor penghambat mencakup keterbatasan bahan ajar khusus sagata, perbedaan penguasaan kosakata bahasa Lampung, dan berkurangnya penggunaan sagata dalam kehidupan sehari-hari. Implementasi pembelajaran sagata telah terlaksana secara terstruktur, meskipun masih memerlukan penguatan bahan ajar, media, dan kesempatan praktik untuk mendukung keberlanjutan pelestariannya melalui pendidikan formal.

The development of digital technology requires Islamic Religious Education (IRE) to accommodate students’ diverse potentials and foster creativity, including in Akhlak learning, which is often delivered through conventional approaches. This study aims to describe the planning and implementation of digital technology-based product differentiation, identify the forms and quality of students’ products, analyze the development of creativity, and examine the supporting and inhibiting factors at SMAN 1 Majalengka. The study employed a qualitative approach with a case study design. Data were collected through participatory observation, in-depth interviews with one IRE teacher and six eleventh-grade students, and documentation of instructional materials and students’ digital works. Data were analyzed through data reduction, data presentation, and conclusion drawing. The findings indicate that instruction was systematically planned through diagnostic assessment, product choices, and assessment rubrics. Implementation resulted in short films, educational videos, and digital posters that represented students’ understanding of moral values. Creativity was reflected in the development of originality, flexibility, elaboration, and fluency of thinking. Teachers’ technological competence, students’ enthusiasm, and a collaborative learning environment supported implementation, while limited time and technical constraints remained challenges. This study provides practical insights into implementing digital product differentiation to foster creativity in Islamic Religious Education. ABSTRAK Perkembangan teknologi digital menuntut pembelajaran Pendidikan Agama Islam (PAI) yang mampu mengakomodasi keberagaman potensi siswa dan mengembangkan kreativitas, termasuk pada materi Akhlak yang cenderung disampaikan secara konvensional. Penelitian ini bertujuan mendeskripsikan perencanaan dan pelaksanaan pembelajaran berdiferensiasi produk berbasis teknologi digital, mengidentifikasi bentuk dan kualitas produk siswa, menganalisis perkembangan kreativitas, serta mengungkap faktor pendukung dan penghambat implementasinya di SMAN 1 Majalengka. Penelitian menggunakan pendekatan kualitatif dengan desain studi kasus. Data dikumpulkan melalui observasi partisipatif, wawancara mendalam dengan satu guru PAI dan enam siswa kelas XI, serta dokumentasi perangkat pembelajaran dan karya digital. Analisis data dilakukan melalui reduksi data, penyajian data, dan penarikan kesimpulan. Hasil penelitian menunjukkan bahwa pembelajaran direncanakan secara sistematis melalui asesmen diagnostik, pilihan produk, dan rubrik penilaian. Pelaksanaannya menghasilkan film pendek, video edukasi, dan poster digital yang merepresentasikan pemahaman nilai Akhlak. Kreativitas siswa tampak pada perkembangan orisinalitas, keluwesan ide, elaborasi, dan kelancaran berpikir. Kompetensi teknologi guru, antusiasme siswa, serta lingkungan kolaboratif mendukung implementasi, sedangkan keterbatasan waktu dan kendala teknis menjadi hambatan. Penelitian ini memberikan gambaran praktis penerapan diferensiasi produk digital untuk mengembangkan kreativitas siswa dalam pembelajaran PAI.

Discipline in memorizing the Qur’an is an important aspect of the tahfiz program because students are required to be consistent in memorizing, reviewing, and maintaining their memorization. In its implementation, students have different levels of motivation, memorization ability, and readiness to submit their memorization. Some students are still reluctant to submit their memorization, lack focus during learning activities, or experience difficulties in maintaining consistency. Therefore, teacher strategies are needed to support students in developing discipline in memorizing the Qur’an. This study aims to describe the strategies applied by teachers to improve discipline in Qur’an memorization among eighth-grade students in the tahfiz program at MTs Assa’adah II Bungah Gresik, the impact of these strategies, and the supporting and inhibiting factors in their implementation. This research employed a qualitative approach with a descriptive research design. Data were collected through observation, interviews, and documentation. The data were analyzed using the interactive model of Miles and Huberman through data condensation, data display, and conclusion drawing and verification. The findings indicate that teachers applied strategies including setting memorization targets according to students’ abilities, habituating muroja’ah, providing examples, and giving motivation and guidance to students. The strategies had an impact on students’ discipline in maintaining memorization, conducting muroja’ah, managing their time, and achieving memorization targets. Supporting factors included a conducive learning environment, students’ intrinsic motivation, parental support, and teacher guidance and motivation. Inhibiting factors included fluctuating student motivation, differences in memorization abilities, lack of readiness for memorization submission, and distractions during learning activities. These findings indicate that teacher strategies play a role in supporting the development of students’ discipline and consistency in Qur’an memorization.

انضباط در حفظ قرآن یکی از جنبه‌های مهم برنامهٔ تحفیظ است، زیرا از دانش‌آموزان انتظار می‌رود در حفظ، مرور و نگهداری محفوظات خود استمرار داشته باشند. در اجرای این برنامه، دانش‌آموزان دارای سطوح مختلفی از انگیزه، توانایی حفظ و آمادگی برای ارائهٔ محفوظات خود هستند. برخی دانش‌آموزان همچنان در ارائهٔ محفوظات خود تردید دارند، در فعالیت‌های یادگیری تمرکز کافی ندارند یا در حفظ استمرار با دشواری مواجه می‌شوند. بنابراین، به کارگیری راهبردهای معلمان برای حمایت از دانش‌آموزان در توسعهٔ انضباط در حفظ قرآن ضروری است. هدف این پژوهش توصیف راهبردهای به‌کاررفته توسط معلمان برای ارتقای انضباط در حفظ قرآن در میان دانش‌آموزان پایه هشتم برنامهٔ تحفیظ در مدرسهٔ MTs Assa’adah II Bungah Gresik، تأثیر این راهبردها و عوامل تسهیل‌کننده و بازدارنده در اجرای آن‌ها است. این پژوهش با رویکرد کیفی و طرح پژوهش توصیفی انجام شده است. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه و اسناد جمع‌آوری شده‌اند. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل تعاملی Miles و Huberman از طریق تقطیع داده‌ها، نمایش داده‌ها و نتیجه‌گیری و تأیید انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که معلمان راهبردهایی از جمله تعیین اهداف حفظ متناسب با توانایی دانش‌آموزان، عادت‌دهی به مرور (مراجعه)، ارائهٔ الگو و انگیزش و راهنمایی به دانش‌آموزان را به کار گرفته‌اند. این راهبردها بر انضباط دانش‌آموزان در نگهداری محفوظات، انجام مرور، مدیریت زمان و دستیابی به اهداف حفظ تأثیرگذار بوده است. عوامل تسهیل‌کننده شامل محیط یادگیری مناسب، انگیزهٔ درونی دانش‌آموزان، حمایت والدین و راهنمایی و انگیزش معلمان بوده است. عوامل بازدارنده شامل نوسان انگیزهٔ دانش‌آموزان، تفاوت در توانایی حفظ، کمبود آمادگی برای ارائهٔ محفوظات و عوامل حواس‌پرتی در فعالیت‌های یادگیری بوده است. این یافته‌ها نشان می‌دهد که راهبردهای معلمان نقش مهمی در حمایت از توسعهٔ انضباط و استمرار دانش‌آموزان در حفظ قرآن ایفا می‌کند.

This study was motivated by the fact that some students still showed a lack of empathy and social awareness in their daily lives. Therefore, Islamic Religious Education learning is expected not only to focus on knowledge but also to instill empathy values to improve students' social awareness. The purpose of this study was to determine the implementation of Islamic Religious Education learning based on empathy values and the supporting and inhibiting factors in its implementation. This study employed a qualitative approach with a descriptive research design. The research subjects consisted of Islamic Religious Education teachers, the principal, and eleventh-grade students at SMA Muhammadiyah 3 Palembang. Data were collected through observation, interviews, and documentation. Data were analyzed through data reduction, data presentation, and conclusion drawing, while data validity was ensured through source and technique triangulation. The results showed that the implementation of Islamic Religious Education learning based on empathy values had been carried out well through habituation, teacher role modeling, group work, motivation, social activities, and religious activities involving students directly. The implementation had a positive impact on students' social awareness. Supporting factors included the role of teachers, a conducive school environment, and support from the principal and parents. Inhibiting factors included differences in students' characteristics, lack of consistency in applying empathy values, and the use of gadgets. Efforts to overcome these obstacles were carried out through student guidance and parenting activities for parents.

This study aims to describe the implementation of the demonstration method in Drum Band extracurricular activities at SMK Negeri 4 Kerinci and to identify the supporting and inhibiting factors affecting its implementation. This research employed a qualitative descriptive approach. Data were collected through observation, interviews, and documentation involving the instructor, students, and school representatives. Data was analyzed through data reduction, data display, and conclusion drawing. The findings show that the demonstration method was implemented through planning, instructor demonstrations, student practice, guidance during training, and evaluation of learning outcomes. This method helped students understand drum band playing techniques more effectively because they were able to observe and imitate the instructor directly. Supporting factors included the instructor's competence, students' motivation, school support, and adequate facilities and equipment. Inhibiting factors included the limited number of musical instruments, restricted practice time, and differences in students' abilities to understand the training materials.

هدف این پژوهش توصیف اجرای روش نمایش در فعالیت فوق‌برنامه درام‌بند در دبیرستان دولتی شماره ۴ کرینچی و شناسایی عوامل تسهیل‌کننده و بازدارنده مؤثر بر اجرای آن است. این پژوهش با رویکرد توصیفی-کیفی انجام شده است. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه و مستندسازی با مشارکت مربی، دانش‌آموزان و نمایندگان مدرسه گردآوری شد. تحلیل داده‌ها از طریق کاهش داده، نمایش داده و نتیجه‌گیری صورت گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد که روش نمایش از طریق برنامه‌ریزی، نمایش مربی، تمرین دانش‌آموزان، راهنمایی در حین آموزش و ارزیابی نتایج یادگیری اجرا شده است. این روش به دانش‌آموزان کمک کرد تا تکنیک‌های نواختن درام‌بند را مؤثرتر درک کنند، زیرا قادر بودند مربی را به طور مستقیم مشاهده و تقلید نمایند. عوامل تسهیل‌کننده شامل شایستگی مربی، انگیزه دانش‌آموزان، حمایت مدرسه و امکانات و تجهیزات کافی بود. عوامل بازدارنده شامل محدودیت تعداد سازهای موسیقی، زمان محدود تمرین و تفاوت در توانایی دانش‌آموزان برای درک مطالب آموزشی بود.

This study aims to describe the implementation of music education using the demonstration method for the topic of musical transposition in class XI F1 at SMA Negeri 1 2×11 Enam Lingkung. Studying employs a qualitative approach with a descriptive method. The research subjects were the Arts and Culture (Music) teacher and the students of class XI F1 at SMA Negeri 1 2×11 Enam Lingkung. The object of the study was the implementation of music instruction using the demonstration method for the topic of musical transposition. Data was collected through observation, interviews, and documentation, and subsequently analyzed using techniques comprising data reduction, data presentation, and conclusion drawing. The results indicate that the demonstration method in music instruction was implemented through preparation, execution, and evaluation stages. Supporting factors for the implementation included teacher competence, the availability of instructional media, student enthusiasm, and a conducive learning environment. Meanwhile, inhibiting factors included limited instructional time, variations in students' musical abilities, incomplete musical instruments brought by students, and a lack of focus among some students during the learning process.

هدف این پژوهش توصیف اجرای آموزش موسیقی با استفاده از روش نمایش برای موضوع ترانسپوزیسیون موسیقی در کلاس یازدهم F1 دبیرستان دولتی ۱ ۲×۱۱ انام لینگونگ است. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش توصیفی انجام شده است. شرکت‌کنندگان پژوهش شامل معلم هنر و فرهنگ (موسیقی) و دانش‌آموزان کلاس یازدهم F1 دبیرستان مذکور بودند. موضوع پژوهش، اجرای آموزش موسیقی با استفاده از روش نمایش برای موضوع ترانسپوزیسیون موسیقی بود. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه و مستندسازی گردآوری و سپس با استفاده از تکنیک‌های کاهش داده، ارائه داده و نتیجه‌گیری تحلیل شدند. نتایج نشان می‌دهد که روش نمایش در آموزش موسیقی از طریق مراحل آمادگی، اجرا و ارزیابی پیاده‌سازی شده است. عوامل حمایتی برای اجرای این روش شامل شایستگی معلم، در دسترس بودن رسانه‌های آموزشی، اشتیاق دانش‌آموزان و محیط یادگیری مساعد بود. در مقابل، عوامل بازدارنده شامل محدودیت زمان آموزشی، تفاوت در توانایی‌های موسیقایی دانش‌آموزان، کامل نبودن سازهای موسیقی آورده‌شده توسط دانش‌آموزان و عدم تمرکز برخی دانش‌آموزان در فرایند یادگیری می‌شود.

This study aims to determine the implementation of the use of the Daily Journal Book 7 Habits of Great Indonesian Children, the formation of Islamic character of grade 5B students of SD Quran Terpadu Nurul Islam Karawang, as well as supporting and inhibiting factors in its implementation. The study used a qualitative approach with a descriptive method. Data collection techniques were carried out through observation, semi-structured interviews, and documentation, with research subjects consisting of the principal, homeroom teacher 5B, and grade 5B students. Data analysis was carried out through data reduction, data presentation, and drawing conclusions, while the validity of the data was tested using triangulation. The results of the study indicate that the implementation of the Daily Journal Book 7 Habits of Great Indonesian Children is carried out through habits that are integrated with school culture and students' daily activities. This program contributes to the formation of Islamic character in the form of piety, responsibility, trustworthiness, ukhuwah, istiqomah, and patience. Based on the analysis of Bloom's Taxonomy of the affective domain, student character development takes place through the stages of accepting, responding, appreciating, organizing values, and making values part of personality. Supporting factors for the program include school support, teacher involvement, parental involvement, a conducive environment, and student motivation. While inhibiting factors include lack of student consistency, boredom, limited parental guidance, the influence of technology, and differences in student character. Therefore, the use of the 7 Habits of Great Indonesian Children Daily Journal effectively supports the formation of Islamic character in students through a continuous process of habituation.

این پژوهش با هدف تعیین نحوه اجرای استفاده از دفترچه روزانه هفت عادت کودکان بزرگ اندونزیایی، شکل‌گیری شخصیت اسلامی دانش‌آموزان پایه ۵B دبستان قرآن‌محور نورالاسلام کاراوانگ و همچنین عوامل حمایت‌کننده و بازدارنده در اجرای آن انجام شده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش توصیفی انجام شده است. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و مستندسازی گردآوری شده‌اند و شرکت‌کنندگان پژوهش شامل مدیر مدرسه، معلم راهنمای کلاس ۵B و دانش‌آموزان پایه ۵B بوده‌اند. تحلیل داده‌ها از طریق کاهش داده، ارائه داده و نتیجه‌گیری صورت گرفته و روایی داده‌ها با استفاده از مثلث‌سازی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که اجرای دفترچه روزانه هفت عادت کودکان بزرگ اندونزیایی از طریق عادت‌هایی که با فرهنگ مدرسه و فعالیت‌های روزانه دانش‌آموزان ادغام شده‌اند، انجام می‌شود. این برنامه در شکل‌گیری شخصیت اسلامی به صورت تقوا، مسئولیت‌پذیری، امانت‌داری، اخوت، استقامت و صبر نقش دارد. بر اساس تحلیل طبقه‌بندی بلوم در حوزه عاطفی، رشد شخصیت دانش‌آموزان از مراحل پذیرش، پاسخ‌دهی، ارزش‌گذاری، سازماندهی ارزش‌ها و درونی‌سازی ارزش‌ها در شخصیت فردی عبور می‌کند. عوامل حمایت‌کننده برنامه شامل حمایت مدرسه، مشارکت معلمان، مشارکت والدین، محیط مناسب و انگیزه دانش‌آموزان است. عوامل بازدارنده نیز شامل عدم ثبات دانش‌آموزان، احساس کسالت، محدودیت راهنمایی والدین، تأثیر فناوری و تفاوت‌های شخصیتی دانش‌آموزان می‌باشد. بنابراین، استفاده از دفترچه روزانه هفت عادت کودکان بزرگ اندونزیایی به طور مؤثری از طریق فرایند مستمر عادت‌سازی به شکل‌گیری شخصیت اسلامی دانش‌آموزان کمک می‌کند.

This study aims to analyze the implementation of Problem Based Learning (PBL) in fostering deep learning on the human digestive system topic among fifth-grade students at SD Negeri Bulakan 02 and to identify its supporting and inhibiting factors. This study employed a descriptive qualitative approach, with data collected through observation, interviews, and documentation. Data were analyzed through data collection, data condensation, data presentation, and conclusion drawing. The results showed that the implementation of PBL through the stages of problem orientation, learning organization, investigation, presentation of results, and analysis and evaluation supported the development of mindful, meaningful, and joyful learning. Students were able to relate the digestive system concepts to everyday life, collaborate in groups, conduct investigations, and reflect on the learning process. Supporting factors included teacher preparedness, learning media, worksheets, group collaboration, and teacher guidance. Meanwhile, inhibiting factors included limited learning time, uneven student participation, and the need for guidance during the investigation process. Therefore, PBL can support deep learning, although students’ understanding has not yet been evenly achieved.

هدف این پژوهش تحلیل اجرای یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) در پرورش یادگیری عمیق در موضوع دستگاه گوارش انسان در میان دانش‌آموزان پایه پنجم دبستان SD Negeri Bulakan 02 و شناسایی عوامل حمایتی و بازدارنده آن است. این پژوهش با رویکرد کیفی توصیفی انجام شده و داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه و اسناد جمع‌آوری شده‌اند. تحلیل داده‌ها از طریق جمع‌آوری داده، تلخیص داده، ارائه داده و نتیجه‌گیری صورت گرفته است. نتایج نشان داد که اجرای PBL از طریق مراحل جهت‌دهی به مسئله، سازماندهی یادگیری، تحقیق، ارائه نتایج و تحلیل و ارزیابی، به توسعه یادگیری آگاهانه، معنادار و لذت‌بخش کمک کرده است. دانش‌آموزان توانستند مفاهیم دستگاه گوارش را به زندگی روزمره مرتبط سازند، در گروه‌ها همکاری کنند، به تحقیق بپردازند و فرایند یادگیری را بازتاب دهند. عوامل حمایتی شامل آمادگی معلم، رسانه‌های آموزشی، برگه‌های کار، همکاری گروهی و راهنمایی معلم بودند. در مقابل، عوامل بازدارنده شامل محدودیت زمان یادگیری، مشارکت نامتوازن دانش‌آموزان و نیاز به راهنمایی در فرایند تحقیق بود. بنابراین، PBL می‌تواند از یادگیری عمیق حمایت کند، هرچند درک دانش‌آموزان هنوز به طور یکنواخت حاصل نشده است.

This study aims to describe the implementation of the Suggestopedia method in increasing students' confidence in speaking Arabic and identify supporting and inhibiting factors. The method used is qualitative research with a descriptive approach that aims to describe the phenomenon in depth. The results of the study indicate that the Suggestopedia method is effective in increasing students' confidence in speaking Arabic. This is evident from the improvement in students' speaking ability, fluency in reading Arabic, and changes in students' attitudes from shyness to being more active and brave in speaking in front of the class. Supporting factors include school policies, teacher competence, parental support, the availability of teaching materials, and adequate learning facilities. Inhibiting factors include the inability of some students to read the hijaiyah letters, low learning motivation, and feelings of shame and fear of making mistakes.

این پژوهش با هدف توصیف اجرای روش Suggestopedia در افزایش اعتماد به نفس دانش‌آموزان در صحبت کردن به زبان عربی و شناسایی عوامل حمایت‌کننده و بازدارنده انجام شده است. روش مورد استفاده، پژوهش کیفی با رویکرد توصیفی است که هدف آن توصیف عمیق پدیده می‌باشد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که روش Suggestopedia در افزایش اعتماد به نفس دانش‌آموزان در صحبت کردن به زبان عربی مؤثر است. این امر از بهبود توانایی گفتاری دانش‌آموزان، روانی در خواندن عربی و تغییر نگرش دانش‌آموزان از خجالت به فعال‌تر و شجاع‌تر شدن در صحبت کردن در مقابل کلاس مشهود است. عوامل حمایت‌کننده شامل سیاست‌های مدرسه، شایستگی معلم، حمایت والدین، در دسترس بودن مواد آموزشی و امکانات آموزشی کافی می‌باشد. عوامل بازدارنده شامل ناتوانی برخی دانش‌آموزان در خواندن حروف هجایی، انگیزه پایین یادگیری و احساس شرم و ترس از اشتباه کردن است.

This study aims to describe and analyze the implementation of training to improve teacher and education personnel competencies by Balai Besar Guru dan Tenaga Kependidikan (BBGTK) South Sulawesi Province, as well as to identify supporting and inhibiting factors. The study used a descriptive qualitative approach with the Miles and Huberman interactive analysis model. Data collection was conducted through interviews, observations, and documentation with five informants. Data validity was tested through source triangulation and method triangulation. The results of the study indicate that the implementation of training at BBGTK South Sulawesi Province has been carried out systematically, namely: (a) input, participants are determined through needs mapping, facilitators are selected through selection and are nationally certified, and supported by planned infrastructure and budget; (b) process, learning is carried out with an andragogical approach through blended learning, accompanied by continuous monitoring and evaluation through pre-tests and post-tests; (c) output, the training results in increased knowledge and skills of participants with good achievement of learning objectives indicated by the ability of participants to understand the material, complete assignments, participate actively, and prepare follow-up plans (RTL); and (d) outcome, participants apply learning outcomes through Follow-up Action Plans (RTL) and share good practices with fellow teachers. Supporting factors include internal coordination, facilitator competence, participant motivation, and support for facilities and policies. Inhibiting factors include inaccurate participant data, budget limitations, technical constraints on facilities, and suboptimal post-training monitoring. In general, the implementation of training has made a positive contribution to improving the competence of teachers and education personnel, although strengthening is still needed in the aspects of equalizing targets, budget support, and post-training monitoring.

هدف این پژوهش توصیف و تحلیل اجرای دوره‌های آموزشی به منظور ارتقای شایستگی معلمان و کارکنان آموزشی توسط Balai Besar Guru dan Tenaga Kependidikan (BBGTK) استان سولاوسی جنوبی و شناسایی عوامل حمایت‌کننده و بازدارنده است. این پژوهش با رویکرد کیفی توصیفی و با استفاده از مدل تحلیل تعاملی مایلز و هابرمن انجام شده است. گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه، مشاهده و اسناد با پنج نفر مطلع صورت گرفته است. روایی داده‌ها از طریق مثلث‌سازی منبع و روش مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که اجرای دوره‌های آموزشی در BBGTK استان سولاوسی جنوبی به صورت نظام‌مند انجام شده است، به این صورت که: (الف) ورودی، شرکت‌کنندگان از طریق نقشه‌برداری نیازها تعیین می‌شوند، تسهیل‌گران از طریق فرایند انتخاب و با گواهینامه ملی برگزیده می‌شوند و زیرساخت‌ها و بودجه به صورت برنامه‌ریزی‌شده حمایت می‌شوند؛ (ب) فرایند، آموزش با رویکرد آندراگوژیک و به صورت یادگیری ترکیبی انجام می‌شود و با پایش و ارزیابی مستمر از طریق پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه است؛ (ج) خروجی، نتیجه آموزش افزایش دانش و مهارت شرکت‌کنندگان با تحقق مطلوب اهداف یادگیری است که با توانایی شرکت‌کنندگان در درک مطالب، انجام تکالیف، مشارکت فعال و تهیه برنامه‌های پیگیری (RTL) نشان داده می‌شود؛ و (د) پیامد، شرکت‌کنندگان نتایج یادگیری را از طریق برنامه‌های اقدام پیگیری (RTL) به کار می‌گیرند و تجارب موفق را با سایر معلمان به اشتراک می‌گذارند. عوامل حمایت‌کننده شامل هماهنگی داخلی، شایستگی تسهیل‌گران، انگیزه شرکت‌کنندگان و حمایت از امکانات و سیاست‌ها است. عوامل بازدارنده شامل داده‌های نادرست شرکت‌کنندگان، محدودیت بودجه، موانع فنی مربوط به امکانات و پایش پس از آموزش کمتر از حد مطلوب است. به طور کلی، اجرای دوره‌های آموزشی سهم مثبتی در ارتقای شایستگی معلمان و کارکنان آموزشی داشته است، هرچند تقویت در زمینه‌های همسان‌سازی اهداف، حمایت بودجه‌ای و پایش پس از آموزش همچنان مورد نیاز است.

Islamic boarding schools are educational institutions that focus on teaching religious knowledge, including various traditional Islamic books. Besides that, pesantren also equip students with various positive life skills, like memorizing hadiths, practicing prayer, leading prayers, and other life skills. The study aims to analyze the factors influencing the development of students' social skills at Islamic Boarding Schools. This study adopted a qualitative case study approach. The study was conducted at the Mambaul 'Ulum Tujungmuli Islamic Boarding School, Karangmoncol District, Purbalingga Regency. The subjects were the caretakers of the Islamic boarding school. Data were collected using interview and documentation techniques. Data were analyzed using interactive analysis. The results of the study reported that the development of students' life skills was influenced both driving and inhibiting factors. The driving factors originated from both internal and external sources. Internal aspects were characterized by the willingness and enthusiasm of the caretakers, the purpose of establishing the Islamic boarding school, sociological awareness, and internalization of Islamic boarding school teachings. External aspects were characterized by of the importance of deepening religious knowledge, the community's need for education, the desire to build social integration, and maintaining harmony among humans. Factors inhibiting the development of students' life skills included technological changes and changing times, a lack of communication between residents and the Islamic boarding school, limited agricultural land, and inadequate agricultural infrastructure.

مدارس شبانه‌روزی اسلامی، نهادهای آموزشی‌ای هستند که بر آموزش معارف دینی، از جمله کتب سنتی اسلامی، تمرکز دارند. افزون بر این، این مدارس دانش‌آموزان را به مهارت‌های مثبت زندگی همچون حفظ احادیث، تمرین نماز، امامت جماعت و سایر مهارت‌های زندگی مجهز می‌کنند. هدف پژوهش حاضر، تحلیل عوامل مؤثر بر توسعه مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان در مدارس شبانه‌روزی اسلامی است. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش مطالعه موردی انجام شده است. محل انجام پژوهش، مدرسه شبانه‌روزی اسلامی Mambaul 'Ulum Tujungmuli در بخش Karangmoncol، شهرستان Purbalingga بوده است. شرکت‌کنندگان پژوهش، متولیان مدرسه شبانه‌روزی اسلامی بودند. داده‌ها با استفاده از مصاحبه و تکنیک‌های مستندسازی گردآوری شد. تحلیل داده‌ها به روش تحلیل تعاملی صورت گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که توسعه مهارت‌های زندگی دانش‌آموزان تحت تأثیر عوامل محرک و بازدارنده قرار دارد. عوامل محرک از منابع داخلی و خارجی نشأت می‌گیرند. جنبه‌های داخلی شامل تمایل و اشتیاق متولیان، هدف از تأسیس مدرسه شبانه‌روزی اسلامی، آگاهی جامعه‌شناختی و درونی‌سازی آموزه‌های مدرسه شبانه‌روزی اسلامی بود. جنبه‌های خارجی شامل اهمیت تعمیق دانش دینی، نیاز جامعه به آموزش، تمایل به ایجاد همبستگی اجتماعی و حفظ هماهنگی میان انسان‌ها بود. عوامل بازدارنده توسعه مهارت‌های زندگی دانش‌آموزان شامل تغییرات فناورانه و تغییرات زمانه، کمبود ارتباط میان ساکنان و مدرسه شبانه‌روزی اسلامی، محدودیت زمین‌های کشاورزی و زیرساخت‌های ناکافی کشاورزی بود.

This study examines how educational supervision and educational evaluation can be integrated to improve the quality of Islamic educational institutions at the madrasah tsanawiyah (MTs) level in Samarinda. The problem addressed is that supervision and evaluation are often discussed and managed as separate routines, so supervision findings rarely serve as evidence for institutional quality decisions. The study aims to explain the relationship between the two, to formulate an integration model, and to identify supporting and inhibiting factors. It employed a qualitative library research design. Data were drawn from scientific articles published between 2021 and 2026, a government regulation on national education standards, and a local study conducted at an MTs in Samarinda, and were analyzed through data reduction, data display, and conclusion drawing with source triangulation. The results show that supervision supplies process evidence, while evaluation turns that evidence into quality decisions. Integration is best designed as a five-stage cycle: quality mapping, supervision planning, supervision implementation, evaluation of results and impacts, and follow-up coaching. An illustrative application shows that a small MTs can run this cycle through a quality team, a shared instrument, and a collaborative coaching approach. Leadership, quality culture, time management, and documentation of follow-up determine its success. The model is conceptual and requires empirical testing in further field research.

این مطالعه به بررسی چگونگی ادغام نظارت آموزشی و ارزیابی آموزشی به منظور ارتقای کیفیت مؤسسات آموزش اسلامی در سطح مدرسه متوسطه اول (مدرسه تسناویّه، MTs) در شهر ساماریندا می‌پردازد. مسئله مورد بررسی این است که نظارت و ارزیابی غالباً به عنوان فعالیت‌هایی جداگانه مورد بحث و مدیریت قرار می‌گیرند، به‌گونه‌ای که یافته‌های نظارت به ندرت به عنوان شواهدی برای تصمیم‌گیری‌های مرتبط با کیفیت مؤسسه مورد استفاده قرار می‌گیرند. هدف پژوهش، تبیین رابطه میان این دو، تدوین یک مدل ادغام و شناسایی عوامل تسهیل‌کننده و بازدارنده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش مطالعه کتابخانه‌ای انجام شده است. داده‌ها از مقالات علمی منتشرشده بین سال‌های 2021 تا 2026، یک مقرره دولتی درباره استانداردهای ملی آموزش و یک مطالعه محلی انجام‌شده در یک مدرسه MTs در ساماریندا گردآوری و از طریق کاهش داده‌ها، نمایش داده‌ها و نتیجه‌گیری با استفاده از مثلث‌سازی منابع تحلیل شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که نظارت شواهد فرایندی را فراهم می‌کند، در حالی که ارزیابی این شواهد را به تصمیمات مرتبط با کیفیت تبدیل می‌کند. ادغام به بهترین نحو به صورت یک چرخه پنج‌مرحله‌ای طراحی می‌شود: نقشه‌برداری کیفیت، برنامه‌ریزی نظارت، اجرای نظارت، ارزیابی نتایج و پیامدها و پیگیری و هدایت بعدی. یک کاربرد نمونه نشان می‌دهد که یک مدرسه MTs کوچک می‌تواند این چرخه را از طریق یک تیم کیفیت، ابزار مشترک و رویکرد هدایت مشارکتی اجرا کند. رهبری، فرهنگ کیفیت، مدیریت زمان و مستندسازی پیگیری‌ها موفقیت این مدل را تعیین می‌کنند. این مدل مفهومی است و نیازمند آزمون تجربی در پژوهش‌های میدانی بعدی می‌باشد.

This study aims to analyze the personality competence of Islamic Religious Education (PAI) teachers in fostering students’ noble character at State Junior High School 1 Tebo. The study employed a qualitative descriptive approach. Data were collected through observation, interviews, and documentation involving the principal, PAI teachers, students, and relevant school documents. Data analysis was conducted through data reduction, data presentation, and conclusion drawing, while data validity was strengthened through source and technique triangulation. The findings indicate that the moral character of students at State Junior High School 1 Tebo is generally good and reflects religious values and norms. Nevertheless, several students still demonstrate behaviors that require further guidance, such as skipping classes, leaving lessons, speaking impolitely, arriving late, and not participating in school ceremonies. The personality competence of PAI teachers is generally well implemented, as demonstrated by faith and piety, noble character, wisdom, openness, authority, and the ability to provide positive influence and become role models for students. Character development is supported by positive school habits, students’ internal awareness, cooperation among school members, character-oriented curriculum, professional teachers, and adequate facilities. The inhibiting factors include differences in students’ backgrounds, family conditions, limited parental attention, peer and community environments, external information influences, and individual student conditions. The school addresses these challenges through guidance, habituation, supervision, discussion, and religious activities.

این پژوهش با هدف تحلیل شایستگی شخصیتی معلمان آموزش دینی اسلامی (PAI) در پرورش اخلاق کریمه دانش‌آموزان در دبیرستان دولتی شماره ۱ تبو انجام شده است. این مطالعه با رویکرد توصیفی کیفی صورت گرفته است. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه و اسناد، با مشارکت مدیر مدرسه، معلمان PAI، دانش‌آموزان و اسناد مرتبط مدرسه گردآوری شده‌اند. تحلیل داده‌ها از طریق کاهش داده، ارائه داده و نتیجه‌گیری انجام شده و روایی داده‌ها با استفاده از مثلث‌سازی منبع و روش تقویت گردیده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اخلاق دانش‌آموزان در دبیرستان دولتی شماره ۱ تبو عموماً خوب بوده و بازتاب‌دهنده ارزش‌ها و هنجارهای دینی است. با این حال، برخی دانش‌آموزان رفتارهایی از خود نشان می‌دهند که نیازمند راهنمایی بیشتر است، مانند غیبت از کلاس، ترک درس، صحبت بی‌ادبانه، دیر رسیدن و شرکت نکردن در مراسم مدرسه. شایستگی شخصیتی معلمان PAI عموماً به خوبی اجرا می‌شود و با ایمان و تقوا، اخلاق نیکو، خردمندی، گشودگی، اقتدار و توانایی تأثیرگذاری مثبت و الگو بودن برای دانش‌آموزان نمود می‌یابد. پرورش اخلاق با عادات مثبت مدرسه، آگاهی درونی دانش‌آموزان، همکاری اعضای مدرسه، برنامه درسی مبتنی بر شخصیت، معلمان حرفه‌ای و امکانات کافی حمایت می‌شود. عوامل بازدارنده شامل تفاوت‌های زمینه‌ای دانش‌آموزان، شرایط خانوادگی، توجه محدود والدین، محیط همسالان و جامعه، تأثیر اطلاعات بیرونی و شرایط فردی دانش‌آموزان است. مدرسه این چالش‌ها را از طریق راهنمایی، عادت‌دهی، نظارت، بحث و فعالیت‌های دینی مدیریت می‌کند.

This study aims to analyze the implementation of Multiple Intelligences (MI)-based Islamic Religious Education (PAI), learning strategies, assessment, its impacts on students, and supporting and inhibiting factors from the perspective of Islamic epistemology. The study employed a Systematic Literature Review (SLR) following the PRISMA 2020 guidelines. The literature was searched using the keywords Multiple Intelligences, Islamic Religious Education, Islamic Education, and Pendidikan Agama Islam, and was analyzed through thematic synthesis of studies that met the inclusion criteria. The findings indicate that MI implementation involves planning based on the identification of students’ potential, learning activities using various methods, media, activities, and learning experiences, as well as multidimensional assessment. The strategies identified include discussion, demonstration, worship practices, role play, project-based learning, digital media, collaborative activities, reflection, and environment-based learning. These approaches have the potential to improve student engagement, motivation, creativity, communication, critical thinking, problem-solving, and learning outcomes. From the perspective of Islamic epistemology, MI can be positioned as a pedagogical framework that optimizes human potential through the integration of revelation, reason, empirical experience, and reflection. However, its implementation continues to face limitations related to teacher competence, time, facilities, and assessment. This review emphasizes that MI is more appropriately understood as a learning design framework for developing students’ potential holistically rather than as an instrument for labeling intelligence.

هدف این پژوهش تحلیل پیاده‌سازی آموزش دینی اسلامی (PAI) مبتنی بر هوش‌های چندگانه (MI)، راهبردهای یادگیری، ارزیابی، تأثیرات آن بر دانش‌آموزان و عوامل تسهیل‌کننده و بازدارنده از منظر معرفت‌شناسی اسلامی است. این مطالعه با بهره‌گیری از مرور نظام‌مند ادبیات (SLR) مطابق با دستورالعمل‌های PRISMA 2020 انجام شده است. جستجوی منابع با استفاده از کلیدواژه‌های Multiple Intelligences، Islamic Religious Education، Islamic Education و Pendidikan Agama Islam صورت گرفته و مطالعات واجد شرایط از طریق سنتز موضوعی تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که پیاده‌سازی MI شامل برنامه‌ریزی مبتنی بر شناسایی ظرفیت‌های دانش‌آموزان، فعالیت‌های یادگیری با بهره‌گیری از روش‌ها، رسانه‌ها، فعالیت‌ها و تجارب یادگیری متنوع و همچنین ارزیابی چندبعدی است. راهبردهای شناسایی‌شده شامل بحث، نمایش، تمرینات عبادی، ایفای نقش، یادگیری مبتنی بر پروژه، رسانه‌های دیجیتال، فعالیت‌های مشارکتی، تأمل و یادگیری مبتنی بر محیط می‌باشد. این رویکردها پتانسیل ارتقای مشارکت، انگیزه، خلاقیت، ارتباط، تفکر انتقادی، حل مسئله و پیامدهای یادگیری دانش‌آموزان را دارند. از منظر معرفت‌شناسی اسلامی، MI می‌تواند به عنوان چارچوبی تربیتی برای بهینه‌سازی ظرفیت‌های انسانی از طریق ادغام وحی، عقل، تجربه‌ی تجربی و تأمل جایگاه یابد. با این حال، اجرای آن همچنان با محدودیت‌هایی نظیر شایستگی معلمان، زمان، امکانات و ارزیابی مواجه است. این مرور تأکید می‌کند که MI بیشتر به عنوان چارچوبی برای طراحی یادگیری جهت توسعه‌ی همه‌جانبه‌ی ظرفیت‌های دانش‌آموزان قابل فهم است تا ابزاری برای برچسب‌زنی هوش.

This study aims to describe the implementation of servant leadership in the principal’s leadership at SMPN 1 Cikarang Selatan, to describe the principal’s strategies in building communication, service, and empowerment, and to identify supporting and inhibiting factors. This research employed a descriptive qualitative approach. Data were collected through non-participant observation, semi-structured interviews, and documentation. The informants consisted of the principal, vice principal, teachers, and educational staff. Data analysis was conducted through data condensation, data display, and conclusion drawing and verification. The findings indicate that servant leadership has been implemented through six dimensions: exemplary behavior, empathy, listening, empowerment, caring, and community building. The principal demonstrates openness in receiving input, provides support and solutions, delegates responsibilities, encourages competence development, and promotes cooperation among school members. The strategies for communication, service, and empowerment are integrated through meetings, coordination, direct communication, personal approaches, task delegation, and opportunities for professional development. Supporting factors include cooperation, open communication, mutual trust, school-community support, and shared commitment. Inhibiting factors include differences in character and participation, communication and coordination challenges, and the principal’s limited time due to a high workload. Overall, servant leadership at SMPN 1 Cikarang Selatan has been implemented, although continuous strengthening is needed to optimize service, empowerment, communication, and collaboration.

هدف این پژوهش توصیف پیاده‌سازی رهبری خدمتگزار در رهبری مدیر دبیرستان دولتی شماره ۱ چیکارنگ جنوبی، توصیف راهبردهای مدیر در ایجاد ارتباط، خدمت‌رسانی و توانمندسازی، و شناسایی عوامل حمایت‌کننده و بازدارنده است. این پژوهش با رویکرد کیفی توصیفی انجام شده است. داده‌ها از طریق مشاهده غیرمشارکتی، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و اسناد گردآوری شده‌اند. مطلعان شامل مدیر، معاون، معلمان و کارکنان آموزشی بوده‌اند. تحلیل داده‌ها از طریق تقطیر داده‌ها، نمایش داده‌ها و نتیجه‌گیری و تأیید انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که رهبری خدمتگزار از طریق شش بُعد رفتار الگویی، همدلی، گوش دادن، توانمندسازی، مراقبت و جامعه‌سازی پیاده‌سازی شده است. مدیر مدرسه با پذیرش نظرات، ارائه حمایت و راه‌حل، واگذاری مسئولیت‌ها، تشویق به توسعه شایستگی و ترویج همکاری میان اعضای مدرسه، این ابعاد را به اجرا درمی‌آورد. راهبردهای ارتباط، خدمت‌رسانی و توانمندسازی از طریق جلسات، هماهنگی، ارتباط مستقیم، رویکردهای فردی، واگذاری وظایف و ایجاد فرصت‌های توسعه حرفه‌ای ادغام شده‌اند. عوامل حمایت‌کننده شامل همکاری، ارتباط باز، اعتماد متقابل، حمایت جامعه مدرسه و تعهد مشترک است. عوامل بازدارنده شامل تفاوت در شخصیت و مشارکت، چالش‌های ارتباط و هماهنگی و محدودیت زمانی مدیر به دلیل حجم بالای کار می‌باشد. به طور کلی، رهبری خدمتگزار در دبیرستان دولتی شماره ۱ چیکارنگ جنوبی پیاده‌سازی شده است، هرچند تقویت مستمر برای بهینه‌سازی خدمت‌رسانی، توانمندسازی، ارتباط و همکاری ضروری است.

This study aims to describe the implementation of gratitude habituation (pembiasaan bersyukur) in early childhood at TK Negeri 2 Pagar Alam, identify supporting and inhibiting factors, and analyze the implications for children's religious and moral development. A qualitative case study approach was employed, with data collected through participant observation, semi-structured interviews with teachers and the school principal, and documentation analysis. Data were analyzed using the Miles and Huberman interactive model, complemented by triangulation to ensure validity. The findings reveal that gratitude habituation is implemented through three main pathways: (1) structured daily routines including morning prayers (doa pagi), the recitation of Asmaul Husna, and thanksgiving expressions (Alhamdulillah) before and after activities; (2) teacher role modeling through spontaneous expressions of gratitude and verbal reinforcement; and (3) contextual integration through storytelling, singing, and sharing activities (berbagi). The habituation process follows a gradual pattern of recognition (mengenal), repetition (mengulang), internalization (menghayati), and spontaneous expression. Supporting factors include consistent teacher commitment, a supportive school culture, and parental collaboration. Inhibiting factors encompass children's developmental variability, limited media resources, and inconsistent home reinforcement. This study contributes to the literature on Islamic character education in early childhood and offers practical implications for kindergarten practitioners in Muslim-majority contexts.

هدف این پژوهش توصیف اجرای عادت‌دهی به شکرگزاری در اوایل کودکی در دبستان دولتی شماره ۲ پاگار آلام، شناسایی عوامل تسهیل‌کننده و بازدارنده، و تحلیل پیامدهای آن برای رشد دینی و اخلاقی کودکان است. این پژوهش با رویکرد کیفی مطالعه موردی انجام شده است و داده‌ها از طریق مشاهده مشارکتی، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با معلمان و مدیر مدرسه، و تحلیل اسناد گردآوری شده‌اند. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل تعاملی مایلز و هابرمن و تکمیل آن با مثلث‌سازی به منظور اطمینان از روایی صورت گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که عادت‌دهی به شکرگزاری از طریق سه مسیر اصلی اجرا می‌شود: (۱) روال‌های ساختاریافته روزانه شامل دعای صبح، قرائت اسماالحسنی و بیان عبارات شکرگزاری (الحمدلله) پیش و پس از فعالیت‌ها؛ (۲) الگوپذیری از معلم از طریق ابرازهای خودجوش شکرگزاری و تقویت کلامی؛ و (۳) ادغام زمینه‌ای از طریق قصه‌گویی، آوازخوانی و فعالیت‌های اشتراکی (بر‌بگی). فرایند عادت‌دهی به صورت تدریجی شامل شناخت، تکرار، درون‌سازی و ابراز خودجوش دنبال می‌شود. عوامل تسهیل‌کننده شامل تعهد مستمر معلمان، فرهنگ حمایتی مدرسه و همکاری والدین است. عوامل بازدارنده شامل تفاوت‌های رشدی کودکان، محدودیت منابع رسانه‌ای و عدم تقویت منسجم در خانه می‌باشد. این پژوهش به ادبیات آموزش شخصیت اسلامی در اوایل کودکی افزوده و پیامدهای عملی برای مربیان مهدکودک در زمینه‌های با اکثریت مسلمان ارائه می‌دهد.

Honesty and responsibility are fundamental character values that shape individual quality and the moral standing of a nation. Cheating, plagiarism, and neglect of obligations remain common in educational settings. Islamic Religious Education holds a strategic role in instilling these values because they are grounded in the Qur'an and Hadith. This study aims to describe the concepts of honesty and responsibility in Islam, the stages of value internalization, strategies of internalization through Islamic Religious Education, and their supporting and inhibiting factors. Using a qualitative library research method with content analysis, the study finds that internalization proceeds through value transformation, value transaction, and trans-internalization. These stages can be strengthened through role modelling, habituation, advice, supervision, and reinforcement, together with integration of values into learning and school culture. Success depends on synergy among teachers, family, and environment, while obstacles include a lack of role models, the influence of social media, and an overly cognitive emphasis in teaching.

صداقت و مسئولیت‌پذیری از ارزش‌های بنیادی شخصیتی هستند که کیفیت فرد و جایگاه اخلاقی یک ملت را شکل می‌دهند. تقلب، سرقت علمی و بی‌توجهی به وظایف همچنان در محیط‌های آموزشی رایج است. آموزش دینی اسلام نقش راهبردی در نهادینه‌سازی این ارزش‌ها دارد، چرا که این ارزش‌ها بر مبنای قرآن و حدیث استوار هستند. هدف این پژوهش، توصیف مفاهیم صداقت و مسئولیت‌پذیری در اسلام، مراحل درونی‌سازی ارزش‌ها، راهبردهای درونی‌سازی از طریق آموزش دینی اسلام و عوامل تقویت‌کننده و بازدارنده آن‌ها است. این مطالعه با روش کیفی و پژوهش کتابخانه‌ای و تحلیل محتوا انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که درونی‌سازی از طریق سه مرحله تحول ارزش، دادوستد ارزش و فرادرونی‌سازی صورت می‌گیرد. این مراحل می‌تواند با الگوپذیری، عادت‌دهی، اندرز، نظارت و تقویت، همراه با ادغام ارزش‌ها در فرایند یادگیری و فرهنگ مدرسه، تقویت شود. موفقیت این فرایند به هم‌افزایی میان معلمان، خانواده و محیط بستگی دارد و موانع آن شامل کمبود الگوهای مناسب، تأثیر رسانه‌های اجتماعی و تأکید بیش از حد بر جنبه‌های شناختی آموزش است.

This study aims to explore the principal's efforts in fostering organizational culture at MTs Darunnajah Jakarta, particularly in creating an educational climate that supports character development, discipline, and quality of learning. This study uses a qualitative approach with a case study type. Data were collected through in-depth interviews with the principal, teachers, administrative staff, and students, participant observation of madrasah activities, and documentation analysis. The data obtained were analyzed using the Miles and Huberman model which includes data reduction, data presentation, and conclusion drawing. The results show that organizational culture at MTs Darunnajah Jakarta is characterized by the existence of behavioral rules, norms, and dominant values that emphasize respect, politeness, discipline, and kinship. The principal plays a central role in fostering this culture through structural strategies, such as religious programs and routine activities, as well as non-structural strategies such as role models, moral development, and democratic communication. Supporting factors for fostering organizational culture include parental involvement, teacher loyalty, and the existence of character-building programs, while inhibiting factors include limited resources and the inactivity of some teachers and students. These findings emphasize the importance of visionary, transformational, and participatory leadership in building a productive and competitive organizational culture in madrasas.

هدف این پژوهش بررسی تلاش‌های مدیر مدرسه در تقویت فرهنگ سازمانی در مدرسه MTs Darunnajah جاکارتا، به‌ویژه در ایجاد فضای آموزشی که از پرورش شخصیت، انضباط و کیفیت یادگیری حمایت می‌کند، می‌باشد. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش مطالعه موردی انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق با مدیر مدرسه، معلمان، کارکنان اداری و دانش‌آموزان، مشاهده مشارکتی فعالیت‌های مدرسه و تحلیل اسناد گردآوری شده‌اند. داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از مدل Miles و Huberman شامل کاهش داده، ارائه داده و نتیجه‌گیری تحلیل شدند. نتایج نشان می‌دهد که فرهنگ سازمانی در مدرسه MTs Darunnajah جاکارتا با وجود قواعد رفتاری، هنجارها و ارزش‌های غالب که بر احترام، ادب، انضباط و خویشاوندی تأکید دارند، مشخص می‌شود. مدیر مدرسه نقش محوری در تقویت این فرهنگ از طریق راهبردهای ساختاری مانند برنامه‌های مذهبی و فعالیت‌های روتین و همچنین راهبردهای غیرساختاری مانند الگو بودن، پرورش اخلاقی و ارتباط دموکراتیک ایفا می‌کند. عوامل حمایت‌کننده در تقویت فرهنگ سازمانی شامل مشارکت والدین، وفاداری معلمان و وجود برنامه‌های پرورش شخصیت است و عوامل بازدارنده شامل محدودیت منابع و غیرفعال بودن برخی معلمان و دانش‌آموزان می‌باشد. این یافته‌ها بر اهمیت رهبری آینده‌نگر، تحول‌آفرین و مشارکتی در ساخت فرهنگ سازمانی مولد و رقابتی در مدارس تأکید می‌کند.

The objectives of this study are: to identify the implementation of the principal?s participative leadership style in the context of secondary education, particularly in fostering students? character; to determine the influence of the principal?s participative leadership on work motivation, performance, and innovation within the school environment; and to examine the relationship between the principal?s participative leadership and the development of character-building programs for students in secondary schools. This research is field research (field study) with a qualitative approach. The study was conducted at SMKN 2 Sigli, a public vocational high school established on 9 November 1966 under the original name Sekolah Teknik Menengah (STM) Sigli. The subjects of this study are the principal and educators, consisting of 1 principal, 1 vice principal for student affairs, 1 guidance and counselling (BK) teacher, and 7 teachers. Data were collected through interviews, observation, and documentation, while data analysis employed the criteria of credibility, transferability, dependability, and confirmability. The results show that the implementation of a participative leadership style by the principal of SMKN 2 Sigli demonstrates a high level of effectiveness in creating a healthy and collaborative work environment. Supporting and inhibiting factors in the implementation of participative leadership in fostering students? character include, first, a major supporting factor in the form of the principal?s strong commitment to character development, reflected in exemplary attitudes, openness in communication, and the active involvement of teachers, students, parents, and external parties. The efforts made by the principal to optimise the leadership role in shaping students? character are reflected in the implementation of character-building strategies that embody a visionary, participative, and sustainable leadership approach..

اهداف این پژوهش عبارت‌اند از: شناسایی اجرای سبک رهبری مشارکتی مدیر مدرسه در زمینه آموزش متوسطه، به‌ویژه در تقویت شخصیت دانش‌آموزان؛ تعیین تأثیر رهبری مشارکتی مدیر مدرسه بر انگیزش کاری، عملکرد و نوآوری در محیط مدرسه؛ و بررسی رابطه بین رهبری مشارکتی مدیر مدرسه و توسعه برنامه‌های پرورش شخصیت برای دانش‌آموزان در مدارس متوسطه. این پژوهش از نوع میدانی (مطالعه میدانی) با رویکرد کیفی است. مطالعه در دبیرستان فنی‌وحرفه‌ای SMKN 2 Sigli، یک مدرسه متوسطه دولتی که در ۹ نوامبر ۱۹۶۶ با نام اصلی Sekolah Teknik Menengah (STM) Sigli تأسیس شد، انجام شده است. آزمودنی‌های این پژوهش شامل مدیر مدرسه و کارکنان آموزشی، متشکل از ۱ مدیر، ۱ معاون مدیر در امور دانش‌آموزی، ۱ معلم راهنمایی و مشاوره (BK) و ۷ معلم هستند. داده‌ها از طریق مصاحبه، مشاهده و مستندسازی گردآوری شده‌اند و تحلیل داده‌ها با استفاده از معیارهای اعتبار، انتقال‌پذیری، قابلیت اتکا و تأییدپذیری انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد که اجرای سبک رهبری مشارکتی توسط مدیر مدرسه SMKN 2 Sigli سطح بالایی از اثربخشی را در ایجاد محیط کاری سالم و مشارکتی نشان می‌دهد. عوامل حمایت‌کننده و بازدارنده در اجرای رهبری مشارکتی در تقویت شخصیت دانش‌آموزان شامل، نخست، عامل حمایت‌کننده اصلی به صورت تعهد قوی مدیر به توسعه شخصیت است که در نگرش‌های الگویی، شفافیت در ارتباطات و مشارکت فعال معلمان، دانش‌آموزان، والدین و طرف‌های بیرونی منعکس می‌شود. تلاش‌های مدیر برای بهینه‌سازی نقش رهبری در شکل‌دهی شخصیت دانش‌آموزان در اجرای راهبردهای پرورش شخصیت که رویکردی آینده‌نگر، مشارکتی و پایدار دارند، نمود یافته است.

This study aims to describe the implementation of morning and evening dhikr habituation, the formation of students’ religious morals, supporting and inhibiting factors, and solutions to obstacles at SMAIT Al Ishlah Maros. This research employed a qualitative field approach. Primary data were obtained from the female student coordinator, Islamic Education teacher, and students, while secondary data consisted of school documents and archives. Data were collected through observation, structured interviews, and documentation, then analyzed through data reduction, data display, and conclusion drawing. Data validity was examined through source and technique triangulation. The findings show that morning and evening dhikr is implemented routinely and in a structured manner as part of the school’s religious culture. Morning dhikr starts at 07.15 and is supported by OSIS assistants and teacher supervision, while evening dhikr is arranged according to students’ prayer conditions. The habituation is associated with discipline, responsibility, calmness, politeness, social care, and awareness of worship. Supporting factors include teacher and school support, OSIS involvement, parent cooperation, clear rules, and consistent habituation. Obstacles include lateness, reduced focus, drowsiness, peer distraction, desire to finish quickly, and weather conditions. Solutions include repeated dhikr for late students, strengthened supervision, coordination with parents and transportation providers, moving activities indoors during rain, and educational sanctions such as short religious talks.

هدف این پژوهش توصیف اجرای عادت ذکر صبح و عصر، شکل‌گیری اخلاق دینی دانش‌آموزان، عوامل حمایت‌کننده و بازدارنده، و راه‌حل‌های موانع در دبیرستان SMAIT Al Ishlah Maros است. این پژوهش با رویکرد میدانی کیفی انجام شده است. داده‌های اولیه از هماهنگ‌کننده دانش‌آموزان دختر، معلم آموزش اسلامی و دانش‌آموزان به‌دست آمد و داده‌های ثانویه شامل اسناد و آرشیوهای مدرسه بود. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه ساختاریافته و مستندسازی جمع‌آوری و سپس از طریق کاهش داده‌ها، نمایش داده‌ها و نتیجه‌گیری تحلیل شدند. روایی داده‌ها از طریق مثلث‌سازی منبع و روش بررسی شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که ذکر صبح و عصر به صورت منظم و ساختاریافته به عنوان بخشی از فرهنگ دینی مدرسه اجرا می‌شود. ذکر صبح از ساعت ۰۷:۱۵ آغاز می‌شود و با حمایت دستیاران OSIS و نظارت معلمان همراه است، در حالی که ذکر عصر بر اساس شرایط نماز دانش‌آموزان تنظیم می‌شود. این عادت با نظم، مسئولیت‌پذیری، آرامش، ادب، مراقبت اجتماعی و آگاهی از عبادت مرتبط است. عوامل حمایت‌کننده شامل حمایت معلمان و مدرسه، مشارکت OSIS، همکاری والدین، قوانین شفاف و استمرار در عادت‌دهی است. موانع شامل تأخیر، کاهش تمرکز، خواب‌آلودگی، حواس‌پرتی توسط همسالان، تمایل به اتمام سریع و شرایط آب‌وهوایی است. راه‌حل‌ها شامل تکرار ذکر برای دانش‌آموزان دیررسیده، تقویت نظارت، هماهنگی با والدین و ارائه‌دهندگان حمل‌ونقل، انتقال فعالیت‌ها به فضای داخلی در هنگام باران و اعمال تنبیهات آموزشی مانند سخنرانی‌های کوتاه دینی است.

This research is motivated by the need for inclusive schools to provide Islamic Religious Education (PAI) learning that accommodates the diverse characteristics of students, including students with autism as children with special needs. PAI learning for autistic students requires strategies tailored to their communication abilities, concentration, behavior, social interaction, and pace of understanding. This study aims to analyze PAI teachers’ learning strategies for autistic students, examine their implications for students’ learning outcomes and development, and identify supporting and inhibiting factors in their implementation at SDN Mentikan 1 Mojokerto City. This study employed a qualitative approach with a case study design. Data were collected through in-depth interviews, observations, and documentation involving the principal, PAI teacher, Special Education Assistant Teacher (GPK), and other parties involved in inclusive education. Data were analyzed using the Miles and Huberman model through data condensation, data display, and conclusion drawing and verification. Data validity was strengthened through source and technique triangulation. The findings indicate that PAI learning strategies were developed through coordination among the school, PAI teacher, GPK, and parents, supported by curriculum modifications and initial assessments to identify students’ characteristics and needs. The learning process emphasized individualized approaches, verbal stimulation to focus attention, simple and gradual instructions, repetition, hands-on practice, the use of concrete media and videos, and educational games. These strategies had positive implications for students’ engagement in learning, understanding of basic PAI concepts, habituation of prayers, ablution, prayer practices, and moral values, as well as behavioral, emotional, and social interaction development. Supporting factors included teacher competence, the role of the GPK, support from the principal and parents, facilities and infrastructure, and the suitability of methods and media. Inhibiting factors included diverse autism characteristics, communication barriers, unstable concentration and behavior, difficulties in social interaction, limited support personnel, and limited learning time.

این پژوهش با انگیزه نیاز مدارس فراگیر به ارائه آموزش دینی اسلامی (PAI) متناسب با ویژگی‌های متنوع دانش‌آموزان، از جمله دانش‌آموزان مبتلا به اوتیسم به عنوان کودکان با نیازهای ویژه، انجام شده است. آموزش PAI برای دانش‌آموزان اوتیستیک نیازمند راهبردهایی متناسب با توانایی‌های ارتباطی، تمرکز، رفتار، تعامل اجتماعی و سرعت درک آن‌ها است. هدف این مطالعه تحلیل راهبردهای تدریس معلمان PAI برای دانش‌آموزان اوتیستیک، بررسی پیامدهای آن بر نتایج یادگیری و رشد دانش‌آموزان، و شناسایی عوامل حمایتی و بازدارنده در اجرای آن در دبستان دولتی منتیکان ۱ شهر موجوکرتو می‌باشد. این پژوهش با رویکرد کیفی و طرح مطالعه موردی انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق، مشاهده و مستندسازی با مشارکت مدیر مدرسه، معلم PAI، معلم یار آموزش ویژه (GPK) و سایر افراد مرتبط با آموزش فراگیر گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل مایلز و هابرمن از طریق تلخیص داده‌ها، نمایش داده‌ها و نتیجه‌گیری و تأیید انجام گرفت. روایی داده‌ها از طریق مثلث‌سازی منبع و روش تقویت شد. یافته‌ها نشان داد که راهبردهای آموزش PAI از طریق هماهنگی میان مدرسه، معلم PAI، GPK و والدین، با حمایت اصلاحات برنامه درسی و ارزیابی اولیه برای شناسایی ویژگی‌ها و نیازهای دانش‌آموزان توسعه یافته است. فرایند یادگیری بر رویکردهای فردی، تحریک کلامی برای تمرکز، دستورالعمل‌های ساده و تدریجی، تکرار، تمرین عملی، استفاده از رسانه‌های عینی و ویدئوها و بازی‌های آموزشی تأکید داشت. این راهبردها پیامدهای مثبتی بر مشارکت دانش‌آموزان در یادگیری، درک مفاهیم پایه PAI، عادت‌دهی به نماز، وضو، تمرینات نماز و ارزش‌های اخلاقی، همچنین رشد رفتاری، عاطفی و تعامل اجتماعی داشت. عوامل حمایتی شامل شایستگی معلم، نقش GPK، حمایت مدیر و والدین، امکانات و زیرساخت‌ها و تناسب روش‌ها و رسانه‌ها بود. عوامل بازدارنده شامل ویژگی‌های متنوع اوتیسم، موانع ارتباطی، تمرکز و رفتار ناپایدار، دشواری در تعامل اجتماعی، محدودیت نیروی پشتیبان و زمان محدود آموزش بود.

Penelitian ini bertujuan untuk mendeskripsikan strategi kepala sekolah dalam mendukung efektivitas penerapan Full Day School di SMAN 12 Tanjung Jabung Barat yang meliputi perumusan, pelaksanaan, evaluasi strategi, serta faktor pendukung dan penghambat. Penelitian ini dilakukan di SMAN 12 Tanjung Jabung Barat. Penelitian ini menggunakan pendekatan kualitatif dengan jenis studi kasus, dengan subjek kepala sekolah, wakil kepala sekolah bidang kurikulum, guru, dan siswa. Teknik pengumpulan data dilakukan melalui wawancara, observasi, dan dokumentasi, serta diuji dengan triangulasi sumber dan teknik. Hasil penelitian menunjukkan bahwa proses perumusan strategi kepala sekolah dilakukan secara sistematis dan partisipatif melalui perencanaan pengelolaan waktu belajar, perencanaan kesiapan pendidik, perencanaan pengembangan sarana dan prasarana, serta perencanaan pemerataan layanan pendidikan yang disesuaikan dengan kebutuhan siswa guna menciptakan pembelajaran yang efektif dan merata. Kata Kunci: strategi kepala sekolah, efektivitas, full day school. Abstract: This study aims to describe the principal's strategy in supporting the effectiveness of the Full Day School implementation at SMAN 12 Tanjung Jabung Barat, which includes the formulation, implementation, evaluation of the strategy, as well as supporting and inhibiting factors. This research was conducted at SMAN 12 Tanjung Jabung Barat. This study used a qualitative approach with a case study type, with the subjects of the principal, vice principal for curriculum, teachers, and students. Data collection techniques were carried out through interviews, observation, and documentation, and tested by triangulation of sources and techniques. The results of the study indicate that the principal's strategy formulation process was carried out systematically and participatory through planning learning time management, planning teacher readiness, planning the development of facilities and infrastructure, and planning the equal distribution of educational services tailored to student needs to create effective and equitable learning. Keywords: principal strategy, effectiveness, full day school.

این پژوهش با هدف توصیف استراتژی مدیر مدرسه در حمایت از اثربخشی اجرای مدرسه تمام‌وقت در دبیرستان دولتی شماره ۱۲ تانجونگ جابانگ بارات انجام شده است که شامل فرمول‌بندی، اجرا، ارزیابی استراتژی و همچنین عوامل حمایت‌کننده و بازدارنده می‌شود. این پژوهش در دبیرستان دولتی شماره ۱۲ تانجونگ جابانگ بارات انجام شده است. این مطالعه با رویکرد کیفی و از نوع مطالعه موردی انجام شده و شرکت‌کنندگان شامل مدیر مدرسه، معاون آموزشی، معلمان و دانش‌آموزان بوده‌اند. داده‌ها از طریق مصاحبه، مشاهده و اسناد جمع‌آوری شده و با استفاده از مثلث‌سازی منابع و روش‌ها مورد بررسی قرار گرفته‌اند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که فرایند فرمول‌بندی استراتژی مدیر مدرسه به‌صورت نظام‌مند و مشارکتی از طریق برنامه‌ریزی مدیریت زمان یادگیری، برنامه‌ریزی آمادگی معلمان، برنامه‌ریزی توسعه امکانات و زیرساخت‌ها و برنامه‌ریزی توزیع عادلانه خدمات آموزشی متناسب با نیازهای دانش‌آموزان به‌منظور ایجاد یادگیری اثربخش و عادلانه انجام شده است.

This study aims to describe and analyze the management of parental participation in improving school quality in schools with limited student enrollment in Pugung District, Tanggamus Regency. The research focuses on the planning, organizing, actuating, and controlling (POAC) aspects of parental participation, supporting and inhibiting factors, and the school’s efforts to enhance sustainable parental involvement. A qualitative approach with a descriptive design was employed. Research participants included principals, teachers, school committee members, and parents. Data were collected through interviews, observations, and documentation, and analyzed using data reduction, data display, and conclusion drawing techniques. The findings indicate that parental participation management has not been systematically implemented. In the planning stage, parental involvement remains limited to specific activities. The study highlights the necessity of structured and sustainable participation management to support quality improvement in schools with limited student enrollment. Keywords: Parental Participation Management, School Quality, Limited Student Enrollment, Educational Management, Primary School

هدف این پژوهش توصیف و تحلیل مدیریت مشارکت والدین در بهبود کیفیت مدرسه در مدارسی با ثبت‌نام محدود دانش‌آموزان در بخش Pugung، شهرستان Tanggamus است. تمرکز پژوهش بر جنبه‌های برنامه‌ریزی، سازماندهی، هدایت و کنترل (POAC) مشارکت والدین، عوامل تسهیل‌کننده و بازدارنده، و تلاش‌های مدرسه برای ارتقای مشارکت پایدار والدین است. رویکرد کیفی با طرح توصیفی به کار گرفته شد. مشارکت‌کنندگان پژوهش شامل مدیران، معلمان، اعضای انجمن اولیا و مربیان و والدین بودند. داده‌ها از طریق مصاحبه، مشاهده و اسناد جمع‌آوری و با استفاده از تکنیک‌های کاهش داده، نمایش داده و نتیجه‌گیری تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که مدیریت مشارکت والدین به‌صورت نظام‌مند اجرا نشده است. در مرحله برنامه‌ریزی، مشارکت والدین همچنان به فعالیت‌های خاصی محدود می‌شود. این مطالعه بر ضرورت مدیریت ساختارمند و پایدار مشارکت برای حمایت از بهبود کیفیت در مدارسی با ثبت‌نام محدود دانش‌آموزان تأکید دارد.

This study aims to determine the formation of student leadership at Junior High School of 2 Sorong Regency, teacher strategies in improving leadership through OSIS, and supporting and inhibiting factors in the process. The method used is a descriptive qualitative approach with Miles and Huberman model data analysis techniques. The results of the study indicate that the formation of leadership is carried out through real practices in the OSIS organization, such as the selection of administrators through internal elections, the provision of operational responsibilities, and character building through social activities. Supporting factors for the success of this program include participatory principal leadership, progressive OSIS mentors, a functional organizational structure, parental involvement, and the diversity of OSIS activities. The inhibiting factors are the absence of structural training such as LDKS, the high workload of mentoring teachers, and the lack of student understanding of the concept of leadership. Therefore, the development of student leadership requires a structured, consistent strategy and support from various parties.

هدف این پژوهش، شناسایی فرآیند شکل‌گیری رهبری دانش‌آموزان در دبیرستان دوره اول ناحیه ۲ سورونگ، راهبردهای معلمان در ارتقای رهبری از طریق سازمان دانش‌آموزی درون‌مدرسه‌ای (OSIS) و عوامل حمایتی و بازدارنده در این فرآیند است. روش پژوهش، کیفی توصیفی با رویکرد تحلیل داده‌ها بر اساس مدل Miles و Huberman می‌باشد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که شکل‌گیری رهبری از طریق تمرین‌های عملی در سازمان OSIS صورت می‌گیرد؛ از جمله انتخاب اعضای هیئت‌رئیسه از طریق انتخابات داخلی، واگذاری مسئولیت‌های اجرایی و تقویت شخصیت از طریق فعالیت‌های اجتماعی. عوامل حمایتی موفقیت این برنامه شامل رهبری مشارکتی مدیر مدرسه، مربیان پیشرو OSIS، ساختار سازمانی کارآمد، مشارکت والدین و تنوع فعالیت‌های OSIS است. عوامل بازدارنده نیز عبارت‌اند از فقدان آموزش‌های ساختاری مانند LDKS، حجم بالای کار معلمان راهنما و فقدان درک کافی دانش‌آموزان از مفهوم رهبری. بنابراین، توسعه رهبری دانش‌آموزان نیازمند راهبردی ساختاریافته و مستمر و حمایت از سوی بخش‌های مختلف است.

This study aims to (1) describe the implementation of full day school at SMP IT Nurul Fikri Selong, (2) analyze its role in improving student learning achievement, and (3) identify the supporting and inhibiting factors of its implementation. A qualitative case study approach was employed. Data were collected through in-depth interviews with the principal, teachers, and students, supported by field observation and documentation, and analyzed using the interactive model of Miles and Huberman (1992), covering data reduction, data display, and conclusion drawing. The findings indicate that full day school at SMP IT Nurul Fikri Selong is not merely an extension of school hours but is structured to support academic learning, religious habituation, character formation through teacher exemplary behavior, talent development, and dedicated coaching for high-achieving students. This role is reflected in improved literacy and numeracy outcomes and student achievements in provincial-level science competitions. The main supporting factor is institutional commitment and teacher exemplarity, while the main constraints relate to student fatigue in the afternoon A decline in concentration following participation in various activities, alongside the need for adjustment among new students who were previously unaccustomed to a full-day learning system and the adaptation process for new students. The novelty of this study lies in the finding that the effectiveness of full day school is determined more by the quality of time management and variation in teaching methods than by the duration of instruction alone, thereby reinforcing and extending Time on Task Theory and Carroll's (1963) Model of School Learning within the context of integrated Islamic schools in Indonesia.

هدف این پژوهش عبارت است از: (۱) توصیف اجرای مدرسه‌ی تمام‌وقت در SMP IT Nurul Fikri Selong، (۲) تحلیل نقش آن در بهبود پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان، و (۳) شناسایی عوامل حمایت‌کننده و بازدارنده‌ی اجرای آن. این مطالعه با رویکرد کیفی و به روش مطالعه‌ی موردی انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق با مدیر، معلمان و دانش‌آموزان، و با پشتیبانی مشاهده‌ی میدانی و اسناد جمع‌آوری شده و با استفاده از مدل تعاملی Miles و Huberman (۱۹۹۲) شامل کاهش داده، نمایش داده و نتیجه‌گیری تحلیل گردیده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که مدرسه‌ی تمام‌وقت در SMP IT Nurul Fikri Selong صرفاً افزایش ساعات مدرسه نیست، بلکه به گونه‌ای ساختار یافته است که از یادگیری علمی، عادت‌دهی دینی، شکل‌گیری شخصیت از طریق الگو بودن معلمان، پرورش استعدادها و مربی‌گری ویژه برای دانش‌آموزان ممتاز حمایت می‌کند. این نقش در بهبود نتایج سواد خواندن و ریاضیات و موفقیت دانش‌آموزان در مسابقات علمی استانی منعکس شده است. عامل اصلی حمایت‌کننده، تعهد نهادی و الگو بودن معلمان است و مهم‌ترین محدودیت‌ها به خستگی دانش‌آموزان در ساعات بعدازظهر، کاهش تمرکز پس از شرکت در فعالیت‌های مختلف، و نیاز به سازگاری دانش‌آموزان جدید که پیش‌تر به سیستم یادگیری تمام‌وقت عادت نداشته‌اند و فرایند تطبیق آن‌ها مربوط می‌شود. نوآوری این پژوهش در این است که اثربخشی مدرسه‌ی تمام‌وقت بیش از آنکه به مدت زمان آموزش وابسته باشد، به کیفیت مدیریت زمان و تنوع روش‌های تدریس بستگی دارد و بدین ترتیب نظریه‌ی Time on Task و مدل School Learning کارول (۱۹۶۳) را در زمینه‌ی مدارس اسلامی یکپارچه در اندونزی تقویت و گسترش می‌دهد.

This study examines the management of the Teacher Competency Improvement Program at UPT SMA Negeri 10 Jeneponto, describing the processes of planning, organizing, implementing, and supervising/evaluating, as well as identifying the supporting and inhibiting factors in its implementation. This study employed a qualitative approach with a descriptive research design. The research informants consisted of the principal and teachers. Data were collected through observation, interviews, and documentation. Data analysis techniques included data reduction, data presentation, and conclusion drawing, while data validity was ensured through source and technique triangulation. The results showed that the management of the Teacher Competency Improvement Program at UPT SMA Negeri 10 Jeneponto was carried out through the four management functions proposed by George R. Terry, namely planning, organizing, implementing, and supervising/evaluating. Planning was conducted by identifying teachers' competency needs based on learning conditions, supervision results, and professional development needs, adjusted to the school's programs and available resources. Organizing was carried out through assigning teachers according to their areas of expertise, coordination, teacher involvement, and facilitation of participation in professional development programs. Implementation was conducted through the Teacher Professional Education Program (PPG), Subject Teachers' Working Groups (MGMP), training, workshops, and the utilization of digital technology, which resulted in positive changes in teaching practices, such as the use of more varied teaching methods and media and improved classroom management. Supervision/evaluation was conducted through academic supervision, Teacher Performance Assessment (PKG), classroom observation, and evaluation of teachers' competency development as a basis for mentoring and further program development. Supporting factors included support from the school and the Education Office, teacher participation, and the involvement of MGMP, while inhibiting factors included limited budgets and inadequate facilities and infrastructure, particularly technological devices, internet access, and training facilities. To address these challenges, the school implemented priority-setting and optimized the available resources. Thus, the management of the program has been implemented systematically and continuously, although it has not yet been fully optimal due to resource limitations.

این پژوهش به بررسی مدیریت برنامه ارتقاء شایستگی معلمان در UPT SMA Negeri 10 Jeneponto می‌پردازد و فرآیندهای برنامه‌ریزی، سازماندهی، اجرا و نظارت/ارزشیابی را توصیف می‌کند و همچنین عوامل حمایتی و بازدارنده در اجرای آن را شناسایی می‌نماید. این پژوهش با رویکرد کیفی و طرح پژوهش توصیفی انجام شده است. مشارکت‌کنندگان پژوهش شامل مدیر مدرسه و معلمان بودند. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه و اسناد جمع‌آوری شدند. تکنیک‌های تحلیل داده شامل کاهش داده، ارائه داده و نتیجه‌گیری بود و روایی داده‌ها از طریق مثلث‌سازی منبع و روش تضمین شد. نتایج نشان داد که مدیریت برنامه ارتقاء شایستگی معلمان در UPT SMA Negeri 10 Jeneponto از طریق چهار وظیفه مدیریتی پیشنهادی George R. Terry، یعنی برنامه‌ریزی، سازماندهی، اجرا و نظارت/ارزشیابی انجام می‌شود. برنامه‌ریزی با شناسایی نیازهای شایستگی معلمان بر اساس شرایط یادگیری، نتایج نظارت و نیازهای توسعه حرفه‌ای، متناسب با برنامه‌های مدرسه و منابع موجود صورت گرفت. سازماندهی از طریق تخصیص معلمان بر اساس حوزه تخصصی، هماهنگی، مشارکت معلمان و تسهیل حضور در برنامه‌های توسعه حرفه‌ای انجام شد. اجرا از طریق برنامه آموزش حرفه‌ای معلمان (PPG)، گروه‌های کاری معلمان موضوعی (MGMP)، آموزش، کارگاه‌ها و بهره‌گیری از فناوری دیجیتال انجام شد که منجر به تغییرات مثبت در شیوه‌های تدریس، مانند استفاده از روش‌ها و رسانه‌های متنوع‌تر و بهبود مدیریت کلاس گردید. نظارت/ارزشیابی از طریق نظارت آموزشی، ارزیابی عملکرد معلمان (PKG)، مشاهده کلاس و ارزیابی توسعه شایستگی معلمان به عنوان مبنایی برای مشاوره و توسعه بیشتر برنامه انجام شد. عوامل حمایتی شامل حمایت مدرسه و اداره آموزش، مشارکت معلمان و مشارکت MGMP بود، در حالی که عوامل بازدارنده شامل محدودیت بودجه و ناکافی بودن امکانات و زیرساخت‌ها، به ویژه تجهیزات فناوری، دسترسی به اینترنت و امکانات آموزشی بود. برای مقابله با این چالش‌ها، مدرسه اولویت‌بندی و بهینه‌سازی منابع موجود را اجرا کرد. بنابراین، مدیریت برنامه به صورت نظام‌مند و مستمر اجرا شده است، هرچند به دلیل محدودیت منابع هنوز به طور کامل بهینه نشده است.

This study aims to analyze the role of Islamic Qur'anic School (TPA) teachers in improving students' tahsin and tilawah skills at TPA Bustanul Athfal, Tanjung Agas Village. Using a qualitative descriptive approach with a case study design, data were collected through observation, in-depth interviews, and documentation involving two teachers. The findings reveal three main results. First, teachers' efforts include applying gradual teaching methods (talaqqi and Iqra), habituation of regular Qur'anic reading, providing correct reading examples, and conducting direct evaluations of students' recitations. Second, supporting factors include adequate facilities, parental support, and student motivation, while inhibiting factors include limited learning time, varying student abilities, lack of discipline, and insufficient teaching staff. Third, the impact of teachers' roles is evident in improved students' makhraj (pronunciation), tajwid application, reading fluency, self-confidence, and ease in memorizing the Qur'an. This study implies that competent and dedicated TPA teachers significantly contribute to enhancing Qur'anic reading quality among students, and their role should be strengthened through continuous training and parental involvement. Abstrak Penelitian ini bertujuan untuk menganalisis peran guru Taman Pendidikan Al-Qur'an (TPA) dalam meningkatkan kemampuan tahsin dan tilawah santri di TPA Bustanul Atfal Desa Tanjung Agas. Menggunakan pendekatan kualitatif deskriptif dengan desain studi kasus, data dikumpulkan melalui observasi, wawancara mendalam, dan dokumentasi terhadap dua orang guru. Hasil penelitian mengungkap tiga temuan utama. Pertama, upaya guru meliputi penerapan metode pembelajaran bertahap (talaqqi dan Iqra), pembiasaan membaca Al-Qur'an secara rutin, pemberian contoh bacaan yang benar, serta evaluasi langsung terhadap bacaan santri. Kedua, faktor pendukung meliputi sarana prasarana yang memadai, dukungan orang tua, dan motivasi santri, sedangkan faktor penghambat meliputi keterbatasan waktu belajar, perbedaan kemampuan santri, kurangnya kedisiplinan, dan keterbatasan jumlah guru. Ketiga, dampak peran guru terlihat pada peningkatan makhraj, penerapan tajwid, kelancaran membaca, kepercayaan diri, serta kemudahan menghafal Al-Qur'an santri. Penelitian ini mengimplikasikan bahwa guru TPA yang kompeten dan dedikatif memiliki kontribusi signifikan dalam meningkatkan kualitas bacaan Al-Qur'an santri.

این پژوهش با هدف تحلیل نقش معلمان مدرسه قرآنی اسلامی (TPA) در بهبود مهارت‌های تحسین و تلاوت قرآن‌آموزان در TPA Bustanul Athfal روستای Tanjung Agas انجام شده است. با استفاده از رویکرد توصیفی‌ـ‌کیفی و طراحی مطالعه موردی، داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه‌های عمیق و مستندسازی با مشارکت دو معلم گردآوری شد. یافته‌ها سه نتیجه اصلی را نشان می‌دهد. نخست، تلاش‌های معلمان شامل به‌کارگیری روش‌های تدریس تدریجی (تلقی و Iqra)، عادت‌دهی به قرائت منظم قرآن، ارائه نمونه‌های صحیح قرائت و ارزیابی مستقیم تلاوت قرآن‌آموزان است. دوم، عوامل حمایتی شامل امکانات کافی، حمایت والدین و انگیزه دانش‌آموزان و عوامل بازدارنده شامل محدودیت زمان آموزش، تفاوت توانایی دانش‌آموزان، کمبود انضباط و ناکافی بودن تعداد معلمان می‌باشد. سوم، تأثیر نقش معلمان در بهبود مخارج (تلفظ)، کاربرد تجوید، روان‌خوانی، اعتماد به نفس و سهولت در حفظ قرآن‌آموزان مشهود است. این پژوهش دلالت دارد که معلمان TPA شایسته و متعهد، نقش قابل توجهی در ارتقای کیفیت قرائت قرآن در میان دانش‌آموزان دارند و نقش آنان باید از طریق آموزش‌های مستمر و مشارکت والدین تقویت شود.

This study aims to analyze the strategies of Islamic Religious Education (PAI) teachers in motivating students to enjoy reading the Qur'an using the Iqro' method at SD Negeri 196 Palembang. The research is motivated by the phenomenon of students' low interest and ability in reading the Qur'an, necessitating effective and sustainable learning strategies from PAI teachers. Using a qualitative descriptive approach with a phenomenological design, data were collected through observation, in-depth interviews, and documentation involving PAI teachers, principals, students, and parents. The findings reveal three main results. First, six strategies are implemented: habituation of reading Iqro' every morning, providing rewards (praise, stickers, small gifts), peer tutoring, integrating Iqro' with religious activities (tadarus, congregational prayers), using varied learning media (letter cards, audio recordings), and establishing collaboration with parents. Second, supporting factors include teacher competence, a religious school environment, parental involvement, and religious habituation programs. Third, inhibiting factors include limited facilities, limited learning time, students' varying abilities, lack of parental support, and unsupportive social environment. This study implies that a combination of consistent habituation, reward systems, peer tutoring, and parental collaboration is an effective strategy for building students' motivation to read the Qur'an in elementary schools. Abstrak Penelitian ini bertujuan untuk menganalisis strategi guru Pendidikan Agama Islam (PAI) dalam memotivasi siswa agar gemar membaca Al-Qur'an melalui metode Iqro' di SD Negeri 196 Palembang. Penelitian dilatarbelakangi oleh masih rendahnya minat dan kemampuan siswa sekolah dasar dalam membaca Al-Qur'an. Menggunakan pendekatan kualitatif deskriptif dengan desain fenomenologi, data dikumpulkan melalui observasi, wawancara mendalam, dan dokumentasi terhadap guru PAI, kepala sekolah, siswa, dan orang tua. Hasil penelitian mengungkap tiga temuan utama. Pertama, terdapat enam strategi yang diterapkan guru PAI: pembiasaan membaca Iqro' setiap pagi, pemberian penghargaan (pujian, stiker, hadiah), tutor sebaya, integrasi dengan kegiatan keagamaan sekolah, penggunaan media pembelajaran variatif, serta kerja sama dengan orang tua. Kedua, faktor pendukung meliputi kompetensi guru, lingkungan sekolah religius, peran orang tua, dan program pembiasaan religius. Ketiga, faktor penghambat meliputi keterbatasan sarana, waktu terbatas, perbedaan kemampuan siswa, kurangnya dukungan orang tua, dan lingkungan sosial kurang mendukung. Penelitian ini menyimpulkan bahwa kombinasi pembiasaan konsisten, pemberian reward, tutor sebaya, dan kolaborasi orang tua merupakan strategi efektif membangun motivasi membaca Al-Qur'an siswa di sekolah dasar.

هدف این پژوهش، تحلیل راهبردهای معلمان آموزش دینی اسلامی (PAI) در انگیزش دانش‌آموزان برای علاقه‌مندی به قرائت قرآن کریم با استفاده از روش اقراء در دبستان دولتی ۱۹۶ پالمبانگ است. این پژوهش با توجه به پدیده پایین بودن علاقه و توانایی دانش‌آموزان در قرائت قرآن کریم، ضرورت اتخاذ راهبردهای آموزشی مؤثر و پایدار توسط معلمان PAI را مطرح می‌کند. با بهره‌گیری از رویکرد کیفی توصیفی و طراحی پدیدارشناختی، داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه‌های عمیق و مستندسازی با مشارکت معلمان PAI، مدیر مدرسه، دانش‌آموزان و والدین گردآوری شد. یافته‌ها سه نتیجه اصلی را نشان می‌دهد: نخست، شش راهبرد به کار گرفته می‌شود: عادت‌سازی قرائت اقراء هر صبح، اعطای پاداش (تشویق، برچسب، هدیه‌های کوچک)، آموزش همسالان، ادغام اقراء با فعالیت‌های مذهبی (تلاوت گروهی، نماز جماعت)، استفاده از رسانه‌های آموزشی متنوع (کارت حروف، فایل‌های صوتی) و ایجاد همکاری با والدین. دوم، عوامل حمایتی شامل شایستگی معلم، محیط مدرسه مذهبی، مشارکت والدین و برنامه‌های عادت‌سازی مذهبی است. سوم، عوامل بازدارنده شامل محدودیت امکانات، زمان محدود آموزش، تفاوت توانایی دانش‌آموزان، کمبود حمایت والدین و محیط اجتماعی نامناسب است. این پژوهش دلالت دارد که ترکیب عادت‌سازی مستمر، نظام پاداش، آموزش همسالان و همکاری والدین راهبردی مؤثر برای تقویت انگیزش دانش‌آموزان دبستانی جهت قرائت قرآن کریم است.

This study is motivated by the importance of strengthening elementary school students’ democratic character through Pancasila and Civic Education (PPKn) instruction. Teachers hold a strategic role in instilling democratic values, yet implementation still faces various challenges. This study aims to describe the teacher’s role, the strategies employed, and the supporting and inhibiting factors in strengthening students’ democratic character in Grade V PPKn learning. A descriptive qualitative approach was used at UPTD SD Negeri Perigi 03, South Tangerang City, with the principal, Grade V teachers, and Grade V students as subjects. Data were collected through observation, interviews, and documentation, then analyzed using Miles and Huberman’s interactive model (data reduction, data display, and conclusion drawing/verification), with validity ensured through triangulation. The results show that teachers fulfilled five roles – educator, facilitator, guide, motivator, and role model – through strategies such as group discussion and deliberation, presentation and question-answer sessions, contextual problem-solving, class-president election and democracy simulation, varied instructional media, and positive reinforcement. Supporting factors included school commitment, facilities, character-habituation programs, teacher competence, and student enthusiasm, while inhibiting factors included an unconducive classroom atmosphere, low student self-confidence, disrespectful peer behavior, and uneven participation. Sustained, synergistic efforts among teachers, learning strategies, and the school environment are needed for democratic character strengthening to proceed optimally and equitably.

این پژوهش با انگیزه اهمیت تقویت شخصیت دموکراتیک دانش‌آموزان دبستان از طریق آموزش مطالعات اجتماعی و آموزش شهروندی (PPKn) انجام شده است. معلمان نقش راهبردی در نهادینه‌سازی ارزش‌های دموکراتیک دارند، اما اجرای آن همچنان با چالش‌های مختلفی مواجه است. هدف این پژوهش توصیف نقش معلم، راهبردهای به‌کاررفته و عوامل تسهیل‌کننده و بازدارنده در تقویت شخصیت دموکراتیک دانش‌آموزان در آموزش PPKn پایه پنجم است. این پژوهش با رویکرد کیفی توصیفی در UPTD SD Negeri Perigi 03 شهر تانگرانگ جنوبی و با مشارکت مدیر مدرسه، معلمان پایه پنجم و دانش‌آموزان پایه پنجم انجام شد. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه و اسناد جمع‌آوری و با استفاده از مدل تعاملی مایلز و هابرمن (کاهش داده‌ها، نمایش داده‌ها و نتیجه‌گیری/تأیید) تحلیل شدند و روایی از طریق مثلث‌سازی تضمین گردید. نتایج نشان داد که معلمان پنج نقش—آموزگار، تسهیل‌گر، راهنما، انگیزه‌بخش و الگو—را از طریق راهبردهایی مانند بحث و گفت‌وگوی گروهی، ارائه و پرسش‌وپاسخ، حل مسئله‌های زمینه‌محور، انتخابات رئیس کلاس و شبیه‌سازی دموکراسی، رسانه‌های آموزشی متنوع و تقویت مثبت ایفا کردند. عوامل تسهیل‌کننده شامل تعهد مدرسه، امکانات، برنامه‌های عادت‌دهی به شخصیت، شایستگی معلم و اشتیاق دانش‌آموزان و عوامل بازدارنده شامل فضای نامناسب کلاس، اعتمادبه‌نفس پایین دانش‌آموزان، رفتار بی‌احترام همسالان و مشارکت نامتوازن بودند. تلاش‌های مستمر و هم‌افزا میان معلمان، راهبردهای یادگیری و محیط مدرسه برای تقویت شخصیت دموکراتیک به‌صورت بهینه و عادلانه ضروری است.

The world of education is currently facing a serious challenge in the form of moral decadence or a decline in adolescent character, Islamic value-based character education is crucial in facing the moral degradation of adolescents in the digital era. This study aims to analyze in depth the planning process, technical implementation, as well as supporting and inhibiting factors of the implementation of the "Kultum Mauizatul Hasanah" religious guidance program in shaping the Islamic character of students at SMP IT Rabbi Radhiyya, in order to overcome the gap between cognitive understanding and actual student behavior (such as the phenomenon of digital dissonance and formality compliance). Using a descriptive qualitative approach, data were collected through passive participant observation techniques, semi-structured interviews, and documentation, which were then analyzed using an interactive model. The research findings show that the implementation of Islamic values is realized through the integration of the pillars of faith (instilling muraqabah), worship (self-regulation), and morals. The delivery strategy prioritizes the "Heart to Heart" approach (Qolbun ilal Qolbi) with soothing speech (Kalamun Layyin), real role models (Uswah Hasanah) of educators, as well as dialogic methods and Peer Monitoring to mitigate student boredom. The main supporting factors include the educator's scientific competence and the use of simple language (Kalamun Muyassar), while the biggest inhibiting factor is the weak synchronization of school rules with habits at home due to the lack of reinforcement support from parents, which triggers dualism of moral standards in students. This study concludes that the Kultum Mauizatul Hasanah program is effective in shifting the locus of control of student behavior to intrinsic spiritual awareness, but long-term success in forming authentic Islamic character still depends heavily on active collaboration between the school and parents at home.

جهان آموزش و پرورش در حال حاضر با چالشی جدی به نام افول اخلاقی یا کاهش شخصیت نوجوانان روبه‌رو است. آموزش شخصیت مبتنی بر ارزش‌های اسلامی در مواجهه با افول اخلاقی نوجوانان در عصر دیجیتال اهمیت بسزایی دارد. هدف این پژوهش تحلیل عمیق فرآیند برنامه‌ریزی، نحوه اجرای فنی و همچنین عوامل حمایت‌کننده و بازدارنده اجرای برنامه راهنمایی دینی «کلتوم موعظت‌الحسنه» در شکل‌گیری شخصیت اسلامی دانش‌آموزان مدرسه متوسطه IT Rabbi Radhiyya به منظور رفع فاصله میان درک شناختی و رفتار واقعی دانش‌آموزان (همچون پدیده ناهماهنگی دیجیتال و تبعیت صوری) است. این پژوهش با رویکرد کیفی توصیفی انجام شده و داده‌ها از طریق مشاهده مشارکتی منفعل، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و اسناد گردآوری و با استفاده از مدل تعاملی تحلیل شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که پیاده‌سازی ارزش‌های اسلامی از طریق ادغام ارکان ایمان (نهادینه‌سازی مراقبه)، عبادت (خودتنظیمی) و اخلاق تحقق می‌یابد. راهبرد ارائه بر رویکرد «قلب به قلب» (قلبٌ إلی القلب) با سخن آرامش‌بخش (کلامٌ لین)، الگوهای واقعی (اسوه حسنه) مربیان، همچنین روش‌های گفت‌وگومحور و پایش همسالان برای کاهش خستگی دانش‌آموزان تأکید دارد. مهم‌ترین عوامل حمایت‌کننده، شایستگی علمی مربیان و استفاده از زبان ساده (کلامٌ میسر) است و بزرگ‌ترین عامل بازدارنده، ضعف هماهنگی قوانین مدرسه با عادات خانه به دلیل نبود حمایت تقویتی والدین است که منجر به دوگانگی معیارهای اخلاقی در دانش‌آموزان می‌شود. این پژوهش نتیجه می‌گیرد که برنامه کلتوم موعظت‌الحسنه در انتقال مرکز کنترل رفتار دانش‌آموزان به آگاهی معنوی درونی مؤثر است، اما موفقیت بلندمدت در شکل‌گیری شخصیت اسلامی اصیل همچنان به همکاری فعال مدرسه و والدین در خانه وابسته است.

This study aims to describe the optimization of academic supervision through the Ruang GTK application in improving teacher performance at UPT SMKN 8 Luwu and to identify the factors that support and hinder its implementation. The study employed a qualitative approach using an exploratory descriptive method. Data were collected through interviews, observations, and documentation involving the principal, the vice principal for curriculum, teachers, and the school supervisor. The results indicate that the Ruang GTK Application enhances the effectiveness of academic supervision through digital scheduling, real-time observation, structured feedback, and cloud-based data storage that supports data-driven decision-making. Supporting factors include teacher commitment, a culture of collective learning, and the application’s user-friendly design. Conversely, inhibiting factors include limited internet connectivity and technical system issues. Thus, the optimization of academic supervision through the Ruang GTK App contributes to improving the quality of supervision management and fostering the continuous professional development of teachers.

هدف این پژوهش توصیف بهینه‌سازی نظارت آموزشی از طریق اپلیکیشن Ruang GTK در بهبود عملکرد معلمان در UPT SMKN 8 Luwu و شناسایی عوامل حمایت‌کننده و بازدارنده در اجرای آن است. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش توصیفی-اکتشافی انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه، مشاهده و مستندسازی با مشارکت مدیر مدرسه، معاون آموزشی، معلمان و ناظر مدرسه گردآوری گردید. نتایج نشان می‌دهد که اپلیکیشن Ruang GTK اثربخشی نظارت آموزشی را از طریق زمان‌بندی دیجیتال، مشاهده در زمان واقعی، بازخورد ساختاریافته و ذخیره‌سازی داده‌ها بر بستر ابر که از تصمیم‌گیری مبتنی بر داده حمایت می‌کند، افزایش می‌دهد. عوامل حمایت‌کننده شامل تعهد معلمان، فرهنگ یادگیری جمعی و طراحی کاربرپسند اپلیکیشن است. در مقابل، عوامل بازدارنده شامل محدودیت اتصال به اینترنت و مشکلات فنی سیستم می‌باشد. بنابراین، بهینه‌سازی نظارت آموزشی از طریق اپلیکیشن Ruang GTK به ارتقاء کیفیت مدیریت نظارت و تقویت توسعه حرفه‌ای مستمر معلمان کمک می‌کند.

This study investigates principal leadership strategies in developing Professional Learning Community (PLC) culture in public elementary schools in Banten Province, Indonesia. The research addresses the increasing demand for collaborative professional learning in schools while many public elementary schools have not yet successfully implemented PLC practices. The study aims to analyze leadership strategies, supporting and inhibiting factors, teacher responses, the impact of PLC implementation, and the causes of unsuccessful PLC adoption in several schools. This research employed a qualitative approach with a multiple case study design involving ten public elementary schools across regencies and municipalities in Banten Province. Data were collected through in-depth interviews, participatory observations, and document analysis involving principals and teachers as key participants. Data were analyzed using interactive qualitative analysis, thematic analysis, and NVivo 14 to strengthen coding, categorization, and cross-case interpretation. Trustworthiness was ensured through triangulation, member checking, peer debriefing, and audit trail procedures. The findings reveal that principal leadership plays a central role in shaping sustainable PLC culture through transformational and collaborative leadership practices. Successful schools demonstrated strong vision alignment, collective professional learning, reflective dialogue, and reduced teacher isolation. PLC implementation strengthened teacher professionalism, collective efficacy, and instructional quality. However, administrative burdens, limited time, teacher resistance, and inadequate conceptual understanding of PLC among some principals became major barriers to implementation. Technology functioned as a supporting tool but could not substitute relational trust and collaborative culture. The study concludes that sustainable PLC development requires instructional leadership, organizational trust, structural policy support, and systematic principal professional development to strengthen collaborative learning culture in Indonesian public elementary schools.

این پژوهش به بررسی راهبردهای رهبری مدیران در توسعه فرهنگ جامعه یادگیری حرفه‌ای (PLC) در مدارس ابتدایی دولتی استان بانتن اندونزی می‌پردازد. این تحقیق به نیاز فزاینده برای یادگیری حرفه‌ای مشارکتی در مدارس می‌پردازد، در حالی که بسیاری از مدارس ابتدایی دولتی هنوز موفق به اجرای مؤثر رویه‌های PLC نشده‌اند. هدف پژوهش، تحلیل راهبردهای رهبری، عوامل تسهیل‌کننده و بازدارنده، واکنش معلمان، تأثیر اجرای PLC و علل عدم موفقیت در پذیرش PLC در برخی مدارس است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با طرح مطالعه موردی چندگانه در ده مدرسه ابتدایی دولتی در شهرستان‌ها و شهرهای استان بانتن انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق، مشاهده مشارکتی و تحلیل اسناد با مشارکت مدیران و معلمان به عنوان مشارکت‌کنندگان کلیدی گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل تعاملی کیفی، تحلیل تماتیک و نرم‌افزار NVivo 14 به منظور تقویت کدگذاری، دسته‌بندی و تفسیر بین‌موردی صورت گرفت. اعتبار یافته‌ها از طریق مثلث‌سازی، بازبینی اعضا، بحث با همتایان و پیگیری حسابرسی تضمین شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که رهبری مدیران نقش محوری در شکل‌دهی فرهنگ پایدار PLC از طریق شیوه‌های رهبری تحول‌آفرین و مشارکتی ایفا می‌کند. مدارس موفق دارای همسویی قوی چشم‌انداز، یادگیری حرفه‌ای جمعی، گفت‌وگوی تأملی و کاهش انزوای معلمان بودند. اجرای PLC موجب تقویت حرفه‌ای‌گری معلمان، اثربخشی جمعی و کیفیت تدریس شد. با این حال، بار اداری، محدودیت زمانی، مقاومت معلمان و درک مفهومی ناکافی برخی مدیران از PLC به عنوان موانع اصلی اجرای آن شناسایی شد. فناوری به عنوان ابزار حمایتی عمل کرد اما نتوانست جایگزین اعتماد رابطه‌ای و فرهنگ مشارکتی شود. نتیجه‌گیری پژوهش آن است که توسعه پایدار PLC مستلزم رهبری آموزشی، اعتماد سازمانی، حمایت ساختاری سیاستی و توسعه حرفه‌ای نظام‌مند مدیران برای تقویت فرهنگ یادگیری مشارکتی در مدارس ابتدایی دولتی اندونزی است.

This study aims to analyze the application of teachers’ digital literacy in the transformation of Islamic Religious Education and Ethics in elementary schools, including planning, implementation, utilization of digital resources and media, evaluation, as well as supporting and inhibiting factors. The research uses a qualitative approach with a multi-case case study design at SD Negeri 3 Labuhan Ratu, SD Negeri 1 Kampung Baru, and SD Negeri 1 Sepang Jaya. Data was obtained through observation, semi-structured interviews, and documentation, then analyzed through case analysis and cross-case analysis. The validity of the data was strengthened through triangulation of sources and techniques. The results of the study showed that the three schools have implemented digital literacy in the planning, implementation, and evaluation of learning. Teachers utilize video, PowerPoint, internet, laptops, projectors, and Smart TVs according to learning objectives and needs. The application of digital literacy also includes digital skills, ethics, security, and culture. The similarities between cases can be seen in the basic pattern of their application, while the differences are in the type of media, the availability of facilities, and the equitable distribution of teachers’ digital competencies. The findings show that the application of digital literacy does not only depend on the availability of technology, but also on the ability of teachers to integrate it with learning needs.

هدف این پژوهش، تحلیل کاربرد سواد دیجیتال معلمان در تحول آموزش دینی اسلامی و اخلاق در مدارس ابتدایی، شامل برنامه‌ریزی، اجرا، بهره‌برداری از منابع و رسانه‌های دیجیتال، ارزشیابی، همچنین عوامل حمایت‌کننده و بازدارنده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با طرح مطالعه موردی چندگانه در دبستان دولتی شماره ۳ لابوهان راتو، دبستان دولتی شماره ۱ کامپونگ بارو و دبستان دولتی شماره ۱ سپانگ جایا انجام شده است. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و اسناد گردآوری و سپس با تحلیل موردی و تحلیل بین‌موردی بررسی شدند. روایی داده‌ها از طریق مثلث‌سازی منابع و فنون تقویت گردید. نتایج پژوهش نشان داد که هر سه مدرسه سواد دیجیتال را در برنامه‌ریزی، اجرا و ارزشیابی یادگیری به کار گرفته‌اند. معلمان بر اساس اهداف و نیازهای آموزشی از ویدئو، پاورپوینت، اینترنت، لپ‌تاپ، پروژکتور و تلویزیون هوشمند استفاده می‌کنند. کاربرد سواد دیجیتال همچنین شامل مهارت‌های دیجیتال، اخلاق، امنیت و فرهنگ می‌شود. شباهت میان موارد در الگوی پایه کاربرد آن‌ها مشاهده می‌شود، در حالی که تفاوت‌ها در نوع رسانه، دسترسی به امکانات و توزیع عادلانه شایستگی‌های دیجیتال معلمان است. یافته‌ها نشان می‌دهد که کاربرد سواد دیجیتال تنها به وجود فناوری بستگی ندارد، بلکه به توانایی معلمان در ادغام آن با نیازهای آموزشی نیز وابسته است.